Day 35 Feb 4 သွား (ဒန္တ) နှင့် ခိုင်ခံ့မှု (Teeth: The Hardest Substance & The History of Relics)

 Day 35 Feb 4 သွား (ဒန္တ) နှင့် ခိုင်ခံ့မှု (Teeth: The Hardest Substance & The History of Relics)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၄) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်။

"အရိုးစု၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သော်လည်း အပြင်သို့ ထင်ရှားစွာ ထွက်ပြူနေသော၊ အစားအစာတို့ကို ဝါးချေဖြတ်တောက်ပေးတတ်သော၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ အမာကျောဆုံး အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော 'ဒန္တ' မည်သည့် သွားတို့၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူပြီးသည့်နောက်၌ သတ္တဝါတို့ ကိုးကွယ်ရာအဖြစ် စွယ်တော်မြတ်လေးဆူနှင့် သွားတော်မြတ် ၃၆ ဆူတို့ကို မပျက်မစီးဘဲ ထားရစ်တော်မူခဲ့သော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ သွားများကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်၍၊ ခိုင်ခံ့သော သဒ္ဓါတရား၊ မာကျောသော ဝီရိယတရားတို့ကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ အစိတ်အပိုင်းတွေကို တစ်ခုချင်းစီ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာနေကြတာ၊ ဒီနေ့ဆိုရင် စတုတ္ထမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "သွား" (ဒန္တ) အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

သွားဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အလှအပအတွက် အရေးပါသလို၊ ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း မရှိမဖြစ်တဲ့ အရာပါ။ သွားမရှိရင် စကားပြောမပီသဘူး၊ အစာမစားနိုင်ဘူး၊ မျက်နှာပုံပျက်သွားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီသွားတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ တခြားအစိတ်အပိုင်းတွေနဲ့ မတူတဲ့ ထူးခြားချက် တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ခိုင်ခံ့မှု" (Hardness & Durability) ပါပဲ။ လူသေပြီး အရိုးတွေ ဆွေးသွားရင်တောင် သွားတွေက မဆွေးဘဲ ကျန်ရစ်လေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဓာတ်တော်တွေထဲမှာ "စွယ်တော်၊ သွားတော်" တွေဟာ အထင်ရှားဆုံး ကျန်ရစ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ဒီ "သွား" ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာ (Odontology/Dentistry) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအရိုးဖြူဖြူလေးတွေကနေ တရားဓမ္မ အဆီအနှစ် ဘယ်လို ထုတ်ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... ဒန္တာ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ သွားတို့သည် ရှိကုန်၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီ "ဒန္တ" (Teeth) ရဲ့ သဘောတရားကို အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက အသေးစိတ် ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ သွားဆိုတာ "အရိုး" (Bone) အမျိုးအစားထဲမှာ ပါဝင်ပေမယ့်၊ အသားထဲမှာ မြှုပ်မနေဘဲ အပြင်ကို ထွက်နေတဲ့ တစ်ခုတည်းသော အရိုး ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် ဖြူသော အဆင်း ရှိပါတယ်။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်။ ရှေ့သွားတွေက သင်္ဘောပွင့်ဖတ်လို ပြားတယ်၊ စွယ်သွားတွေက အစွယ်လို ချွန်တယ်၊ အံသွားတွေက ကြိတ်ဆုံလို ပြားပြီး ကျယ်တယ်။ အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် မေးရိုး (Jawbone) ထဲမှာ အမြစ်တွယ်ပြီး ပေါက်ရောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘုရားရှင်ရဲ့ သမိုင်းတော်မှာ "သွား" (Danta) နဲ့ ပတ်သက်ရင် ထူးခြားချက် ရှိပါတယ်။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး တေဇောဓာတ် လောင်ကျွမ်းတဲ့အခါ၊ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း အတော်များများက ဓာတ်တော် (Ash/Relics) အဖြစ် ကြွေကျသွားပေမယ့်၊ "စွယ်တော် ၄ ဆူ၊ သွားတော် ၃၆ ဆူ" စုစုပေါင်း အဆူ ၄၀ တို့ကတော့ မူလပုံသဏ္ဍာန် မပျက်ဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကို "အသမ္ဘိန္နဓာတ်" (မကွဲမပြားသော ဓာတ်တော်) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလို ကျန်ရစ်တာလဲ။ ပါရမီတော်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ အဓိဋ္ဌာန်တော်ကြောင့် လည်းကောင်း ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဓာတ်သဘောအရ ကြည့်ရင်လည်း "သွား" ဆိုတာ အင်မတန် မာကျောပြီး မီးဒဏ်၊ ရေဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည် အရှိဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လို့ပါပဲ။ ဒါဌာဝံသ (စွယ်တော်ဝင်ကျမ်း) မှာ ဒီစွယ်တော်မြတ်ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို အခိုင်အမာ မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ၊ အထူးသဖြင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာပညာ (Odontology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် "သွား" ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "စိန်" (Diamond of the Body) လို့တောင် တင်စားလို့ ရပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သွားရဲ့ အပေါ်ယံလွှာဖြစ်တဲ့ Enamel (ကြွေလွှာ) ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမာဆုံး ပစ္စည်း (Hardest Substance) ဖြစ်လို့ပါပဲ။

သိပ္ပံနည်းကျ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်ရအောင်...

၁။ Enamel (ကြွေလွှာ): သွားရဲ့ အပြင်ဘက်ဆုံး အလွှာပါ။ သူက Hydroxyapatite (ဟိုက်ဒရိုဆီ အပါတိုက်) လို့ခေါ်တဲ့ သတ္တုဓာတ် (Crystalline Calcium Phosphate) ၉၆% နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ ဒါဟာ သံမဏိနီးပါး မာကျောပါတယ်။ ဒါကြောင့် နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီ ကြာတာတောင် မြေကြီးထဲမှာ မဆွေးဘဲ ကျန်နေတာပါ။ ဓာတ်တော်တွေ မပျက်စီးတာဟာ ဒီ Enamel ရဲ့ ခိုင်ခံ့မှုကြောင့်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

၂။ Dentin (သွားဆင်စွယ်): ကြွေလွှာရဲ့ အောက်မှာ ရှိပါတယ်။ သူက အရိုးနဲ့ တူတယ်၊ နည်းနည်း ပျော့တယ်။ အာရုံခံနိုင်စွမ်း ရှိတယ်။

၃။ Pulp (သွားအူတိုင်): အတွင်းဆုံး အလွှာပါ။ ဒီနေရာမှာ သွေးကြောတွေ၊ အာရုံကြောတွေ ရှိပါတယ်။ သွားကိုက်တယ် ဆိုတာ ဒီအူတိုင်ကို ပိုးစားသွားလို့ နာတာပါ။

နောက်ပြီး Forensic Odontology (မှုခင်းသွားဘက်ဆိုင်ရာပညာ) အရ၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ သွားအနေအထားဟာ လက်ဗွေရာ (Fingerprint) လိုပဲ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူပါဘူး။ လေယာဉ်ပျက်ကျလို့ ရုပ်အလောင်း ပျက်စီးသွားရင်တောင်၊ သွားမှတ်တမ်း (Dental Record) ကို ကြည့်ပြီး ဘယ်သူဘယ်ဝါလဲ ဆိုတာ ခွဲခြားလို့ ရပါတယ်။ ဒါဟာ သွားရဲ့ "အတ္တ" (Identity) ကို ဖော်ပြနေသလိုပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ဓမ္မနယ်ပယ်မှာတော့ အဲဒီ အမှတ်အသားကိုကျော်ပြီး "အနတ္တ" ကို ရှုမြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "သွား" (ဒန္တ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အရိုးစုကို ဖော်ထုတ်ခြင်း (Visualizing the Skeleton):

၁။ မှန်ရှေ့မှာ ရပ်ပြီး ပါးစပ်ကို ဖြဲကြည့်ပါ။ ဖြူဖွေးနေတဲ့ သွားတွေကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

၂။ "ဒါတွေဟာ အရိုးတွေပါလား။ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အရိုးစုကြီးက အပြင်ကို ထွက်ပြူနေတာပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ နှုတ်ခမ်းသား၊ ပါးစောင်သားတွေကို စိတ်ထဲကနေ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီး၊ "အရိုးခေါင်းကြီး" (Skull) တစ်ခု ပြုံးဖြဲဖြဲ လုပ်နေတဲ့ ပုံကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။

၃။ လှတယ်ထင်ရတဲ့ အပြုံးတစ်ခုရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ဒီအရိုးတွေ၊ သွားတွေ ရှိနေတာကို မြင်အောင်ကြည့်ပြီး "တင့်တယ်ခြင်း မရှိပါလား" (အသုဘ) လို့ ရှုမှတ်ပါ။

နည်းလမ်း (၂) - ပထဝီဓာတ်နှင့် စက်ဆုပ်ဖွယ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း (Pathavi & Foulness):

၁။ လျှာနဲ့ သွားကို ထိုးကြည့်ပါ။ မာကျောတဲ့ သဘောကို တွေ့ရမယ်။ ဒါဟာ ပထဝီဓာတ် (Earth Element) ပါ။ "မာတာသည် ပထဝီ၊ သွားသည် ပထဝီ၊ ငါမဟုတ်" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၂။ မနက်အိပ်ရာထ၊ သွားမတိုက်ခင် ပါးစပ်နံ့ကို သတိထားကြည့်ပါ။ သွားကြားထဲက ထွက်လာတဲ့ အနံ့ဟာ အလွန် ဆိုးရွားပါတယ်။ "ဖြူဖွေးပြီး လှတယ် ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ အစာဟောင်းတွေ၊ ပိုးမွှားတွေ (Plaque/Bacteria) ခိုအောင်းရာပါလား" လို့ စက်ဆုပ်ဖွယ် ရှုမှတ်ပါ။

၃။ သွားကျိုးသွားတာ၊ သွားပဲ့သွားတာကို မြင်ရင် "အမာဆုံးဆိုတဲ့ အရာတောင် ပျက်စီးရသေးတာပဲ၊ ငါ့ဘဝ ဘာခိုင်မြဲစရာ ရှိလဲ" လို့ အနိစ္စ ကို ပွားများပါ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2335 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ လတုန်းက ပြတိုက်ကို အလွန် ကြွယ်ဝချမ်းသာတဲ့ သူဌေးကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူ့လက်ထဲမှာ ရွှေချထားတဲ့ အစ်ကြီး တစ်ခု ပါလာတယ်။ ဖွင့်ပြလိုက်တော့ အထဲမှာ ကြီးမားတဲ့၊ ဖြူဖွေးနေတဲ့ သွားကြီး တစ်ချောင်း ရှိပါတယ်။ အရွယ်အစားက လက်မဝက်လောက် ရှိမယ်။

သူဌေးကြီးက ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာနဲ့ လျှောက်ပါတယ်... "ဦးဇင်း... ဒါက တပည့်တော် ဒေါ်လာ သောင်းချီပေးပြီး နိုင်ငံခြား လေလံပွဲက ဝယ်လာတဲ့ 'ဘုရားရှင်ရဲ့ သွားတော်' ပါ။ ကြည့်ပါဦး၊ အရွယ်အစားက လူသွားထက် ကြီးတယ်၊ အရောင်က ပုလဲလို ဖြူနေတာပဲ။ ပြီးတော့ မီးရှို့ကြည့်တာ မမည်းဘူးဘုရား။ ဒါ အစစ်ပဲ။ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ အများပြည်သူ ဖူးရအောင် လှူချင်လို့ပါ" တဲ့။

သူ့စေတနာက ကောင်းပေမယ့်၊ ပစ္စည်းက သံသယ ဖြစ်စရာပါ။ လူသွား (Human Tooth) က ဒီလောက် မကြီးနိုင်ပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 9 (Relic Verification), Article 9.6 (Morphological Analysis) အရ လက်ခံစစ်ဆေးပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T101 (Relic Intake & Verification) ကို သုံးပြီး သိပ္ပံနည်းကျ စစ်ဆေးပါတယ်။

၁။ Visual Analysis: ဦးဇင်းက မိုက်ကရိုစကုပ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တယ်။ သွားရဲ့ မျက်နှာပြင် (Occlusal Surface) မှာ အဖုအထစ်တွေ (Cusps) ပါတာ တွေ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ အဖုအထစ်တွေရဲ့ ပုံစံက လူ့သွား (Omnivore pattern) နဲ့ မတူဘဲ၊ မြက်စားသတ္တဝါ (Herbivore pattern) နဲ့ ပိုတူနေတယ်။

၂။ Material Check: အရောင်က သဘာဝ Enamel ထက် ပိုပြီး ဖြူလွန်းနေတယ်။ ပလတ်စတစ် (Resin) သို့မဟုတ် ကြွေ (Ceramic) နဲ့ တုပထားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဦးဇင်းက UV Light နဲ့ ထိုးကြည့်လိုက်တော့ သဘာဝသွားဆိုရင် Fluorescence (အပြာရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင် တောက်ပမှု) ရှိရမယ့်အစား၊ မှိန်နေတာ တွေ့ရတယ်။

၃။ Scientific Explanation: ဦးဇင်းက သူဌေးကြီးကို ရှင်းပြပါတယ်။ "ဒကာကြီး... ဘုရားရှင်ဟာ 'မဟာပုရိသ' (ယောက်ျားမြတ်) ဖြစ်တဲ့အတွက် သွားတော် ၄၀ ပါတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အချိုးအစားအရ သွားတစ်ချောင်းက ဒီလောက်ကြီးဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဇီဝဗေဒ (Odontology) အရ ကြည့်ရင် ဒီသွားရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်က မြင်း သို့မဟုတ် ကျွဲနွား တစ်မျိုးမျိုးရဲ့ သွားကို အရောင်တင်ထားတာ (သို့မဟုတ်) ကြွေတု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်" လို့ အမှန်ကို ပြောပြပါတယ်။

သူဌေးကြီးက အစပိုင်းမှာ လက်မခံချင်ဘူး။ "ဘုရားတန်ခိုးနဲ့ ကြီးတာ ဖြစ်မှာပေါ့" လို့ ငြင်းတယ်။

ဦးဇင်းက ဓမ္မနဲ့ ဆက်ရှင်းပြတယ်။ "ဒကာကြီး... ဘုရားရှင်ကို ကြည်ညိုတာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် 'အစစ်' မဟုတ်တာကို 'အစစ်' လို့ ပြောပြီး လူတွေကို ပြသရင် 'မုသာဝါဒ' ဖြစ်သွားမယ်။ သာသနာကို စောင့်ရှောက်ရာ မရောက်ဘဲ သာသနာဖျက်ရာ ရောက်လိမ့်မယ်။ ဒကာကြီးရဲ့ စေတနာက အစစ်ပါ။ ဝတ္ထုပစ္စည်း အတုဖြစ်နေတာက ဒကာကြီး အပြစ် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အမှန်တရားကို လက်ခံလိုက်တာက ကုသိုလ် ပိုရပါတယ်" လို့ ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးတော့ သူဌေးကြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က ရှားပါးတာဆိုရင် ပြီးရော ယုံလိုက်မိတာ။ အခုလို သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြတော့မှ သံသယ ရှင်းသွားပါတော့တယ်" ဆိုပြီး၊ အဲဒီသွားတုကို ပြတိုက်မှာ မထားတော့ဘဲ ပြန်သိမ်းသွားပါတယ်။ (နောင်မှာ သူက တကယ်စစ်မှန်တဲ့ ရှေးဟောင်း ဘုရားဆင်းတုတော်တွေကိုပဲ ရွေးချယ် လှူဒါန်းပါတော့တယ်)။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။ "သွား" (ဒန္တ) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမာဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပေမယ့်၊ သူလည်းပဲ တိုက်စားခြင်း (Erosion)၊ ပျက်စီးခြင်း (Decay)၊ ကျွတ်ထွက်ခြင်း (Loss) ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားကို မလွန်ဆန်နိုင်ပါဘူး။

ဘုရားရှင်ရဲ့ စွယ်တော်မြတ်တွေ ကျန်ရစ်တယ် ဆိုတာကတော့ လောကသားတွေကို "ငါဘုရား တကယ်ပွင့်ခဲ့တယ်" ဆိုတဲ့ သမိုင်းသက်သေ (Historical Evidence) ပြချင်လို့ ထားခဲ့တာပါ။ အဲဒီ စွယ်တော်ကို ကိုးကွယ်ရင်းနဲ့ "ငါ့ရဲ့ သွားတွေ၊ အရိုးတွေလည်း တစ်နေ့ ဒီလိုပဲ ကျန်ရစ်ခဲ့မှာပါလား" လို့ သံဝေဂ ယူတတ်ဖို့ လိုပါတယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။ ပထမအချက်အနေနဲ့ "သွားတိုက်တိုင်း တရားမှတ်ပါ"။ မနက်တိုင်း သွားတိုက်တဲ့အခါ "ငါ အရိုးတွေကို ဆေးနေတာပါလား၊ အညစ်အကြေးတွေကို ဖယ်ရှားနေတာပါလား" လို့ သတိကပ်ပါ။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "စကားပြောတိုင်း သတိထားပါ"။ သွားတွေ (Danta) ရှိနေတာဟာ အစာစားဖို့တင် မဟုတ်ဘူး၊ စကားပြောဖို့လည်း ပါပါတယ်။ ဒီသွားတွေကို ဖြတ်ပြီး ထွက်လာတဲ့ စကားလုံးတိုင်းဟာ "သမ္မာဝါစာ" (မှန်ကန်သော စကား)၊ "ပီယဝါစာ" (ချစ်ဖွယ်သော စကား) တွေ ဖြစ်ပါစေ။ (သွားကောင်းမှ စကားပီသသလို၊ စိတ်ကောင်းမှ စကားလှမှာပါ)။ တတိယအချက်ကတော့ "သဒ္ဓါတရားကို သွားလို ခိုင်မာစေပါ"။ သွားရဲ့ ကြွေလွှာ (Enamel) ဟာ ဘယ်လောက် မာကျောသလဲ။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ဘုရား တရား သံဃာအပေါ် ယုံကြည်တဲ့ သဒ္ဓါတရားကိုလည်း ဘယ်လောကဓံနဲ့မှ ရိုက်ခွဲလို့ မရအောင်၊ Enamel လို မာကျောအောင် တည်ဆောက်ကြပါ။

ပါးစပ်ထဲက သွားတစ်ချောင်းကို လျှာနဲ့ ထိုးမိတိုင်း... မာကျောသော ပထဝီဓာတ်ကို ဆင်ခြင်၍ ခိုင်ခံ့သော သဒ္ဓါတရားကို တည်ဆောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'သွား (ဒန္တ) နှင့် ခိုင်ခံ့မှု' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အမာကျောဆုံး ဤအစိတ်အပိုင်းကို အကြောင်းပြု၍၊ မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်ကို စိန်ကဲ့သို့ မာကျောခိုင်ခံ့အောင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ကာ၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 4, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/