Day: 072 | ၁၂ မတ် ၂၀၂၄ | အကျိုးပေးခွင့်မရသောကံ (အဟောသိကံနှင့် ကာလစည်းကမ်းသတ်) | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဟောသိကံ | Statute of Limitations

 

Day: 072 | ၁၂ မတ် ၂၀၂၄ | အကျိုးပေးခွင့်မရသောကံ (အဟောသိကံနှင့် ကာလစည်းကမ်းသတ်) | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဟောသိကံ | Statute of Limitations

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၂) ရက်နေ့၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ လောကမှာ စားသုံးသူတွေဟာ မိမိတို့ရဲ့ အခွင့်အရေးကို မှန်ကန်စွာ သိရှိပြီး နစ်နာမှုတွေကနေ ကင်းလွတ်ခွင့် ရကြသလိုမျိုး၊ သံသရာမှာ ပြုခဲ့ဖူးတဲ့ အကုသိုလ် ကံဟောင်းတွေ အားလုံး အကျိုးပေးခွင့် မရတော့ဘဲ ဝဋ်ကြွေး အားလုံး ကုန်စင်သွားကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီကနေ့ ဓမ္မသဘင်မှာ လူတိုင်းရဲ့ ရင်ထဲမှာ ရှိနေတတ်တဲ့၊ အင်မတန်မှ နက်နဲတဲ့ မေးခွန်းကြီး တစ်ခုကို အသေအချာ ဆွဲထုတ်ပြီး ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။ အဲဒီ မေးခွန်းက ဘာလဲဆိုရင် "အရှင်ဘုရား... ကံဆိုတာ ပြုလုပ်ပြီးသွားရင် ဘယ်တော့မှ မပျက်ပြယ်တော့ဘူးလား။ အဲဒီ အကုသိုလ်ကံကြီးက ကိုယ့်နောက်ကို ထာဝရ အရိပ်လို လိုက်ပြီး အကျိုးပေးနေတော့မှာလား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ ဒီမေးခွန်းဟာ သာမန် မေးခွန်းလေး မဟုတ်ပါဘူး။ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး ငါတို့ ထမ်းပိုးလာခဲ့တဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုကြီးရဲ့ အမြစ်ခံ မေးခွန်းကြီး ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။

ဒီတော့ကာ ဒီနက်နဲတဲ့ မေးခွန်းရဲ့ အဖြေကို မရှာခင်မှာ၊ အရင်ဆုံး မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ငြိမ်သက်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ နှာသီးဖျားမှာ ဝင်လာတဲ့ လေကလေးကို ဝင်မှန်းသိ၊ ထွက်သွားတဲ့ လေကလေးကို ထွက်မှန်းသိအောင် သတိလေး ကပ်ထားလိုက်ပါ နော်။ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ ဆိုရင်၊ ဒီဝင်လေ ထွက်လေ (ဝါယောဓာတ်) လေးရဲ့ "ပြီးဆုံးသွားခြင်း" သဘောကို အာရုံပြုပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားများကြည့်ကြစို့။ ခုနက ရှူထုတ်လိုက်တဲ့ လေကလေးဟာ အပြင်ကို ရောက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လေထုထဲမှာ ပျောက်ကွယ်သွားပါပြီ။ အဲဒီလေကို ပြန်ရှူသွင်းလို့ မရတော့ပါဘူး။ "ဩော်... ပြီးသွားတဲ့ အရာဟာ ပြီးသွားပါပြီတကား" လို့ စိတ်ထဲကနေ အေးအေးဆေးဆေးလေး နှလုံးသွင်းပေးပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ပြီးသွားတဲ့ အရာတွေကို ပြန်လည် ဆုပ်ကိုင်ထားလို့ မရဘူး ဆိုတဲ့ သဘောပါ။ ငါတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ဟိုတုန်းက ငါ အဲဒီလို အမှားမျိုး လုပ်ခဲ့ဖူးတယ်၊ အဲဒီ ဝဋ်ကြွေးတွေ ငါ့ကို ပြန်ပေးတော့မှာပဲ" ဆိုပြီး အတိတ်က အရိပ်မည်းကြီးကို အမြဲတမ်း ထမ်းထားတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီ အတိတ်က ရုပ်နာမ်တွေဟာ ခုနက ရှူထုတ်လိုက်တဲ့ လေလိုပဲ ချုပ်ငြိမ်း ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပါပြီ။ အခု အသက်ရှူနေတာ လေအသစ်၊ စိတ်အသစ်၊ ရုပ်အသစ်တွေပါ။ "အတိတ်က အရာတွေဟာ ငါ့ကို အမြဲတမ်း နှိပ်စက်နေစရာ မလိုပါလား" ဆိုတဲ့ အသိလေးနဲ့ "သိတယ်... သိတယ်" လို့ ဝင်လေထွက်လေကို ဆက်လက် ရှုမှတ်နေလိုက်ပါ။ စိတ်ထဲမှာ လေးလံနေတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး တစ်ခု ပြုတ်ကျသွားသလို ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။

ကဲ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အတိတ်ရဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေ လျော့ကျပြီး တည်ငြိမ်သွားပြီ ဆိုရင်တော့၊ ခုနက မေးခဲ့တဲ့ "ကံဆိုတာ အမြဲတမ်း အကျိုးပေးသလား" ဆိုတဲ့ နက်နဲတဲ့ မေးခွန်းကြီးကို ခေတ်သစ် ဥပဒေပညာရပ် ထဲက "ကာလစည်းကမ်းသတ် ဥပဒေ (Statute of Limitations)" အကြောင်းနဲ့၊ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "အဟောသိကံ" အကြောင်းအရာတွေကို ချိန်ထိုးပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ ဥပဒေပညာရပ် (Jurisprudence) မှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... "Statute of Limitations" လို့ ခေါ်တဲ့ ကာလစည်းကမ်းသတ် ဥပဒေ ဆိုတာ အင်မတန် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် စားသုံးသူ အခွင့်အရေး ဥပဒေတွေ၊ တရားမမှု ငွေကြေး အကြွေးကိစ္စတွေမှာ ဒီဥပဒေကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် လူတစ်ယောက်ဟာ ကုမ္ပဏီ တစ်ခုခုကနေ ငွေချေးထားတယ်၊ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို အကြွေး ဝယ်ထားတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီလူက အကြွေးမဆပ်ဘဲ နေနေတဲ့အခါ၊ ကုမ္ပဏီ (မြီရှင်) ဘက်ကနေ တရားစွဲဆိုပြီး ပြန်လည် တောင်းခံပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဥပဒေက အဲဒီ တောင်းခံပိုင်ခွင့်ကို အချိန် အကန့်အသတ် (Time Frame) တစ်ခု သတ်မှတ်ပေးထားပါတယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေရဲ့ ဥပဒေအရ အကြွေးတောင်းပိုင်ခွင့် သက်တမ်းဟာ (၃) နှစ်၊ သို့မဟုတ် (၆) နှစ် အစရှိသဖြင့် ရှိပါတယ်။ တကယ်လို့ အဲဒီ ကုမ္ပဏီက သတ်မှတ်ထားတဲ့ (၃) နှစ် အတွင်းမှာ တရားမစွဲဘဲ နေခဲ့မယ်၊ အချိန်တွေ လွန်သွားမှ (၁၀) နှစ်လောက် နေတော့မှ "မင်း ငါ့ကို အကြွေးဆပ်စရာ ရှိတယ်၊ အခု တရားစွဲမယ်" လို့ သွားလုပ်လို့ မရတော့ပါဘူး။ တရားရုံးက အဲဒီအမှုကို "ကာလစည်းကမ်းသတ် ကျော်လွန်သွားပြီ (Time-barred)" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ ပလပ်လိုက်မှာ (Dismiss) ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အဲဒီလူဟာ အကြွေး ယူခဲ့တာ တကယ် ဟုတ်ပါသလား ဆိုရင်... ဟုတ်ပါတယ်။ ပိုက်ဆံ မဆပ်ရသေးတာ ဟုတ်ပါသလား... ဟုတ်ပါတယ်။ တကယ့် လက်တွေ့မှာ သူဟာ အကြွေးရှိနေဆဲပါ။ ဒါပေမဲ့ ဥပဒေရေးရာ အမြင်အရ ကြည့်ရင်တော့၊ အဲဒီ အကြွေးဟာ "အကျိုးသက်ရောက်မှု အာဏာ (Enforceability)" လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ သူများ ပိုက်ဆံ ယူထားပေမဲ့၊ ဥပဒေကနေ အရေးယူလို့ မရတော့တဲ့ အခြေအနေ (Void and Null) ကို ရောက်သွားတာပါ။ ဒါကို တက္ကသိုလ်က ဥပဒေ ပါမောက္ခတွေက "The debt exists, but the remedy is extinguished" (အကြွေးတော့ ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ကုစား တောင်းခံပိုင်ခွင့်တော့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီ) လို့ သုံးနှုန်းကြပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ခုနက မေးခွန်းကို နောက်တစ်နည်းနဲ့ ထပ်ပြီး ဓာတ်ခွဲကြည့်ရအောင်။ "အရှင်ဘုရား... ဘာဖြစ်လို့ ဥပဒေက အဲဒီလို အချိန် အကန့်အသတ်တွေ လုပ်ထားရတာလဲ။ အကြွေးရှိရင် အမြဲတမ်း ဆပ်ရမှာပေါ့" လို့ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးလာနိုင်ပါတယ်။ ဥပဒေ ပညာရှင်တွေက ရှင်းပြတာကတော့၊ လူ့အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုမှာ လူတွေဟာ အတိတ်က ကိစ္စဟောင်းတွေ၊ အကြွေးဟောင်းတွေ၊ ပြဿနာဟောင်းတွေရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှု အောက်မှာ တစ်သက်လုံး ကြောက်ရွံ့ တုန်လှုပ်စွာနဲ့ နေထိုင်သွားရမယ် ဆိုရင်، အဲဒီ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုမှ ရှေ့ကို ဆက်သွားလို့ မရတော့ပါဘူး တဲ့။

ဒါ့အပြင် အချိန်တွေ အရမ်း ကြာသွားတဲ့ အခါမှာ သက်သေ အထောက်အထားတွေ ပျောက်ဆုံးကုန်တယ်၊ မှတ်ဉာဏ်တွေ ဝေဝါးကုန်တဲ့ အတွက် တရားမျှတမှု (Justice) ကို ရှာဖွေဖို့ ခက်ခဲသွားပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ "အချိန်တစ်ခု ရောက်ရင် အတိတ်က အမှားတွေ၊ အကြွေးတွေကို အဆုံးသတ် ခွင့်ပြုလိုက်ခြင်း" ဟာ လူသားတွေရဲ့ အနာဂတ် တိုးတက်ရေး အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့ အကာအကွယ် (Safeguard) တစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ ဥပဒေပညာက အတိအကျ သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့ နော်။

ဒီတော့ကာ ခေတ်သစ် ဥပဒေပညာက "အတိတ်က အကြွေးတွေဟာ အချိန်တန်ရင် တောင်းခံခွင့် (အကျိုးပေးခွင့်) ပျက်ပြယ်သွားတယ်" လို့ သက်သေပြနေတဲ့ အချိန်မှာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ သံသရာ အကြွေးတွေ ဖြစ်တဲ့ "ကံတရား" တွေမှာလည်း၊ အချိန်တန်ရင်၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် အကျိုးပေးခွင့် ပျက်ပြယ်သွားတဲ့ "အဟောသိကံ" ဆိုတာ ရှိကြောင်းကို အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပါဠိတော်တွေမှာ အတိအကျ ဟောကြား ဓာတ်ခွဲပြတော်မူခဲ့ပါတယ်။

ဥပဒေက ကာလစည်းကမ်းသတ်ကို ပြဋ္ဌာန်းသလို၊ ဘုရားရှင်ကတော့ အရိယာမဂ်ဉာဏ်နဲ့ ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်ခြင်း ဆိုတဲ့ အမြင့်ဆုံးသော ကာလစည်းကမ်းသတ် ဥပဒေကြီးကို ပြဋ္ဌာန်းပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ ဥပဒေပညာရပ်နဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော် ဘယ်လို တစ်ထပ်တည်း ကျနေသလဲ၊ ဒီအဟောသိကံ ဆိုတာ ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာသလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ် ချိန်ထိုး ကြည့်ကြရအောင်...

ကိုင်း... ဥပဒေပညာက ပြဆိုတဲ့ ကာလစည်းကမ်းသတ် သဘောတရားကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီ ဆိုရင်တော့၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်နဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားဟာ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ပါဠိတော်နဲ့ အဘိဓမ္မာ ကျမ်းဂန်တွေမှာ ကံတရား အကျိုးပေးတဲ့ အချိန်ကာလ (Time of Fruition) ကို မူတည်ပြီး ကံ (၄) မျိုးကို အတိအကျ ဓာတ်ခွဲ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ၊ ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယကံ၊ အပရာပရိယဝေဒနီယကံ နဲ့ အဟောသိကံ တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပါဠိတော်လေးကို တစ်လုံးချင်း အနက် (Nissaya) ဖွင့်ကြည့်ကြရအောင်။ အဟောသိကမ္မံ - ဖြစ်ခဲ့ပြီးသော ကံသည် (သို့သော် အကျိုးမပေးနိုင်တော့သော ကံသည်)၊ နာဟောသိ ကမ္မဝိပါကော - ကံ၏ အကျိုးပေးခြင်းသည် မဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီ။ နတ္ထိ ကမ္မဝိပါကော - ကံ၏ အကျိုးပေးခြင်းသည် ယခုလည်း မရှိတော့ပြီ။ န ဘဝိဿတိ ကမ္မဝိပါကော - ကံ၏ အကျိုးပေးခြင်းသည် နောင်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာတော့မည် မဟုတ်ပြီ လို့ အတိအကျ အနက်ရပါတယ်။ အလွန်ကို ပြတ်သားတဲ့ စကြဝဠာ ဥပဒေကြီး ပါပဲ။

ဒီသဘောတရားကို ပိုပြီး ထင်ရှားသွားအောင် ပုံခိုင်းကြည့်ရအောင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ လူတစ်ယောက်ဟာ မျက်မှောက် ဒီဘဝမှာတင် အကျိုးပေးမယ့် ကံ (ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယကံ) တစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့တယ် ဆိုပါစို့။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီကံက ဒီဘဝရဲ့ နောက်ဆုံး အချိန် (စုတိစိတ်) ကျလုဆဲဆဲ အထိ အကြောင်းမညီညွတ်လို့ အကျိုးမပေးနိုင်လိုက်ဘူး။ သေသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အဲဒီကံဟာ "ကာလစည်းကမ်းသတ် (Statute of Limitations)" ကျော်လွန်သွားတဲ့ အတွက်၊ နောက်ဘဝတွေကို ဆက်လက် လိုက်လံ အကျိုးပေးခွင့် မရှိတော့ပါဘူး။ ဥပဒေမှာ အမှု ပလပ်လိုက်သလို၊ ကမ္မနိယာမမှာ "အဟောသိကံ" အဖြစ် အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်သွားပါတော့တယ်။

ဒီအချက်ကို နောက်တစ်ထောင့်ကနေ လှည့်တွေးကြည့်စမ်းပါ နော်။ သံသရာ အဆက်ဆက်က ပြုခဲ့ဖူးတဲ့ "အပရာပရိယဝေဒနီယကံ" ဆိုတဲ့ အင်မတန် အားကောင်းတဲ့ အကြွေးဟောင်းတွေကရော ဘယ်လိုလုပ် အဟောသိကံ ဖြစ်သွားနိုင်မလဲ။ အဖြေကတော့ ရှင်းပါတယ်။ ဘုရားရှင်၊ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးတွေဟာ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်နဲ့ ကိလေသာ တဏှာ အားလုံးကို အမြစ်ပြတ် သတ်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ၊ ခန္ဓာသစ် ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်စေမယ့် "ဥပါဒါန်" ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရား လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ အဲဒီတော့ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးတွေ ပရိနိဗ္ဗာန် စံဝင်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံးက ပါလာတဲ့ ကောင်းကံ၊ ဆိုးကံ အကြွေးဟောင်းတွေ အားလုံးဟာ တောင်းစရာ လူ (ပုဂ္ဂိုလ်/ခန္ဓာ) မရှိတော့တဲ့ အတွက် အလိုအလျောက် "အဟောသိကံ" တွေ ဖြစ်သွားပါတော့တယ်။

ကဲ... ဒါလေးကို လက်တွေ့ဘဝနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်လိုက်ကြစို့။ ငါတို့လို ပုထုဇဉ်တွေ အနေနဲ့ရော အဲဒီလို အဟောသိကံ ဖြစ်ခွင့် မရှိတော့ဘူးလား။ ရှိတာပေါ့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။  တရားအနှစ်သာရတွေမှာ လာရှိတဲ့အတိုင်း "သောတာပတ္တိမဂ်" ဉာဏ်ကို ဆိုက်ရောက်သွားတဲ့ အရိယာ သူတော်စင်ကြီးတွေကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ သောတာပန် ဖြစ်သွားပြီ ဆိုတာနဲ့၊ အပါယ်လေးဘုံကို ကျရောက်စေနိုင်တဲ့ ကြီးလေးတဲ့ အကုသိုလ် ကံဟောင်းတွေ အားလုံးဟာ ချက်ချင်း "အဟောသိကံ" ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အပါယ်ဘုံမှာ ပြန်လည် မွေးဖွားဖို့ အကြောင်းတရား (ဒိဋ္ဌိ နဲ့ ဝိစိကိစ္ဆာ) လုံးဝ မရှိတော့လို့ပါပဲ။ တောင်းမယ့်သူ (ကံ) ရှိနေပေမဲ့၊ ပေးဆပ်ရမယ့် နေရာ (အပါယ်ခန္ဓာ) မရှိတော့တဲ့အတွက် ကာလစည်းကမ်းသတ် ဥပဒေလိုပဲ အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ကား... ကိုယ့်ကို အမြဲတမ်း ခြောက်လှန့်နေတဲ့ အတိတ်က အမှားတွေ၊ ကံအကြွေးဟောင်းတွေကို ကြောက်ရွံ့နေတဲ့ စိတ်တွေကို ဘယ်လို ပလပ်မလဲ၊ ဝိပဿနာ ဉာဏ်ပညာနဲ့ အဟောသိကံ ဘယ်လို ဖြစ်အောင် လုပ်မလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး ရှုကွက်ဘက်ကို ကူးပြီး ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။

ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ငါ အရင်တုန်းက ဒီအမှား လုပ်ခဲ့ဖူးတယ်၊ အဲဒီ ဝဋ်ကြွေးတွေ ငါ့ကို လာပေးတော့မှာပဲ" ဆိုတဲ့ ကြောက်ရွံ့ပူပန်တဲ့ အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့ အခိုက်အတန့်ကို သတိ (Sati) နဲ့ အဏုစိတ် စောင့်ကြည့်ကြစို့။ ပထမဆုံး အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မနောအကြည်ဓာတ် (မနောဒွါရ) နဲ့ ဟိုဘက်က အတိတ်က အကြောင်းအရာ (ဓမ္မာရုံ) တို့ လာတိုက်မိပါတယ်။ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်မိလိုက်တဲ့ စက္ကန့်လေးမှာပဲ သိစိတ် (မနောဝိညာဉ်) လေး ဖျတ်ကနဲ ပေါ်လာပါတယ်။

အဲဒီ မနောဝိညာဉ်လေး ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အထိ "ဒါက ငါ့ရဲ့ အကုသိုလ်ကံပဲ" ဆိုတဲ့ အသိ မပါသေးပါဘူး။ ဓမ္မာရုံကို သိရုံ သက်သက်မျှသာ ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးပါး ပေါင်းဆုံသွားတာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဖဿ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ နောက်ကနေ ကပ်လျက် "ဝေဒနာ" ဆိုတဲ့ ခံစားမှု ပေါ်လာပါတယ်။ အတိတ်က အမှားကို တွေးမိတဲ့အတွက် ပူပန်တဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ လေး ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဲဒီ ဝေဒနာ ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ "သညာ" (မှတ်သားမှု) က ဝင်လာပါပြီ။ "ဒါ ငါ့ရဲ့ ဝဋ်ကြွေးပဲ၊ ငါ့ကို ဒုက္ခပေးတော့မယ်" လို့ ချက်ချင်း ဘာသာပြန်ပြီး တံဆိပ်ကပ်လိုက်ပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ်လေးကို နှေးပြကွက် (Slow-motion) နဲ့ သေသေချာချာ ကြည့်လိုက်ကြစို့ နော်။ သညာက "ဒါ ငါ့ရဲ့ ဝဋ်ကြွေး" လို့ မှတ်သားလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ "သင်္ခါရ" (ပြုပြင်စီရင်မှု) က အလုပ်ဆက်လုပ်ပါတော့တယ်။ နောင်တရတဲ့ စိတ် (ကုက္ကုစ္စ) တွေ၊ ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်တဲ့ ဒေါသ တွေ တဟုန်းဟုန်း တောက်လောင်လာပါတော့တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာ က အခိုင်အမာ ဝင်နေပါပြီ။ "ငါက ပြစ်မှု ကျူးလွန်ထားသူ၊ ငါက ခံရမယ့်သူ" ဆိုပြီး "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အကြီးအကျယ် ဝင်သွားပါတယ်။

တကယ်တော့ ပရမတ်နယ်မှာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အတိတ်က ကံကို ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ "ရုပ်နဲ့နာမ်" ဟာ အဲဒီအချိန်မှာတင် ချုပ်ငြိမ်း ပျက်စီးသွားပါပြီ။ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ထိုင်ပြီး ကြောက်နေတဲ့ "ရုပ်နဲ့နာမ်" ဟာ အသစ် ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်က ကံက အကျိုးပေးခွင့် ရမရ ဆိုတာ မသေချာသေးပါဘူး၊ သေချာတာကတော့ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ "ငါ ခံရတော့မယ်" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကြိုတင်ပြီး ထောင်ချ (Punish) နေတာပါပဲ။ အဲဒီလို ပူပန်နေခြင်းဟာ အကုသိုလ်ကံ အသစ်တွေကို ထပ်မံ ဖန်တီးနေတာ သက်သက် ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ ဆိုရင်... လက်တွေ့ အလုပ်ပေး အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ အတိတ်က အမှားကို တွေးမိပြီး ကြောက်စိတ် ပေါ်လာတိုင်း၊ အဲဒီ ဇာတ်လမ်းနောက်ကို လိုက်မသွားပါနဲ့။ "ငါ့ ဝဋ်ကြွေးတွေ လာတော့မယ်" လို့ နာမည်မတပ်ပါနဲ့။ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ပူကနဲ ဖြစ်သွားတဲ့ ကြောက်စိတ်လေးကို စိုက်ကြည့်ပြီး "တွေးတယ်... တွေးတယ်... ပူတယ်... ပူတယ်" လို့ စိတ်ရဲ့ ဖြစ်စဉ် (နာမ်တရား) နဲ့ တေဇောဓာတ် ဖောက်ပြန်မှု သက်သက်ကိုသာ အာရုံပြုပါ။ အဲဒီလို ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်လို့ ခွဲခြား မြင်လိုက်တာဟာ "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်လိုက်တာပါပဲ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်နေရင်းနဲ့ နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီး သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ကြစို့။ ကိုယ့်ရင်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ "ကြောက်ရွံ့တဲ့ စိတ်၊ နောင်တရတဲ့ စိတ်" လေးဟာ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "တွေးတယ်" လို့ သတိလေး ကပ်လိုက်တာနဲ့ အဲဒီ အတွေးလေးဟာ ရုတ်တရက် ရပ်တန့်သွားပြီး ပျောက်ကွယ်သွားပါတယ်။ "ဩော်... အတိတ်ကို ပြန်တွေးတဲ့ စိတ်ကလေးဟာလည်း မမြဲပါလား၊ သူ့ဘာသာ ပေါ်လာပြီး သူ့ဘာသာ ပြန်ချုပ်သွားတာ (အနိစ္စ) ချည်းပါလား" လို့ မြင်လိုက်ရင် အမြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားပါပြီ။

ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ပြတ်တောက်တယ်၊ အကြောင်းအကျိုး မရှိဘူးလို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ ဆိုရင်တော့... အဲဒီ ကြောက်စိတ်လေး ပျောက်သွားပေမဲ့၊ ကမ္မနိယာမရဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကတော့ ပျက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် အကျိုးပေးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အရေးအကြီးဆုံးက၊ အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ "သတိ၊ ပညာ" ဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်အလုပ် (ကုသိုလ် အကြောင်းတရား အသစ်) ကို အစားထိုးလိုက်တဲ့ အတွက်၊ အတိတ်က အကုသိုလ်ကံဟောင်းတွေဟာ အကျိုးပေးခွင့် မရဘဲ "အဟောသိကံ" အဖြစ် ပျက်ပြယ်သွားနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေး ရှိတယ် ဆိုတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ အမြင်မှန်ကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် သိမြင်လိုက်ရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အမြစ်ပြတ်သွားပါတယ်။

တရားရှုမှတ်ကာစမှာတော့ "တွေးရင် တွေးတယ်" လို့ ဆရာသမားတွေ ညွှန်ပြတဲ့ ဉာဏ်ကို မှီပြီး ပညတ်ကိုခွာကာ ပရမတ်ကို ရှုရပါတယ်။ ဉာဏ်ရင့်လာတဲ့ အခါမှာတော့ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာအတွေးပဲ ပေါ်ပေါ် ပေါ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ဓာတ်သဘာဝတွေသာ ဖြစ်နေပါလားလို့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျသွားတဲ့ အချိန်မှာတော့၊ အတိတ်က ဝဋ်ကြွေးတွေကို ကြောက်ရွံ့နေတဲ့ စိတ်တွေ အားလုံး ကင်းစင်သွားပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ သတိပညာနဲ့ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်သူ ဖြစ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ပိုပြီး ပေါ်လွင်သွားအောင် သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ သင်ခန်းစာယူဖွယ်ရာ ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပြတိုက်ကြီးရဲ့ အဖိုးတန် ပစ္စည်းများ စုဆောင်းရေး ဌာနမှာ ကိုကျော် ဆိုတဲ့ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် ရှိပါတယ်။ သူဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်လောက်က ပြတိုက်အတွက် ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းတစ်ခုကို ဝယ်ယူတဲ့ နေရာမှာ၊ ရောင်းချသူရဲ့ မသိနားမလည်မှုကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး တန်ဖိုးထက် အများကြီး လျှော့ပေးကာ မတရား ဝယ်ယူခဲ့မိတဲ့ အမှားတစ်ခု ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။

ဒီအဖြစ်အပျက်ကို သေချာလေး ပြန်ပြီး မြင်ယောင်ကြည့်လိုက်စမ်းပါ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ကိုကျော်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အဲဒီအချိန်တုန်းက "ငါ တော်လို့၊ ငါ့ရဲ့ အရည်အချင်းကြောင့် ပြတိုက်အတွက် အကျိုးအမြတ် ရခဲ့တာပဲ" ဆိုပြီး လောဘနဲ့ မာန တွေ ဖုံးလွှမ်းနေခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အချိန်တွေ ကြာလာတဲ့အခါ၊ ကိုကျော်ဟာ တရားဘာဝနာတွေ လေ့လာလိုက်စားလာပြီး အသိဉာဏ်လေး ပွင့်လာတော့မှ၊ အတိတ်က သူလုပ်ခဲ့တဲ့ "လိမ်ညာဝယ်ယူမှု" ဟာ စားသုံးသူ အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်ရုံတင်မကဘဲ၊ သံသရာအတွက်ပါ အင်မတန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ "အဒိန္နာဒါန" ကံကြီး ထိုက်နေပါလားဆိုတာကို သဘောပေါက်ပြီး နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ပူလောင်လာပါတော့တယ်။

ကိုကျော်ဟာ အဲဒီ အတိတ်က အရိပ်မည်းကြီးကို ထမ်းပိုးထားရလို့ ညဘက်ဆို အိပ်မပျော်တော့ပါဘူး။ "ဒီအကုသိုလ်ကံက ငါ့ကို ဘယ်အချိန်မှာ လာပြီး ဒုက္ခပေးမလဲ" ဆိုတဲ့ ကြောက်ရွံ့မှု (Anxiety) တွေနဲ့ တစ်ကိုယ်လုံး ဝေဒနာတွေ ခံစားနေရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်တာဝန်ခံ ကိုမင်း က ကိုကျော်ရဲ့ ညှိုးနွမ်းနေတဲ့ ပုံစံကို ကြည့်ပြီး အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်းပါတော့တယ်။ ကိုကျော်ကလည်း သူ့ရဲ့ အတိတ်က အမှားကို အကုန်အစင် ဝန်ခံလိုက်ပါတယ်။ ကိုမင်းဟာ ပြတိုက်ရဲ့ အခြေခံ စည်းမျဉ်း မူဝါဒ အမှတ် ၁၆၊ အပိုဒ်ခွဲ ၁၆.၂ (Pol 16, Art 16.2) ဖြစ်တဲ့ "အတိတ်က မှားယွင်းမှုများကို ကုစားခြင်းနှင့် ဓမ္မနည်းကျ ဖြေရှင်းခြင်း" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းကို ကိုင်စွဲပြီး ကိုကျော့်ကို လမ်းညွှန်ပေးပါတယ်။

ကိုမင်းက ကိုကျော့်ကို ရေနွေးကြမ်းလေး တိုက်ရင်းနဲ့ အေးအေးဆေးဆေးပဲ စကားဆိုပါတယ်။ "ကိုကျော်... ခေတ်သစ် ဥပဒေမှာတောင် အကြွေးတောင်းပိုင်ခွင့် ကာလစည်းကမ်းသတ် (Statute of Limitations) ဆိုတာ ရှိတယ်ဗျ။ ကိုကျော် မှားခဲ့တာက လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်က အကြောင်းတရားတွေပါ။ အခု ကိုကျော် လုပ်ရမှာက အဲဒီ အမှားအတွက် တစ်သက်လုံး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထောင်ချပြီး နှိပ်စက်နေဖို့ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီ ရောင်းချသူကို ပြန်ရှာပြီး သင့်လျော်တဲ့ နစ်နာကြေးကို ပြန်ပေးလိုက်ခြင်းအားဖြင့် ဒီအမှုကို ပလပ်ပစ်လိုက်ဖို့ပဲ" လို့ ဥပဒေနဲ့ ဓမ္မကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး လမ်းပြပေးလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို နောက်တစ်နည်းနဲ့ ထပ်ပြီး ရှင်းပြရရင်တော့... ကိုမင်းက ကိုကျော့်ကို "အဟောသိကံ" ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ တိုက်တွန်းနေတာပါ။ ကိုကျော်ဟာ ရောင်းချသူကို ပြန်ရှာပြီး၊ နစ်နာခဲ့တဲ့ ငွေကြေးတွေကို အတိုးနဲ့တကွ ပြန်လည် ပေးဆပ်ကာ ဝန်ချ တောင်းပန်လိုက်ပါတယ်။ တစ်ဖက်လူကလည်း ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာနဲ့ ခွင့်လွှတ်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာတော့၊ ကိုကျော်ရဲ့ ရင်ထဲက အကြွေးဟောင်းကြီးဟာ ချက်ချင်း ပြေလည်သွားပါတော့တယ်။ ပြတိုက်ရဲ့ မှတ်တမ်းဖြစ်တဲ့ "အတိတ်က မှားယွင်းမှုများ ပြုပြင်ခြင်း မှတ်တမ်း (Template T200)" မှာလည်း ဒါကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်လိုက်ပါတယ်။

အဲဒီလို အကြွေးဆပ်ပြီးတဲ့ အခါမှာ ကိုမင်းက ကိုကျော့်ကို ဝိပဿနာ ရှုကွက်လေး ထပ်ပေးပါတယ်။ "ကိုကျော်... အခု ကိုကျော် အကြွေးဆပ်လိုက်လို့ ပေါ့ပါးသွားတာဟာ လောကီ အကြွေးတင် မကဘူး။ ကိုကျော့် ရင်ထဲက 'ငါ မှားခဲ့ပြီ' ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ နဲ့ နောင်တ မီးတွေကိုပါ သတိနဲ့ ငြိမ်းသတ်လိုက်တာပဲ။ အတိတ်က ကိုကျော် လည်း မရှိတော့ဘူး၊ အခု ဝမ်းနည်းနေတဲ့ ကိုကျော် လည်း မရှိတော့ဘူး။ ရုပ်နဲ့ နာမ် ရဲ့ ဖြစ်ပျက် သဘောကိုသာ ရှုမှတ်လိုက်ပါ" လို့ ညွှန်ကြားလိုက်ပါတယ်။

ကိုကျော်ဟာ ကိုမင်းရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ကျင့်ကြံလိုက်တဲ့အခါ၊ သူ့ရဲ့ အတိတ်က အကုသိုလ်ကံဟာ အကျိုးပေးခွင့် မရတော့ဘဲ စိတ်ထဲမှာ "အဟောသိကံ" အဖြစ် ပျက်ပြယ်သွားတာကို လက်တွေ့ ခံစားလိုက်ရပါတယ်။ ဒါဟာ ပြတိုက်ကြီးရဲ့ မူဝါဒတွေဟာ ပစ္စည်းတွေကို ကာကွယ်တာတင် မဟုတ်ဘဲ၊ လူသားတွေရဲ့ နှလုံးသားထဲက ကံအကြွေးတွေကိုပါ ကာလစည်းကမ်းသတ်နဲ့ ပလပ်ပေးလိုက်တဲ့ ဓမ္မဆေးရုံကြီး ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြလိုက်တာပါပဲ။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... တကယ့်ကို အတုယူဖွယ်ရာ ဓမ္မအောင်ပွဲလေး တစ်ခုပါပဲ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကျိုးပေးခွင့်မရသော ကံ (အဟောသိကံ) အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ လောကကြီးမှာ အတိတ်က အမှားတွေအတွက် ကြောက်ရွံ့ ပူလောင်နေရတာ၊ ဝဋ်ကြွေးတွေ လာတော့မလားဆိုပြီး စိတ်ဆင်းရဲရတာ အားလုံးဟာ ခန္ဓာရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု သဘောဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ" တွေချည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီလို ဒုက္ခရောက်အောင် "ငါ မှားခဲ့တယ်၊ ငါ့ ဝဋ်ကြွေးပဲ" ဆိုပြီး အတိတ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ တဏှာ နဲ့၊ ပရမတ် ဓာတ်သဘာဝကို မသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာ တရားတွေဟာ ဒီဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတဲ့ "သမုဒယသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီလို အတိတ်ကို တွယ်တာတဲ့ စိတ်တွေ၊ ကြောက်ရွံ့မှုတွေ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ "အတိတ်က ရုပ်နာမ်တွေဟာ အဟောသိ ဖြစ်သွားပြီ" လို့ မှန်ကန်စွာ သိမြင်သွားတဲ့အခါ ရရှိလာတဲ့ အေးချမ်းမှု သဘောဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက် မိမိရဲ့ မနောဒွါရမှာ အတိတ်အတွေးတွေ ပေါ်လာတိုင်း "တွေးတယ်၊ ပျက်တယ်" လို့ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ သတိကပ်ပြီး အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ်ပွားများနေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် လမ်းကြောင်းကြီးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာလေးပါး စိုက်သွားပြီ၊ ကိုက်ညီသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တို့တစ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ အကျဉ်းထောင်ကြီးကနေ လွတ်မြောက်ပြီး အေးချမ်းလှတဲ့ နိဗ္ဗာန် လမ်းမကြီးပေါ်ကို ရောက်ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အတိတ်က အမှားတွေအတွက် တစ်သက်လုံး ပူလောင်မနေကြပါနဲ့။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ သတိ၊ ပညာနဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေကို အစားထိုးခြင်းဖြင့်၊ အတိတ်က အကုသိုလ်ကံဟောင်းများကို အကျိုးပေးခွင့် မရှိသော "အဟောသိကံ" များ ဖြစ်အောင် အထူး ကြိုးစားအားထုတ်သွားကြပါလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီကနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ စားသုံးသူ အခွင့်အရေးများ ကာကွယ်နိုင်သလို မိမိတို့၏ ဘဝအခွင့်အရေးများကိုလည်း ဓမ္မဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ၊ အတိတ်က ဝဋ်ကြွေးများ အားလုံး ကုန်စင်သွားကြပါစေ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၁၂ မတ် ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.