နေ့ရက် - ဇွန်လ (၅) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-156) ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဂေဟစနစ် (Environment & Ecosystem)
ကိုးကားကျမ်း - အဘိဓမ္မာ (ဥတုနိယာမ)၊ ဒီဃနိကာယ် (အဂ္ဂညသုတ် - ကမ္ဘာလောက ဖြစ်ပျက်ပုံ)။
သိပ္ပံနယ်ပယ် - Environmental Science & Ecology (ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ဂေဟဗေဒ)
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။ ဤသို့ ရှိခိုးပူဇော်ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်အပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီးလျှင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်မြတ်ဖြင့် လျင်မြန်စွာ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၅) ရက်၊ တနင်္လာနေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနေ့ (World Environment Day) အထိမ်းအမှတ် ဓမ္မသဘင်ပွဲလေးကို စတင်လိုက်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ "Global Warming" လို့ ခေါ်တဲ့ ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှု၊ ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုတွေကို လူတိုင်း ခံစားနေကြရပါတယ်။ မိုးရွာရမယ့်အချိန် မရွာ၊ မပူရမယ့်အချိန် ပူ နဲ့ ဥတုတွေ ဖောက်ပြန်နေကြတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရှုထောင့်က ကြည့်ရင်တော့ ဒါတွေဟာ "ဥတုနိယာမ" (Physical Laws) တရားတွေ ဖောက်ပြန်တာ ဖြစ်သလို၊ လူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ပူလောင်မှုကြောင့် ပြင်ပလောကကြီးပါ လိုက်ပြီး ပူလောင်လာတာလို့လည်း ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာတော့ "ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဂေဟစနစ်" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ ဂေဟဗေဒ သဘောတရားများ၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ နိယာမတရားများကို နှိုင်းယှဉ် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရားတော် မဟောကြားမီမှာ၊ ပူလောင်နေတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကြီး အေးမြသွားအောင်၊ ကိုယ့်စိတ်ကလေး အရင် အေးမြဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် သဘာဝတရားနဲ့ တသားတည်း ကျသွားအောင် ကသိုဏ်း (၁၀) ပါးထဲက "နီလကသိုဏ်း" (အညိုရောင်/အစိမ်းရောင်) သို့မဟုတ် သစ်တော၊ တောင်တန်းတွေကို အာရုံပြုပြီး စိတ်တည်ငြိမ်မှု ယူကြရအောင်။
သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံး ခါးလေးကို ဆန့်၊ မျက်လုံးလေးကို မှိတ်ထားပါ။ စိတ်ထဲမှာ စိမ်းလန်းစိုပြေနေတဲ့ သစ်တောကြီး တစ်ခုကို ပုံဖော်ကြည့်ပါ။ လေတိုက်လိုက်လို့ ယိမ်းနွဲ့နေတဲ့ သစ်ရွက်စိမ်းစိမ်းလေးတွေ၊ သစ်ရွက်ချင်း တိုက်ခတ်တဲ့ အသံလေးတွေ၊ အေးမြတဲ့ လေညှင်းလေးတွေကို ခံစားကြည့်ပါ။ "အေးမြတယ်... ငြိမ်းချမ်းတယ်... သဘာဝတရားနဲ့ ငါနဲ့ဟာ တစ်သားတည်းပဲ" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ အပြင်က အပူတွေကို မေ့ထားပြီး အတွင်းစိတ်ရဲ့ အေးမြမှုကိုပဲ အာရုံစိုက်ထားပါ။ စိတ်ကလေး ကြည်လင်အေးမြလာပြီ ဆိုမှ ဒီတရားကို ဆက်ပြီး နာယူကြပါစို့။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ပထမဦးဆုံး အနေနဲ့ "Ecosystem" (ဂေဟစနစ်) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ သိပ္ပံပညာက ဒါကို ဘယ်လို ရှင်းပြသလဲ ဆိုတာ လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။ ဂေဟစနစ် ဆိုတာ သက်ရှိတွေ (လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ အပင်) နဲ့ သက်မဲ့တွေ (ရေ၊ မြေ၊ လေ၊ နေရောင်ခြည်) တို့ အပြန်အလှန် မှီခိုဆက်နွယ်နေတဲ့ ကွန်ရက်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
သိပ္ပံပညာမှာ "The Butterfly Effect" (လိပ်ပြာတောင်ပံခတ်မှု သက်ရောက်ခြင်း) ဆိုတဲ့ သဘောတရား တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ဒီဘက်ကမ္ဘာခြမ်းမှာ လိပ်ပြာလေး တစ်ကောင် တောင်ပံခတ်လိုက်တဲ့ လေလှိုင်းလေးဟာ ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ဖြစ်သွားပြီး ဟိုဘက်ကမ္ဘာခြမ်းမှာ မုန်တိုင်းကြီး ဖြစ်သွားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ သဘောပါ။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အရာအားလုံးဟာ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ သစ်ပင်တစ်ပင် ခုတ်လိုက်တာဟာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ထင်ရပေမဲ့၊ အဲဒီသစ်ပင်ကို မှီခိုနေတဲ့ ပိုးမွှားတွေ သေမယ်၊ အဲဒီ ပိုးမွှားကို စားတဲ့ ငှက်တွေ အစာငတ်မယ်၊ ငှက်တွေ မရှိတော့ အသီးအနှံ ဝတ်မှုန်ကူးမယ့်သူ မရှိတော့ဘူး။ ဒီလိုနဲ့ သံသရာ လည်သွားတာပါ။
(Label: The Circle of Life - Interdependence)
ပုံမှာ မြင်ရတဲ့အတိုင်းပါပဲ။ ဘယ်အရာကမှ သီးခြား ကွဲထွက်မနေပါဘူး။ အားလုံးဟာ စက်ဝိုင်းလို လည်ပတ်နေတာပါ။ ဒါကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက "Interdependence" (အပြန်အလှန် မှီခိုခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ လူတွေက ထင်နေကြတယ်၊ "ငါတို့က သဘာဝတရားကို ပိုင်စိုးတယ်၊ ငါတို့ စိတ်ကြိုက် လုပ်လို့ရတယ်" လို့။ တကယ်တော့ လူဆိုတာ ဒီကွန်ရက်ကြီးထဲက ကွင်းဆက်လေး တစ်ခု (Link) မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကွန်ရက်ကြီး ပျက်ရင် လူလည်း ပျက်စီးမှာပါပဲ။
အခု... ဒီသဘောတရားကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်တွေနဲ့ ဆက်စပ်ကြည့်ကြရအောင်။ ဘုရားရှင်က လောကကြီးကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နိယာမ (၅) မျိုး ရှိတယ်လို့ ဟောထားပါတယ်။
(၁) ဥတုနိယာမ: ရာသီဥတု၊ အပူအအေး၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှု နိယာမ။
(၂) ဗီဇနိယာမ: မျိုးရိုးဗီဇ၊ အပင်၊ သက်ရှိတို့ရဲ့ မျိုးပွားမှု နိယာမ။
(၃) ကမ္မနိယာမ: ကံ၊ ကံ၏ အကျိုး နိယာမ။
(၄) စိတ္တနိယာမ: စိတ် ဖြစ်စဉ် နိယာမ။
(၅) ဓမ္မနိယာမ: သဘာဝ တရားတို့ရဲ့ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် နိယာမ။
ဒီနေ့ ပြောမယ့် "ပတ်ဝန်းကျင်" ဆိုတာ "ဥတုနိယာမ" (Physical Laws) နဲ့ အများဆုံး သက်ဆိုင်ပါတယ်။ "ဥတု" ဆိုတာ "တေဇောဓာတ်" (Heat Energy) ပါပဲ။ အပူချိန် ပြောင်းလဲမှုကြောင့် မိုးရွာတယ်၊ လေတိုက်တယ်၊ သစ်ပင်တွေ ပေါက်ရောက်တယ်။
ဒါပေမဲ့ အရေးကြီးတာ တစ်ခုက - "ကမ္မနိယာမ" (လူတွေရဲ့ လုပ်ရပ်) က "ဥတုနိယာမ" (ပတ်ဝန်းကျင်) ကို လွှမ်းမိုးနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ ဒီဃနိကာယ်၊ အဂ္ဂညသုတ် မှာ ဘုရားရှင် ဟောထားတာ ရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာဦးအစက လူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ဖြူစင်တုန်းက မြေကြီးက "မြေဆီ" ဆိုပြီး ထောပတ်လို စားကောင်းနေသေးတယ်။ နောက်ပိုင်း လူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ညစ်နွမ်းလာရင်၊ လောဘ ဒေါသတွေ ကြီးလာရင် ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ မြေဆီလွှာတွေ ပျောက်ကွယ်သွားတယ်၊ အသီးအနှံတွေ အရသာ ပျက်သွားတယ် တဲ့။
ဒါဟာ သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရင်လည်း မှန်ပါတယ်။ လူတွေ လောဘကြီးပြီး စက်ရုံတွေ အလွန်အကျွံ တည်ဆောက်၊ သစ်တောတွေ ခုတ်တော့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် (Carbon Dioxide) တွေ များလာပြီး ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာတာ (Global Warming) မဟုတ်လား။ လူ့စိတ် ပူတော့ ကမ္ဘာ ပူလာတာပါပဲ။
(Label: Cause and Effect - Anthropogenic Climate Change)
ကိုင်း... ဒါဆိုရင် ဒီပတ်ဝန်းကျင် သဘောတရားတွေကို ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲ ဘယ်လို ထည့်မလဲ။
သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့ "ပတ်ဝန်းကျင်" ဆိုတာကို အပြင်မှာ ရှိတဲ့ အရာလို့ မမြင်ဘဲ၊ ဓာတ်သဘော အနေနဲ့ မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။
ရှုမှတ်နည်း (Practical Instruction):
၁။ အပူအအေးကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပါ: ရာသီဥတု ပူလာတဲ့အခါ "ရာသီဥတုကြီးက ဆိုးလိုက်တာ၊ ပူလိုက်တာ" လို့ ညည်းတွားမနေပါနဲ့။ အဲဒီ အပူကို "တေဇောဓာတ် လွန်ကဲနေတာပါလား" လို့ ဓာတ်သဘော သက်သက် မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ "ပူတယ်... သိတယ်" လို့ မှတ်ပါ။
၂။ ငါ နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ခွဲပါ: ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အပူ (တေဇော) နဲ့ အပြင်က အပူ (ဥတု) ပေါင်းစပ်သွားတဲ့အခါ မခံမရပ်နိုင်တဲ့ ဝေဒနာ ပေါ်လာတယ်။ အဲဒါကို "ငါ ပူတယ်" လို့ မမှတ်ဘဲ "ဖဿ ကြောင့် ဝေဒနာ ဖြစ်တယ်" လို့ မှတ်ပါ။ အပူဆိုတာ ရုပ်တရား၊ သိတာက နာမ်တရား၊ ဒီနှစ်ခုပဲ ရှိပါတယ်။
၃။ ဆက်စပ်မှုကို ဆင်ခြင်ပါ: "ငါ့ရဲ့ အသက်ရှူလိုက်တဲ့ လေ (ဝါယော) ဟာ အပြင်က လေထုနဲ့ တစ်သားတည်းပါလား။ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်က ရေ (အာပေါ) ဟာ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်တွေနဲ့ ဆက်စပ်နေပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ အဲဒီအခါ "ငါ" ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် ပျောက်ပြီး သဘာဝတရားကြီး (Nature) သက်သက်သာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ် ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။
ဒီသဘောတရားကို ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် Hswagata ပြတိုက်မှာ တကယ် ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-2456 "The Neglected Humidity" (လျစ်လျူရှုခံရသော စိုထိုင်းဆ) ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းလေးကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင် အပြောင်းအလဲလေး တစ်ခုကို သတိမထားမိရင် ဘယ်လောက် အကျိုးဆက် ကြီးမားသလဲ ဆိုတာပါပဲ။
တစ်ခါက Hswagata ပြတိုက်ရဲ့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ထိန်းသိမ်းရေး အခန်းမှာ တာဝန်ကျတဲ့ ဝန်ထမ်းလေး တစ်ယောက် ရှိတယ်။ သူ့နာမည်က ကိုအောင် (အမည်လွှဲ) ပေါ့။ အဲဒီရက်ပိုင်းက မိုးတွေ ဆက်တိုက် ရွာနေတော့ လေထုထဲမှာ စိုထိုင်းဆ (Humidity) တွေ အရမ်း မြင့်တက်နေတယ်။ ပြတိုက်မှာက စိုထိုင်းဆ ထိန်းတဲ့ စက် (Dehumidifier) တွေ တပ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုအောင်က "အခန်းထဲမှာ နည်းနည်း အိုက်တယ်ကွာ" ဆိုပြီး လေဝင်လေထွက် ကောင်းအောင် ဆိုကာ ပြတင်းပေါက် တစ်ချပ်ကို ဖွင့်ထားလိုက်တယ်။ သူက ထင်တာက "လေဝင်ရင် ကောင်းတာပေါ့" လို့။ သူ့ရဲ့ စေတနာက ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "ပညာ" မပါခဲ့ဘူး။
သူ မသိတာက အပြင်က စိုထိုင်းဆများတဲ့ လေတွေ (Moisture-laden air) ဟာ အခန်းထဲကို ဝင်လာပြီး၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ သက်တမ်းရှိတဲ့ ရှေးဟောင်း ပေစာတွေ၊ ပုရပိုက်တွေ ပေါ်မှာ မှို (Mold) တွေ ပေါက်ဖို့ အကြောင်းဖန်တီးလိုက်တာပါပဲ။ သုံးရက်လောက် နေတော့ ပေစာထုပ်တွေကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ အဖြူရောင် မှိုနုလေးတွေ တက်နေတာကို တွေ့လိုက်ရတယ်။ တော်သေးတယ်... စောစောစီးစီး သိလိုက်လို့။ ဒါတောင်မှ အဲဒီ မှိုတွေကို ရှင်းလင်းဖို့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေ ခေါ်ပြီး သန့်ရှင်းရေး လုပ်လိုက်ရတာ ကုန်ကျစရိတ် မနည်းပါဘူး။
ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းပြီးတဲ့အခါ ပြတိုက်အုပ်ချုပ်ရေးက သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ မူဝါဒ (Policy 27 - Environmental Control) နဲ့အညီ တင်းကြပ်တဲ့ စည်းကမ်းတွေ ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။ Template T254 (Environmental Log Sheet) ကို သုံးပြီး နေ့စဉ် အပူချိန်၊ စိုထိုင်းဆကို (မနက်၊ နေ့လယ်၊ ည) သုံးကြိမ် မှတ်တမ်းတင်ခိုင်းတယ်။ ကိုအောင်ကိုလည်း ဆူပူကြိမ်းမောင်းတာမျိုး မလုပ်ဘဲ၊ "Butterfly Effect" သဘောတရားကို ရှင်းပြတယ်။ "ကိုအောင်ရေ... မင်း ဖွင့်လိုက်တဲ့ ပြတင်းပေါက် တစ်ချပ်ဟာ သာမန် လေဝင်တာလောက်ပဲ ထင်ရပေမဲ့၊ သာသနာ့အမွေအနှစ်တွေကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ ဇီဝလက်နက် (Biological Threat) ဖြစ်သွားနိုင်တယ်" လို့ ပညာပေးလိုက်ပါတယ်။
ကြည့်စမ်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ "ပတ်ဝန်းကျင်" ဆိုတာ အဝေးကြီးမှာ ရှိတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ လုပ်ရပ် (Action) တိုင်းဟာ ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိသလို၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှု (Reaction) ကလည်း ကိုယ့်ဆီ ပြန်လာစမြဲပါ။ ကိုအောင်ရဲ့ သတိလက်လွတ် ဖြစ်မှု (ကမ္မ) က မှိုတက်ခြင်း (ဥတု) ကို ဖြစ်စေခဲ့တာပါ။ ဒါကြောင့် ဓာတ်တော်တွေကို စောင့်ရှောက်သလို၊ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကိုလည်း စောင့်ရှောက်ရမယ် ဆိုတာ ဒီဖြစ်ရပ်က သက်သေပြနေပါတယ်။
ကိုင်း... နိဂုံးချုပ် အနေနဲ့ ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ကြစို့။ ဒီနေ့ ဘုန်းကြီးတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဂေဟစနစ်" တရားတော်မှာ ဂေဟဗေဒရဲ့ အပြန်အလှန် မှီခိုမှု သဘောတရားနဲ့ ဥတုနိယာမတို့ကို နှိုင်းယှဉ် လေ့လာခဲ့ကြပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက် ကြည့်မယ်ဆိုရင် -
ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲတတ်တဲ့ ရာသီဥတု၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်၊ ပတ်ဝန်းကျင် ညစ်ညမ်းမှုတွေကြောင့် ခံစားရတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" ပါ။ အဲဒီ ဒုက္ခတွေကို ပိုဆိုးအောင် လုပ်နေတဲ့ လူတွေရဲ့ "လောဘ" (သယံဇာတ လွန်ကဲစွာ ထုတ်ယူမှု) နဲ့ "မောဟ" (အကျိုးဆက်ကို မသိမှု) တွေဟာ "သမုဒယသစ္စာ" ပါ။ လောဘ၊ ဒေါသ မီးငြိမ်းပြီး၊ အတွင်းစိတ် အေးချမ်းသလို ပြင်ပလောကလည်း ငြိမ်းချမ်းသွားတဲ့ အခြေအနေက "နိရောဓသစ္စာ" ပါ။ အဲဒီလို ငြိမ်းချမ်းဖို့အတွက် ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို သတိနဲ့ စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ မေတ္တာထားခြင်း ဆိုတဲ့ ကျင့်စဉ်တွေဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံးလည်း ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနေ့မှာ သစ်ပင်တစ်ပင် စိုက်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အမှိုက်တစ်စ ကောက်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ လျှပ်စစ်မီး ချွေတာတာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကုသိုလ်စိတ်နဲ့ ပြုလုပ်နိုင်ကြပါစေ။ မိမိစိတ်ကို အေးမြအောင် ထားသကဲ့သို့၊ မိမိမှီတင်းနေထိုင်ရာ ကမ္ဘာမြေကြီးကိုလည်း အေးမြအောင် စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါတယ်။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ဇွန်လ (၅) ရက်၊ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Page ဖြစ်သော https://www.facebook.com/siridantamahapalakadailydhammatalk/ တွင် နေ့စဥ်တရားတော်နာ ကြွရောက်နိုင်ပါကြောင်းဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။
