Day 65 March 6 Year 2023 pH Level နှင့် ဓာတ်တော်ကြုတ် (pH Balance and Relic Caskets)
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တောအနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"
"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။
"ယနေ့ ကျရောက်သော တပေါင်းလပြည့် အခါသမယတွင် သဲပုံစေတီများကို တည်ထားကိုးကွယ်ကြသကဲ့သို့၊ မိမိတို့၏ စိတ်စေတီကိုလည်း အစွန်းနှစ်ပါးမှ လွတ်ကင်း၍ မျှတသော မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်၌ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။"
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ...
ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၁) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၆) ရက်၊ တနင်္လာနေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့ကတော့ မြန်မာတို့ရဲ့ ၁၂-လရာသီ ပွဲတော်တွေထဲမှာ အထွတ်အမြတ်ထားရတဲ့ "တပေါင်းလပြည့်နေ့" ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားရှင် ရာဇဂြိုဟ်ကနေ ကပိလဝတ်ကို ကြွတော်မူတဲ့ အထိမ်းအမှတ်၊ သဲပုံစေတီ ပွဲတော်ကျင်းပတဲ့ အချိန်အခါသမယ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို ပူပြင်းတဲ့ နွေရာသီ အစပျိုးချိန်မှာ ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားမယ့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "pH Level နှင့် ဓာတ်တော်ကြုတ်" ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတုဗေဒ သဘောတရားနဲ့ ဓမ္မ၊ အထူးသဖြင့် စိတ်ရဲ့ မျှတမှု (Balance) ကို ဆွေးနွေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရားမဟောခင်မှာ "ချဉ်တယ်၊ ဖန်တယ်၊ စပ်တယ်" ဆိုတဲ့ အရသာအာရုံကို အခြေခံပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဓာတ်သဘောတွေကို ဝိပဿနာရှုထောင့်ကနေ အရင်ဆုံး ဖြိုခွဲကြည့်ကြရအောင်။
ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (ဇိဝှါဒွါရ - အရသာ၌ ရှုမြင်ပုံ)။
ကိုင်း... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ သူတော်ကောင်းတို့။
နွေရာသီ ပူပူမှာ သရက်သီးသုပ်လေး စားလိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ သရက်သီးက ချဉ်တယ်၊ ငရုတ်သီးက စပ်တယ်။
လျှာ (Tongue)။
လျှာအကြည် (ဇိဝှါပသာဒ) ဆိုတာ ရှိတယ်။ အဲဒီ အကြည်ဓာတ်လေးကို သရက်သီးရဲ့ "ချဉ်သော အရသာ" (ရသာရုံ) လာတိုက်တယ်။
အဲဒီလို တိုက်လိုက်တဲ့အခါ ဘာပေါ်လာသလဲ။ "စားသိစိတ်" (ဇိဝှါဝိညာဏ်) ဆိုတာ ပေါ်မလာဘူးလား။ ပေါ်လာတယ်နော်။
ဇိဝှါဝိညာဏ် ပေါ်သောအခါ တစ်ဝိညာဏ်တည်း ပေါ်လို့ ဖြစ်ပါသလား။ မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဇိဝှါဝိညာဏ်နှင့် သဟဇာတ ဖြစ်တဲ့ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ သုံးပါး ပေါင်းတော့ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါး ဖြစ်ပါသည်။
လျှာအကြည်နှင့် အရသာကို ခန္ဓာဖွဲ့တော့ ရူပက္ခန္ဓာ ဖြစ်ပါသည်။ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးနှင့် ရူပက္ခန္ဓာ ပေါင်းတော့ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပါသည်။
ဒီနေရာမှာ စိတ်ဖြစ်စဉ်ကို အသေးစိတ် ထပ်ကြည့်ရအောင်။
ချဉ်တဲ့ အရသာကို လျှာက ထိလိုက်တဲ့အခါ...
"ဟာ... ချဉ်လိုက်တာ၊ သွားကျိန်းလိုက်တာ" လို့ ခံစားရရင် ဒုက္ခ ဝေဒနာ (သို့မဟုတ် ခံတွင်းတွေ့လျှင် သုခဝေဒနာ)။
"ဒါ သရက်သီးပဲ၊ ဒါ မန်ကျည်းသီးပဲ" လို့ မှတ်သားလိုက်တာက သညာ (သညာက္ခန္ဓာ)။
"နောက်တစ်လုပ် စားလိုက်ဦးမယ်" သို့မဟုတ် "ထွေးထုတ်လိုက်မယ်" လို့ စေ့ဆော်လိုက်တာက သင်္ခါရ (သင်္ခါရက္ခန္ဓာ)။
ချဉ်မှန်း၊ စပ်မှန်း သိနေတဲ့ အသိစိတ်က ဝိညာဏ် (ဝိညာဏက္ခန္ဓာ)။
ပေါင်းလိုက်တော့ ခန္ဓာဘယ်နှစ်ပါးလဲ။ ခန္ဓာငါးပါးပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့။
အဲဒီ ခန္ဓာငါးပါးထဲမှာ "ငါ" ပါသလား။ မပါပါဘူး။ "အရသာ" ဆိုတာ တကယ်ရှိသလား။
ပရမတ်သဘောအရ ပြောရရင် အရသာဆိုတာ လျှာပေါ်မှာ ရှိတဲ့ Receptor (အာရုံခံဆဲလ်) တွေနဲ့ ဓာတုဗေဒပစ္စည်း (Chemicals) တွေ ဓာတ်ပြုလိုက်တဲ့ ဖြစ်စဉ်မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို မြတ်စွာဘုရားက "မျက်လှည့်ပြပွဲ" (Illusionist) နဲ့ တူတယ်လို့ ဟောပါတယ်။ မျက်လှည့်ဆရာက ရေကို အရောင်ပြောင်းပြသလိုပဲ၊ ဝိညာဏ်ကလည်း ဒီ ဓာတ်သဘော (Acidic Taste) ကို "ငါ စားနေတယ်၊ ငါ ကြိုက်တယ်" ဆိုပြီး ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်အောင် လုပ်ပြနေတာပါ။ တကယ်တော့ လျှာ၊ အရသာ၊ ဝိညာဏ် - ဒီသုံးခု ပေါင်းဆုံမှု (ဖဿ) ကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ ဓာတ်သက်သက်ပါပဲ။
တွေ့တဲ့တရားက ခန္ဓာငါးပါး၊ ထင်တဲ့တရားက "ငါ့အကြိုက်"။
အဲဒီလို ကွဲကွဲပြားပြား မသိတော့ ဘာဖြစ်လဲ။ မကြိုက်တဲ့ အရသာနဲ့ တွေ့ရင် ဒေါသဖြစ်တယ်။ ကြိုက်တာနဲ့ တွေ့ရင် လောဘဖြစ်တယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ ရောက်မလာဘူးလား။ ရောက်လာတယ်နော်။
ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ ဦးဇင်းတို့က ဒီ "ချဉ်၊ ငန်၊ စပ်" သဘောတရားကို ခေတ်သစ် ဓာတုဗေဒ (Chemistry) ရဲ့ pH Level ရှုထောင့်ကနေ ဖြိုခွဲကြည့်ပြီး၊ ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေ ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ စိတ်နှလုံး ထိန်းသိမ်းရေး ဘယ်လို ဆက်စပ်နေသလဲဆိုတာ လေ့လာကြရအောင်။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာမယ်လို့ ဦးဇင်း ထင်ပါတယ်… "အရှင်ဘုရား... pH ဆိုတာ ရေထဲမှာ တိုင်းတာ မဟုတ်လား၊ ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေ၊ စေတီတွေနဲ့ ဘာဆိုင်လို့လဲ" ဆိုတာမျိုးပေါ့။
အဖြေကတော့... အရာအားလုံးနဲ့ ဆိုင်ပါတယ် ဒကာကြီး။ လေထုထဲမှာ၊ လက်ချွေးထဲမှာ၊ ပန်းပွင့်တွေထဲမှာ pH တွေ ရှိနေလို့ပါပဲ။
အေး… ဒီအချက်ကို ဓာတုဗေဒ (Chemistry) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီးရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ သိပ္ပံပညာမှာ pH Scale (Potential of Hydrogen) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။
ဒါဟာ အရည်တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းတစ်ခုရဲ့ "အက်ဆစ်" (Acid - အချဉ်ဓာတ်) နဲ့ "အယ်လ်ကာလီ" (Alkali/Base - အဖန်ဓာတ်) အခြေအနေကို တိုင်းတာတဲ့ ပေတံ ဖြစ်ပါတယ်။
pH Scale ဟာ (0) ကနေ (14) အထိ ရှိပါတယ်။
pH 7 ဆိုရင် Neutral (မျှတခြင်း) လို့ ခေါ်တယ်။ ဥပမာ- ရေသန့်။
pH 7 အောက် (ဥပမာ- 1, 2, 3) ဆိုရင် Acidic (အက်ဆစ်ဓာတ်) များတယ်။ ဥပမာ- သံပုရာရည်၊ အစာအိမ်ရည်။ ဒါတွေက သတ္တုတွေကို စားပစ်နိုင်တယ်။
pH 7 အထက် (ဥပမာ- 9, 10, 14) ဆိုရင် Alkaline (အယ်လ်ကာလီဓာတ်) များတယ်။ ဥပမာ- ဆပ်ပြာ၊ ထုံးရေ။ ဒါတွေကလည်း ပစ္စည်းတွေကို ချော်ကျွတ်ပျက်စီးစေတယ်။
သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ သူတော်ကောင်းတို့။
ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေကို အများအားဖြင့် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး စတဲ့ သတ္တုတွေနဲ့ လုပ်ထားတယ်။
အကယ်၍ ပတ်ဝန်းကျင်က pH Level ဟာ 7 မဟုတ်ဘဲ၊ အက်ဆစ်ဘက် ရောက်နေမယ် (ဥပမာ- လက်ချွေး pH 5.5) ဆိုရင် အဲဒီအက်ဆစ်က ကြုတ်ကို ကိုက်စားပြီး သံချေးတက်စေမယ်။
အကယ်၍ ထုံးဓာတ်တွေ များလွန်းရင် (Alkaline) ကြုတ်ရဲ့ မျက်နှာပြင်တွေ ပျက်စီးမယ်။
ဒါကြောင့် ပြတိုက်ထိန်းသိမ်းရေးမှာ "Balance" (မျှတခြင်း) ဟာ အသက်ပါပဲ။
Figure: pH Scale နှင့် ဓာတ်တော်ကြုတ်များအတွက် ဘေးကင်းသော မျှတမှုဇုန် (Neutral Zone)
ဒီ သိပ္ပံဖြစ်စဉ်ကို ကြည့်ပြီး ဓမ္မသဘော ပြန်ကောက်ရအောင်။
သိပ္ပံမှာ pH 7 (Neutral) ဟာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်သလို၊ ဗုဒ္ဓဓမ္မမှာ မဇ္ဈိမပဋိပဒါ (အလယ်အလတ် လမ်းစဉ်) ဟာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
ဘုရားရှင်က တရားဦး ဓမ္မစကြာမှာကတည်းက အစွန်းနှစ်ပါးကို ရှောင်ဖို့ ဟောခဲ့ပါတယ်။
၁။ ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ - ကာမဂုဏ်ခံစားမှု လွန်ကဲခြင်း။ ဒါဟာ Alkaline (အယ်လ်ကာလီ) နဲ့ တူတယ်။ ချောမွတ်တယ်၊ သာယာတယ်၊ ဒါပေမယ့် ကြာရင် စိတ်ဓာတ်တွေ ပျော့ညံ့ပြီး ပျက်စီးစေတယ်။
၂။ အတ္တကိလမထာနုယောဂ - ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲခြင်း။ ဒါဟာ Acid (အက်ဆစ်) နဲ့ တူတယ်။ ပူလောင်တယ်၊ စားတယ်၊ နာကျင်စေတယ်။
အဲဒီ အစွန်းနှစ်ဖက် (pH 0 နဲ့ pH 14) ကို ရှောင်ပြီး၊ အလယ်လမ်း (pH 7) ဖြစ်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်မှသာ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်နိုင်တာပါ။
ဝိနည်းပိဋကတ်တော်၊ စူဠဝါမှာ ဘုရားရှင်က သပိတ် (သတ္တုသပိတ်) တွေကို ဘယ်လို ထိန်းသိမ်းရမလဲဆိုတာ ဟောထားပါတယ်။
"ရဟန်းတို့... သပိတ်ကို ဆေးကြောပြီးရင် ရေစစ်အောင် သုတ်ရမယ်။ နေပူထဲ ခဏပြရမယ်။ ဒါပေမယ့် အကြာကြီး မပြရဘူး (အပူလွန်ကဲမှု ရှောင်ခြင်း)။ သပိတ်အိတ်ထဲ ထည့်တဲ့အခါ စိုစွတ်မနေစေရဘူး" တဲ့။
ဒါဟာ ဘာသဘောလဲ။ Oxidation (သံချေး) နဲ့ Acid Corrosion (အက်ဆစ်စားခြင်း) မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ နည်းလမ်းတွေပါပဲ။ ဘုရားရှင်ဟာ ဓာတုဗေဒ ပညာရှင်တစ်ယောက်လို အသေးစိတ် သိမြင်တော်မူပါတယ်။
အေး… ဒီသဘောတရားကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်တစ်ခုနဲ့ ကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီးရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ မကြာသေးမီက၊ အတိအကျပြောရရင် ပြီးခဲ့တဲ့ တပေါင်းလပြည့်ပွဲတော်ကာလက ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ Case-2365 ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်က "စေတနာ" နဲ့ "ဓာတုဗေဒ" ကြားက ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းခဲ့ရပုံပါ။
ဖြစ်စဉ်က ဒီလိုပါ။
တပေါင်းလပြည့်နေ့ဆိုတော့ ပြတိုက်ကို ဘုရားဖူးတွေ ထောင်ချီပြီး လာကြတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဒကာမကြီး "ဒေါ်မြသိန်း" (အမည်လွှဲ) တို့ အဖွဲ့လည်း ပါတယ်။ သူတို့က စေတနာ သိပ်ထက်သန်တယ်။ ဈေးကနေ စံပယ်ပန်းတွေ၊ နှင်းဆီပန်းတွေ တောင်းနဲ့ချီပြီး ဝယ်လာကြတယ်။
ပြတိုက်ရဲ့ အထူးခန်း (Gandhakuti) မှာ ရွှေနဲ့လုပ်ထားတဲ့ ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်ကြုတ် တစ်ခု ရှိတယ်။ ဒကာမကြီးတို့က "မြတ်စွာဘုရား ပူဇော်မယ်" ဆိုပြီး အဲဒီ ရွှေကြုတ်ကြီး တစ်ခုလုံး ဖုံးသွားတဲ့အထိ ပန်းတွေ ပုံပြီး တင်လိုက်ကြတယ်။ ပန်းတောင်ကြီး ဖြစ်သွားတာပေါ့။ ကြည့်လို့တော့ သိပ်လှတယ်။ ကြည်ညိုစရာ ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် နောက်တစ်နေ့ မနက်ရောက်တော့ ပြတိုက်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ထမ်း "ကိုစိုး" (အမည်လွှဲ) ရောက်လာပြီး ပန်းတွေကို ဖယ်လိုက်တဲ့အခါ... အားလုံး လန့်သွားကြတယ်။
ရွှေကြုတ်ရဲ့ အောက်ခြေနားမှာ အမည်းကွက်တွေ၊ အညိုကွက်တွေ ထင်နေပြီ။ ရွှေအရောင် မရှိတော့ဘူး။
ကိုစိုးက ဒေါသထွက်ပြီး "ဘယ်သူတွေ ပန်းတင်သွားတာလဲ၊ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ပျက်ကုန်ပြီ" ဆိုပြီး CCTV ပြန်ကြည့်၊ ဒကာမကြီးတို့ကို ဖုန်းဆက်ပြီး ဆူပါလေရော။ ဒကာမကြီးကလည်း "ငါတို့က စေတနာနဲ့ လှူတာ၊ နင်တို့ ပစ္စည်းက မစစ်လို့ ဖြစ်တာနေမှာပေါ့" ဆိုပြီး ရန်ဖြစ်ကြရော။
ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီးရဲ့ စေတနာ (Saddha) က အက်ဆစ် ဖြစ်သွားသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပန်းတွေက အက်ဆစ် ဖြစ်သွားသလား စဉ်းစားစရာ ဖြစ်လာတယ်။
အဲ့ဒီအချိန်မှာ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 11 (Physical Conservation) နဲ့ Article 11.1 (Chemical Stability of Offerings) ကို ကိုင်စွဲပြီး ဖြေရှင်းရပါတယ်။
ဒီမူဝါဒမှာ "ဓာတ်တော်ကြုတ်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့သော ပူဇော်ဖွယ်ရာများသည် pH Neutral (ဓာတ်မျှတ) ဖြစ်ရမည်။ ဇီဝပစ္စည်းများ (ပန်း၊ ရေ) ကို ကြုတ်နှင့် တိုက်ရိုက် မထိတွေ့စေရ" လို့ ပါရှိပါတယ်။
ဦးဇင်းက Template T176 (Material Testing & Conservation Log) ကို ယူပြီး နေရာရောက်သွားတယ်။
"ကဲ... ရန်မဖြစ်ကြနဲ့။ သိပ္ပံနည်းကျ စစ်ဆေးကြည့်ရအောင်" လို့ ပြောပြီး၊ ပန်းပွင့်တွေ ပုပ်ပြီး ထွက်လာတဲ့ အရည် (Flower Juice) ကို pH Strip (စက္ကူပေတံ) လေးနဲ့ တို့ပြလိုက်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အဝါရောင် စက္ကူလေးက ချက်ချင်း "အနီရောင်" ပြောင်းသွားတယ်။
ဦးဇင်းက ရှင်းပြတယ်။ "ကြည့်... pH 4.5 ဖြစ်နေတယ်။ ဒါ Acid (အက်ဆစ်) ပဲ။ ပန်းပွင့်တွေက လတ်ဆတ်တုန်းက ပြဿနာမရှိပေမယ့်၊ ပုံထားလိုက်တော့ အထဲမှာ အပူချိန်တက်ပြီး ပုပ်သွားတယ်။ ပုပ်ရင် Organic Acid တွေ ထွက်လာတယ်။ အဲဒီ အက်ဆစ်က ရွှေကြုတ်မှာ ပါတဲ့ ကြေးနီဓာတ်ကို စားလိုက်တာပဲ။"
ဒေါ်မြသိန်းလည်း မျက်လုံးပြုးသွားတယ်။ "အို... တပည့်တော်မတို့ ပန်းတွေက အက်ဆစ် ဖြစ်သွားတာလားဘုရား" တဲ့။
ဦးဇင်းက ဆက်ရှင်းပြတယ်။ "ဒကာမကြီးတို့ရဲ့ စေတနာကတော့ မွန်မြတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စေတနာ တစ်ခုတည်းနဲ့ မရဘူး၊ ပညာ (Knowledge) ပါမှ ကုသိုလ်က စင်ကြယ်တာ။ အခုတော့ စေတနာ အက်ဆစ်က ကြုတ်ကို စားသွားပြီ။"
ဖြေရှင်းနည်းကတော့... ဦးဇင်းတို့က ကြုတ်ကို pH Neutral ဖြစ်တဲ့ သန့်စင်ဆေးရည်နဲ့ ပြန်ဆေး၊ Microcrystalline Wax (ဖယောင်း) တင်ပြီး ပြုပြင်လိုက်ရတယ်။
နောက်နောင် ပန်းလှူချင်ရင် "ဖန်ဗန်း" (Glass Tray) ခံပြီးမှ လှူဖို့၊ ကြုတ်နဲ့ တိုက်ရိုက် မထိဖို့ စည်းကမ်းသတ်မှတ်လိုက်တယ်။ ဒကာမကြီးတို့လည်း သဘောပေါက်ပြီး ကျေနပ်သွားကြတယ်။
ဒီဖြစ်ရပ်ကို ကြည့်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယူသင့်တဲ့ သင်ခန်းစာနဲ့ နိဂုံးချုပ် သစ္စာဆိုက်ပုံကို သေချာ နာယူကြပါစို့။
ပန်းပွင့်လေးတွေ လှပေမယ့် စုပုံပြီး ပုပ်သွားရင် အက်ဆစ် ဖြစ်တတ်သလို...
စေတနာ (Goodwill) ဟာလည်း ပညာမပါရင်၊ အစွန်းရောက်ရင် ဒုက္ခ (Suffering) ကို ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။
"ငါ လှူမှ ရမယ်၊ အများကြီး လှူမှ ရမယ်" ဆိုတဲ့ လောဘအခြေခံ စေတနာဟာ pH Balance မညီပါဘူး။
ပူလောင်တဲ့ စေတနာဟာ အက်ဆစ်နဲ့ တူပါတယ်။ အေးမြတဲ့ စေတနာ၊ ဉာဏ်ပါတဲ့ စေတနာမှသာ pH 7 (Neutral) ဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပေးနိုင်တာပါ။
သစ္စာနယ် ဝင်ကြည့်ရအောင်။
ပန်းတွေကို "ငါ့ကုသိုလ်" လို့ စွဲလမ်းပြီး အပုံလိုက် တင်ချင်တဲ့ တပ်မက်မှုက သမုဒယသစ္စာ။
ပန်းပုပ်လို့ ကြုတ်ပျက်၊ စိတ်ညစ်ရတာက ဒုက္ခသစ္စာ။
"ဪ... ရုပ်တရားတွေဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် ဖောက်ပြန်တတ်တာပဲ၊ အက်ဆစ်ဆိုတာ သဘာဝပဲ" လို့ သိမြင်တာက မဂ္ဂသစ္စာ။
အဲဒီလို သိပြီး အစွန်းရောက် တွယ်တာမှုတွေ ငြိမ်းအေးသွားတာက နိရောဓသစ္စာ။
ဒီအချက်ကို နားထောင်နေရင်း ကိုယ့်စိတ်ထဲ ဘာဖြစ်နေသလဲဆိုတာကိုလည်း သတိထားကြည့်ပါ…
ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ pH Level ကို တိုင်းကြည့်ပါ။
အခု စိတ်ဆိုးနေသလား။ (Acidic - pH 2)
လိုချင်တပ်မက်နေသလား။ (Alkaline - pH 10)
ဒါမှမဟုတ် တည်ငြိမ်အေးချမ်းနေသလား။ (Neutral - pH 7)
ဥပေက္ခာ (Equanimity) ဆိုတဲ့ pH 7 မှာ စိတ်ကို ထားနိုင်အောင် ကြိုးစားပါ။ ဒါမှ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တော်ကြုတ်ကြီး ထာဝရ တည်တံ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'pH Level နှင့် ဓာတ်တော်ကြုတ်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် အစွန်းနှစ်ပါးမှ လွတ်ကင်း၍ မဇ္ဈိမလမ်းစဉ်၌ လျှောက်လှမ်းကာ၊ စိတ်နှလုံး မျှတငြိမ်းချမ်းသော (pH Balance ညီညွတ်သော) သူတော်ကောင်းများ... ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၆ ရက်
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.