Day 59 Feb 28 ဖေဖော်ဝါရီလ သုံးသပ်ချက် - ဇီဝဗေဒ စစ်ဆေးချက် (February Review: Biological Audit & Kayagatasati Conclusion)

 

Day 59 Feb 28 ဖေဖော်ဝါရီလ သုံးသပ်ချက် - ဇီဝဗေဒ စစ်ဆေးချက် (February Review: Biological Audit & Kayagatasati Conclusion)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၈) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်။

"၃၂ ကောဋ္ဌာသ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို အသေးစိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာတော်မူပြီးနောက်၊ ထိုအစိတ်အပိုင်းအားလုံး၏ ပေါင်းစည်းလုပ်ဆောင်မှုနှင့် မမြဲသော သဘောတရားကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ခြုံငုံသုံးသပ်တော်မူသော၊ သတိဖြင့် နေခြင်းသည် သေခြင်းကင်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာလမ်းဖြစ်ကြောင်း (အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ) ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် တစ်လတာလုံး ပွားများခဲ့သော ကာယဂတာသတိ ကုသိုလ်များကို စုစည်းလျက်၊ မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်ကို စစ်ဆေး (Audit) နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၊ ဖေဖော်ဝါရီလရဲ့ နောက်ဆုံးရက်ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။

ဦးဇင်းတို့ ဒီတစ်လလုံး ဘာတွေ လုပ်ခဲ့ကြသလဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ခွဲစိတ်ခန်းထဲ တင်ပြီး တစ်စစီ ခွဲစိတ်ကြည့်ခဲ့ကြတယ်။

• အဆုတ် နဲ့ လေအကြောင်း ပြောခဲ့တယ်။

• အစာအိမ်၊ အူသိမ်၊ အူမ နဲ့ အစာခြေစနစ်အကြောင်း ပြောခဲ့တယ်။

• ဦးနှောက် နဲ့ အာရုံကြောအကြောင်း ပြောခဲ့တယ်။

• သွေး၊ ချွေး၊ မျက်ရည်၊ တံတွေး၊ ဆီး စတဲ့ အရည် (၁၂) မျိုးအကြောင်း ပြောခဲ့တယ်။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ နှစ်ချုပ်၊ လချုပ် စာရင်းစစ် (Audit) လုပ်ရသလိုပဲ၊ ဒီနေ့တော့ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို "Biological Audit" (ဇီဝဗေဒ စစ်ဆေးချက်) လုပ်ပြီး၊ ဓမ္မအမြတ်တွေ ထုတ်ကြရအောင်။

[ဇီဝဗေဒ စစ်ဆေးချက် - The Biological Audit Findings]

သိပ္ပံနည်းကျနဲ့ ဓမ္မအမြင် ပေါင်းစပ်ပြီး စစ်ဆေးလိုက်တဲ့အခါ အဖြေ (၃) ခု ထွက်လာပါတယ်။

၁။ Systemic Dependency (မှီခိုဆက်စပ်မှု):

• သိပ္ပံအမြင်: အဆုတ်က အောက်ဆီဂျင် မပေးရင် နှလုံးက အလုပ်မလုပ်နိုင်ဘူး။ ကျောက်ကပ်က မစစ်ထုတ်ရင် သွေးဆိပ်သင့်မယ်။ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်ပြီး အလုပ်လုပ်နေရတယ်။ "ငါ" လုပ်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ "System" က လုပ်နေတာ။

• ဓမ္မအမြင်: ဒါဟာ "အနတ္တ" (မပိုင်စိုးခြင်း) ပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး လည်ပတ်နေတာကို တွေ့ရတယ်။

၂။ High Maintenance (ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရမှု):

• သိပ္ပံအမြင်: နေ့တိုင်း အစာထည့်ပေးရတယ်၊ ရေထည့်ပေးရတယ်၊ အညစ်အကြေး စွန့်ထုတ်ရတယ်။ Homeostasis (မျှခြေ) ပျက်တာနဲ့ ရောဂါရတယ်။ ပြုပြင်စရိတ် (Maintenance Cost) အရမ်းကြီးတဲ့ စက်ကြီးပါ။

• ဓမ္မအမြင်: ဒါဟာ "ဒုက္ခ" (ဆင်းရဲခြင်း) ပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို မပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းနေရတာကိုက ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးကြီး ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ Constant Waste Production (အညစ်အကြေး စက်ရုံ):

• သိပ္ပံအမြင်: ပါးစပ်ကနေ အရသာရှိတာ စားပေမယ့်၊ ပြန်ထွက်လာရင် ဝမ်း၊ ဆီး၊ ချွေး၊ သလိပ်၊ ပြည် အဖြစ်နဲ့ပဲ ထွက်လာတယ်။

• ဓမ္မအမြင်: ဒါဟာ "အသုဘ" (မတင့်တယ်ခြင်း) ပါပဲ။ အပေါ်ယံ အရေပါးလေး ဖုံးထားလို့သာ လှတယ်ထင်ရတာ၊ အတွင်းမှာ အညစ်အကြေးတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါတယ်။

[Case Study: Case-2359 - The Audit Report]

ဒီလချုပ် သုံးသပ်ချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ပုံမှန် လာရောက်လေ့လာနေတဲ့ ယောဂီ ဒကာကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ အတွေ့အကြုံ (Case-2359) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

ဒီဒကာကြီးက တစ်လလုံး ဦးဇင်းတို့ ဟောသမျှ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ တရားတွေကို နေ့စဉ် လာနာတယ်။ မှတ်စုတွေ ထုတ်တယ်။ ဒီနေ့ နောက်ဆုံးရက်ကျတော့ သူက စာအုပ်ကြီး ကိုင်ပြီး လျှောက်တယ်။

"ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် ဒီတစ်လလုံး ခန္ဓာကိုယ်အကြောင်း သေချာ လေ့လာလိုက်တော့ ကြောက်စရာကြီး ဘုရား။ အထဲမှာ ပိုးကောင်တွေက တပုံကြီး၊ အချွဲတွေ၊ အပုပ်တွေနဲ့။ တပည့်တော် ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ရွံလာတယ်။ ဘာဆက်လုပ်ရမလဲ ဘုရား။ ရွံပြီး ဒီအတိုင်း ထိုင်နေရမှာလား" တဲ့။

သူက "Nibbida Ñana" (ငြီးငွေ့သောဉာဏ်) ရခါစ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီဉာဏ်ကို ဘယ်လို အသုံးချရမလဲ မသိသေးပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 30 (Progress Review), Article 30.2 (Balanced Practice) အရ သူ့ကို လမ်းညွှန်ပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T230 (Audit to Action) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာကြီး... ရွံတာဟာ လမ်းဆုံး မဟုတ်သေးပါဘူး။ အဲဒါ လမ်းစ ပါ။ စာရင်းစစ် (Audit) လိုက်လို့ ကိုယ့်ကုမ္ပဏီမှာ အရှုံးပေါ်နေမှန်း သိလိုက်ရရင် ဘာလုပ်မလဲ။ ကုမ္ပဏီကို မီးရှို့ပစ်မလား၊ ပြုပြင်မလား။"

ဒကာကြီး - "ပြုပြင်ရမှာပေါ့ ဘုရား။"

ဦးဇင်း - "ဟုတ်ပါတယ်။ အခုလည်း ဒကာကြီးက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အပြစ်တွေကို သိပြီ။ ဒါဆိုရင် ဒီခန္ဓာကိုယ်ကို 'အရှင်သခင်' နေရာကနေ ဖယ်ရှားလိုက်ပါ။ သူ့ကို 'ငါ' လို့ မစွဲတော့ဘဲ၊ 'ကိရိယာ' (Tool) တစ်ခုအဖြစ် သုံးပါ။"

ဦးဇင်းက ဆက်ပြီး ဟောပြပါတယ်။

"ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးက ညစ်ပတ်ပေမယ့်၊ သူ့ကို အသုံးချပြီး ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ လုပ်လို့ ရတယ်။ ရွံစရာကောင်းတဲ့ မြေဆီလွှာကနေ လှပတဲ့ ကြာပန်း ပွင့်သလိုပေါ့။ ဒကာကြီးရဲ့ 'Biological Audit' က ရလာတဲ့ အဖြေက - 'ဒီခန္ဓာ မမြဲဘူး၊ ဒါကြောင့် မသေခင် ကုသိုလ်များများ လုပ်မယ်' ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ရပါမယ်။"

ဒကာကြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က ရွံပြီး စိတ်ဓာတ်ကျနေတာ။ အခုတော့ ဒီရွံစရာ ခန္ဓာကိုယ်ကို အသုံးချပြီး နိဗ္ဗာန်ရောက်အောင် သွားရမယ် ဆိုတာ နားလည်ပါပြီ" ဆိုပြီး ဝမ်းသာအားရ ပြန်သွားပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ သုံးသပ်ချက်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

၁။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သိပါ (The Audit): ငါတို့ဟာ စက်ယန္တရားကြီး တစ်ခုထဲမှာ နေနေရတာပါ။ အစိတ်အပိုင်းတိုင်းက အလုပ်လုပ်နေရတယ်။

၂။ ခန္ဓာကိုယ်ကို မစွဲပါနဲ့ (Detachment): ဒီအစိတ်အပိုင်းတွေဟာ ပျက်စီးတတ်တယ်။ ငါပိုင်တာ မဟုတ်ဘူး။

၃။ ခန္ဓာကိုယ်ကို အသုံးချပါ (Utilization): မပျက်စီးခင်လေးမှာ ဒီခန္ဓာကို အရင်းပြုပြီး၊ သူတစ်ပါး အကျိုးပြုပါ၊ တရားအားထုတ်ပါ။

မနက်ဖြန် မတ်လက စပြီးတော့... ဒီအစိတ်အပိုင်းတွေကို ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အခြေခံအကျဆုံး "ဓာတ်ကြီးလေးပါး" (Elements) အကြောင်းကို ပိုမို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဆက်လက် လေ့လာကြပါမယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "တစ်လတာ ပြန်သုံးသပ်ပါ"။ ဒီလထဲမှာ ငါ့ကျန်းမာရေး ဘယ်လိုလဲ၊ ငါ့စိတ်ထား ဘယ်လိုလဲ ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို Audit လုပ်ပါ။

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "ကျေးဇူးတင်ပါ"။ ခန္ဓာကိုယ်က အပြစ်တွေ များပေမယ့်၊ ဒီနေ့အထိ အသက်ရှင်အောင် လုပ်ပေးထားတဲ့ အဆုတ်၊ နှလုံး၊ ကျောက်ကပ် စတာတွေကို "ကျေးဇူးပါ" လို့ မေတ္တာပို့ပါ။

တတိယအချက်ကတော့ "ရှေ့ဆက်ပါ"။ ရရှိလာတဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အသိဉာဏ်ကို အသုံးပြုပြီး၊ လာမယ့်လမှာ ကုသိုလ်တွေ ပိုတိုးပွားအောင် ကြိုးစားပါ။

မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံ၍ ကြည့်တိုင်း... သဘာဝတရား၏ ဆန်းကြယ်မှုနှင့် မမြဲသော သဘောကို သိမြင်ကာ၊ ဤခန္ဓာကို လှေဖောင်သဖွယ် အသုံးပြု၍ နိဗ္ဗာန်ကမ်းသို့ ကူးမြောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ဖေဖော်ဝါရီလ သုံးသပ်ချက်နှင့် ကာယဂတာသတိ နိဂုံး' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို ကောင်းစွာ စောင့်ရှောက်၍၊ သာသနာတော်အတွက် အားထားရသော ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများ ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 28, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/

ကျင်ငယ် (မုတ္တံ) နှင့် သန့်စင်ခြင်း (Urine & Purification: The Liquid Waste)

 

ကျင်ငယ် (မုတ္တံ) နှင့် သန့်စင်ခြင်း (Urine & Purification: The Liquid Waste) 

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

"ဆီးအိမ်ဟူသော အိတ်အတွင်း၌ တည်ရှိသော၊ ပဲနောက်ပြုတ်ရည်ကဲ့သို့သော အဆင်းရှိသော၊ ခန္ဓာကိုယ်မှ စွန့်ထုတ်အပ်သော 'မုတ္တံ' မည်သည့် ကျင်ငယ် (ဆီး) ၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ ကိလေသာ အညစ်အကြေးများကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် စွန့်ထုတ်သန့်စင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အဆိပ်အတောက်များကို စွန့်ထုတ်သကဲ့သို့၊ စိတ်၏ အဆိပ်အတောက်များကိုလည်း နေ့စဉ် စွန့်ထုတ် သန့်စင်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ဦးဇင်းတို့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်ခန်းထဲမှာ ၂၈ ခုမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "ကျင်ငယ်" (မုတ္တံ) သို့မဟုတ် "ဆီး" အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။ လူတွေက ရေကို သောက်ရတာ ကြိုက်ပေမယ့်၊ ဆီးသွားရတာကိုတော့ အလုပ်ရှုပ်တယ်၊ ညစ်ပတ်တယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ်တော့ ဆီးသွားခြင်း (Urination) ဆိုတာ အသက်ရှင်ဖို့အတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စပါ။ တကယ်လို့သာ ဆီးမသွားဘဲ နေလိုက်မယ်ဆိုရင် ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အဆိပ်အတောက်တွေ (Urea) ပုံလာပြီး၊ ရက်ပိုင်းအတွင်း အသက်သေဆုံးနိုင်ပါတယ်။ ဆီးဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်က မလိုချင်တော့တဲ့ အရာတွေကို ရေနဲ့ ရောပြီး စွန့်ပစ်လိုက်တဲ့ "အရည်အဆိပ်" (Liquid Waste) ပါပဲ။ ဒီနေ့တော့ ဒီ "ကျင်ငယ်" (မုတ္တံ) ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် ကျောက်ကပ်ဆေးပညာ (Nephrology) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီစွန့်ပစ်အရည်ကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... မုတ္တံ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ ကျင်ငယ်သည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။ အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက ကျင်ငယ်၏ သဘောကို ဖွင့်ဆိုရာမှာ - သဏ္ဌာန (Shape): ဆီးအိမ်တွင်း၌ ပြောင်းပြန်ထားသော အိုးကဲ့သို့ တည်ရှိသည်။ ဝဏ္ဏ (Color): ပဲနောက်ပြုတ်ရည်ကဲ့သို့ (Like bean brine) အနည်းငယ် ဝါသော၊ နောက်သော အဆင်းရှိသည်။ အာသယ (Origin): ဆီးအိမ် (Mutta-vatthi) အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။ ခန္ဓာကိုယ်မှ သောက်လိုက်သော ရေနှင့် အစာအာဟာရတို့မှ စစ်ထုတ်ပြီး စုဝေးလာသော အရာဖြစ်သည်။ အိုးကွဲမှ ရေယိုသကဲ့သို့ တဖြည်းဖြည်း စစ်ကျလာပြီး ပြည့်သောအခါ စွန့်ထုတ်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ကျောက်ကပ်ပညာ (Nephrology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် "မုတ္တံ" ဆိုတာ သွေးကို သန့်စင်ထားတဲ့ ရလဒ် ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ (အပေါ်က ပုံမှာ ကြည့်ပါ)။ သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များကို ကြည့်ရအောင်။ ၁။ Filtration (စစ်ထုတ်ခြင်း): ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ကျောက်ကပ် (Kidneys) ဟာ တစ်နေ့ကို သွေးလီတာ ၁၈၀ လောက်ကို စစ်ထုတ်ပေးပါတယ်။ အဲဒီအထဲကနေ မလိုတဲ့ ရေနဲ့ အညစ်အကြေး ၁.၅ လီတာလောက်ကို "ဆီး" အဖြစ် ပြောင်းလိုက်တာပါ။ ၂။ Detoxification (အဆိပ်ထုတ်ခြင်း): ဆီးထဲမှာ Urea (ယူရီးယား)၊ Creatinine နဲ့ ပိုလျှံနေတဲ့ ဆားဓာတ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါတွေကို မစွန့်ထုတ်ရင် သွေးဆိပ်သင့် (Uremia) ပြီး သေဆုံးပါတယ်။ ၃။ The Bladder (ဆီးအိမ်): ဆီးအိမ်ဆိုတာ ကြွက်သားအိတ်ပါ။ ဆီး 300-500 ml လောက် ပြည့်လာရင် ဦးနှောက်ဆီကို "သွားချင်ပြီ" လို့ သတင်းပို့ပါတယ်။ ဒါကို အောင့်ထားရင် ကျောက်ကပ်ကို ပြန်ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "ကျင်ငယ်" (မုတ္တံ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အသုဘသဘောကို ရှုမှတ်ခြင်း (Foulness Meditation): ၁။ ဆီးသွားတဲ့အခါ အနံ့ကို သတိပြုပါ။ အရောင်ကို ကြည့်ပါ။ ၂။ "ငါသောက်တုန်းကတော့ မွှေးကြိုင်တဲ့ ဖျော်ရည်၊ သန့်ရှင်းတဲ့ ရေသန့် ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ဝင်ပြီးပြန်ထွက်လာတော့ အနံ့ဆိုးတဲ့ ကျင်ငယ် ဖြစ်သွားပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ ၃။ "ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတာ သန့်ရှင်းတဲ့အရာကိုတောင် ညစ်ပတ်အောင် လုပ်တတ်တဲ့ စက်ပါလား" လို့ အသုဘ သညာ ပွားများပါ။

နည်းလမ်း (၂) - စွန့်လွှတ်ခြင်းကို ရှုမှတ်ခြင်း (Purification & Letting Go): ၁။ ဆီးသွားပြီးတဲ့အခါ ခံစားရတဲ့ "ပေါ့ပါးမှု" (Relief) ကို သတိပြုပါ။ ၂။ "မကောင်းတဲ့ အရာတွေကို စွန့်ထုတ်လိုက်ရတာ ချမ်းသာပါလား" လို့ သိမြင်ပါ။ ၃။ ထို့အတူ "ငါ့စိတ်ထဲက လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အဆိပ်အတောက်တွေကိုလည်း နေ့စဉ် စွန့်ထုတ်လိုက်ရင် ဘယ်လောက် ချမ်းသာလိုက်မလဲ" လို့ ဝိသုဒ္ဓိ (စင်ကြယ်ခြင်း) ကို ရည်မှန်းပါ။

ဒီ ကျင်ငယ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံလိုက်ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု (Case-2364) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ သင်္ကြန်ကာလတုန်းကပေါ့။ တက္ကစီမောင်းတဲ့ ဒကာကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူက ခါးကို ကိုင်ထားပြီး မျက်နှာက ရှုံ့မဲ့နေတယ်။ သူက အလုပ်ကြိုးစားလွန်းလို့ ဆီးသွားချင်တာတောင် မသွားဘဲ အောင့်ထားပြီး ခရီးသည် ပို့တတ်တယ်။ သူက လျှောက်ပါတယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် ခါးနာပြီး ဆီးသွားရင် အရမ်းကျင်ပါတယ်။ ဆရာဝန်က Kidney Stones (ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်) တဲ့။ ရေများများသောက်၊ ဆီးမအောင့်နဲ့လို့ ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် တပည့်တော်က အလုပ်က ပြတ်လို့မရဘူး။ အချိန်ကုန်မှာ စိုးလို့ ရေမသောက်ဘဲ နေလိုက်တာ၊ အခုတော့ ဒုက္ခရောက်ပြီ။ ဦးဇင်းတို့ဆီမှာ ကျောက်ကျစေတဲ့ ဓာတ်တော်ရေများ ရှိမလား" တဲ့။

သူ့ပြဿနာက "လောဘ" (Greed for work) ကြောင့် "မုတ္တံ" ကို မစွန့်ထုတ်ဘဲ သိမ်းထားမိတာပါ။ သဘာဝတရားကို ဆန့်ကျင်မိတဲ့ အပြစ်ပါပဲ။ ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 7 (Health Advice), Article 7.6 (Holistic Wellbeing) အရ သူ့ကို လမ်းညွှန်ပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T221 (Flow of Nature) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာကြီး... စီးပွားရှာတာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျောက်ကပ် ပျက်သွားရင် ရှာထားသမျှ ဆေးဖိုးနဲ့ ကုန်မှာပါ။ ဆီးဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အဆိပ်ပါ။ အဆိပ်ကို မထုတ်ဘဲ အောင့်ထားတာဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်နေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။" ဒကာကြီး - "မှန်ပါ့... တပည့်တော်က ခရီးသည် လွတ်သွားမှာ နှမြောလို့ပါ။" ဦးဇင်း - "အဲဒါ 'လောဘ' ပဲ။ လောဘက ဒကာကြီးရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ဖျက်ဆီးနေပြီ။ ဓာတ်တော်ရေ သောက်တာထက်၊ 'ရေသန့်' များများ သောက်ပြီး ဆီးများများ သွားတာက ဒကာကြီးအတွက် အကောင်းဆုံး ကုသိုလ်ပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲတာဟာ အကုသိုလ် တစ်မျိုးပါပဲ။"

ဦးဇင်းက သူ့ကို ရေသောက်ခိုင်း၊ နားခိုင်းပြီး ဓမ္မသဘော ဆက်ဟောပါတယ်။ "ဆီးသွားတာကို အချိန်ဖြုန်းတယ်လို့ မထင်ပါနဲ့။ 'အညစ်အကြေး စွန့်ထုတ်နေတယ်' လို့ သဘောထားပါ။ ဒကာကြီး စိတ်ထဲက လောဘကိုလည်း ဆီးနဲ့အတူ စွန့်ထုတ်လိုက်ပါ။ ကျန်းမာမှ စီးပွားရှာလို့ ရမှာပါ" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

ဒကာကြီး သဘောပေါက်ပြီး ပြန်သွားတယ်။ နောက်ပိုင်း သူက ရေဘူးဆောင်ပြီး မောင်းတယ်၊ ဆီးသွားချင်ရင် ချက်ချင်းသွားတယ်။ ကျန်းမာရေး ပြန်ကောင်းလာသလို၊ စိတ်လည်း ပိုကြည်လင်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။ "ကျင်ငယ်" (မုတ္တံ) ဆိုတာ မစွန့်ပစ်ရင် ဒုက္ခပေးမယ့် အရာပါ။ ထို့အတူပဲ... ငါတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာရှိတဲ့ မကျေနပ်ချက်တွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ၊ အတ္တတွေဟာ "စိတ်ရဲ့ ကျင်ငယ်" တွေပါပဲ။ ဒါတွေကို မစွန့်ထုတ်ဘဲ စုဆောင်းထားရင် (Holding Grudges) စိတ်ရောဂါ၊ ရုပ်ရောဂါတွေ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။ နေ့တိုင်း ဆီးသွားသလို၊ နေ့တိုင်း စိတ်အညစ်အကြေးတွေကို စွန့်ထုတ်ကြပါ။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။ ပထမအချက်အနေနဲ့ "ဆီးမအောင့်ပါနဲ့"။ သဘာဝရဲ့ ခေါ်သံ (Nature's Call) ကို နားထောင်ပါ။ အောင့်ထားရင် ဆီးအိမ်ရောင်မယ်၊ ကျောက်ကပ်ထိမယ်။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "ရေသောက်ပါ"။ ဆီးအရောင် ရင့်နေရင် ရေလိုနေပြီလို့ သိပါ။ ကြည်လင်တဲ့အထိ သောက်ပါ။ တတိယအချက်ကတော့ "စွန့်လွှတ်ခြင်းကို လေ့ကျင့်ပါ"။ အိမ်သာတက်တိုင်း "ငါ့ခန္ဓာထဲက အဆိပ်တွေ ထွက်သွားပြီ၊ ငါ့စိတ်ထဲက အကုသိုလ်တွေလည်း ထွက်သွားပါစေ" လို့ စိတ်နဲ့ အာရုံပြုပါ။

မိမိ၏ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းကို စမ်းသပ်ကြည့်တိုင်း... ဆီးအိမ်၏ အလုပ်လုပ်ပုံကို သတိပြုလျက်၊ ရုပ်အဆိပ် စိတ်အဆိပ်များကို အကြွင်းမဲ့ စွန့်ထုတ်သန့်စင်ကာ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက The Office Of Siridantamahapalaka The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum. 

ORCID: 0009-0000-0697-4760 Website: www.siridantamahapalaka.com

နှပ် (သိင်္ဃာဏိကာ) နှင့် အသက်ရှူခြင်း (Snot & Breathing: The Filter of Life)

 

Day 62 Mar 3 နှပ် (သိင်္ဃာဏိကာ) နှင့် အသက်ရှူခြင်း (Snot & Breathing: The Filter of Life)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

"ဦးနှောက်မှ ယိုစီးကျလာသကဲ့သို့ နှာခေါင်းပေါက်အတွင်း၌ ပြည့်လျက်တည်ရှိသော၊ နုသော ထန်းသီးဆံကဲ့သို့ ဖြူသော အဆင်းရှိသော 'သိင်္ဃာဏိကာ' မည်သည့် နှပ်၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ နှာခေါင်းသည် လေ၏ တံခါးပေါက်ဖြစ်သကဲ့သို့ သတိသည် နိဗ္ဗာန်၏ တံခါးပေါက်ဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ နှာခေါင်းဝကို စင်ကြယ်အောင် ထားလျက်၊ ဝင်လေထွက်လေကို အနှောင့်အယှက်ကင်းစွာ ရှုမှတ်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ဦးဇင်းတို့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်ခန်းထဲမှာ ၂၆ ခုမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "နှပ်" (သိင်္ဃာဏိကာ) အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

လူတွေက နှပ်ဆိုရင် ရွံကြတယ်၊ ညစ်ပတ်တယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ ကလေးလေးတွေ နှပ်ချေးတွဲလောင်း ဖြစ်နေရင် မကြည့်ချင်ကြဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီ "နှပ်" ဆိုတဲ့ အရာသာ မရှိရင် ဦးဇင်းတို့ ရှူလိုက်တဲ့ လေထဲက ဖုန်တွေ၊ ရောဂါပိုးတွေဟာ အဆုတ်ထဲကို တန်းပြီး ဝင်သွားမှာပါ။

နှပ်ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Air Filter" (လေစစ်) ပါပဲ။ သူက ကားအင်ဂျင်မှာ တပ်ထားတဲ့ လေစစ်လိုမျိုး၊ အဆုတ်ထဲကို သန့်ရှင်းတဲ့ လေရောက်အောင် စစ်ထုတ်ပေးတယ်။

ဒီနေ့တော့ ဒီ "နှပ်" (သိင်္ဃာဏိကာ) ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် နှာခေါင်းနှင့် လည်ချောင်း ဆေးပညာ (ENT) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီပျစ်ချွဲချွဲ အရာကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... သိင်္ဃာဏိကာ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ နှပ်သည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။

အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက နှပ်၏ သဘောကို ဖွင့်ဆိုရာမှာ -

သဏ္ဌာန (Shape): နှာခေါင်းပေါက်၌ ပြည့်လျက်နေသော ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသည်။

ဝဏ္ဏ (Color): နုသော ထန်းသီးဆံကဲ့သို့ ဖြူသော အဆင်းရှိသည်။

အာသယ (Origin): ရှေးကျမ်းများက ဦးနှောက်မှ ယိုစီးကျလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ (သိပ္ပံနည်းအရတော့ နှာခေါင်းတွင်း အမြှေးပါး Mucous Membrane မှ ထုတ်လုပ်သည်)။ လူသည် ငိုသောအခါ၊ သို့မဟုတ် အစာမကြေသောအခါ၊ အအေးမိသောအခါ နှပ်တို့ ယိုစီးကျလာတတ်သည်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ENT ဆေးပညာ ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် နှပ် (Mucus) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ပထမဆုံး ကာကွယ်ရေး စည်းရိုး (First Line of Defense) ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ (အပေါ်က ပုံမှာ ကြည့်ပါ)။

သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များကို ကြည့်ရအောင်။

၁။ Filter Mechanism (စစ်ထုတ်ခြင်း): နှာခေါင်းထဲမှာ အမွှေးနုလေးတွေ (Cilia) ရှိပါတယ်။ နှပ်တွေက အဲဒီ အမွှေးနုလေးတွေပေါ်မှာ ဖုံးအုပ်ထားပြီး၊ လေထဲက ဖုန်မှုန့်တွေ၊ ဘက်တီးရီးယားတွေကို ဖမ်းကပ်ထားလိုက်ပါတယ်။

၂။ Humidification (အစိုဓာတ်ပေးခြင်း): နှပ်က ရှူသွင်းလိုက်တဲ့ လေခြောက်တွေကို စိုစွတ်အောင် လုပ်ပေးတယ်။ ဒါမှ အဆုတ်က လေအိတ်လေးတွေ မခြောက်သွေ့မှာပါ။

၃။ Immune Defense (ခုခံအား): နှပ်ထဲမှာ ပိုးသတ်ဆေးသဖွယ်ဖြစ်တဲ့ အင်ဇိုင်းတွေ၊ Antibody တွေ ပါဝင်လို့ ရောဂါပိုးတွေကို ချက်ချင်း သတ်ပစ်နိုင်ပါတယ်။

၄။ Daily Production: လူတစ်ယောက်ဟာ တစ်နေ့ကို နှပ် ၁ လီတာလောက် ထုတ်လုပ်ပြီး၊ အများစုကို မသိလိုက်ဘဲ မျိုချမိနေတတ်ပါတယ်။ (ဒါကို Post-nasal drip လို့ ခေါ်ပါတယ်)။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "နှပ်" (သိင်္ဃာဏိကာ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - ရွံရှာဖွယ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း (Asubha Meditation):

၁။ နှာချေလိုက်လို့ ထွက်လာတဲ့ နှပ်တွေကို တစ်ရှူးပေါ်မှာ ကြည့်ပါ။

၂။ "စောစောက ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ရှိနေတုန်းက ငါ့ဟာလို့ ထင်ခဲ့တယ်။ အခု အပြင်ရောက်တော့ ညစ်ပတ်တဲ့ အချွဲအဖြစ် မြင်ရပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၃။ "လှပတဲ့ နှာတံလေးရဲ့ အတွင်းထဲမှာ ဒီလို အညစ်အကြေးတွေ အမြဲ ရှိနေပါလား" လို့ အသုဘ သညာ ပွားများပါ။

နည်းလမ်း (၂) - အာနာပါနနှင့် ယှဉ်၍ ရှုမှတ်ခြင်း (Clear Breathing):

၁။ နှာခေါင်းပိတ်နေရင် အသက်ရှူရ ခက်တာကို သတိပြုပါ။

၂။ "ဒီနှပ်ဆိုတဲ့ အညစ်အကြေးက လေလမ်းကြောင်းကို ပိတ်သလို၊ ကိလေသာဆိုတဲ့ အညစ်အကြေးက နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့နေပါလား" လို့ ဥပမာယူပါ။

၃။ နှာခေါင်းရှင်းပြီး လေဝင်လေထွက် ကောင်းသွားတဲ့အခါ ခံစားရတဲ့ "ပေါ့ပါးမှု" (Sukha) ကို သတိပြုပြီး၊ စိတ်အညစ်အကြေး စင်ကြယ်သွားရင် ဒီထက်မက ချမ်းသာမယ်လို့ နှလုံးသွင်းပါ။

ဒီ နှပ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ မကြာသေးမီက ကြုံလိုက်ရတဲ့ ယောဂီတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်ရပ် (Case-2362) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ တရားစခန်းပွဲမှာပေါ့။ နိုင်ငံခြားသား ယောဂီတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူက တရားထိုင်ဖို့ အရမ်း စိတ်အားထက်သန်တယ်။ ဒါပေမယ့် သူက Chronic Sinusitis (နာတာရှည် နှာခေါင်းလေအိတ်ရောင်ရောဂါ) ရှိနေတယ်။ တရားထိုင်ရင် နှာခေါင်းက တရှုံ့ရှုံ့ ဖြစ်နေပြီး၊ အသက်ရှူရ ကြပ်နေတယ်။

သူက လျှောက်ပါတယ်...

"အရှင်ဘုရား... တပည့်တော် 'အာနာပါန' မှတ်ချင်တာပါ။ ဒါပေမယ့် နှာခေါင်းက ပိတ်နေတော့ လေထိတာကို မသိဘူး။ စိတ်က နှာခေါင်းထဲက နှပ်တွေဆီပဲ ရောက်ရောက်သွားတယ်။ တပည့်တော်ရဲ့ ကံ မကောင်းလို့လား။ နှာခေါင်းပွင့်စေမယ့် 'အဓိဋ္ဌာန်' နည်းလမ်းများ ရှိမလား" တဲ့။

သူ့ပြဿနာက "Physical Obstacle" (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတားအဆီး) ကို "Spiritual Obstacle" (ဓမ္မ အတားအဆီး) နဲ့ ရောထွေးနေတာပါ။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 26 (Health & Meditation), Article 26.4 (Respiratory Hygiene) အရ သူ့ကို လမ်းညွှန်ပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T219 (Clear Path) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာကြီး... အာနာပါန ဆိုတာ လေကို မှတ်တာပါ။ နှာခေါင်းကိရိယာ ကောင်းမှ လေကို ကောင်းကောင်း မှတ်လို့ ရမယ်။ ဒကာကြီးမှာ Sinusitis ရှိနေရင် ဆရာဝန်ပြပြီး ဆေးကုဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါ ကံမကောင်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သဘာဝပါ။"

ယောဂီ - "တပည့်တော်က ဆေးမသောက်ဘဲ တရားနဲ့ပဲ ကုချင်တာပါ။"

ဦးဇင်း - "ခန္ဓာကိုယ် ကျန်းမာမှ တရားအားထုတ်လို့ ကောင်းတာပါ။ ဘုရားရှင်က ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ဖို့ ဟောပါတယ်။ နှာခေါင်းပိတ်နေတုန်းမှာ အာနာပါန လုပ်ရခက်ရင်၊ ဗိုက်ပိန်ဖောင်း (Rising & Falling) ကို ပြောင်းမှတ်လို့ ရပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် နှာခေါင်းဆေး (Nasal Irrigation) လိုက်ပါ။ အဲဒါက တရားအားထုတ်မှုကို အထောက်အကူ ပြုပါတယ်။"

ဦးဇင်းက ဆက်ပြီး အကြံပြုပါတယ်။

"နှပ်တွေ ပိတ်နေတာကို စိတ်မညစ်ပါနဲ့။ 'အော်... သိင်္ဃာဏိကာ (နှပ်) ဆိုတာ ဒီလို သဘောရှိပါလား၊ ငါ့အလိုအတိုင်း မဖြစ်ပါလား' လို့ အနတ္တ ကို ရှုလိုက်ပါ။ အဲဒါ ဝိပဿနာ ဖြစ်သွားပါပြီ" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

ယောဂီလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ ဆေးကုသမှု ခံယူပြီး နှာခေါင်းဆေးတယ်။ နောက်ရက်တွေမှာ အသက်ရှူရ ချောင်သွားပြီး တရားမှတ်ရတာ ပိုကောင်းလာတယ်လို့ လျှောက်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"နှပ်" (သိင်္ဃာဏိကာ) ဆိုတာ လေကို စစ်ပေးတဲ့ စစ်ထုတ်စက်ပါ။ သူ့ကို ရွံစရာလို့ မမြင်ဘဲ၊ ကျေးဇူးတင်ပါ။

ဒါပေမယ့် အဲဒီ စစ်ထုတ်စက် ပိတ်ဆို့နေရင် ရှင်းထုတ်ပစ်ဖို့ လိုသလို၊ ငါတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးထဲမှာလည်း ကိလေသာ နှပ်ချေးတွေ ပိတ်ဆို့နေရင် ဓမ္မရေစင်နဲ့ ဆေးကြောရှင်းထုတ်ပစ်ရပါမယ်။

နှာခေါင်းရှင်းမှ လေဝင်လို့ ရသလို၊ စိတ်ရှင်းမှ နိဗ္ဗာန်ဝင်လို့ ရမှာပါ။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "နှာခေါင်းကို သန့်ရှင်းပါ"။ မနက်တိုင်း မျက်နှာသစ်ရင် နှာခေါင်းပါ သန့်ရှင်းပါ။ (Hygiene).

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "လေကောင်းလေသန့် ရှူပါ"။ နှာခေါင်းက နှပ်တွေ အလုပ်မများရအောင် ဖုန်ထူတဲ့နေရာတွေကို ရှောင်ပါ၊ သို့မဟုတ် Mask တပ်ပါ။

တတိယအချက်ကတော့ "အတားအဆီးကို တရားမှတ်ပါ"။ ဖျားနာလို့ နှာပိတ်ရင် စိတ်မတိုပါနဲ့။ "ဒါဟာ သိင်္ဃာဏိကာရဲ့ သဘောပဲ" လို့ နှလုံးသွင်းပြီး၊ သည်းခံခြင်း ပါရမီကို ဖြည့်ကျင့်ပါ။

မိမိ၏ နှာခေါင်းဝကို စောင့်ကြည့်တိုင်း... ဝင်လေထွက်လေ၏ ထိတွေ့မှုကို သတိပြုလျက်၊ ရုပ်အညစ်အကြေးများကို ဖယ်ရှားကာ စိတ်အညစ်အကြေးများကိုပါ သတိဖြင့် စစ်ထုတ်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'နှပ် (သိင်္ဃာဏိကာ) နှင့် အသက်ရှူခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် အာနာပါနသတိကို အခြေခံ၍ သတိပဋ္ဌာန်တရားများကို ပွားများကာ၊ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/