Day: 365 | ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ | နှစ်သစ်ကူး အဓိဋ္ဌာန် (Strategic Legacy & New Year Resolution) | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒ | Strategic Legacy
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း (၄) ရက် (လပြည့်ကျော် ၄ ရက်)၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၃၁) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ (New Year's Eve) မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါသမယမှာ တရားနာရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး... ၂၀၂၃ ခုနှစ်ဟောင်းမှ အကုသိုလ်အညစ်အကြေးများကို စွန့်ပယ်၍၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်သစ်ကို "အပ္ပမာဒ" (မမေ့လျော့ခြင်း) ဟူသော သတိတရားဖြင့် ကြိုဆိုနိုင်ကြပါစေ၊ မိမိတို့၏ ဘဝအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက်သော ကုသိုလ်အမွေ (Strategic Legacy) များကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ၊ အချိန်ကုန်ဆုံးခြင်းသည် သေမင်းထံသို့ နီးကပ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်၍ နိဗ္ဗာန်အထိ ရည်မှန်းချက်ထားနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ရဲ့ နောက်ဆုံးနေ့ (The Last Day)၊ ၃၆၅ ရက်မြောက်သော နေ့ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "Year End Review" ခရီးစဉ်ကြီးရဲ့ အထွတ်အထိပ် (Grand Finale) လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ (၄) ရက်တာကာလမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခန္ဓာငါးပါးကို စာရင်းစစ်ခဲ့ကြတယ်။
၁။ ရုပ် (Material Audit): အိုမင်းပျက်စီးသွားတာ တွေ့ရတယ်။
၂။ ဝေဒနာ (Emotional Audit): ခံစားမှုတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားတာ တွေ့ရတယ်။
၃။ သညာ (Memory Audit): မှတ်ဉာဏ်တွေ လှည့်စားသွားတာ တွေ့ရတယ်။
၄။ သင်္ခါရ (Action Audit): ကံစွမ်းအင်တွေ ကျန်ရစ်တာ တွေ့ရတယ်။
၅။ ဝိညာဏ် (Cognitive Audit): အသိစိတ်တွေ ဖြစ်ပျက်နေတာ တွေ့ရတယ်။
ဒီနေ့မှာတော့... အဲဒီ စာရင်းစစ်ချက်တွေ (Audit Findings) ကို အခြေခံပြီး၊ လာမယ့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် "မဟာဗျူဟာမြောက် နှစ်သစ်ကူး အဓိဋ္ဌာန်" (Strategic New Year Resolution) ချမှတ်ကြမယ့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။
ကမ္ဘာလောကကြီးမှာ လူတွေက နှစ်သစ်ကူးည (New Year's Eve) ရောက်ရင် ကခုန်ကြ၊ သောက်စားကြ၊ မီးပန်းတွေ ဖောက်ကြတယ်။ "ပျော်ရွှင်ပါစေ" လို့ အော်ဟစ်ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ သားတော်သမီးတော်တွေကတော့... နှစ်ဟောင်းကုန်လို့ နှစ်သစ်ကူးတာကို "သေမင်းနဲ့ တစ်နှစ် ပိုနီးလာပြီ" (One year closer to death) လို့ သတိသံဝေဂ ယူကြပါတယ်။ ပါတီပွဲ ကျင်းပမယ့်အစား "အပ္ပမာဒ" (Heedfulness) ဆိုတဲ့ မမေ့လျော့ခြင်း တရားနဲ့ ကိုယ့်ဘဝကို စီမံကိန်း ရေးဆွဲကြပါတယ်။
ဒီအကြောင်း အသေးစိတ် မပြောခင်မှာ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်ရဲ့ နောက်ဆုံး ထွက်သက်နဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ရဲ့ ပထမဆုံး ဝင်သက်ကို ဆက်စပ်ပေးနိုင်အောင် "နှစ်ကူး အသွင်ကူးပြောင်းမှု" (Transition Meditation) အလုပ်ပေးလေး တစ်ခုလောက် အရင် စမ်းလုပ်ကြည့်ရအောင်။
ကဲ... အားလုံးပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထား၊ မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကို လျှောက်မသွားစေနဲ့နော်။
အခု... ယောဂီတို့ရဲ့ စိတ်အာရုံထဲမှာ နာရီလက်တံ တစ်ခုကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။
အချိန်က ည ၁၁ နာရီ၊ ၅၉ မိနစ်၊ ၅၀ စက္ကန့်... (Tick... Tick... Tick...)
စက္ကန့်တံလေး ရွေ့နေတာကို ကြည့်ပြီး ဆင်ခြင်ပါ။
"ဒီ စက္ကန့်တွေ ကုန်သွားရင်... ပြန်ခေါ်လို့ မရတော့ဘူး"။
"၂၀၂၃ ခုနှစ်ကြီး သေဆုံးတော့မယ်"။
အခု... နောက်ဆုံး ၁၀ စက္ကန့်။
၁၀... ၉... ၈... (ကိုယ့်ရဲ့ အတိတ်က အမှားတွေ၊ အစွဲတွေ၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေကို ဒီနှစ်ဟောင်းနဲ့အတူ စွန့်ပစ်လိုက်ပါ)။
၃... ၂... ၁... ၀။
"၂၀၂၃ သေသွားပြီ"။
"၂၀၂၄ မွေးဖွားလာပြီ"။
အခု... ဝင်သက်လေး တစ်ချက် ရှူသွင်းလိုက်ပါ။
"ဒါ ၂၀၂၄ ရဲ့ ပထမဆုံး အသက်ရှူခြင်းပဲ"။
"ငါ့ဘဝကို အသစ်ပြန်စခွင့် (Reset) ရလိုက်ပြီ"။
"ဒီနှစ်သစ်မှာ... အတိတ်က လူဟောင်း မဟုတ်တော့ဘဲ၊ သတိရှိတဲ့ လူသစ် (New Person with Mindfulness) အနေနဲ့ ရှင်သန်တော့မယ်"။
အဲဒီလို လတ်ဆတ်တဲ့ (Fresh) စိတ်ကလေး၊ တက်ကြွတဲ့ (Active) စိတ်ကလေးနဲ့... "အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ" (မမေ့လျော့သော သတိဖြင့် ပြီးပြည့်စုံစေမည်) လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုရင်း... ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို ခဏလောက် ရှုမှတ်နေပေးပါ။
(ယောဂီများ ရှုမှတ်ရန် ခေတ္တ တိတ်ဆိတ်ခြင်း)
ကိုင်း... စိတ်ကလေး အသစ်တဖန် မွေးဖွားသလို လန်းဆန်းသွားပြီ ဆိုရင် မျက်လုံးလေးတွေ ပြန်ဖွင့်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်း ပြောမယ့် "Strategic Legacy & Appamada" (မဟာဗျူဟာနှင့် မမေ့လျော့ခြင်း) အကြောင်းကို နားထောင်ကြည့်ကြစို့။
မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး နောက်ဆုံးအချိန်မှာ... ရဟန်းတွေကို မှာကြားခဲ့တဲ့ "ပစ္ဆိမ ဗုဒ္ဓဝစန" (နောက်ဆုံး စကားတော်) က ဘာတဲ့လဲ။
"ဟန္ဒ ဒါနိ ဘိက္ခဝေ အာမန္တယာမိ ဝေါ၊ ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ၊ အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ"
(ချစ်သား ရဟန်းတို့... သင်တို့ကို ငါဘုရား နောက်ဆုံး မှာကြားခဲ့မယ်။ ပြုပြင်စီရင်အပ်သော သင်္ခါရတရားတို့သည် ပျက်စီးခြင်းသဘော ရှိကြကုန်၏။ မမေ့မလျော့သော 'အပ္ပမာဒ' တရားဖြင့် ကိစ္စပြီးအောင် ဆောင်ရွက်ကြလော့။)
ကြည့်စမ်း... ၄၅ ဝါလုံးလုံး ဟောခဲ့သမျှ တရားပေါင်း ၈၄,၀၀၀ ကို အနှစ်ချုပ်လိုက်ရင် "အပ္ပမာဒ" (Heedfulness/Diligence) တစ်လုံးတည်း ရပါတယ်။
ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ (Management) မှာ "Strategic Planning" (မဟာဗျူဟာ စီမံကိန်း) ဆိုတာ ရှိတယ်။ ကုမ္ပဏီတစ်ခု ရေရှည်တည်တံ့ဖို့၊ အောင်မြင်ဖို့အတွက် Vision (မျှော်မှန်းချက်)၊ Mission (လုပ်ငန်းစဉ်) တွေ ချမှတ်ရတယ်။
"အပ္ပမာဒ" ဆိုတာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေရဲ့ Strategic Plan ပါပဲ။
"မမေ့လျော့ဘူး" ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာလဲ။
ထိုင်နေတာကို ပြောတာလား။ မဟုတ်ဘူး။
"သတိ" (Mindfulness) ရှိနေတာကို ပြောတာ။ အချိန်တိုင်း၊ စက္ကန့်တိုင်းမှာ ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် နေတာကို ပြောတာ။
သေခြင်းတရား (Death) က အချိန်မရွေး ရောက်လာနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ "Risk Assessment" (ဘေးအန္တရာယ် တွက်ချက်မှု) ကို အမြဲလုပ်နေတာကို ပြောတာ။
ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 10, Article 10.4) ဖြစ်တဲ့ "ဘဝရည်မှန်းချက်နှင့် မဟာဗျူဟာ အမွေအနှစ် တည်ဆောက်ခြင်း" (Life Goals & Strategic Legacy) အရ... သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ် စီမံကိန်းကို အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲပြီး ရေးဆွဲသွားပါမယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "အပ္ပမာဒ" (မမေ့လျော့ခြင်း) ဆိုတာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေရဲ့ မဟာဗျူဟာ အုတ်မြစ်ဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်ဟောင်းကုန်လို့ နှစ်သစ်ကူးတာဟာ သေမင်းနဲ့ နီးလာတာဖြစ်ကြောင်း နိဒါန်းပျိုးခဲ့ပြီးပြီ။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်လာ တရားတော်တွေနဲ့ ခေတ်သစ် "Legacy Building" (အမွေအနှစ် တည်ဆောက်ခြင်း) သဘောတရားကို ပေါင်းစပ်ပြီး... သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် လက်တွေ့ကျတဲ့ "Action Plan" တစ်ခု ရေးဆွဲကြရအောင်။
၂၀၂၄ မဟာဗျူဟာ ဓမ္မစီမံကိန်း (The 2024 Strategic Dhamma Plan)
လူတွေက နှစ်သစ်ကူး အဓိဋ္ဌာန် (Resolution) ချတဲ့အခါ... "ဝိတ်ချမယ်"၊ "ပိုက်ဆံ ပိုရှာမယ်"၊ "ခရီးသွားမယ်" ဆိုတဲ့ လောကီကိစ္စတွေကိုပဲ ဦးစားပေးတတ်ကြတယ်။ ဒါတွေက ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "မမြဲ" ပါဘူး။
ဘုရားရှင်က "အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ" (မမေ့လျော့ခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်၏ အကြောင်းတည်း) လို့ ဟောပါတယ်။
ဒါကြောင့် ၂၀၂၄ မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ချမှတ်ရမယ့် မဟာဗျူဟာက "Strategic Legacy" (မဟာဗျူဟာမြောက် အမွေ) ဖြစ်ရမယ်။ ကိုယ် သေသွားရင်တောင် ကျန်ရစ်ခဲ့မယ့်အရာ၊ သံသရာအထိ ပါသွားမယ့်အရာကို တည်ဆောက်ရမယ်။
(က) ရည်မှန်းချက် သတ်မှတ်ခြင်း (Setting the KPI - Key Performance Indicators)
စီးပွားရေးမှာ KPI (စွမ်းဆောင်ရည် ညွှန်းကိန်း) ထားသလို၊ ၂၀၂၄ အတွက် ဓမ္မ KPI (၃) ခု သတ်မှတ်ပါ။
၁။ ဒါန KPI (Generosity Index):
၂၀၂၄ မှာ ငါ့ဝင်ငွေရဲ့ ဘယ်နှစ်ရာခိုင်နှုန်းကို ပရဟိတ/သာသနာပြုဖို့ သုံးမလဲ။
ပိုက်ဆံတင် မကဘူး။ ငါ့ရဲ့ "အချိန်" (Time) ဘယ်လောက်ကို သူတစ်ပါး အကျိုးအတွက် ပေးမလဲ။
Target: တစ်နေ့ကို အနည်းဆုံး ကုသိုလ်တစ်ခု (One Good Deed a Day)။ ရေတစ်ခွက် ခပ်ပေးတာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ခွေးလေးကို အစာကျွေးတာပဲ ဖြစ်ဖြစ်။
၂။ သီလ KPI (Morality Index):
၂၀၂၄ မှာ "ငါးပါးသီလ" ကို ဘယ်လောက် လုံခြုံအောင် ထိန်းမလဲ။
အထူးသဖြင့် "ဝစီကံ" (မုသား၊ ဂုံးတိုက်၊ ဆဲဆို) ကို ဘယ်လောက် လျှော့ချမလဲ။
Target: တစ်ပတ်မှာ တစ်ရက် (ဥပုသ်နေ့)၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်လမှာ တစ်ရက်... ဖုန်းမသုံးဘဲ၊ အတင်းမပြောဘဲ "အရိယာဥပုသ်" (Noble Silence) ကျင့်မယ်။
၃။ ဘာဝနာ KPI (Wisdom Index):
၂၀၂၄ မှာ တရားထိုင်ချိန် စုစုပေါင်း ဘယ်လောက် ရှိရမလဲ။
ဝိပဿနာဉာဏ် အဆင့် ဘယ်လောက်ထိ တက်လှမ်းမလဲ။
Target: တစ်နေ့ (၁၅) မိနစ် ပုံမှန် ထိုင်မယ်။ ဒါမှမဟုတ် တစ်နှစ်မှာ (၁၀) ရက် တရားစခန်း တစ်ကြိမ် ဝင်မယ်။
(ခ) အချိန်ကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Time Management vs. Life Management)
မြတ်စွာဘုရားက "ခဏော ဝေါ မာ ဥပစ္စဂါ" (တစ်ခဏမျှ အချိန်မလွန်ပါစေနှင့်) လို့ သတိပေးပါတယ်။
ခေတ်သစ်လူတွေက "Time Management" (အချိန် စီမံခန့်ခွဲမှု) လုပ်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ စီမံတာက "အလုပ်တွေ ပြီးဖို့" (To Get Things Done)။
ဗုဒ္ဓနည်းကျ စီမံတာက "Life Management" (ဘဝ စီမံခန့်ခွဲမှု)။ "ကိလေသာ ငြိမ်းဖို့" (To Get Defilements Done)။
၂၀၂၄ မဟာဗျူဟာ (Strategy):
မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ဖုန်းမကိုင်ခင်... "ငါ ဒီနေ့ သေကောင်း သေနိုင်တယ်" (Marananussati) လို့ (၁) မိနစ်လောက် နှလုံးသွင်းပါ။
ညမအိပ်ခင်... "ဒီနေ့ ငါ ဘာအကျိုးရှိတာ လုပ်ခဲ့လဲ" (Self-Audit) လုပ်ပါ။
Social Media သုံးတဲ့အချိန်ကို လျှော့ပြီး၊ "မိမိစိတ်ကို ကြည့်တဲ့အချိန်" (Introspection Time) နဲ့ အစားထိုးပါ။
အချိန်ဆိုတာ ကုန်ဆုံးသွားတဲ့အရာ (Spent Asset) မဟုတ်ပါဘူး။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမယ့် အရင်းအနှီး (Invested Capital) ဖြစ်ပါတယ်။ အကုသိုလ်မှာ ရင်းရင် ငရဲ အမြတ်ထွက်မယ်။ ကုသိုလ်မှာ ရင်းရင် နိဗ္ဗာန် အမြတ်ထွက်မယ်။
(ဂ) အမွေအနှစ် တည်ဆောက်ခြင်း (Building the Legacy)
"Legacy" ဆိုတာ ကိုယ်မရှိတော့တဲ့နောက် ကျန်ရစ်ခဲ့မယ့်အရာပါ။
စီးပွားရေးသမားတွေက အဆောက်အအုံတွေ၊ ငွေတွေ ထားခဲ့ချင်ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ (Audit Day 1) မှာ တွေ့ခဲ့သလိုပဲ... ရုပ်ဝတ္ထုတွေက ပျက်စီးသွားမှာ။
၂၀၂၄ မှာ သူတော်ကောင်းတို့ တည်ဆောက်ရမယ့် Legacy က "ဓမ္မအမွေ" ပါ။
ကိုယ့်သားသမီးတွေကို ပိုက်ဆံအမွေထက် "ယဉ်ကျေးလိမ္မာခြင်း" အမွေ ပေးခဲ့ပါ။
ကိုယ့်မိတ်ဆွေတွေကို "သစ္စာတရား" အမွေ ပေးခဲ့ပါ။
လောကကြီးကို "မေတ္တာ" အမွေ ပေးခဲ့ပါ။
ဒါဟာ ဘယ်မီးကမှ မလောင်နိုင်တဲ့၊ ဘယ်သူခိုးမှ မခိုးနိုင်တဲ့ "Strategic Legacy" စစ်စစ် ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုင်း... စီမံကိန်း ရေးဆွဲပြီးပြီ။ အခု ဒီအစီအစဉ်ကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးဖို့ ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲကို ဝင်ကြရအောင်။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ (Verse 222 - နိဂုံး) ကို အသုံးပြုပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကို ဘယ်လို စိတ်ထားနဲ့ ဖြတ်သန်းမလဲ။
ပါဠိတော်မှာ -
"ယထာ ဟိ ဂေါပါလကော၊ ဂါဝေါ ပါစေတိ ဒဏ္ဍေန။ ဧဝံ ဇရာ စ မစ္စု စ၊ အာယုံ ပါစေန္တိ ပါဏိနံ။"
(နွားကျောင်းသားသည် နွားတို့ကို တုတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်၍ စားကျက်သို့ မောင်းနှင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ အိုခြင်းတရားနှင့် သေခြင်းတရားတို့သည် သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို (သေမင်းထံသို့) မောင်းနှင်ကုန်၏။)
၁။ သေမင်း၏ ခြေလှမ်းကို ရှုပါ (Observe the Footsteps of Death)
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၁) ရက်နေ့ စရောက်တာနဲ့... "နှစ်သစ် ကူးပြီ" လို့ မမြင်ပါနဲ့။
"သေမင်းက ငါ့ဆီကို ခြေတစ်လှမ်း တိုးလာပြီ" လို့ မြင်ပါ။
ဒါဟာ အဆိုးမြင်ဝါဒ (Pessimism) မဟုတ်ပါဘူး။ "အမှန်မြင်ဝါဒ" (Realism) ပါ။
ပြေးလမ်း (Runway) တိုလာလေလေ၊ လေယာဉ် (Life) က အမြန် ပျံတက်ဖို့ (Take off) လိုလေလေပါပဲ။
"အချိန်မရှိတော့ဘူး... ငါ လုပ်စရာရှိတာ (တရား) ကို အခုပဲ လုပ်မှ ရမယ်" ဆိုတဲ့ "သံဝေဂဉာဏ်" ကို မွေးမြူပါ။
၂။ နေ့စဉ် ပြုလုပ်မှုကို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ပါ (Redefine Daily Actions)
၂၀၂၄ မှာ သူတော်ကောင်းတို့ ထမင်းစားမယ်၊ ရေချိုးမယ်၊ အလုပ်သွားမယ်။ ပုံမှန်ပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ "ရည်ရွယ်ချက်" (Intention) ကို ပြောင်းလိုက်ပါ။
ထမင်းစားတာ "အရသာခံဖို့" မဟုတ်ဘူး။ "တရားအားထုတ်ဖို့ ခွန်အားယူတာ" (For Noble Purpose)။
အလုပ်လုပ်တာ "ချမ်းသာဖို့" သက်သက် မဟုတ်ဘူး။ "ပါရမီဖြည့်ဖို့" (For Paramis)။
အဲဒီလို (Reframing) လုပ်လိုက်တာနဲ့... သာမန် လောကီကိစ္စတွေ အားလုံးဟာ "မဂ္ဂင်လမ်းစဉ်" (Path Factor) တွေ ဖြစ်သွားပါတယ်။
၃။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ နေပါ (Live in the Now)
၂၀၂၄ ဆိုတာ "အနာဂတ်" (Future Concept) ပါ။ တကယ်မရှိသေးပါဘူး။
တကယ်ရှိတာ "အခု" (Now) ပါ။
မဟာဗျူဟာ (Strategy) ဆိုတာ အနာဂတ်အတွက် ဆွဲတာ မှန်ပေမယ့်၊ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှု (Execution) ကတော့ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲ ရှိပါတယ်။
"အခု ဝင်လေ... သိတယ်။ အခု ထွက်လေ... သိတယ်။"
"အခု စကားပြောနေတယ်... သတိနဲ့ ပြောတယ်။"
၂၀၂၄ ရဲ့ ၃၆၅ ရက်လုံးကို "ဒီကနေ့" (Today) ဆိုတဲ့ နေ့လေးတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ ဒီနေ့တစ်ရက်ကို "အပ္ပမာဒ" နဲ့ နေနိုင်ရင်... တစ်နှစ်လုံး လှပသွားမှာပါ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ၂၀၂၄ အတွက် ဓမ္မမဟာဗျူဟာ ချမှတ်နည်းတွေကို သိခဲ့ကြပြီ။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ ဘဝမှာ အောင်မြင်မှုတွေ အများကြီး ရခဲ့ပေမယ့်၊ စိတ်ထဲမှာ ဟာတာတာ ဖြစ်နေပြီးမှ... ဒီ "Strategic Legacy" သဘောတရားနဲ့ ဘဝအဓိပ္ပာယ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသွားတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး တစ်ဦးအကြောင်း ပြောပြချင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု (Case-2665) ကို ပြောပြပါမယ်။
တကယ်တော့ ဒီဇာတ်လမ်းက မြို့ပြစီမံကိန်း ပညာရှင် (Urban Planner) တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ဦးကျော် (အမည်လွှဲ) ရဲ့ အကြောင်းပါ။ ဦးကျော်က နိုင်ငံတကာမှာ မြို့တွေ၊ တံတားတွေ တည်ဆောက်ခဲ့သူ။ သူ့ရဲ့ စီမံကိန်းတွေက နှစ် ၁၀၀ ခံတယ်။ သူက အမြဲတမ်း "Master Plan" တွေ ဆွဲနေကျ။
ဒါပေမဲ့ အသက် ၆၀ ကျော်လာတဲ့အခါ... သူ စိတ်ဓာတ်ကျလာတယ်။ "ငါ ဆောက်ခဲ့တဲ့ တိုက်တွေ ကျန်ရစ်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါကတော့ သေရတော့မယ်။ ငါ့အတွက် ဘာ Master Plan မှ မရှိပါလား" ဆိုပြီး Existential Crisis (ဖြစ်တည်မှု အကျပ်အတည်း) ဝင်လာတယ်။ သူက ဒေါသကြီးလာတယ်၊ အိပ်မပျော်ဘူး။
သူက ဦးပဉ္ဇင်းဆီ ရောက်လာပြီး လျှောက်တယ်။ "ဆရာတော်... တပည့်တော် တစ်သက်လုံး သူများတွေ နေဖို့ မြို့တွေ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။ အခု တပည့်တော် သေရင် သွားရမယ့် နေရာ (Destination) အတွက် ဘာအိမ်မှ မဆောက်ရသေးပါလား" တဲ့။
ဦးပဉ္ဇင်းက သူ့ကို ပြောတယ်။
"ဒကာကြီး... ဒကာကြီးက 'အုတ်၊ သဲ၊ ကျောက်' နဲ့ မြို့တွေ ဆောက်ခဲ့တာ တော်ပါပေတယ်။ အခုချိန်ကစပြီး 'ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ' ဆိုတဲ့ ကုန်ကြမ်းတွေနဲ့ 'နိဗ္ဗာန်ရွှေမြို့' ကို ဆောက်ဖို့ Master Plan ဆွဲရအောင်"။
"ဒကာကြီးရဲ့ Strategic Skill (မဟာဗျူဟာ ကျွမ်းကျင်မှု) ကို ဓမ္မမှာ သုံးလိုက်ပါ။ ၂၀၂၄ ကစပြီး နောက် ၅ နှစ် စီမံကိန်း ချပါ။ ဘယ်တရားစခန်း ဝင်မလဲ၊ ဘယ်ပါရမီ ဖြည့်မလဲ။ အဲဒါကမှ ဒကာကြီးရဲ့ 'Strategic Legacy' အစစ် ဖြစ်လိမ့်မယ်"။
ဦးကျော်ဟာ သဘောပေါက်သွားတယ်။ သူ့ရဲ့ Planning စာအုပ်ထဲမှာ တရားအားထုတ်မယ့် အစီအစဉ်တွေ၊ ပရဟိတ လုပ်မယ့် ဇယားတွေကို အသေးစိတ် ရေးဆွဲတယ်။ သူဟာ မနက်တိုင်း "အပ္ပမာဒ" (မမေ့လျော့ခြင်း) ကို KPI အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး နေထိုင်တယ်။ အခုဆိုရင် သူဟာ မျက်နှာကြည်လင်ပြီး၊ သေခြင်းတရားကို ရင်ဆိုင်ဖို့ အသင့်ဖြစ်နေတဲ့ "ဓမ္မဗိသုကာ" (Dhamma Architect) တစ်ယောက် ဖြစ်နေပါပြီ။
သင်ခန်းစာ (၃) ချက် (The 3 Lessons from Method #27)
၁။ အဆောက်အအုံသည် ကျန်ရစ်၏၊ ဆောက်သူသည် ထွက်ခွာရ၏ (Builders Leave):
လောကမှာ ဘယ်လောက်ခိုင်ခံ့တဲ့ အရာတွေ ဆောက်ဆောက်၊ ကိုယ်ကတော့ ထားခဲ့ရမှာပါ။ ဒါဟာ "အနိစ္စ" ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ထားခဲ့ရမယ့် အရာတွေအတွက် အချိန်ကုန်မခံဘဲ၊ ယူသွားလို့ရမယ့် "ကုသိုလ်" ကိုသာ အဓိက တည်ဆောက်ပါ။
၂။ အကောင်းဆုံး ပုံစံထုတ်မှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ဖြစ်သည် (The Best Blueprint):
ဘဝကို လှပအောင်၊ ခိုင်ခံ့အောင် တည်ဆောက်ချင်ရင် ဗိသုကာပညာ မလိုပါဘူး။ "မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး" (Noble Eightfold Path) ဆိုတဲ့ Blueprint ရှိရင် ပြည့်စုံပါတယ်။ သီလနဲ့ အုတ်မြစ်ချ၊ သမာဓိနဲ့ နံရံကာ၊ ပညာနဲ့ မိုးမိုးလိုက်ရင်... လောကဓံ မုန်တိုင်းဒဏ်ကို ခံနိုင်တဲ့ "ဘဝအိမ်" ရပါလိမ့်မယ်။
၃။ မနက်ဖြန်ကို မစောင့်ပါနှင့် (Don't Wait for Tomorrow):
စီမံကိန်းတွေမှာ Deadline ရှိတယ်။ သေမင်းမှာ Deadline မရှိပါဘူး။ သူ ကြိုက်တဲ့အချိန် ဝင်ဆွဲနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် "အပ္ပမာဒ" (မမေ့လျော့ခြင်း) ဆိုတာ "အခုချက်ချင်း လုပ်ခြင်း" (Do It Now) ပါပဲ။ ၂၀၂၄ ဆိုတာ ဝေးပါသေးတယ်။ ဒီည၊ ဒီအချိန်မှာပဲ ကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်အောင် မွေးပါ။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ၃၆၅ ရက်တာ ခရီးစဉ်ကြီး ဒီမှာ ပြီးဆုံးပါပြီ။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဟောင်းသွားပေမယ့်... သူတော်ကောင်းတို့ ရလိုက်တဲ့ ဓမ္မအသိဉာဏ်တွေကတော့ ဟောင်းမသွားပါဘူး။
"အချိန်ကုန်သွားတာ မဟုတ်ဘူး... သေဖို့ နီးလာတာ" ဆိုတဲ့ အသိဟာ ကြောက်စရာ မဟုတ်ပါဘူး။ နိုးထစရာ (Wake-up Call) ပါ။
လာမယ့် ၂၀၂၄ နှစ်သစ်မှာ... နေ့ရက်တိုင်းကို "လက်ဆောင်" (Gift) တစ်ခုလို တန်ဖိုးထားပါ။
စာမျက်နှာလွတ် (Blank Page) ၃၆၆ မျက်နှာ (၂၀၂၄ က Leap Year) ပေါ်မှာ... "သတိ" ဆိုတဲ့ ကလောင်တံကို ကိုင်ပြီး၊ အလှပဆုံးသော "ဘဝသမိုင်း" (Life Story) ကို ရေးသားနိုင်ကြပါစေ။
ကိုင်း... ဒီလောက်ဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "နှစ်သစ်ကူး အဓိဋ္ဌာန် - Strategic Legacy" အကြောင်းအရာကို သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်လိုက်ကြစို့။
ယနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ အထဲမှာ...
အချိန်တိုင်း ယိုယွင်းပျက်စီးနေသော၊ သေမင်းထံသို့ တရွေ့ရွေ့ သွားနေသော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့သည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အဲဒီ မမြဲသော ဘဝအပေါ် "နှစ်သစ်မှာ ပျော်ရမယ်၊ ခံစားရမယ်" ဟု မျှော်လင့်ချက်ထားကာ စွဲလမ်းနေသော တဏှာလောဘသည် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း "သမုဒယသစ္စာ"။
အဲဒီ တဏှာမောဟများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ အချိန်ကာလကို လွန်မြောက်ရာ၊ အိုခြင်းသေခြင်း ကင်းရာ နိဗ္ဗာန်သည်သာ "နိရောဓသစ္စာ"။
အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် အပ္ပမာဒတရား (မမေ့လျော့ခြင်း) ကို လက်ကိုင်ထား၍ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မဂ္ဂင်တရားများကို ကျင့်ကြံခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ"။
ဆိုပြီး သစ္စာလေးပါး တရားတော်မြတ်ကြီးကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းနိုင်ကြပါစေ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... ဤသို့ ဟောကြားရသော ဓမ္မကုသိုလ်၊ နာကြားရသော သောတကုသိုလ် အစုစုတို့ကြောင့်... ယနေ့ တရားနာ ကြွရောက်လာကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ အကုသိုလ်များကို ပယ်စွန့်၍၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်သစ်တွင် မဟာဗျူဟာမြောက်သော ကုသိုလ်အမွေများကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ၊ အပ္ပမာဒတရားကို လက်ကိုင်ထား၍ ဘဝပန်းတိုင်သို့ လှမ်းတက်နိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်း၊ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ... နောက်ဆုံးတွင် အချိန်ကာလ၊ နေ့ရက်၊ သက္ကရာဇ်တို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်သော အမတနိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်မုချ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
