နေ့ရက် - ဩဂုတ်လ (၂၉) ရက်၊ ၂၀၂၃- အဝိဟိံသ (Non-violence) နှင့် နျူကလီးယား ကွင်းဆက်တုံ့ပြန်မှု (Chain Reaction)
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း (၁၃) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်အရ ဒီနေ့ ဩဂုတ်လ (၂၉) ရက်နေ့ကို "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နျူကလီးယား စမ်းသပ်မှု ဆန့်ကျင်ရေးနေ့" (International Day against Nuclear Tests) အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ နျူကလီးယား လက်နက်ဆိုတာ လူသားတွေ ဖန်တီးခဲ့သမျှထဲမှာ အဖျက်စွမ်းအား အကြီးမားဆုံး လက်နက်ဆိုးကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ခလုတ်တစ်ခု နှိပ်လိုက်ရုံနဲ့ မြို့ကြီးတွေ ပြာကျသွားနိုင်သလို၊ မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာ ရောင်ခြည်သင့်ပြီး ဒုက္ခရောက်စေနိုင်ပါတယ်။
ထို့အတူပါပဲ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာလည်း "ဒေါသ" ဆိုတဲ့ နျူကလီးယားဗုံးတွေ ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီ ဗုံးတွေ ပေါက်ကွဲလိုက်ရင် ကိုယ့်ဘဝရော၊ ပတ်ဝန်းကျင်ပါ ပျက်စီးသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့လို နေ့မျိုးမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ သူတော်ကောင်းများ အနေနဲ့ ကမ္ဘာကြီးပေါ်မှာ အဖျက်လက်နက်တွေ ကင်းစင်ပါစေ၊ မိမိတို့ရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာလည်း "ဟိံသ" (ညှဉ်းဆဲခြင်း) တည်းဟူသော ပေါက်ကွဲစေတတ်သည့် ယမ်းဘီလူးများ ကင်းစင်ပြီး "အဝိဟိံသ" (မညှဉ်းဆဲခြင်း) တည်းဟူသော ငြိမ်းချမ်းရေး ပန်းပွင့်များ ဝေဆာနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးစွာပထမ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားချင်တဲ့ တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "အဝိဟိံသ" (Avihimsa) လို့ ခေါ်တဲ့ မညှဉ်းဆဲခြင်းနဲ့ ခေတ်သစ် ရူပဗေဒမှာ ပြောကြတဲ့ "Nuclear Chain Reaction" (နျူကလီးယား ကွင်းဆက်တုံ့ပြန်မှု) အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အက်တမ် (Atom) တစ်ခုကို ခွဲခြမ်းလိုက်တဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ စွမ်းအင်နဲ့ ဗုံးလုပ်ကြတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကတော့ "ဒေါသ" (Dosa) တစ်ခုကို ဖြိုခွဲလိုက်တဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုနဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို တည်ဆောက်တော်မူပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ အဲဒီ အဖျက်စွမ်းအားတွေကို ဘယ်လို ထိန်းချုပ်မလဲ၊ စိတ်ထဲက "Safety Control Rods" (ဘေးကင်းရေး ထိန်းချုပ်တံ) တွေကို ဘယ်လို တပ်ဆင်မလဲ ဆိုတာကို လေ့လာကြပါမယ်။
ကဲ... တရားမဟောကြားမီမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ပေါက်ကွဲမှုတွေ ကင်းစင်ပြီး၊ ငြိမ်းအေးတည်ငြိမ်သွားအောင် သမထဘာဝနာလေး ခဏလောက် ပွားများကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "မညှဉ်းဆဲခြင်း" ဖြစ်တဲ့အတွက် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "ကရုဏာ ကမ္မဋ္ဌာန်း" ကို အခြေခံပြီး စိတ်ကို ငြိမ်းသတ်ကြည့်မယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... မျက်လုံးလေးတွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း မှိတ်ထားပါ။ မိမိရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ အပူငွေ့တွေ၊ ဒေါသငွေ့တွေ ရှိနေရင် အဲဒါတွေကို "ဗုံးတစ်လုံး" လို့ သဘောထားလိုက်ပါ။ အခု... အဲဒီ ဗုံးကို "အဝိဟိံသ" (Non-violence) ဆိုတဲ့ ရေအေးအေးလေးနဲ့ လောင်းချလိုက်တယ်လို့ အာရုံပြုပါ။ "ငါသည် ဘယ်သူ့ကိုမှ မညှဉ်းဆဲပါ... ဘယ်သူ့ကိုမှ ဒုက္ခမပေးပါ" လို့ နှလုံးသွင်းရင်း၊ ရင်ထဲက ယမ်းငွေ့တွေ တဖြည်းဖြည်း ပြယ်သွားပြီး၊ အေးမြတဲ့ အငွေ့အသက်လေး ဝင်လာတာကို (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး ခံစားကြည့်ရအောင်...။
စိတ်ကလေး အနည်းငယ် အေးမြပြီး ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိလာပြီဆိုရင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာ၊ အထူးသဖြင့် "Nuclear Physics" (နျူကလီးယား ရူပဗေဒ) နဲ့ "Social Psychology" (လူမှုရေး စိတ်ပညာ) က ဒီ "ပေါက်ကွဲမှု" နဲ့ "ကွင်းဆက်ဖြစ်စဉ်" ကို ဘယ်လို ရှင်းပြထားသလဲဆိုတာ ဓမ္မမီးမောင်း ထိုးကြည့်ကြမယ်။
နျူကလီးယားဗုံး ဘယ်လို ပေါက်သလဲ။ ယူရေနီယမ် (Uranium) အက်တမ်တစ်ခုကို နယူထရွန် (Neutron) တစ်လုံးနဲ့ ပစ်ခွဲလိုက်တယ်။ အဲဒီအခါ အက်တမ်က ကွဲထွက်ပြီး စွမ်းအင်တွေနဲ့အတူ နယူထရွန် အသစ်တွေ ထပ်ထွက်လာတယ်။ အဲဒီ နယူထရွန်တွေက ဘေးနားက အက်တမ်တွေကို ဆက်တိုက်တယ်။ တစ်လုံးကနေ နှစ်လုံး၊ နှစ်လုံးကနေ လေးလုံး... အဆမတန် ပွားများပြီး "Uncontrolled Chain Reaction" (မထိန်းချုပ်နိုင်သော ကွင်းဆက်တုံ့ပြန်မှု) ဖြစ်သွားတာပါပဲ။ ဒါကြောင့် မြို့တစ်မြို့လုံး ပျက်စီးသွားရတာ။
လူ့လောကမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ လူတစ်ယောက်က ဒေါသထွက်ပြီး (Spark) စကားကြမ်းကြမ်း တစ်ခွန်း ပြောလိုက်တယ်။ အဲဒီစကားက နောက်တစ်ယောက်ရဲ့ နားထဲဝင်ပြီး သူ့ဒေါသကို သွားဆွလိုက်တယ်။ သူက နောက်တစ်ယောက်ကို ထပ်အော်တယ်။ ရုံးတစ်ရုံးလုံး၊ အိမ်တစ်အိမ်လုံး ပူလောင်သွားတယ်။ ဒါဟာ "Social Contagion" (လူမှုရေး ကူးစက်မှု) သဘောတရားပါပဲ။ အမုန်းတရားဆိုတာ ရောင်ခြည်သင့်မှု (Radiation) လိုပါပဲ။ မမြင်ရပေမယ့် ဘေးနားက လူတွေကိုပါ ဖျားနာစေပါတယ်။
နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို (Reactor) မှာတော့ ပေါက်ကွဲမှု မဖြစ်အောင် "Control Rods" (ထိန်းချုပ်တံ) တွေ ထည့်ထားရတယ်။ အဲဒီ တံတွေက ပိုနေတဲ့ နယူထရွန်တွေကို စုပ်ယူလိုက်တယ်။ ဒါကြောင့် စွမ်းအင်က ငြိမ်ပြီး အကျိုးရှိတဲ့ လျှပ်စစ်မီး ဖြစ်လာတယ်။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ထဲမှာလည်း "အဝိဟိံသ" ဆိုတဲ့ Control Rod ကို ထည့်ထားရမယ်။ ဒါမှ ဒေါသနယူထရွန်တွေကို စုပ်ယူပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်မှာပါ။
.
သူတော်ကောင်းတို့... ခုနက ပုံမှာ မြင်ရတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ထိန်းချုပ်တံ (Control Rod) မရှိရင် ပေါက်ကွဲမယ်။ ရှိရင် အကျိုးပြုမယ်။ "အဝိဟိံသ" ဆိုတာ ဘာမှ မလုပ်ဘဲ ငြိမ်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ ဒေါသရဲ့ ကွင်းဆက်ကို "ဖြတ်တောက်" (Absorb & Neutralize) လိုက်တဲ့ စွမ်းအင်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
သိပ္ပံပညာဘက်ကနေ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဘိဓမ္မာဘက်ကို ပြန်လှည့်ကြည့်ကြစို့။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "အဝိဟိံသ" (Avihimsa) ကို သမ္မာသင်္ကပ္ပ (မှန်ကန်သော ကြံစည်မှု) ၃-ပါးထဲမှာ ထည့်သွင်း ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
၁။ နေက္ခမ္မ သင်္ကပ္ပ (ကာမဂုဏ်မှ ထွက်မြောက်လိုသော အကြံ)
၂။ အဗျာပါဒ သင်္ကပ္ပ (သူတစ်ပါး မပျက်စီးစေလိုသော အကြံ - မေတ္တာ)
၃။ အဝိဟိံသ သင်္ကပ္ပ (သူတစ်ပါး မဆင်းရဲစေလိုသော အကြံ - ကရုဏာ)
"ဟိံသ" ဆိုတာ ညှဉ်းဆဲတာ။ လက်နက်နဲ့ ညှဉ်းဆဲတာ၊ နှုတ်နဲ့ ညှဉ်းဆဲတာ၊ စိတ်နဲ့ ညှဉ်းဆဲတာ။
"အဝိဟိံသ" ဆိုတာ အဲဒီ ညှဉ်းဆဲမှုရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်။ သူတစ်ပါးကို ဒုက္ခကင်းစေချင်တာ၊ ဘေးကင်းစေချင်တာ။
အဘိဓမ္မာသဘောအရ အဝိဟိံသရဲ့ လက္ခဏာက "အဟိံသန လက္ခဏာ" တဲ့။ မညှဉ်းဆဲတဲ့ လက္ခဏာ ရှိတယ်။ (သို့မဟုတ်) ကရုဏာရဲ့ အခြေခံ သဘောတရား ဖြစ်တယ်။
ဘုရားရှင်က "သဗ္ဗေ တသန္တိ ဒဏ္ဍဿ" (အားလုံးသော သတ္တဝါတို့သည် ဒဏ်ကို ကြောက်ကုန်၏) လို့ ဟောထားတယ်။ ကိုယ်လည်း နာကျင်မှာ ကြောက်သလို၊ သူများလည်း ကြောက်တယ်။ ဒါကြောင့် "အတ္တာနံ ဥပမံ ကတွာ" (မိမိကိုယ်ကို ဥပမာထား၍) သူတစ်ပါးကို မသတ်ရ၊ မညှဉ်းဆဲရဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
အဝိဟိံသ ဓာတ် ခိုင်မာတဲ့သူဟာ နျူကလီးယား လက်နက်ထက် စွမ်းပါတယ်။ အင်္ဂုလိမာလ မထေရ်ကြီးကို ကြည့်ပါ။ လူသတ်သမား ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့်၊ "အဝိဟိံသ" တရားကို ရရှိသွားတဲ့အခါ၊ မီးဖွားရခက်နေတဲ့ အမျိုးသမီးကိုတောင် "ငါ့သစ္စာစကားကြောင့် ချမ်းသာပါစေ" လို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ ချောမွေ့စွာ မွေးဖွားနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒါဟာ "Non-violence" ရဲ့ စွမ်းပကားပါပဲ။
ကဲ... အခု ဒီ "အဝိဟိံသ" သဘောတရားကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "နေ့စဥ်၀တ်ရွတ်စဥ်မှာပါတဲ့" မှာ ပါတဲ့ ခန္ဓာဖွဲ့နည်း၊ ဓာတ်ဖွဲ့နည်းတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး "ဓမ္မာနုပဿနာ" ရှုကွက်ထဲကို ထည့်ပြီး လက်တွေ့ အလုပ်လုပ်ကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဝိပဿနာ ရှုမှတ်တဲ့အခါမှာ ဒေါသထွက်လာရင် "ဗုံးဖြုတ်" (Defuse) တဲ့ နည်းကို သုံးရမယ်။
ဝိပဿနာ ယန္တရား (Mechanism of Defusing Anger):
တစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်ကို ရန်စလိုက်တဲ့ အခြေအနေကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။
(၁) အာရုံ (Trigger): ရန်စကားသံကို ကြားလိုက်တယ်။ (သဒ္ဒါရုံ)။
(၂) ဒေါသ (Spark): ရင်ထဲမှာ "ဒိန်း" ခနဲ ပေါက်ကွဲချင်စိတ် ပေါ်လာတယ်။ အက်တမ် ကွဲထွက်သလိုမျိုး (Chain Reaction starts)။
(၃) အဝိဟိံသ (Control Rod): ချက်ချင်း သတိဝင်လာတယ်။ "နေဦး... ငါ ပြန်အော်လိုက်ရင် ပွဲဆူသွားမယ်။ ငါရော သူရော ပူလောင်မယ်" ဆိုတဲ့ ဆင်ခြင်ဉာဏ်နဲ့အတူ၊ သည်းခံစိတ် (Khanti) ကို ထည့်လိုက်တယ်။
(၄) ရလဒ် (Result): ဒေါသအရှိန် ကျသွားတယ်။ စိတ်က အေးသွားတယ်။ ပေါက်ကွဲမှု မဖြစ်တော့ဘူး။
ဒီအဆင့်မှာ ယောဂီက ဘယ်လို ရှုရမလဲ။
ရင်ဘတ်ထဲက "တုန်ခါမှု" (Vibration) ကို ကြည့်ပါ။
"ပူတယ်... ပူတယ်"၊ "တုန်တယ်... တုန်တယ်" လို့ ရှုပါ။
ပြန်ပြောချင်တဲ့ နှုတ်ခမ်းကို ပိတ်ထားပါ။ (ကာယကံကို ထိန်းပါ)။
စိတ်ထဲမှာ "မညှဉ်းဆဲဘူး... မညှဉ်းဆဲဘူး... သည်းခံမယ်" လို့ ရွတ်ပါ။
"ဒီဒေါသဟာ သူများကို မလောင်ခင် ငါ့ကို အရင်လောင်နေပါလား" လို့ မြင်အောင်ကြည့်။
ကိုယ့်စိတ်ထဲက ဗုံးကို ကိုယ်တိုင် ရေလောင်းပြီး ငြှိမ်းသတ်လိုက်တဲ့ ပုံရိပ်ကို အာရုံပြုပါ။ ငြိမ်းသွားတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ "ငြိမ်းတယ်... ငြိမ်းတယ်" လို့ မှတ်သားလိုက်ပါ။
"ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ" လို့ ဆိုလိုက်တဲ့အခါ၊ မိမိကိုယ်ကို "ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်" (Peace Treaty) မှာ လက်မှတ်ထိုးလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ "ဘုရားရှင်သည် လက်နက်ကို စွန့်ပယ်ခဲ့သည်။ ငါသည်လည်း ဒေါသလက်နက်ကို စွန့်ပယ်ပါ၏။ ငါ့ကြောင့် ဘယ်သူမှ မျက်ရည်မကျစေရ" လို့ ကတိပြုလိုက်တာဟာ အကြီးမြတ်ဆုံး သရဏဂုံ တည်ဆောက်ခြင်းပါပဲ။
လက်တွေ့ ရှုကွက် (Vipassana Assignment - The Reactor Shutdown):
ကဲ... သူတော်ကောင်းတို့၊ ဒီနေ့ အိမ်ရောက်ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်တိုစရာ ကြုံရင် ဒီနည်းလမ်းလေးကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးကြည့်ပါ။
(၁) သတိပေး ခေါင်းလောင်း (Alarm): အသံကျယ်လာပြီ၊ ရင်ခုန်မြန်လာပြီ ဆိုရင် "Warning! Reactor Overheat!" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိပေးပါ။
(၂) ထိန်းချုပ်တံ ထည့်ပါ (Insert Control Rods): အသက်ကို ပြင်းပြင်း ရှူသွင်း၊ ဖြည်းဖြည်းချင်း ထုတ်။ ဘာမှ ပြန်မပြောနဲ့။ (၉၀) စက္ကန့်လောက် ငြိမ်နေလိုက်။
(၃) အဝိဟိံသ ပွားပါ (Activate Avihimsa): "သူလည်း ပုထုဇဉ်ပဲ၊ မှားတတ်တာပဲ။ ငါက ခွင့်လွှတ်ပေးလိုက်မယ်" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ ကွင်းဆက်ကို ဖြတ်လိုက်ပါ။
တရားသဘောတွေချည်း ပြောနေရင် မျက်စိထဲ မမြင်မှာစိုးလို့၊ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ တကယ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုကို အခြေခံပြီး ဥပမာပေးချင်ပါတယ်။ "အဝိဟိံသ" (မညှဉ်းဆဲခြင်း) ဟာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဘယ်လို ကာကွယ်ပေးသလဲ ဆိုတာပေါ့။
တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးဌာန (Maintenance) မှာ "ကိုလှ" ဆိုတဲ့ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် ရှိတယ်။ ကိုလှက အလုပ်ကြိုးစားပေမယ့် နည်းနည်း စည်းကမ်းပေါ့တယ်။ တစ်နေ့တော့... ပြတိုက်မှာ သုံးတဲ့ ဓာတုဆေးရည် (Chemicals) တချို့ ယိုဖိတ်သွားတယ်။ အဲဒီဆေးရည်တွေက အဆိပ်ပြင်းတယ်။ ကိုလှက အလုပ်ရှုပ်မခံချင်တော့ "ရေနဲ့ ဆေးချပြီး မြောင်းထဲ မျှောလိုက်မယ်ကွာ" ဆိုပြီး လုပ်ဖို့ ပြင်တယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး အရာရှိ "ဦးမြ" ရောက်လာတယ်။ ဦးမြက ချက်ချင်း တားတယ်။ "ဟေ့... ကိုလှ နေဦး။ ဒါ မြောင်းထဲ မျှောလိုက်ရင် ငါတို့ အနားက ရေကန်တွေ ပျက်စီးကုန်မယ်။ ငါးတွေ သေကုန်မယ်။ ဒါ 'ဟိံသ' (ညှဉ်းဆဲခြင်း) ပဲ" လို့ ပြောတယ်။
ကိုလှက "ဟာ... နည်းနည်းလေးပါဗျာ၊ ဘာဖြစ်မှာလဲ" လို့ ငြင်းတယ်။
ဦးမြက စည်းကမ်းကို ကိုးကားတယ်။ "Template T241" (Hazardous Material Incident Log) ကို ထုတ်တယ်။ ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ "Policy No. 4, Article 4.3" (Environmental Safety & Non-harming Principle) ကို ပြတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒမှာ ဘာပါလဲဆိုတော့... "ပြတိုက်၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများသည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သက်ရှိများကို ထိခိုက်စေခြင်း (Harm) မရှိစေရ။ အဆိပ်အတောက်များကို စနစ်တကျ စွန့်ပစ်ရမည်" တဲ့။
ဦးမြက ဆက်ရှင်းပြတယ်။ "ကိုလှ... ဒီအဆိပ်က နျူကလီးယားလိုပဲ။ မင်း မမြင်ရပေမယ့် ရေထဲရောက်ရင် သူများတွေ ဒုက္ခရောက်မယ်။ မင်းရဲ့ ကလေးတွေ ရေချိုးရင် ယားယံမယ်။ မင်း သူတို့ကို ဒုက္ခပေးချင်လို့လား"။
ကိုလှ မျက်လုံးပြူးသွားတယ်။ "ဟာ... မပေးချင်ပါဘူး။ ကျွန်တော် အဲဒီလောက် မတွေးမိဘူး"။
ဦးမြက "ကဲ... ဒါဆို ငါတို့ 'Sawdust' (လွှစာ) တွေနဲ့ စုပ်ယူပြီး စနစ်တကျ ထုပ်ပိုးကြမယ်" ဆိုပြီး ဦးဆောင်လုပ်တယ်။ အဆိပ်တွေ မြောင်းထဲ မရောက်တော့ဘူး။ ကိုလှလည်း ပညာရသွားတယ်။ "အဝိဟိံသ ဆိုတာ လူကို မရိုက်မှ မဟုတ်ဘူး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို မဖျက်ဆီးတာလည်း ပါတာပဲ" ဆိုတာ သူ နားလည်သွားတယ်။ ဒါဟာ "Case-2541" အနေနဲ့ မှတ်တမ်းဝင်သွားတယ်။ "Safety is caring" (ဘေးကင်းခြင်းသည် ဂရုစိုက်ခြင်းဖြစ်သည်) ဆိုတာ လက်တွေ့ပါပဲ။
ကိုင်း... တရားတော်ကို နိဂုံးချုပ်ကြစို့။ ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားခဲ့တဲ့ "အဝိဟိံသ" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ရအောင်။
(၁) ဒုက္ခသစ္စာ: စစ်ပွဲတွေ၊ ဗုံးခွဲမှုတွေ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးမှုတွေကြောင့် သတ္တဝါတွေ ဆင်းရဲရခြင်းသည် ဒုက္ခသစ္စာပါ။
(၂) သမုဒယသစ္စာ: အဲဒီ ဒုက္ခတွေကို ဖြစ်စေတာက ဖျက်ဆီးလိုတဲ့ "ဒေါသ" (Destructiveness) နဲ့ အကျိုးဆက်ကို မသိတဲ့ "မောဟ" တွေဟာ သမုဒယသစ္စာပါ။
(၃) နိရောဓသစ္စာ: ညှဉ်းဆဲမှုများ ကင်းစင်ပြီး၊ ဘေးကင်းလုံခြုံသော "ခေမ" (Safety) နယ်မြေ၊ နိဗ္ဗာန်ဓာတ်ကို မျက်မှောက်ပြုတာဟာ နိရောဓသစ္စာပါ။
(၄) မဂ္ဂသစ္စာ: အဝိဟိံသတရား ပွားများခြင်း၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာကမ္မန္တ (သူတစ်ပါးအသက် မသတ်ခြင်း) စတဲ့ မဂ္ဂင်လမ်းစဉ်ကို ကျင့်သုံးတာဟာ မဂ္ဂသစ္စာ ကျင့်စဉ်ပါပဲ။
ဒီနေ့ ဩဂုတ်လ (၂၉) ရက်၊ နျူကလီးယား စမ်းသပ်မှု ဆန့်ကျင်ရေး အထိမ်းအမှတ် အခါသမယမှာ... ဦးပဉ္ဇင်း အနေနဲ့ နိဂုံးချုပ် ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... "ကမ္ဘာကြီးပေါ်မှာ အဖျက်လက်နက်များ ကင်းစင်ပပျောက်ကြပါစေ"။ သူတော်ကောင်းများ၏ နှလုံးသားတွင်လည်း ဒေါသတည်းဟူသော ပေါက်ကွဲတတ်သော ဗုံးများ ကင်းစင်ပြီး၊ "အဝိဟိံသ" တည်းဟူသော ထိန်းချုပ်တံများဖြင့် စိတ်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ကြပါစေ။ မိမိကြောင့် ဘယ်သူမှ မျက်ရည်မကျစေရဟူသော မြင့်မြတ်သော စိတ်ထားဖြင့်၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းရာ "အမတ နိဗ္ဗာန်" ရွှေပြည်မြတ်သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
Sao Dhammasami
ORCID: 0009-0000-0697-4760 The Office of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Museum
ဩဂုတ်လ (၂၉) ရက်၊ ၂၀၂၃
