နေ့ရက် - စက်တင်ဘာလ (၁၆) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-259) - သန္တိ (Santi/Peace) နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါင်းလောင်း (Peace Bell)
ကိုးကားကျမ်း - ဓမ္မပဒ၊ သုခဝဂ်။ (နတ္ထိ သန္တိ ပရံ သုခံ - ငြိမ်းချမ်းခြင်းထက် သာလွန်သော ချမ်းသာမရှိ)။
သိပ္ပံနယ်ပယ် - Peace and Conflict Studies & Positive vs. Negative Peace (ငြိမ်းချမ်းရေး လေ့လာမှုပညာနှင့် အပြုသဘော/အပျက်သဘော ငြိမ်းချမ်းရေး)
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းများအားလုံး ကျန်းမာကြပါရဲ့လား။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း (၁) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ လာမယ့် စက်တင်ဘာလ (၂၁) ရက်နေ့ဆိုရင် ကုလသမဂ္ဂက သတ်မှတ်ထားတဲ့ "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနေ့" (International Day of Peace) ကျရောက်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်မှာ နှစ်စဉ် ဒီလိုအချိန်ဆိုရင် "ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါင်းလောင်း" (Peace Bell) ကြီးကို ထိုးလေ့ရှိပါတယ်။
ခေါင်းလောင်းသံ တစ်ချက် ထိုးလိုက်တဲ့အခါ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ တုန်ခါမှုဟာ လူတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးကို နိုးကြားစေပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကို သတိရစေပါတယ်။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာလည်း "သန္တိ" (Santi) ဆိုတဲ့ ငြိမ်းအေးမှုဟာ အမြင့်မားဆုံးသော ချမ်းသာ (နိဗ္ဗာန်) ဖြစ်ပါတယ်။ "ငြိမ်းချမ်းရေး" ဆိုတာ စစ်မဖြစ်ရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ စိတ်ထဲမှာ ကိလေသာစစ်ပွဲတွေ ရပ်တန့်သွားမှသာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရမှာပါ။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့လို နေ့မျိုးမှာ သူတော်ကောင်းများအားလုံး အတွင်းငြိမ်းချမ်းရေးမှသည် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးဆီသို့ ဦးတည်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးစွာပထမ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားချင်တဲ့ တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "သန္တိ" (Peace) လို့ ခေါ်တဲ့ ငြိမ်းအေးခြင်း သဘောတရားနှင့် ခေတ်သစ် "Peace Studies" (ငြိမ်းချမ်းရေး လေ့လာမှုပညာရပ်) အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေက သေနတ်သံ တိတ်သွားရင် ငြိမ်းချမ်းပြီလို့ ထင်ကြတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင် Johan Galtung ကတော့ ဒါကို "Negative Peace" (အပျက်သဘော ငြိမ်းချမ်းရေး) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ တကယ့် ငြိမ်းချမ်းရေး "Positive Peace" (အပြုသဘော ငြိမ်းချမ်းရေး) ဆိုတာ တရားမျှတမှု၊ မေတ္တာ၊ ကရုဏာတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ လူ့ဘောင်ကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒီသဘောတရားကို ဓမ္မနဲ့ ယှဉ်ပြီး ဟောကြားသွားပါမယ်။
ကဲ... တရားမဟောကြားမီမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ဆူညံပူလောင်မှုတွေ ငြိမ်းပြီး၊ ခေါင်းလောင်းသံရဲ့ ပဲ့တင်သံလို ငြိမ်သက်သွားအောင် သမထဘာဝနာလေး ခဏလောက် ပွားများကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "ငြိမ်းချမ်းခြင်း" ဖြစ်တဲ့အတွက် "သန္တိသုခ" ကို အာရုံပြုပြီး ရှုမှတ်ကြည့်မယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... မျက်လုံးလေးတွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း မှိတ်ထားပါ။ စိတ်ထဲမှာ ကြီးမားတဲ့ ကြေးခေါင်းလောင်းကြီး တစ်လုံးကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ "ဒေါင်... ဒေါင်..." ဆိုတဲ့ အသံနက်ကြီး ထွက်ပေါ်လာပြီး၊ အဲဒီအသံလှိုင်းတွေက သင့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဒေါသ၊ လောဘ၊ မောဟ အပူတွေကို တဖြည်းဖြည်း ငြှိမ်းသတ်သွားတယ်လို့ အာရုံပြုပါ။ "ငြိမ်းပါစေ... အေးပါစေ..."။ စစ်ပွဲတွေ၊ ပဋိပက္ခတွေ အားလုံး ရပ်တန့်ပြီး ငြိမ်သက်သွားတဲ့ အခိုက်အတန့် (Ceasefire of the Mind) ကို (၁) မိနစ်လောက် ခံစားကြည့်ရအောင်...။
စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်ပြီး အေးချမ်းမှု ရရှိသွားပြီဆိုရင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာ၊ အထူးသဖြင့် "Peace and Conflict Studies" (ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပဋိပက္ခ လေ့လာမှုပညာ) က ဒီ "ငြိမ်းချမ်းရေး" ကို ဘယ်လို ရှင်းပြထားသလဲဆိုတာ ဓမ္မမီးမောင်း ထိုးကြည့်ကြမယ်။
"Peace Studies" ရဲ့ ဖခင်ကြီး Johan Galtung က ငြိမ်းချမ်းရေးကို (၂) မျိုး ခွဲခြားပြပါတယ်။
၁။ Negative Peace (အပျက်သဘော ငြိမ်းချမ်းရေး): အကြမ်းဖက်မှု (Direct Violence) မရှိခြင်း။ ဥပမာ - စစ်ပွဲ ရပ်စဲထားခြင်း။ ဒါဟာ ကောင်းပေမယ့် မလုံလောက်ပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ တင်းမာမှု (Tension) တွေ ကျန်နေသေးလို့ပါပဲ။
၂။ Positive Peace (အပြုသဘော ငြိမ်းချမ်းရေး): တည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု (Structural Violence) နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု (Cultural Violence) ပါ ကင်းစင်ခြင်း။ တရားမျှတမှု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ နားလည်မှုတွေ ရှိနေမှ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ထဲမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ "လောလောဆယ် ဒေါသ မထွက်တာ" (Negative Peace) ဟာ အမြဲမခံပါဘူး။ "မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ ပညာ" (Positive Peace) ကို အခြေခံမှသာ စိတ်အေးချမ်းမှု အစစ်အမှန် ရမှာပါ။
သူတော်ကောင်းတို့... ခုနက ပုံမှာ မြင်ရတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ညာဘက်က ပုံစံကမှ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးပါ။ ဘယ်ဘက်က ဟန်ပြ ငြိမ်းချမ်းရေးပါ။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ ဟန်ပြ စိတ်ငြိမ်အောင် လုပ်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ အတွင်းစိတ်သန္တာန်က အမုန်းတရားတွေကို အမြစ်ပြတ် ရှင်းထုတ်ပြီး "Positive Peace" ကို တည်ဆောက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
သိပ္ပံပညာဘက်ကနေ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်ဘက်ကို ပြန်လှည့်ကြည့်ကြစို့။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "နတ္ထိ သန္တိ ပရံ သုခံ" (ငြိမ်းချမ်းခြင်းထက် သာလွန်သော ချမ်းသာမရှိ) လို့ ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ "သန္တိ" ဆိုတာ ကိလေသာမီး ငြိမ်းအေးခြင်း (Extinguishing the Fires) ဖြစ်ပါတယ်။
ဘုရားရှင်က ငြိမ်းချမ်းရေးကို အဆင့် (၃) ဆင့်နဲ့ ဟောပါတယ်။
၁။ တဒင်္ဂ သန္တိ: ခဏတာ ငြိမ်းချမ်းခြင်း။ (မေတ္တာပွားနေခိုက်၊ တရားနာနေခိုက် ငြိမ်းချမ်းတာ)။
၂။ ဝိက္ခမ္ဘန သန္တိ: ဈာန်ရပြီး ကိလေသာတွေကို ကြာရှည်စွာ ဖိထားနိုင်၍ ငြိမ်းချမ်းခြင်း။
၃။ သမုစ္ဆေဒ သန္တိ: မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ကိလေသာ အမြစ်ကို ဖြတ်တောက်ပစ်လိုက်၍ ရရှိသော ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းခြင်း (နိဗ္ဗာန်)။
လောကကြီးမှာ စစ်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတာဟာ လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "လောဘစစ်၊ ဒေါသစစ်၊ မောဟစစ်" တွေ ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ "စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှ လောကငြိမ်းချမ်းမယ်" (Peace Within, Peace Without) ဆိုတဲ့ ဗုဒ္ဓအဆုံးအမဟာ "Positive Peace" ရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... အခု ဒီ "သန္တိ" သဘောတရားကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "Main Idea" မှာ ပါတဲ့ ခန္ဓာဖွဲ့နည်း၊ ဓာတ်ဖွဲ့နည်းတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး "စိတ္တာနုပဿနာ" ရှုကွက်ထဲကို ထည့်ပြီး လက်တွေ့ အလုပ်လုပ်ကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... စိတ်ထဲမှာ စစ်ပွဲဖြစ်နေရင် "သတိ" ခေါင်းလောင်း ထိုးလိုက်ကြစို့။
ဝိပဿနာ ယန္တရား (Mechanism of Inner Ceasefire):
စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်မှု၊ ပူလောင်မှု ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။
(၁) Conflict (ပဋိပက္ခ): "ငါ လိုချင်တာ" (တဏှာ) နဲ့ "လက်ရှိ အခြေအနေ" (Realities) မကိုက်ညီဘူး။
(၂) Weapon (လက်နက်): ဒေါသ၊ မာန၊ ဣဿာ တွေ ထွက်လာတယ်။
(၃) The Bell (ခေါင်းလောင်း): "သတိ" (Mindfulness) ဝင်လာတယ်။ "ဒေါင်..."။
(၄) Ceasefire (အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး): သတိဝင်လာတာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ အတွေးတွေ ရပ်သွားတယ်။ "ငါ ဘာလို့ ပူလောင်နေတာလဲ" လို့ ဆင်ခြင်မိတယ်။
ရှုကွက် (Instruction):
ဒီအဆင့်မှာ ယောဂီက ဘယ်လို ရှုရမလဲ။
စိတ်ပူလာရင် ရင်ဘတ်ထဲကို ကြည့်။ "ပူတယ်... ပူတယ်"။
အဲဒီအပူကို ငြင်းဆန်မနေပါနဲ့။ လက်ခံလိုက်ပါ။
"ဒါ စစ်မြေပြင်ပဲ။ ငါက ငြိမ်းချမ်းရေး ကိုယ်စားလှယ် (Peacekeeper) လုပ်ရမယ်"။
အသက်ကို ပြင်းပြင်းရှူသွင်း၊ ဖြည်းဖြည်းချင်း ထုတ်။
"ငါ့စိတ်ထဲမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါင်းလောင်း ထိုးလိုက်ပြီ" လို့ အာရုံပြု။
"ငြိမ်းပါစေ... ငြိမ်းပါစေ"။
စိတ်ထဲက "ငါနိုင်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ မာနအလံကို ဖြုတ်ချပြီး၊ "အမှန်တရား" (Dhamma) အလံကို လွှင့်တင်လိုက်ပါ။
"ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ" လို့ ဆိုလိုက်တဲ့အခါ၊ တရားတော်ကို "ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်" (Peace Treaty) အဖြစ် ခံယူလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတော်သည် သတ္တဝါအားလုံးကို ဘေးမဲ့ပေးထားပါတယ်။ "ငါသည် ဓမ္မကို ကိုးကွယ်သူ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ၊ ငါ့ကြောင့် ဘယ်သူမှ စိတ်မဆင်းရဲစေရ၊ ငါသည် ငြိမ်းချမ်းရေး၏ ပြယုဂ် ဖြစ်စေရမည်" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုခြင်းသည် သရဏဂုံ တည်ဆောက်ခြင်းပါပဲ။
လက်တွေ့ ရှုကွက် (Vipassana Assignment - The Pause for Peace):
ကဲ... သူတော်ကောင်းတို့၊ ဒီနေ့ အိမ်မှာ၊ ရုံးမှာ ဒီနည်းလမ်းလေးကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးကြည့်ပါ။
(၁) ခေါင်းလောင်းသံ နားထောင်ပါ: ဖုန်းသံမြည်ရင်၊ နာရီသံကြားရင် အဲဒါကို "သတိပေး ခေါင်းလောင်း" လို့ သတ်မှတ်ပါ။
(၂) (၃) ကြိမ် ရှူပါ: အသံကြားတိုင်း အလုပ်ခဏရပ်၊ အသက် (၃) ချက် ရှူပါ။
(၃) Smile (ပြုံးပါ): မျက်နှာကို ပြုံးလိုက်ပါ။ ပြုံးလိုက်ရင် ဦးနှောက်က "ငြိမ်းချမ်းတယ်" လို့ အချက်ပြ (Signal) ရသွားပြီး စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ကျသွားပါတယ်။
တရားသဘောတွေချည်း ပြောနေရင် မျက်စိထဲ မမြင်မှာစိုးလို့၊ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုကို အခြေခံပြီး ဥပမာပေးချင်ပါတယ်။ ပဋိပက္ခကို "ငြိမ်းချမ်းရေး နည်းလမ်း" နဲ့ ဖြေရှင်းခဲ့ပုံပေါ့။
တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ဧည့်ကြိုဌာန (Reception) မှာ "မိုးမိုး" နဲ့ "တိုးတိုး" ဆိုတဲ့ ဝန်ထမ်းနှစ်ယောက် အကြီးအကျယ် ရန်ဖြစ်ကြတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် စကားမပြောကြဘူး။ အလုပ်ကိစ္စတွေ လွဲချော်ကုန်တယ်။ ဧည့်သည်တွေရှေ့မှာတောင် မျက်နှာထား တင်းနေကြတယ်။ (ဒါ Negative Peace တောင် မဟုတ်ဘူး၊ War Zone ဖြစ်နေတာ)။
ဒီကိစ္စကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့က သိတော့ "Template T222" (Conflict Mediation & Peace Log) ကို ထုတ်သုံးရတယ်။ ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ ဝန်ထမ်းရေးရာ မူဝါဒ "Policy No. 16, Article 16.4" (Culture of Peace & Non-violent Communication) ကို ကိုးကားပြီး ဖြေရှင်းရတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒမှာ "ပြတိုက်သည် ငြိမ်းချမ်းရေး ဇုန် (Peace Zone) ဖြစ်သည်။ ဝန်ထမ်းအချင်းချင်း အကြမ်းဖက်စကား ပြောဆိုခြင်း၊ ရန်လိုခြင်းကို လုံးဝ သည်းမခံ (Zero Tolerance)" တဲ့။
ဦးပဉ္ဇင်းက သူတို့နှစ်ယောက်ကို သီးသန့်အခန်း ခေါ်တွေ့တယ်။ မဆူပါဘူး။ "Peace Circle" (ငြိမ်းချမ်းရေး စဝိုင်း) လုပ်ခိုင်းတယ်။
"ကဲ... တစ်ယောက်ပြောတာ တစ်ယောက် နားထောင်။ ပြန်မပြောနဲ့။ နားလည်အောင် ကြိုးစား"။
မိုးမိုးက ပြောတယ်... "သူက ကျွန်မကို အထင်သေးတဲ့ အကြည့်နဲ့ ကြည့်တယ်"။
တိုးတိုးက ပြောတယ်... "ကျွန်မ မျက်လုံးက အဲဒီလို ဖြစ်နေတာပါ၊ အထင်သေးတာ မဟုတ်ပါဘူး"။
တကယ်တော့ "နားလည်မှုလွဲတာ" (Misunderstanding) ပါ။
ဦးပဉ္ဇင်းက သူတို့ကို "Peace Bell" သဘောတရား ရှင်းပြတယ်။ "သမီးတို့... စိတ်ထဲမှာ ဒေါသဖြစ်တိုင်း ခေါင်းလောင်းထိုးသလို သတိထား။ ဒေါသနဲ့ တုံ့ပြန်ရင် စစ်ပွဲပဲ။ မေတ္တာနဲ့ တုံ့ပြန်မှ ငြိမ်းချမ်းရေး ရမှာ"။
နောက်ဆုံးတော့ သူတို့နှစ်ယောက် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ပြီး ပြန်တည့်သွားကြတယ်။ ဒါဟာ "Case-2559" အနေနဲ့ မှတ်တမ်းဝင်သွားတယ်။ "ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုတာ စာချုပ်ပေါ်မှာ လက်မှတ်ထိုးတာ မဟုတ်ဘူး၊ နှလုံးသားချင်း နားလည်မှု ယူတာ" ဆိုတာ သက်သေပါပဲ။
ကိုင်း... တရားတော်ကို နိဂုံးချုပ်ကြစို့။ ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားခဲ့တဲ့ "သန္တိ နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါင်းလောင်း" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ရအောင်။
(၁) ဒုက္ခသစ္စာ: စိတ်ပူလောင်ခြင်း၊ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း၊ စစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခြင်းတို့သည် ဒုက္ခသစ္စာပါ။
(၂) သမုဒယသစ္စာ: အဲဒီ ဒုက္ခတွေကို ဖြစ်စေတာက "ငါ့အယူသာ မှန်တယ်" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိ၊ သည်းမခံနိုင်တဲ့ ဒေါသတွေဟာ သမုဒယသစ္စာပါ။
(၃) နိရောဓသစ္စာ: ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ အေးမြကြည်လင်သော သန္တိသုခ၊ နိဗ္ဗာန်ဓာတ်ကို မျက်မှောက်ပြုတာဟာ နိရောဓသစ္စာပါ။
(၄) မဂ္ဂသစ္စာ: မေတ္တာပွားခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ သတိဖြင့် စိတ်ကို ငြိမ်းအေးစေခြင်းတို့ဟာ မဂ္ဂသစ္စာ ကျင့်စဉ်ပါပဲ။
ဒီနေ့ စက်တင်ဘာလ (၁၆) ရက်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် (အကြို) အခါသမယမှာ... ဦးပဉ္ဇင်း အနေနဲ့ နိဂုံးချုပ် ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... "သူတော်ကောင်းများအားလုံး၏ နှလုံးသားတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါင်းလောင်းသံများ ထာဝရ မြည်ဟည်းနိုင်ကြပါစေ"။ မိမိတို့၏ အတွင်းစိတ် ငြိမ်းချမ်းမှုမှသည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးသို့ မေတ္တာလှိုင်းများ ဖြန့်ကျက်နိုင်ကာ၊ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရာ "အမတ နိဗ္ဗာန်" ရွှေပြည်မြတ်သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka
ORCID: 0009-0000-0697-4760 The Office of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Museum
စက်တင်ဘာလ (၁၆) ရက်၊ ၂၀၂၃
