Total Pageviews

Showing posts with label March 2023. Show all posts
Showing posts with label March 2023. Show all posts

Monday, February 2, 2026

Day 90 Mar 31 2023 မတ်လ သုံးသပ်ချက် - ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် ဓာတုပစ္စည်း စာရင်းစစ်ခြင်း (March Review: Element Meditation & Chemical Audit)

 

Day 90 Mar 31 2023 မတ်လ သုံးသပ်ချက် - ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် ဓာတုပစ္စည်း စာရင်းစစ်ခြင်း (March Review: Element Meditation & Chemical Audit)

ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ ဓာတုဝဝတ္ထာန (ဓာတ်လေးပါးကို ပိုင်းခြား၍ ရှုခြင်း)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၁၀) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်၊ သောကြာနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ဒီနေ့ဟာ မတ်လရဲ့ နောက်ဆုံးရက် ဖြစ်တဲ့အတွက် တစ်လတာ သုံးသပ်ချက်အနေနဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို "အမှန်အတိုင်း စိစစ်သိမြင်ခြင်း" သဘောနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အညစ်အကြေး၊ အမှားအယွင်း ဟူသမျှတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ သံသရာစက်ရုံကြီးအတွင်းရှိ ဓာတ်သဘောတရား အားလုံးကို အပိုအလိုမရှိ၊ အမှားအယွင်းမရှိ "ယထာဘူတကျကျ" စာရင်းစစ်ဆေးတော်မူနိုင်သော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါဟူသော အမည်ပညတ်များကို ပယ်ရှား၍ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်းကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "လကုန်ရက်တွင် စာရင်းအင်းများကို စစ်ဆေးသကဲ့သို့၊ မိမိတို့၏ ခန္ဓာအိမ်ရှိ ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ဉာဏ်ဖြင့် စစ်ဆေးကာ အတ္တစွဲများကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ရှင်းလင်းသွားအောင် (Clearance လုပ်ကြရအောင်) ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ တစ်လတာလုံး ရှုမှတ်ခဲ့သမျှကို ပြန်လည်ပေါင်းစပ်တဲ့အနေနဲ့ "စတုဓာတုဝဝတ္ထာန" (ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း) ကို အာရုံပြုကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို "ငါ" လို့ မကြည့်ဘဲ၊ အစိတ်အပိုင်းလေးတွေ စုဝေးထားတဲ့ အရာတစ်ခုလို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ မာတဲ့သဘော (မြေ)၊ ယိုစီးတဲ့သဘော (ရေ)၊ ပူတဲ့သဘော (မီး)၊ ထောက်ကန်တဲ့သဘော (လေ)။ ဒီလေးမျိုးပဲ ရှိတယ်။ ဘာပုဂ္ဂိုလ်မှ မရှိဘူး။ "ဓာတ်အစုအဝေးပါလား... သဘာဝတရားပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းရင်း၊ တစ်လတာလုံး ပင်ပန်းခဲ့သမျှ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို စာရင်းရှင်းလင်းလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "မတ်လ သုံးသပ်ချက် - ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် ဓာတုပစ္စည်း စာရင်းစစ်ခြင်း" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လစဉ် လကုန်ရက် (Month End) ရောက်တိုင်း မဖြစ်မနေ လုပ်ရတဲ့ အလုပ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "Chemical Inventory Audit" (ဓာတုပစ္စည်း လက်ကျန်စာရင်း စစ်ဆေးခြင်း) ပါပဲ။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုမှာ အက်ဆစ်တွေ၊ အယ်လ်ကာလီတွေ၊ အဆိပ်တွေ ပုလင်းပေါင်းများစွာ ရှိတယ်။ စာရင်းထဲမှာတော့ "အက်ဆစ် ၅ ပုလင်း ရှိသည်" လို့ ရေးထားပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း စင်ပေါ်မှာ ၃ ပုလင်းပဲ ရှိတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ပုလင်းကွဲပြီး ယိုစိမ့်နေတာမျိုး (Leakage)၊ သက်တမ်းကုန်နေတာမျိုး (Expired) ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "Physical Verification" (မျက်မြင် စစ်ဆေးခြင်း) လုပ်ရတယ်။

ဓာတုဗေဒ စာရင်းစစ်ဆေးခြင်းမှာ အရေးကြီးဆုံးက "Reconciliation" (စာရင်းနှင့် ပစ္စည်း တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခြင်း) ပါပဲ။ စာရင်းမှာ ရှိနေပြီး ပစ္စည်းမရှိရင် ပျောက်ဆုံးမှု (Loss) ဖြစ်မယ်။ စာရင်းမှာ မရှိဘဲ ပစ္စည်းရောက်နေရင် အန္တရာယ် (Hazard) ဖြစ်မယ်။ ဥပမာ- တချို့ ဓာတုပစ္စည်းတွေက ကြာလာရင် ပုံစံပြောင်းပြီး ပေါက်ကွဲတတ်တဲ့ "Peroxides" တွေ ဖြစ်သွားတတ်တယ်။ ဒါတွေကို လစဉ် Audit မလုပ်ရင် ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုလုံး ဗုံးကိုင်ထားသလို ဖြစ်နေမှာပါ။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် မှာ "ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း" ရှုနည်းကို သင်ပေးထားပါတယ်။ ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Inventory Audit" လုပ်တာပါပဲ။

သာမန် ပုထုဇဉ်တွေရဲ့ စိတ်စာရင်းထဲမှာ ဘာတွေ ရေးထားသလဲ။ "ဒါ ငါ့လက်၊ ဒါ ငါ့ခြေထောက်၊ ဒါ ငါ့မျက်နှာ၊ ငါက လှတယ်၊ ငါက ကျန်းမာတယ်" ဆိုပြီး မှားယွင်းတဲ့ စာရင်း (False Inventory) တွေ သွင်းထားတယ်။ ဒါကို "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" လို့ ခေါ်ပါတယ်။

တကယ်တမ်း ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ "Physical Verification" ဝင်စစ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့...

  • "လက်" ဆိုတာ မတွေ့ဘူး။ မာကျောတဲ့ သဘော (ပထဝီ) နဲ့ လှုပ်ရှားတဲ့ သဘော (ဝါယော) ပဲ တွေ့တယ်။

  • "မျက်နှာ" ဆိုတာ မတွေ့ဘူး။ အရောင်အဆင်း (ဝဏ္ဏ) နဲ့ ကြည်လင်မှု (ပသာဒ) ပဲ တွေ့တယ်။
    စာရင်း (ပညတ်) နဲ့ ပစ္စည်း (ပရမတ်) မကိုက်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ လကုန်မှ မဟုတ်ပါဘူး၊ နေ့စဉ် နေ့တိုင်း ခန္ဓာကို Audit လုပ်ပြီး "ငါ" ဆိုတဲ့ စာရင်းအမှားတွေကို ဖျက်ပစ်ရပါမယ်။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို "ငါ" လို့ မမြင်ဘဲ "ဓာတ်သဘော" လို့ မြင်အောင် ဘယ်လို စစ်ဆေးမလဲ။

ဦးဇင်းတို့ ထိုင်နေတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းက တင်းနေတယ်၊ ပူနေတယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ကာယ (ကိုယ်အကြည်) ရှိတယ်။ (ဒါက စစ်ဆေးမယ့် ကိရိယာ)။

၂။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ (မာမှု၊ ပူမှု) ရှိတယ်။ (ဒါက ဓာတ်ပစ္စည်း)။

၃။ ကာယဝိညာဉ် (သိစိတ်) ပေါ်လာတယ်။ (ဒါက စာရင်းစစ်)။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ငါ့ခြေထောက်ကြီး နာလိုက်တာ၊ ငါ ညောင်းညာနေပြီ" ဆိုပြီး "ငါ" စာရင်း သွင်းလိုက်တယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

တင်းနေ၊ ပူနေရင်... "ငါ့ခြေထောက်" လို့ စာရင်းမသွင်းပါနဲ့။

"တင်းတယ်... သိတယ်... ပူတယ်... သိတယ်... မာတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

ဓာတ်ခွဲခန်း စာရင်းစစ်က "ဒါ အက်ဆစ်၊ ဒါ အယ်လ်ကာလီ" လို့ ခွဲခြားသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း "ဒါ ပထဝီ၊ ဒါ တေဇော" လို့ ခွဲခြားပါ။

"ငါ" မပါပါဘူး။ ဓာတ်ကြီးလေးပါးရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ (Function of Elements) သက်သက်ပါပဲ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က နွားတစ်ကောင်လုံးကို ပြသလို၊ ဒိဋ္ဌိက ဓာတ်တွေကို ဖုံးကွယ်ပြီး "လူပုံသဏ္ဌာန်" (Ghana) အနေနဲ့ ပြနေတာပါ။

အဲဒီ ဓာတ်သဘောတွေက မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ပူရာကနေ အေးသွားမယ်၊ တင်းရာကနေ လျော့သွားမယ်။ (အနိစ္စ)

အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေတဲ့ ဓာတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းရတာ ပင်ပန်းလို့ "ဒုက္ခ"

"ငါ့သဘောအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ" လို့ စာရင်းပြင်လို့ မရဘဲ သူ့သဘောသူဆောင်နေလို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ" ဆိုတဲ့ စာရင်းပျောက်ပြီး၊ "ဓာတ်သဘောမျှသာ" ဆိုတဲ့ အဖြေမှန် (True Inventory) ထွက်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2390 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

မတ်လ ၃၁ ရက်၊ လကုန်ရက်ပေါ့။ ပြတိုက်ရဲ့ ဓာတုပစ္စည်း စာရင်းစစ် (Inventory Check) လုပ်ရမယ့်နေ့။ တာဝန်ကျတဲ့ ဝန်ထမ်း "မောင်စိုး" (အမည်လွှဲ) က နည်းနည်း ပျင်းတယ်။ သူက သိုလှောင်ခန်း (Store Room) ထဲကို လူကိုယ်တိုင် ဝင်မစစ်ဘဲ၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့က စာရင်းဟောင်းကိုပဲ ကွန်ပျူတာထဲမှာ Copy-Paste လုပ်ပြီး "All Checked" (အားလုံးစစ်ဆေးပြီး) ဆိုပြီး တင်ပြလိုက်တယ်။ (Falsified Audit ပေါ့)။

ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတော့... စတိုခန်းရဲ့ ထောင့်တစ်နေရာမှာ "Picric Acid" (ပစ်ကရစ် အက်ဆစ်) ပုလင်းတစ်လုံး ရှိနေတယ်။ ဒီအက်ဆစ်က ရေစိုနေရင် ဘေးကင်းပေမယ့်၊ ခြောက်သွေ့သွားရင် (Dried out) အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ ပစ္စည်း (Explosive) ဖြစ်သွားတတ်တယ်။ မောင်စိုးက လူကိုယ်တိုင် မသွားကြည့်တော့ ပုလင်းဖုံး မလုံလို့ အက်ဆစ်တွေ ခြောက်ပြီး "Crystals" (ပုံဆောင်ခဲ) တွေ ဖြစ်နေတာကို မမြင်လိုက်ဘူး။

နောက်ရက်ကျတော့ ဌာနမှူးက ပစ္စည်းလိုလို့ သွားယူတဲ့အခါ၊ ပုလင်းကို လှမ်းကိုင်လိုက်တယ်။ ပုလင်းလည်ပင်းမှာ ပုံဆောင်ခဲတွေ ဖြစ်နေတာ မြင်လိုက်တော့ သူ ချက်ချင်း လက်တွန့်သွားတယ်။ "ဟာ... သေပါပြီ... ဒါ ပေါက်ကွဲတော့မယ့် အနေအထားပဲ" ဆိုပြီး အားလုံးကို အခန်းထဲက မောင်းထုတ်ရတယ်။ ဗုံးရှင်းလင်းရေး အဖွဲ့ကို ခေါ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း ရှင်းလင်းရတယ်။

ဦးဇင်းက Policy 30 (Audit & Compliance) နဲ့ Article 30.3 (Mandatory Physical Verification) အရ စစ်ဆေးတော့ မောင်စိုးရဲ့ လိမ်လည်မှု ပေါ်သွားတယ်။ Template T230 (Monthly Inventory Incident Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး သူ့ကို အလုပ်ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရတယ်။ သူ့ကို ဆုံးမရတယ်။ "မောင်စိုး... စာရင်းစစ်တယ် ဆိုတာ စာရွက်ပေါ်မှာ ရေးရုံ မဟုတ်ဘူး။ မျက်မြင် ကိုယ်တွေ့ (Realization) ရှိရမယ်။ မင်းက အဟောင်းကို ပြန်ကူးချလိုက်တော့၊ အသစ်ဖြစ်နေတဲ့ အန္တရာယ်ကို မမြင်လိုက်ဘူး" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ မောင်စိုးက စာရင်းဟောင်းကို ကူးချပြီး အန္တရာယ်ကြုံသလို၊ တို့တစ်တွေလည်း ဝိပဿနာ ရှုတဲ့အခါ "ရှေးရိုးစွဲ အမှတ်သညာ" (Old Sañña) တွေကိုပဲ ပြန်သုံးနေတတ်တယ်။ "ဒါ ခြေထောက်ပဲ၊ ဒါ ခေါင်းပဲ" ဆိုတဲ့ ငယ်ငယ်ကတည်းက သိထားတဲ့ စာရင်းဟောင်း (Concepts) တွေကိုပဲ နှလုံးသွင်းနေကြတယ်။ တကယ်တမ်း "ပရမတ်" သဘော (Present Moment Reality) ကို မျက်မြင် မစစ်ဆေးကြဘူး။ အဲဒီလို ပညတ်စာရင်းတွေနဲ့ နေတဲ့အခါ၊ ဒိဋ္ဌိပုံဆောင်ခဲတွေ တက်လာပြီး တစ်ချိန်ကျရင် ပေါက်ကွဲတတ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T230 နဲ့ စာရင်းစစ်သလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်ခန္ဓာကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးပါ။ "အခု ဖြစ်နေတာ ဘာဓာတ်လဲ... မာတာလား၊ ပူတာလား... ငါ ရှိသေးလား" လို့ Real-time Audit လုပ်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်နေတဲ့၊ မမှန်ကန်သော စာရင်းအင်းများနဲ့ ပြည့်နှက်နေတဲ့ ခန္ဓာကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ ခန္ဓာကို "ငါ" လို့ စာရင်းလိမ်သွင်းပြီး စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • ဓာတ်သဘောတွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ အမှားအယွင်း ကင်းစင်တဲ့ နိဗ္ဗာန်စာရင်းရှင်းတမ်းဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို အမှန်အတိုင်း စိစစ်ဝေဖန်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (Audit Process) ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'မတ်လ သုံးသပ်ချက် - ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် ဓာတုပစ္စည်း စာရင်းစစ်ခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် တစ်လတာ ကုန်ဆုံးချိန်တွင် မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်ကို ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် စစ်ဆေးစာရင်းရှင်းလျက်၊ "ငါ" ဟူသော စာရင်းအမှားများကို ပယ်ဖျက်ကာ၊ အမှန်တရားဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။




Day 89 Mar 30 2023: နည်းပညာနှင့် ဓာတုဗေဒ (Technology, Chemical Engineering & The Process of Wisdom)

 

Day 89 Mar 30 2023: နည်းပညာနှင့် ဓာတုဗေဒ (Technology, Chemical Engineering & The Process of Wisdom)

အဘိဓမ္မပိဋက၊ ဝိဘင်္ဂပါဠိတော်၊ ဉာဏဝိဘင်း (ဉာဏဝတ္ထု)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၉) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၀) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ရှေးဦးစွာ တရားပွဲ မစတင်မီမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို အာရုံပြုပြီး ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "နည်းပညာနှင့် ဓာတုဗေဒ" ဆိုတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို အတတ်ပညာ၊ အသိဉာဏ်တို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ ဓာတုဗေဒ ဖြစ်စဉ်တို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ စိတ်အစဉ်၌ ဖြစ်ပေါ်တတ်သော အကုသိုလ် ဓာတ်ပြုမှုများကို မဂ်ဉာဏ် နည်းပညာဖြင့် ရပ်တန့်တော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - ခန္ဓာစက်ရုံကြီးအတွင်း လည်ပတ်နေသော ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်အမှန်နှင့် ဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်ရာ အကြောင်းတရားများကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "ခေတ်မီနည်းပညာများဖြင့် ဓာတုပစ္စည်းများကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲသကဲ့သို့၊ ဓမ္မနည်းပညာဖြင့် မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်များကို စနစ်တကျ ပြုပြင်ပြောင်းလဲနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး အေးမြသွားအောင်၊ မျှတသွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ ဓာတ်ပြုမှုတွေ လွန်ကဲနေရင် ထိန်းချုပ်ဖို့အတွက် "တေဇောကသိုဏ်း" (Fire Kasina) ကို အသုံးပြုပြီး စွမ်းအင်ညှိကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဇီဝဓာတုဖြစ်စဉ်တွေကြောင့် အပူတွေ ထွက်နေတာကို သတိပြုပါ။ စက်ရုံတစ်ရုံ လည်ပတ်နေသလိုပါပဲ။ အဲဒီ အပူတွေကို "မျှတစေ... ငြိမ်းအေးစေ" လို့ အမိန့်ပေးပြီး၊ ပိုလျှံနေတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု အပူတွေကို ရှူထုတ်လိုက်ပါ။ "ငြိမ်သက်တယ်... မျှတတယ်" လို့ မှတ်ယူရင်းနဲ့ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ လောကီအာရုံတွေကို ခဏလောက် ဘေးချထားလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "နည်းပညာနှင့် ဓာတုဗေဒ" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သာမန် "ဓာတုဗေဒ" (Chemistry) ဆိုတာက ဓာတ်ပစ္စည်းတွေ ဘယ်လို ပေါင်းစပ်သလဲ ဆိုတာလောက်ကိုပဲ လေ့လာတာပါ။ ဒါပေမဲ့ "Chemical Engineering" (ဓာတုအင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာ) ကျတော့ အဲဒီထက် ပိုပါတယ်။ သူက ဓာတ်ပြုမှုတွေကို အကြီးစား စက်ရုံတွေမှာ ဘယ်လို ထိန်းချုပ်မလဲ၊ ဘယ်လို အကျိုးရှိအောင် လုပ်မလဲ ဆိုတာကို "Technology" (နည်းပညာ) နဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတာပါ။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... စက်ရုံတစ်ရုံမှာ ကုန်ကြမ်း (Raw Materials) တွေကို ကုန်ချော (Products) ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲတဲ့အခါ "Process Control" (လုပ်ငန်းစဉ် ထိန်းချုပ်မှု) ဆိုတာ အသက်ပါပဲ။ "Reactor" (ဓာတ်ပေါင်းဖို) တစ်ခုထဲမှာ အပူချိန် (Temperature)၊ ဖိအား (Pressure)၊ စီးဆင်းနှုန်း (Flow Rate) တွေကို ကွန်ပျူတာ နည်းပညာတွေနဲ့ တိတိကျကျ ထိန်းချုပ်ရတယ်။

ဥပမာ- ဓာတ်ပြုမှု မြန်လွန်းရင် "Cooling System" (အအေးပေးစနစ်) က အလိုအလျောက် အလုပ်လုပ်ရတယ်။ နှေးလွန်းရင် "Catalyst" (ဓာတ်ကူပစ္စည်း) ထည့်ပေးရတယ်။ ဒီစနစ်တစ်ခုလုံးကို "Feedback Loop" (တုံ့ပြန်ထိန်းကျောင်းမှု စနစ်) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အာရုံခံကိရိယာ (Sensors) တွေက အခြေအနေကို တိုင်းတာမယ်၊ ကွန်ပျူတာက တွက်ချက်မယ်၊ ပြီးရင် ပြန်ပြုပြင်မယ်။ ဒီနည်းပညာ မရှိရင် ဓာတ်ပေါင်းဖို ပေါက်ကွဲပြီး ပျက်စီးသွားမှာပါ။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ အဘိဓမ္မပိဋက၊ ဝိဘင်္ဂပါဠိတော်၊ ဉာဏဝိဘင်း မှာ "ဉာဏဝတ္ထု" (Bases of Knowledge) တွေကို ဟောကြားထားပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ ဓာတုစက်ရုံကြီး (Chemical Plant) တစ်ခုပါပဲ။

  • မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း ကနေ ဝင်လာတဲ့ အာရုံတွေက "Raw Materials" (ကုန်ကြမ်း) တွေပါ။

  • စိတ် (Citta) ဆိုတာ "Reactor" (ဓာတ်ပေါင်းဖို) ပါပဲ။

  • စေတသိက် (Mental Factors) တွေက "Chemicals" (ဓာတုပစ္စည်း) တွေပါ။
    ဒီစက်ရုံကြီးကို မောင်းနှင်ဖို့အတွက် Chemical Engineering နည်းပညာ လိုပါတယ်။ အဲဒီ နည်းပညာကတော့ "ဝိပဿနာ" ပါပဲ။
    သာမန် ပုထုဇဉ်တွေက Process Control မရှိဘူး။ အာရုံဝင်လာရင် လောဘ၊ ဒေါသ ဓာတ်ကူပစ္စည်းတွေ ထည့်လိုက်တော့ "အကုသိုလ်" ဆိုတဲ့ ပေါက်ကွဲမှုတွေ ထွက်လာတယ်။
    "ဉာဏ်" ရှိတဲ့ ယောဂီကတော့ Feedback Loop ရှိတယ်။ ဒေါသ အပူချိန် တက်လာတာနဲ့ "သတိ" (Sensor) က သိလိုက်တယ်။ "မေတ္တာ" (Cooling System) နဲ့ ချက်ချင်း လှမ်းထိန်းလိုက်တယ်။ ဒါဟာ စိတ်ကို အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာနဲ့ မောင်းနှင်တာပါပဲ။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ စက်ရုံလည်ပတ်ပုံကို ကြည့်ပြီး "ငါ လုပ်နေတယ်၊ ငါ တွေးနေတယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ တစ်ခုခုကို စဉ်းစားတွေးခေါ်နေတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်လှုပ်ရှားနေတယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ဟဒယဝတ္ထု (နှလုံးအိမ်) ရှိတယ်။ (ဒါက ဓာတ်ပေါင်းဖို Reactor)။

၂။ ဓမ္မာရုံ (ကုန်ကြမ်း အာရုံ) ရှိတယ်။

၃။ မနောဝိညာဉ် (သိစိတ်) ပေါ်လာတယ်။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ငါ ဉာဏ်ကောင်းတယ်၊ ငါ စီမံခန့်ခွဲနေတယ်" ဆိုပြီး "ငါ" က ဝင်လာတယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

စဉ်းစားတဲ့အခါ... "ငါ စဉ်းစားတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"လည်ပတ်နေတယ်... သိတယ်... ဓာတ်ပြုနေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

ဓာတုအင်ဂျင်နီယာက စက်ရုံလည်ပတ်နေတာကို မော်နီတာကနေ ကြည့်သလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ကို ဉာဏ် (Monitor) ကနေ စောင့်ကြည့်ပါ။

"ငါ" က လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ "စေတနာ" (Volition) ဆိုတဲ့ စက်မောင်းနှင်အားက လုပ်ဆောင်နေတာပါ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က စက်ရုပ်ကို လူလုပ်ပြသလို၊ စိတ်က "ငါ လုပ်တယ်" လို့ လှည့်စားထားတာပါ။

အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီးဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ကုန်ကြမ်းပြတ်ရင် စက်ရပ်သွားမယ်။ (အနိစ္စ)

စက်မောင်းနေရတာ ပင်ပန်းလို့ "ဒုက္ခ"

"စက်မပူနဲ့" လို့ တားမရဘဲ အကြောင်းရှိရင် ပူလာလို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ" ဆိုတဲ့ Operator ပျောက်သွားပြီး၊ "Process" (လုပ်ငန်းစဉ်) သက်သက်ကိုပဲ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2389 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ထိန်းသိမ်းရေး ဓာတ်ခွဲခန်း (Conservation Lab) မှာ ခေတ်မီ နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်တဲ့ "Electrolytic Reduction Machine" (လျှပ်စစ်ဓာတု သန့်စင်စက်) ကို အသုံးပြုပါတယ်။ ဒီစက်က ရှေးဟောင်း ဒင်္ဂါးပြားတွေ၊ သံကြေးတက်နေတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို သန့်စင်ပေးတာ။ သူက Chemical Engineering သဘောတရားအတိုင်း "Voltage" (ဗို့အား) နဲ့ "Solution Concentration" (ပျော်ရည် ပြင်းအား) ကို တိတိကျကျ ထိန်းချုပ်ရတယ်။

တစ်နေ့တော့... နည်းပညာ ဝန်ထမ်းအသစ် "မောင်နိုင်" (အမည်လွှဲ) ရောက်လာတယ်။ သူက IT နည်းပညာတော့ ကျွမ်းကျင်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း သဘောတရား (Material Science) ကို နားမလည်ဘူး။ သူက "စက်တွေက အတူတူပါပဲ၊ ပါဝါမြှင့်လိုက်ရင် ပိုမြန်မြန်ပြီးမှာပေါ့" ဆိုပြီး "Overclocking" လုပ်သလို တွေးလိုက်တယ်။

ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 29 (Advanced Technology Usage) နဲ့ Article 29.1 (Equipment Calibration & Testing) မှာ "ပစ္စည်းတစ်ခုကို စက်ထဲမထည့်မီ စမ်းသပ်မှု (Trial Run) လုပ်ရမည်၊ သတ်မှတ်ထားသော ဗို့အားထက် မကျော်ရ" လို့ ပါရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ မောင်နိုင်က ဒါကို ကျော်ပြီး ဗို့အားကို အမြင့်ဆုံး တင်လိုက်တယ်။ ရှေးဟောင်း ကြေးဒင်္ဂါးပြားတွေကို စက်ထဲ ထည့်လိုက်တယ်။

၁၀ မိနစ်လောက် ကြာတော့... ဓာတ်ပေါင်းဖိုထဲမှာ ရေတွေ ဆူပွက်လာပြီး၊ ဒင်္ဂါးပြားတွေက မူလ အရောင်ပျောက်ပြီး နီရဲရဲ ကြေးနီရောင် ပြောင်းသွားတယ်။ အပေါ်ယံ သံကြေးတွေ ကွာသွားတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ဒင်္ဂါးပြားရဲ့ မျက်နှာပြင် (Patina) တစ်ခုလုံး ပျက်စီးသွားတာ။ Chemical Process Control မှားသွားလို့ "Over-cleaning" ဖြစ်သွားတာ။

ဦးဇင်းတို့ Template T246 (Technology Failure / Damage Log) နဲ့ စစ်ဆေးတော့မှ မောင်နိုင်ရဲ့ လက်ချက်မှန်း သိရတယ်။ မောင်နိုင်ကို ခေါ်ပြီး ဆုံးမရတယ်။ "မောင်နိုင်... နည်းပညာ ဆိုတာ လက်နက်ပဲ။ ပညာ (Wisdom) နဲ့ တွဲသုံးမှ အကျိုးရှိတာ။ မင်းက စက်ကိုပဲ ယုံပြီး၊ ဓာတ်သဘော (Chemistry) ကို မသိတော့ ရတနာတွေ ပျက်စီးကုန်ပြီ။ Process Control မရှိတဲ့ နည်းပညာဟာ ဖျက်ဆီးရေး လက်နက်ပဲ" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ မောင်နိုင်က ဗို့အား မြှင့်လွန်းအားကြီးပြီး ဒင်္ဂါးပြားကို ဖျက်ဆီးသလို၊ တို့တစ်တွေလည်း ဘဝမှာ "လိုချင်မှု" (Greed) ဗို့အားတွေကို မြှင့်လွန်းအားကြီးပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ဖျက်ဆီးတတ်ကြတယ်။ "မြန်မြန် ချမ်းသာချင်တယ်၊ မြန်မြန် အောင်မြင်ချင်တယ်" ဆိုပြီး Process Control မလုပ်ဘဲ အရှိန်တင်လိုက်တဲ့အခါ၊ သီလတွေ ကျိုးပေါက်၊ ကျန်းမာရေးတွေ ပျက်စီးပြီး ဘဝဒင်္ဂါးပြားတွေ အရောင်ပြောင်းကုန်ကြတယ်။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T246 နဲ့ နည်းပညာ သုံးစွဲမှုကို စစ်ဆေးသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ အရှိန်ကို စစ်ဆေးပါ။ "ငါ သွားနေတာ မြန်လွန်းနေလား... ဗို့အား များနေလား... ဉာဏ်နဲ့ ထိန်းချုပ်ထားရဲ့လား" လို့ Audit လုပ်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • ထိန်းချုပ်ရ ခက်ခဲပြီး၊ အမြဲတမ်း ဓာတ်ပြုပြောင်းလဲနေတဲ့ ခန္ဓာစက်ရုံကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ စက်ရုံကို အနားမပေးဘဲ အရှိန်မြှင့် မောင်းနှင်နေတဲ့၊ လိုချင်တပ်မက်တဲ့ တဏှာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • လည်ပတ်မှုတွေ ရပ်တန့်ပြီး၊ အေးချမ်းငြိမ်သက်သွားတဲ့ (Shutdown) နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် စိတ်ဓာတ်ပြုမှုတွေကို ဉာဏ်ပညာနဲ့ ထိန်းကျောင်းမောင်းနှင်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (Process Control) ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'နည်းပညာနှင့် ဓာတုဗေဒ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခေတ်မီနည်းပညာများကို သတိ၊ ပညာဖြင့် ယှဉ်တွဲအသုံးပြုသကဲ့သို့၊ မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်စက်ရုံကြီးကိုလည်း ဝိပဿနာနည်းပညာဖြင့် စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်ကာ၊ အမှားအယွင်း ကင်းစင်သော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။