Day: 087 | ၂၇ မတ် ၂၀၂၄ | တပ်မတော်နေ့ (ခုခံကာကွယ်မှုနှင့် အပ္ပမာဒတရား) | ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ် | Defense Strategy
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၃) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၇) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ဒီရက်မြတ်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ "တပ်မတော်နေ့" (Armed Forces Day) ဖြစ်သလို၊ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးနေ့ (Resistance Day) အဖြစ်လည်း သမိုင်းတွင်ခဲ့တဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များကို တန်ဖိုးထား ထိန်းသိမ်းရမယ့် "သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံများနေ့" လည်း ဖြစ်တာမို့လို့၊ တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုးအတွက်၊ သာသနာအတွက် အသက်ခန္ဓာ ပေးလှူသွားကြတဲ့ အာဇာနည် သူရဲကောင်းတွေကို ဦးညွတ်ရင်း၊ မိမိတို့ရဲ့ ဘဝသမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံဖြစ်တဲ့ "ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်နှလုံး" ကို အကုသိုလ် ရန်သူမျိုးငါးပါး ဘေးမှ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ၊ သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံများ တည်တံ့ခိုင်မြဲသကဲ့သို့ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ကုသိုလ်တရားများလည်း ခိုင်ခံ့ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဦးစွာပထမ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီကနေ့ဟာ "ကာကွယ်ရေး" (Defense) အကြောင်း ပြောရမယ့် နေ့တစ်နေ့ပါ။ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်မှာ တပ်မတော် ရှိမှ၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ ရှိမှ လုံခြုံသလို၊ ငါတို့ရဲ့ ဘဝမှာလည်း "သတိ" (Mindfulness) ဆိုတဲ့ တပ်မတော် ရှိမှ၊ "ပညာ" (Wisdom) ဆိုတဲ့ စစ်ဗျူဟာ ရှိမှ ကိလေသာ ရန်သူတွေရဲ့ အန္တရာယ်ကနေ လွတ်ကင်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တရားမဟောမီမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ခံစစ်ပြင်ဆင်တဲ့ အနေနဲ့ "သတိ" ကင်းစောင့်ချပြီး ငြိမ်သက်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ အားလုံးပဲ ခါးလေးတွေကို ဆန့်၊ မျက်လွှာလေးတွေကို ချပြီးတော့ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို "မြို့တော်ကြီး" တစ်ခုလို သဘောထားလိုက်ပါ။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် ဆိုတဲ့ တံခါးကြီး (၆) ပေါက် ရှိတဲ့ မြို့တော်ကြီးပေါ့။ အဲဒီ တံခါးပေါက်တွေမှာ "သတိ" ဆိုတဲ့ တံခါးမှူး (Dovarika) ကို သေနတ်ကိုင်ပြီး စောင့်ခိုင်းထားလိုက်ပါ။
ဝင်လေလေး ဝင်လာတိုင်း "သတိ... သတိ" လို့ စစ်ဆေးပါ။ ထွက်လေလေး ထွက်သွားတိုင်း "လုံခြုံတယ်... လုံခြုံတယ်" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ ရန်သူ လာတိုက်မှ ကာကွယ်တာထက်၊ ရန်သူ မလာခင်ကတည်းက ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားတာဟာ အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ရေးပါပဲ။ ဒီလေလေး ဝင်နေ ထွက်နေတာကို သိနေခြင်းဟာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်မြို့တော်ကို အကုသိုလ် သူပုန်တွေ မဝင်နိုင်အောင် "Curfew" (ညမထွက်ရ အမိန့်) ထုတ်ထားသလိုပါပဲ။ စိတ်ကို အပြင်မထွက်စေဘဲ၊ အတွင်းမှာပဲ လုံခြုံအောင် ထားပါ။ တည်ငြိမ်တဲ့ သတိတရားနဲ့ မိမိရဲ့ စိတ်လုံခြုံရေးကို ဆက်လက် တည်ဆောက်ထားကြပါစို့။
ကဲ... စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်ပြီး လုံခြုံရေး အသိ၊ သတိ ရှိလာပြီ ဆိုရင်၊ ဒီကနေ့ ခေတ်သစ် "စစ်သေနကဗျူဟာနှင့် ကာကွယ်ရေး သိပ္ပံ" (Defense Strategy & Strategic Studies) နဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "အပ္ပမာဒ" (မမေ့မလျော့ခြင်း) သဘောတရားတွေကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။ ဒီနေ့ခေတ် စစ်ရေး မဟာဗျူဟာ (Military Strategy) မှာ "Defense in Depth" (အလွှာလိုက် ခံစစ်ဆင်ခြင်း) ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ သဘောတရား တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ရန်သူက ပထမ စည်းကို ဖောက်ဝင်လာရင်တောင်၊ ဒုတိယ စည်း၊ တတိယ စည်းတွေက ဆက်လက် ခုခံနိုင်အောင် စီစဉ်ထားတာမျိုးပါ။ ခေတ်သစ် နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေး (National Security) မှာ နယ်စပ်စည်းရိုးတွေ ရှိတယ်၊ လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေး စနစ်တွေ ရှိတယ်၊ ဆိုက်ဘာ လုံခြုံရေး (Cybersecurity) အတွက် Firewalls တွေ ရှိတယ်။ ဒါတွေအားလုံးဟာ ရန်သူ ဝင်ရောက်မလာနိုင်အောင်၊ ဝင်လာရင်လည်း ချက်ချင်း သိရှိပြီး တုံ့ပြန်နိုင်အောင် (Early Warning System) တည်ဆောက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ကွန်ပျူတာ စနစ်တစ်ခုကို ဟက်ကာ (Hacker) တွေ တိုက်ခိုက်တဲ့အခါ၊ စနစ်က အားနည်းချက် (Vulnerability) ရှိတဲ့ နေရာကို ရှာဖွေပြီး ဝင်ရောက်တတ်ပါတယ်။ "Malware" (ဖျက်ဆီးတတ်သော ဆော့ဖ်ဝဲ) တွေဟာ တိတ်တိတ်လေး ဝင်လာပြီး၊ အတွင်းက အချက်အလက်တွေကို ခိုးယူတာ၊ ဖျက်ဆီးတာတွေ လုပ်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ... ငါတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးသား ဟာလည်း ကွန်ပျူတာ စနစ်ကြီး တစ်ခုလိုပါပဲ။ "လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ" ဆိုတဲ့ ကိလေသာ ဟက်ကာတွေက ငါတို့ရဲ့ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း ဆိုတဲ့ Ports (ဝင်ပေါက်) တွေကနေ ဝင်ရောက်ဖို့ အမြဲတမ်း ကြိုးစားနေကြပါတယ်။ အဲဒီ ကိလေသာ ဗိုင်းရပ်စ်တွေ ဝင်သွားပြီ ဆိုရင် စိတ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှု Data တွေကို ဖျက်ဆီးပစ်မယ်၊ ကုသိုလ် System တွေကို ရပ်တန့်သွားအောင် (Shutdown) လုပ်ပစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် ခေတ်သစ် ကာကွယ်ရေး ပညာရှင်တွေက "Constant Vigilance" (အမြဲမပြတ် နိုးကြားမှု) ဟာ လုံခြုံရေးရဲ့ အသက်သွေးကြော ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ နည်းပညာ ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း၊ စောင့်ကြည့်တဲ့သူက ပေါ့ဆနေရင် (Human Error) လုံခြုံရေး ကျိုးပေါက်မှာ အသေအချာပါပဲ။
Strategic Studies မှာ "Sun Tzu" (ဆွန်ဇူး) ရဲ့ စစ်သေနကဗျူဟာ က အင်မတန် နာမည်ကြီးပါတယ်။ သူက ပြောတယ် "ရန်သူ့အကြောင်းကိုလည်း သိ၊ ကိုယ့်အကြောင်းကိုလည်း သိရင်၊ စစ်ပွဲ တစ်ရာ တိုက်၊ တစ်ရာ နိုင်မယ်" တဲ့။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဓမ္မစစ်ဗျူဟာကလည်း ဒီသဘောပါပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ ရန်သူဖြစ်တဲ့ "ကိလေသာ" တွေ ဘယ်က ဝင်လာမလဲ (Sense Doors)၊ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ လာမလဲ (Pleasure/Pain) ဆိုတာကို သိထားရမယ်။ ပြီးတော့ ကိုယ့်မှာ ရှိတဲ့ လက်နက် (သတိ၊ ပညာ) အင်အား ဘယ်လောက် ရှိသလဲ ဆိုတာကိုလည်း အမြဲ ဆန်းစစ်နေရမယ်။ လောကီ စစ်ပွဲတွေက နယ်မြေလုဖို့ တိုက်ရတာ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဓမ္မစစ်ပွဲကတော့ "စိတ်နယ်မြေ" (Mental Territory) ကို ကိလေသာ လက်အောက်ကနေ လွတ်မြောက်အောင် တိုက်ယူရတဲ့ လွတ်မြောက်ရေး စစ်ပွဲ (War of Liberation) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲမှာ အရေးအကြီးဆုံး ဗိုလ်ချုပ်ကတော့ "အပ္ပမာဒ" (သတိတရား) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ခေတ်သစ် ကာကွယ်ရေး ဗျူဟာတွေနဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။ ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်၊ ဂါထာနံပါတ် ၂၁ မှာ ဘုရားရှင်က "အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ၊ ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ" - မမေ့မလျော့သော "သတိ" တရားသည် နိဗ္ဗာန်၏ အကြောင်း၊ မေ့လျော့ခြင်းသည် သေခြင်း၏ အကြောင်း လို့ ဟောကြားတော်မူပါတယ်။ စစ်မြေပြင်မှာ စစ်သားတစ်ယောက်ဟာ တစ်စက္ကန့်လောက် ငိုက်မြည်းသွားတာနဲ့ ရန်သူ့ကျည်ဆန် ထိမှန်ပြီး သေဆုံးသွားနိုင်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ... သံသရာ စစ်မြေပြင်မှာလည်း ယောဂီတစ်ယောက်ဟာ တစ်ခဏလောက် သတိလွတ်သွားတာနဲ့ "အဝိဇ္ဇာ" ဆိုတဲ့ စနိုက်ပါ သမားက ပစ်ခတ်လိုက်လို့၊ အကုသိုလ် ကျည်ဆန်ထိပြီး အပါယ်လေးဘုံကို ပြုတ်ကျသွားနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က "နဂရံ ယထာ ပစ္စန္တံ၊ ဂုတ္တံ သန္တရဗာဟိရံ" - ပြည်နိမိတ်၌ တည်ရှိသော မြို့ကို အတွင်းအပြင် လုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့၊ "ဧဝံ ဂေါပေထ အတ္တာနံ" - ထိုနည်းတူစွာ မိမိကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်ကြလော့၊ "ခဏော ဝေါ မာ ဥပစ္စဂါ" - အခွင့်ကောင်းကို မလွန်စေကြနှင့် လို့ သတိပေးထားပါတယ်။ စစ်ရေးအရ ကြည့်ရင် "ပစ္စန္တရစ်" (Border Fortress) မြို့တွေဟာ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ ရန်သူ ဝင်လာရင် အရင်ဆုံး အတိုက်ခံရမှာ အဲဒီနေရာတွေပါ။ ငါတို့ရဲ့ မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် ဆိုတဲ့ ဒွါရ (၆) ပေါက်ဟာ နယ်စပ်ခံတပ် မြို့တွေပါပဲ။ ဒီတံခါးပေါက်တွေကို "သတိ" ဆိုတဲ့ ကင်းစောင့်တွေ၊ "ပညာ" ဆိုတဲ့ စစ်ဆေးရေးမှူးတွေနဲ့ သေချာ မစောင့်ရှပ်ရင်၊ ရန်သူ (ကိလေသာ) ဝင်လာပြီး မြို့ပျက် (ဘဝပျက်) သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ လမ်းညွှန်ချက် (Verse 223 - Repeat Theme) နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင် "အက္ကောဓေန ဇိနေ ကောဓံ" - အမျက်ထွက်သောသူကို အမျက်မထွက်ခြင်းဖြင့် အောင်နိုင်ရာ၏ ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို "ကာကွယ်ရေး" ရှုထောင့်ကနေ တွေ့မြင်ရပါတယ်။ ရန်သူက မီးနဲ့ လာတိုက်ရင် ကိုယ်က ရေနဲ့ ကာကွယ်ရမယ်။ ရန်သူက ဒေါသနဲ့ လာတိုက်ရင် ကိုယ်က မေတ္တာ၊ သည်းခံခြင်းနဲ့ ခံစစ်ဆင်ရမယ်။ ဒါဟာ "Counter-strategy" (တန်ပြန် စစ်ဗျူဟာ) ပါပဲ။ ကိုယ်က ပြန်ပြီး ဒေါသထွက်လိုက်ရင်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ခံစစ်စည်း (သီလ) ကျိုးပေါက်သွားပြီ။ ရန်သူ့အကြိုက် ဖြစ်သွားပြီ။ ဒါကြောင့် စစ်မှန်တဲ့ ကာကွယ်ရေး ဆိုတာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကို အကုသိုလ် မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းခြင်း (Protection of Virtue) သာလျှင် ဖြစ်ပါတယ်။ အပြင်ရန်သူကို နိုင်ဖို့ လက်နက်လိုပေမဲ့၊ အတွင်းရန်သူကို နိုင်ဖို့တော့ "သတိ" (Mindfulness) တစ်ခုတည်းနဲ့ လုံလောက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီ "စိတ်ခံတပ်" ကို ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ၊ ရန်သူ ဝင်လာရင် ဘယ်လို ခုခံမလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ ဝိပဿနာ စစ်ဆင်ရေး ရှုကွက်ထဲမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲ ဆိုတာကို ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။ ရန်သူ (အာရုံ) တစ်ခု ဝင်လာတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သွားသလဲ ဆိုတာကို သတိ (Sati) နဲ့ အဏုစိတ် စောင့်ကြည့်ကြစို့။
ပထမဆုံး အနေနဲ့ "စက္ခုဒွါရ" (မျက်စိတံခါး) ကို ဖွင့်ထားတဲ့အခါ "ရူပါရုံ" (အဆင်း) ဆိုတဲ့ ဧည့်သည် (သို့မဟုတ် ရန်သူ) ဝင်လာပါတယ်။ အဲဒီအခါ "စက္ခုဝိညာဉ်" (မြင်သိစိတ်) ဆိုတဲ့ ကင်းစောင့်က "ဘယ်သူလဲ" လို့ လှမ်းကြည့်လိုက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သတိ မပါရင်၊ "သညာ" (မှတ်သားမှု) က "ဒါ ငါ့ရန်သူပဲ"၊ "ဒါ ငါလိုချင်တဲ့ ပစ္စည်းပဲ" လို့ မှားယွင်းတဲ့ သတင်းပို့ချက် (False Intelligence) ကို ပေးလိုက်တယ်။ ချက်ချင်းပဲ "သင်္ခါရ" (ပြုပြင်စီရင်မှု) က တပ်လှန့်လိုက်ပြီး "တိုက်ခိုက်စမ်း" (ဒေါသ) သို့မဟုတ် "သိမ်းယူစမ်း" (လောဘ) ဆိုတဲ့ အမိန့်တွေ ထုတ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ စိတ်ခံတပ်ကြီး တစ်ခုလုံး ပူလောင် ဆူပွက်ပြီး၊ စစ်ပွဲ ဖြစ်ပါတော့တယ်။
အဲဒီလို မဖြစ်ရအောင် ဝိပဿနာ စစ်သည်တော်က ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ။
၁။ Identify Friend or Foe (ရန်သူ/မိတ်ဆွေ ခွဲခြားခြင်း): မြင်လိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်း တုံ့ပြန်မှု မလုပ်ဘဲ "မြင်တယ်... မြင်တယ်" လို့ အရင် မှတ်တမ်းတင် (Log) လိုက်ပါ။ ဒါဟာ ရန်သူကို အကဲခတ်တာပါ။
၂။ Hold the Line (ခံစစ်စည်းကို ထိန်းထားခြင်း): "ဒေါသ ဖြစ်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ် ပေါ်လာရင်၊ အဲဒီစိတ်ကို "ပူတယ်... တင်းတယ်" လို့ ရှုမှတ်ပြီး၊ အပြင်ကို ထွက်မသွားအောင် (ကာယကံ၊ ဝစီကံ မကျူးလွန်အောင်) ထိန်းချုပ်လိုက်ပါ။ ဒါဟာ မြို့ရိုးတံခါးကို ပိတ်လိုက်တာပါပဲ။
၃။ Neutralize the Threat (ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဖျက်ဆီးခြင်း): ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒေါသ၊ လောဘ တွေကို "ငါ" လို့ မမြင်ဘဲ "သဘာဝတရား ဖောက်ပြန်မှု" လို့ ဉာဏ် (Laser Weapon) နဲ့ ပစ်ခတ် ဖျက်ဆီးလိုက်ပါ။ အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တာနဲ့ ရန်သူဟာ အလိုလို ပျောက်ကွယ်သွားပါလိမ့်မယ်။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ ဒိဋ္ဌိသုံးမျိုး ဖြုတ်ပုံကို ဒီ စစ်ဆင်ရေး (Defense Operation) ပေါ်မှာ တင်ပြီး ရှုမှတ်ကြည့်ကြမယ်။
ပထမဆုံး သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ။
"ငါ ကာကွယ်နေတယ်၊ ငါ့စိတ်ကို ငါပိုင်တယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "အကြောင်း (သတိ) ရှိလို့ အကျိုး (လုံခြုံမှု) ဖြစ်တာပါလား"၊ "အာရုံ နဲ့ ဒွါရ တိုက်ခိုက်မှု (Collision) ကြောင့် စိတ်ဖြစ်စဉ်တွေ ပေါ်လာတာပါလား" လို့ မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ မြို့ရိုး (ခန္ဓာ)၊ တံခါးမှူး (သတိ)၊ ရန်သူ (ကိလေသာ)။ ဒီသုံးခုပဲ ရှိတယ်။ "ငါ" ဆိုတဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ် မပါဘူး။ ဒီလို မြင်ရင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ "အတွင်းသစ္စာဖောက်" (Traitor) ကို ရှင်းလင်းပြီးသား ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။
ဒုတိယ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ။
ဒီ ခံတပ်ကြီးက ခိုင်ခံ့သလား။ မခိုင်ခံ့ပါဘူး။ အမြဲတမ်း ပြိုပျက်နေတာပါ။ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဒီခန္ဓာကိုယ် ခံတပ်ကြီးကို စွန့်ခွာပြီး ထွက်ပြေးရဦးမှာပါ။ ရန်သူတွေ (အာရုံတွေ) ကလည်း အမြဲ လာတိုက်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ လာလိုက်၊ ပျောက်လိုက်၊ ပေါ်လိုက်၊ ချုပ်လိုက်။ စစ်ပွဲက ဘယ်တော့မှ မပြီးဘူး။ "ဪ... တိုက်ပွဲလည်း မမြဲ၊ ခံတပ်လည်း မမြဲ၊ အောင်ပွဲလည်း မမြဲပါလား" လို့ သိရင် သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။
တတိယ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ။
ခံတပ်ကြီး ကျဆုံးသွားရင် (သေရင်) ပြီးပြီလား။ မပြီးပါဘူး။ ဒီဘဝမှာ စောင့်ရှောက်ခဲ့တဲ့ "ကုသိုလ် ကာကွယ်ရေး စွမ်းရည်" တွေဟာ ပျောက်မသွားဘဲ၊ နောက်ဘဝ ခံတပ်သစ် တည်ဆောက်တဲ့အခါ အုတ်မြစ်ကောင်းတွေ ဖြစ်လာဦးမယ်။ "သေရင် ပြတ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကာကွယ်ခဲ့သမျှ အကျိုးရှိတယ်" ဆိုတဲ့ ကမ္မဿကတာဉာဏ် ကို ရရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သံသရာ စစ်ပွဲကြီးကို အပြီးတိုင် အောင်နိုင်မယ့် မဟာဗျူဟာပါပဲ။
ကဲ... ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲ ဆိုတာကို ဇာတ်လမ်းပုံစံလေး (Method #16 - ရှေးဇာတ်ကြောင်း ပြောနည်း) နဲ့ တင်စားပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဟိုးရှေးရှေးတုန်းက "ကုရုတိုင်း" မှာ တရားစောင့်တဲ့ မင်းကြီး တစ်ပါး ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ အဲဒီ မင်းကြီးရဲ့ တိုင်းပြည်ကို ရန်သူတွေ ဝိုင်းလာတဲ့အခါ၊ မင်းကြီးက လက်နက်နဲ့ မတိုက်ဘဲ "သီလ" ဆိုတဲ့ လက်နက်နဲ့ ကာကွယ်ခဲ့တဲ့ ဇာတ်ကြောင်း ရှိပါတယ်။ အခုခေတ်မှာလည်း အလားတူ ဖြစ်ရပ်မျိုးကို သွာဂတ ပြတိုက်ကြီးမှာ တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ (Case-2487 လို့ မှတ်သားနိုင်ပါတယ်)။
တပ်မတော်နေ့ နီးကပ်လာတဲ့ တစ်ရက်မှာ ပြတိုက်တာဝန်ခံ "ကိုမင်း" က လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းတွေကို ခေါ်ပြီး "Security Drill" (လုံခြုံရေး ဇာတ်တိုက် လေ့ကျင့်ခန်း) တစ်ခု လုပ်ပါတယ်။ အစီအစဉ်ကတော့ "လူဆိုး ဝင်လာရင် ဘယ်လို ကာကွယ်မလဲ" ဆိုတာပါ။ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းလေး "ကိုရဲ" က သိပ်စိတ်မဝင်စားဘူး။ "ကျွန်တော်တို့ ပြတိုက်ကို ဘယ်သူ လာတိုက်မှာမို့လို့လဲ၊ ကင်မရာတွေလည်း ရှိသားပဲ" ဆိုပြီး ပေါ့ပေါ့ဆဆ (Pamada) နေပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်း စတဲ့အချိန်မှာ ကိုမင်းက လူဆိုးအသွင်ဆောင်တဲ့ သူတစ်ယောက်ကို လွှတ်လိုက်တယ်။ ကိုရဲ က ဖုန်းကြည့်နေတုန်း၊ ဟိုလူက ဝင်သွားပြီး ဓာတ်တော်ကြုတ် အတု တစ်ခုကို ယူပြေးသွားတယ်။ ကိုရဲ လုံးဝ မသိလိုက်ဘူး။
လေ့ကျင့်ခန်း ပြီးတော့ ကိုမင်းက ကိုရဲကို ခေါ်ပြီး ဆုံးမတယ်။ ကိုမင်းက ပြတိုက်ရဲ့ "လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေး မဟာဗျူဟာ မူဝါဒ" (Policy 13, Article 13.3 - Defense Protocols) စာအုပ်ကို ကိုင်ပြီး ပြောတယ်။ "ကိုရဲ... ခင်ဗျားမှာ သေနတ် ရှိတယ်၊ CCTV ရှိတယ်၊ အကုန် ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျား ရှုံးသွားတယ်။ ဘာလို့လဲ သိလား။ ခင်ဗျားရဲ့ စိတ်တံခါးကို 'ပေါ့ဆမှု' (Pamada) ဆိုတဲ့ ရန်သူက အရင် စီးနင်းလိုက်လို့ပဲ။ အပြင်ရန်သူ မဝင်ခင်၊ အတွင်းရန်သူ ဝင်သွားတာ။ စစ်သားကောင်း ဆိုတာ သေနတ်ကိုင်ထားရုံနဲ့ မပြီးဘူး၊ 'သတိ' ကိုပါ ကိုင်ထားမှ ရမယ်။ တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်သလို၊ ကိုယ့်စိတ်ကိုလည်း အကုသိုလ် မဝင်အောင် ကာကွယ်ရမယ်" လို့ ဇာတ်ကြောင်းပြောသလို ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။
ကိုရဲ မျက်နှာ ငယ်သွားပြီး "ကျွန်တော် မှားသွားပါတယ် ဆရာ။ ကျွန်တော် အပြင်လုံခြုံရေးပဲ ဂရုစိုက်ပြီး၊ စိတ်လုံခြုံရေးကို မေ့နေမိတယ်" လို့ ဝန်ခံပါတယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်း ကိုရဲဟာ ကင်းစောင့်တဲ့ အခါတိုင်း "သတိ" ကိုပါ တွဲပြီး စောင့်ပါတယ်။ လူဝင်လူထွက်ကို ကြည့်ရင်း၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲက အကုသိုလ် ဝင်ထွက်ကိုပါ စောင့်ကြည့်တဲ့ "ဓမ္မလုံခြုံရေးမှူး" တစ်ယောက် ဖြစ်လာပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ပြတိုက်ကြီးလည်း ပိုပြီး လုံခြုံ စိတ်ချရတဲ့ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ လောကီ ကာကွယ်ရေး (Security) ကို လောကုတ္တရာ ကာကွယ်ရေး (Sati) နဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့ အောင်ပွဲပါပဲ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တပ်မတော်နေ့ (ခုခံကာကွယ်မှု) တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ကြရအောင်။ လောကမှာ ရန်သူမျိုးငါးပါးရဲ့ အန္တရာယ်၊ ကိလေသာ ရန်သူတွေရဲ့ နှိပ်စက်မှုကြောင့် ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်နေရတာတွေ အားလုံးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" မည်ပါတယ်။ အဲဒီ ဒုက္ခတွေ ဖြစ်အောင် တံခါးဖွင့်ပေးနေတဲ့ "ပေါ့ဆမှု"၊ "မေ့လျော့မှု"၊ "တဏှာ" တရားတွေဟာ "သမုဒယသစ္စာ" မည်ပါတယ်။ အဲဒီ ရန်သူတွေ ဝင်ခွင့်မရတော့ဘဲ၊ ဘေးအန္တရာယ် အပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီး လုံခြုံအေးချမ်းသွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာဟာ "နိရောဓသစ္စာ" မည်ပါတယ်။ အဲဒီ လုံခြုံမှုကို ရဖို့အတွက် သတိတရား လက်ကိုင်ထားပြီး၊ ဝိပဿနာ ကင်းစောင့်ခြင်း၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ခံတပ် ဆောက်ခြင်း ဆိုတဲ့ ကျင့်စဉ်တွေဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါတယ်။
ဒီနေ့ ကျရောက်တဲ့ တပ်မတော်နေ့မှာ တပ်မတော်သားများက နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ်သလို၊ သူတော်ကောင်းများ အားလုံးကလည်း မိမိတို့ရဲ့ "ဘဝနှင့် သာသနာ" ကို "သတိ၊ ပညာ" ဆိုတဲ့ လက်နက်ကောင်းများဖြင့် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။ သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံများနေ့မှာ ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်တွေကို ထိန်းသိမ်းသလို၊ မိမိတို့ရဲ့ "ကိုယ်ကျင့်သီလ" အမွေအနှစ်တွေကိုလည်း မပျောက်ပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေ။ နိုင်ငံတော်ကြီးလည်း လုံခြုံပါစေ၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ဘဝတွေလည်း လုံခြုံပါစေ။ ဒီနေ့ ဟောခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ ဘေးရန်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်း၍ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၇ မတ် ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.