နေ့ရက် - ဇူလိုင်လ (၁၈) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-199)- တဏှာနှင့် ဆွဲအား (Craving & Gravity)
ကိုးကားကျမ်း - ဓမ္မစကြာ၊ သစ္စသံယုတ် (သမုဒယသစ္စာ)။
သိပ္ပံနယ်ပယ် - Astrophysics & Black Holes (နက္ခတ္တရူပဗေဒနှင့် တွင်းနက်များ)
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ၊ သံဃာရတနာ ဟူသော ရတနာမြတ်သုံးပါးတို့ကို အရိုအသေ အလေးအမြတ် လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ကန်တော့ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်း ဆိုတဲ့ ဒုက္ခအပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီး၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း (၁) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၈) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ မင်္ဂလာရှိသော နံနက်ခင်းအချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးခေါင်းဆောင်ကြီး "နယ်လ်ဆင်မန်ဒဲလား နေ့" (Nelson Mandela Day) လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူက လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဆိုတဲ့ အနှောင်အဖွဲ့ကနေ လွတ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သူပေါ့။ ဒီနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါမှာ သူတော်ကောင်းများအားလုံး... လောကီအနှောင်အဖွဲ့များ၊ တဏှာဆွဲအားများ၏ ကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်ကြပြီး၊ စစ်မှန်သော လွတ်လပ်ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။
လောကမှာ အရာဝတ္ထုတွေ ဘာလို့ မြေကြီးပေါ် ပြုတ်ကျသလဲ? "ဆွဲအား" (Gravity) ရှိလို့ပါပဲ။ အဲဒီ ဆွဲအားကပဲ ကမ္ဘာကြီးကို နေမင်းကြီးနားကနေ ထွက်မပြေးနိုင်အောင် ဆွဲထားတာ။ ဓမ္မနယ်ပယ်မှာလည်း ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကို သံသရာထဲက ထွက်မပြေးနိုင်အောင် ဆွဲထားတဲ့ အရာတစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ "တဏှာ" (Craving) ပါပဲ။ ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားမယ့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "တဏှာနှင့် ဆွဲအား" ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် သိပ္ပံပညာမှာတော့ ဒါကို "Gravity & Black Holes" (ဆွဲအားနှင့် တွင်းနက်များ) ဆိုတဲ့ သဘောတရားနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး လေ့လာကြရအောင်။
ကဲ... တရားမဟောခင်မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ဆွဲအားတွေကြားမှာ မယိမ်းမယိုင် တည်ငြိမ်နေအောင် ကသိုဏ်းနည်းလေးနဲ့ အာရုံပြုကြရအောင်။ ဆွဲအားဆိုတာ "စေးကပ်၊ ဖွဲ့စည်း" တတ်တဲ့ သဘောရှိတဲ့အတွက် "အာပေါ ကသိုဏ်း" (Apo Kasina) ကိုပဲ အသုံးပြုပြီး၊ ဒီတစ်ခါတော့ ရေရဲ့ "စုစည်းမှု" (Cohesion) သဘောကို အာရုံပြုကြည့်မယ်။
ကိုင်း... အားလုံးပဲ ခါးလေးတွေ ဆန့်ပြီး သက်သောင့်သက်သာ ထိုင်လိုက်ကြပါ။ မျက်စိကို မှိတ်ထားပါ။
မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အာရုံထဲမှာ ရေစက်ကလေးတွေ စုပြီး ရေအိုင်ကြီး ဖြစ်နေတာကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ ရေမော်လီကျူးလေးတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆွဲငင်ပြီး တွဲကပ်နေကြတယ်။
"ဖွဲ့စည်းတယ်... ဆွဲငင်တယ်... ဖွဲ့စည်းတယ်... ဆွဲငင်တယ်" လို့ စိတ်ထဲက ရွတ်ဆိုရင်း၊ မိမိရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ စုစည်းထားလိုက်ပါ။ တစ်မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ နေကြပါစို့။
(တစ်မိနစ်ခန့် ငြိမ်သက်ခြင်း)
ကိုင်း... စိတ်ကလေး တည်ငြိမ်သွားပြီဆိုရင် ဒီ "ဆွဲအား" သဘောတရားကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံ (Astrophysics) ရှုထောင့်ကနေ အရင်ဆုံး ရှင်းပြချင်ပါတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အိုင်းစတိုင်း (Einstein) ရဲ့ နှိုင်းရသီအိုရီအရ "Gravity" (ဆွဲအား) ဆိုတာ ဟင်းလင်းပြင် (Space-time) ကို ကွေးညွှတ်သွားအောင် လုပ်လိုက်တာပါပဲ။
ဒြပ်ထု (Mass) ကြီးတဲ့ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ရှိနေရင်၊ သူ့ပတ်ဝန်းကျင်က ဟင်းလင်းပြင်ကြီးက ချိုင့်ဝင်သွားတယ်။ အဲဒီ ချိုင့်ခွက်ထဲကို ဘေးနားက အရာတွေ လျှောကျလာတာကို "ဆွဲအား" လို့ ခေါ်တာ။
စကြဝဠာမှာ အကြောက်စရာ အကောင်းဆုံးကတော့ "Black Hole" (တွင်းနက်) ကြီးတွေပါပဲ။ တွင်းနက်တွေရဲ့ ဆွဲအားက ဘယ်လောက် ပြင်းထန်သလဲ ဆိုရင်... အလင်းရောင် (Light) တောင် ထွက်မပြေးနိုင်ဘူး။
တွင်းနက်တစ်ခုမှာ "Event Horizon" (ပြန်လမ်းမဲ့ စည်းဝိုင်း) ဆိုတာ ရှိတယ်။ အဲဒီ စည်းဝိုင်းကို ကျော်ပြီး နည်းနည်းလေး ဝင်လိုက်တာနဲ့၊ ဘယ်လောက်ပဲ ရုန်းရုန်း ပြန်ထွက်လို့ မရတော့ဘူး။ ဗဟိုချက်မ (Singularity) ဆီကို ဆွဲယူ ဝါးမြိုခြင်း ခံလိုက်ရတော့တာပဲ။
ဒါဟာ သဘာဝတရားရဲ့ အကြီးမားဆုံး "ထောင်ချောက်" (Trap) ကြီးပါပဲ။
ကိုင်း... သိပ္ပံဘက်ကနေ ရှင်းပြပြီးပြီ ဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဓမ္မဒေသနာတော်ဘက်ကို လှည့်ကြည့်ကြစို့။
ဘုရားရှင်က သံသရာလည်စေတဲ့ အဓိက တရားခံကို "တဏှာ" (Tanha) လို့ ဟောတော်မူပါတယ်။ "တဏှာ" ဆိုတာ "ငတ်မွတ်ခြင်း၊ လိုချင်ခြင်း၊ စွဲလမ်းခြင်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်။
ပါဠိတော်ကို ဦးပဉ္ဇင်း ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါမယ်။ နာယူကြပါဦး။
"ယာယံ တဏှာ ပေါနောဗ္ဘဝိကာ နန္ဒီရာဂသဟဂတာ တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ။"
မြန်မာလို အနက်ဖွင့်ရရင် -
"အကြင် တဏှာသည် ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်၏ (Ponobhavika)။ နှစ်သက်မက်မောခြင်း 'နန္ဒီရာဂ' နှင့် တကွဖြစ်၍ ထိုထိုအာရုံ ဘဝတို့၌ အလွန်နှစ်သက် စွဲလမ်းတတ်၏။"
ဒီနေရာမှာ "ပေါနောဗ္ဘဝိကာ" (ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော) ဆိုတဲ့ စကားလုံးက "Gravity" နဲ့ အရမ်းတူပါတယ်။
ဆွဲအားက အမှုန်အမွှားတွေကို ဆွဲစုပြီး "ကြယ်" (Star) အဖြစ် ဖန်တီးသလိုပဲ... တဏှာကလည်း ကံတွေကို ဆွဲစုပြီး "ဘဝ" (Rebirth) အဖြစ် ဖန်တီးလိုက်တာပါ။
တဏှာရဲ့ သဘောက "Black Hole" လိုပါပဲ။
လှတာလေး မြင်လိုက်ရင် (Event Horizon နား ရောက်သွားရင်) စိတ်က ယိမ်းသွားတယ်။
နည်းနည်းလေး သာယာမိလိုက်တာနဲ့ (စည်းကျော်လိုက်တာနဲ့) "ဥပါဒါန်" (Clinging) ဆိုတဲ့ အဆင့်ကို ရောက်သွားပြီး၊ ရုန်းထွက်လို့ မရတော့ဘူး။
နောက်ဆုံးမှာ "ဒုက္ခ" အစုအဝေးကြီးထဲကို ဆွဲချသွားတော့တာပဲ။
ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က တဏှာကို "သမုဒယ သစ္စာ" (ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း အမှန်တရား) လို့ ဟောခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... အခု သူတော်ကောင်းတို့ စောင့်မျှော်နေတဲ့ ဝိပဿနာ ရှုကွက် အပိုင်းကို ရောက်ပါပြီ။ ဒီ "တဏှာ့ဆွဲအား" ကို ဘယ်လို တွန်းလှန်မလဲ။
အာကာသယာဉ်မှူးတွေက တွင်းနက်နား ရောက်ရင် "Orbit" (ပတ်လမ်း) ထဲမှာပဲ နေပြီး၊ အတွင်းထဲ မကျအောင် ထိန်းမောင်းရတယ်။ အဲဒီလို ထိန်းတာကို ဝိပဿနာမှာ "ဥပေက္ခာ" (Equanimity) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဝိပဿနာ ရှုမှတ်တဲ့အခါမှာ...
ဥပမာ - စားကောင်းသောက်ဖွယ် တစ်ခု မြင်လိုက်တယ်။ (အာရုံ)။
စိတ်က အဲဒီ အစားအစာဆီကို "ညွတ်" သွားတယ်။ (Gravity Pull).
အဲဒီ "ညွတ်သွားတဲ့ အရှိန်" လေးကို သတိထားကြည့်။
"လိုချင်တယ်... လိုချင်တယ်... ညွတ်တယ်... ညွတ်တယ်"။
ခန္ဓာကိုယ်က ရှေ့ကို ကိုင်းသွားသလိုမျိုး၊ စိတ်ကလည်း အာရုံဆီကို ကိုင်းသွားတတ်တယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ... "မစားရ မနေနိုင်" ဖြစ်လာရင် Black Hole ထဲ ကျပြီ။
ယောဂီကတော့... "လိုချင်မှန်း သိတယ်" ဆိုပြီး ဘရိတ်အုပ်ရမယ်။ "Escape Velocity" (လွတ်မြောက်အလျင်) ရအောင် "အနိစ္စ" (မမြဲဘူး) ဆိုတဲ့ ဉာဏ်နဲ့ တွန်းကန်ရမယ်။
"ဒါဟာ ရုပ်အာဟာရပဲ... စားပြီးရင် ပြီးတာပဲ... အနှစ်သာရ မရှိဘူး" လို့ ဆင်ခြင်လိုက်ရင် ဆွဲအား လျော့သွားပြီး၊ စိတ်က လွတ်လပ်သွားပါလိမ့်မယ်။
ဒီသဘောတရားကို ပိုပြီး ထင်ရှားသွားအောင် Hswagata ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းကတော့ ပြတိုက်မှတ်တမ်း Case-2499 မှာ ရှိပြီး၊ Template T215 (Donation Acceptance & Anti-Bribery Protocol) ကို အသုံးပြုထားတဲ့ ဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။
ဇာတ်ကောင်ကတော့ "ဦးကျော်သူ" တဲ့။ ဦးကျော်သူက နယ်ကနေလာတဲ့ သူဌေးကြီး။ သူက ရှေးဟောင်းပစ္စည်း စုဆောင်းရတာ ဝါသနာပါတယ်။ သူ့အိမ်မှာ ဘုရားဆင်းတုတော်တွေ အများကြီး ရှိတယ်။
တစ်နေ့မှာ... သူက ပြတိုက်မှာ ပြသထားတဲ့ "ပတ္တမြားမျက်လုံးတော် ဘုရား" ကို လာဖူးရင်း စွဲလမ်းသွားတယ်။ (Tanha Gravity မိသွားတာ)။
သူက ပြတိုက်မှူးကို လာတွေ့ပြီး ပြောတယ်။ "ဆရာတော်... ဒီဘုရားကို တပည့်တော် ပူဇော်ချင်ပါတယ်။ ဒေါ်လာ (၁) သိန်း လှူပါမယ်။ တပည့်တော်ကို ပေးပါ" တဲ့။
ဆရာတော်က ငြင်းတယ်။ "ဒါ ပြတိုက်ပစ္စည်းပါ၊ ရောင်းဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။"
ဦးကျော်သူက မလျှော့ဘူး။ နောက်ရက်ကျတော့ ဒေါ်လာ (၂) သိန်း တိုးပေးတယ်။ နောက်ရက်ကျတော့ ကားအသစ်တစ်စီး ထပ်ထည့်ပေးတယ်။
သူ့ပုံစံက "မရရင် မနေနိုင်" ဖြစ်နေပြီ။ ညဘက် အိပ်မပျော်ဘူး။ ထမင်းစားမဝင်ဘူး။ သူ့စိတ်ထဲမှာ အဲဒီ ဘုရားဆင်းတုကို ပိုင်ဆိုင်ချင်တဲ့ "Black Hole" ကြီးက သူ့ကို ဝါးမြိုနေပြီ။
ဆရာတော်က ဦးကျော်သူရဲ့ အခြေအနေကို ရိပ်မိတယ်။ "ဒီဒကာကြီးတော့ တဏှာ့ကျွန် ဖြစ်နေရှာပြီ" လို့ သနားမိတယ်။
ဒါနဲ့ ဆရာတော်က Template T215 (Ethical Donation Policy) ကို ထုတ်ပြတယ်။ ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ ပေါ်လစီ ၈၊ အပိုဒ် ၈.၅ (Non-Commercialization of Sacred Objects) ကို ရှင်းပြတယ်။
"ဒကာကြီး... ဒကာကြီး ဖြစ်နေတာက သဒ္ဓါတရား မဟုတ်ဘူး။ 'လောဘ' (Greed) ဖြစ်နေတာ။ ဘုရားကို ပိုင်ဆိုင်ချင်တာဟာ ဘုရားကို ကြည်ညိုတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ 'အတ္တ' ကို ဖြည့်ဆည်းချင်တာ။"
ဆရာတော်က ဦးကျော်သူကို ကုထုံးတစ်ခု ပေးလိုက်တယ်။
"ဒကာကြီး... ဒီဘုရားကို လိုချင်ရင်၊ ဒီဘုရားရှေ့မှာ တစ်နေ့ (၁) နာရီ လာထိုင်ပြီး 'ငါ့ဟာ မဟုတ်ဘူး... ငါ့ဟာ မဟုတ်ဘူး' လို့ (၇) ရက်တိတိ ရွတ်ဆိုရမယ်။ ပြီးရင် ပြန်စဉ်းစားပါ။"
ဦးကျော်သူလည်း ဘုရားလိုချင်ဇောနဲ့ ဆရာတော် ခိုင်းတဲ့အတိုင်း လုပ်တယ်။
ပထမရက်မှာ စိတ်မပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ၃-၄ ရက် နေတော့... ဘုရားမျက်နှာတော်ကို ကြည့်ရင်း စိတ်ထဲမှာ အေးချမ်းလာတယ်။ "ဩော်... ဒီဘုရားက ဒီမှာ သီတင်းသုံးမှ လူအများကြီး ဖူးခွင့်ရမှာပါလား။ ငါ့အိမ်မှာဆိုရင် ငါတစ်ယောက်တည်း ပိုင်ဆိုင်ပြီး သေသွားရင် ထားခဲ့ရမှာပါလား" ဆိုတဲ့ "ပညာ" ဝင်လာတယ်။
(၇) ရက် ပြည့်တဲ့အခါ... ဦးကျော်သူရဲ့ "လိုချင်စိတ်" (Craving) ဆိုတဲ့ ဆွဲအားကြီး ပြုတ်ကျသွားတယ်။ သူက ပိုက်ဆံတွေကို ပြတိုက် ပြုပြင်ဖို့အတွက် လှူဒါန်းလိုက်ပြီး၊ ဘုရားကိုတော့ မယူတော့ဘဲ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပြန်သွားပါတော့တယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီဇာတ်လမ်းလေးကနေ ဘာသင်ခန်းစာ ယူရမလဲ။
၁။ တဏှာဆိုတာ လိုချင်တာ မရမချင်း ပူလောင်စေတဲ့ မီး (Gravity Pull) ဖြစ်ပါတယ်။ ရပြီးရင်လည်း မရောင့်ရဲနိုင်ပါဘူး။
၂။ ပိုင်ဆိုင်ခြင်း (Ownership) ဟာ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေပါတယ်။ စွန့်လွှတ်ခြင်း (Letting Go) ကသာ လွတ်လပ်မှုကို ပေးနိုင်ပါတယ်။
၃။ ဝိပဿနာ (သို့မဟုတ်) ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်းဟာ တဏှာရဲ့ တွင်းနက်ထဲကနေ ပြန်တက်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော "ဒုံးပျံ" (Rocket) ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။
ဦးကျော်သူ လိုချင်လွန်းလို့ အိပ်မပျော်၊ စားမဝင် ဖြစ်ရတဲ့ ပူလောင်မှုဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" ပါ။
အဲဒီ ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတဲ့ "လိုချင်မက်မောမှု" (တဏှာ) ဟာ "သမုဒယသစ္စာ" ပါ။
လိုချင်စိတ် ကုန်ဆုံးသွားပြီး စိတ်ပေါ့ပါးသွားတာ၊ ငြိမ်းချမ်းသွားတာဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ပါ။
အဲဒီလို စွန့်လွှတ်နိုင်အောင် ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ T215 နည်းလမ်း၊ ဆရာတော်ရဲ့ ဩဝါဒ (မဂ္ဂင်) ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပါပဲ။
ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းများ အားလုံး... ယနေ့ ဇူလိုင်လ (၁၈) ရက်နေ့၊ နယ်လ်ဆင်မန်ဒဲလားနေ့မှာ... လောကရဲ့ အာရုံဆွဲအားတွေ ဘယ်လောက်ပဲ ပြင်းထန်ပါစေ၊ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကို တဏှာတွင်းနက်ထဲ မကျရောက်အောင် "သတိ၊ ပညာ" တို့ဖြင့် ထိန်းကျောင်းနိုင်ကြပါစေ။ လွတ်လပ်သော၊ ငြိမ်းချမ်းသော၊ ပေါ့ပါးသော နိဗ္ဗာန်နယ်မြေသို့ အရောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါတယ်။
"တဏှာဆွဲအားမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေ..."
"တွယ်တာမှု နှောင်ကြိုးများကို ဖြတ်တောက်နိုင်ကြပါစေ..."
"လွတ်လပ်ငြိမ်းချမ်းသော ဘဝကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ..."
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၈) ရက်
ORCID: 0009-0000-0697-4760
