နေ့ရက် - ဇွန်လ (၁၄) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-165)- သွေးလှူဒါန်းခြင်းနှင့် အသက် (Blood Donation & Vitality)
ကိုးကားကျမ်း - သုတ္တန်ပိဋကတ်၊ ဇာတက (သီဝိမင်းဇာတ် - အသက်သွေးလှူဒါန်းခြင်း) နှင့် အဘိဓမ္မာ (ဇီဝိတရုပ်)။
သိပ္ပံနယ်ပယ် - Hematology & Altruism (သွေးရောဂါဗေဒနှင့် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံမှု)
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။ ဤသို့ ရှိခိုးပူဇော်ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်အပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီးလျှင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်မြတ်ဖြင့် လျင်မြန်စွာ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁၄) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့သွေးလှူရှင်များနေ့ (World Blood Donor Day) အထိမ်းအမှတ် ဓမ္မသဘင်ပွဲလေးကို စတင်လိုက်ကြရအောင်။ "သွေး" ဆိုတာ အသက်ရဲ့ အခြေခံပါပဲ။ လူတစ်ယောက် အသက်ရှင်ဖို့အတွက် နှလုံးခုန်ရတယ်၊ အဆုတ်က အသက်ရှူရတယ် ဆိုပေမဲ့၊ အဲဒီ အောက်ဆီဂျင်နဲ့ အာဟာရတွေကို ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ပို့ဆောင်ပေးနေတာက "သွေး" ဆိုတဲ့ မြစ်ကြောင်းကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရှေးပညာရှိတွေက "သွေးသည် အသက်" လို့ ဆိုခဲ့ကြတာပေါ့။ ဒီနေ့မှာတော့ ခေတ်သစ် ဆေးပညာအရ သွေးရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အလုပ်လုပ်ပုံတွေနဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့တဲ့ ပါရမီဖြည့်ဘက်ဆိုင်ရာ "သွေးလှူဒါန်းခြင်း" (Danupapatti) သဘောတရားတွေကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရားတော် မဟောကြားမီမှာ၊ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ပူလောင်မှုတွေ ငြိမ်းအေးပြီး၊ မေတ္တာသွေးတွေ လည်ပတ်စေဖို့ "အာပေါကသိုဏ်း" (ရေ) နဲ့ "မေတ္တာဘာဝနာ" ကို တွဲဖက်ပြီး စိတ်တည်ငြိမ်မှု ယူကြရအောင်။
သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံး ခါးလေးကို ဆန့်၊ မျက်လုံးလေးကို မှိတ်ထားပါ။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံးကို ပြန်ကြည့်လိုက်ရင် အစိုင်အခဲတွေချည်းပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ သွေးတွေ၊ ပြည်တွေ၊ တံတွေးတွေ၊ ကျင်ငယ်ရေတွေ ဆိုပြီး အရည်ဓာတ် (၁၂) မျိုးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ အဲဒီအထဲမှာမှ သွေးကြောတွေထဲကို စီးဆင်းနေတဲ့ သွေးရည်ကြည်တွေကို အာရုံပြုကြည့်ပါ။ မြစ်ရေစီးသလို တသွင်သွင် စီးနေတယ်။ "စီးဆင်းတယ်... အေးမြတယ်... သိတယ်" လို့ မှတ်ပါ။ ပြီးရင် "ငါ့သွေးသားထဲမှာ မေတ္တာဓာတ်တွေ စီးဝင်နေပါစေ၊ ဒီသွေးဟာ သူတစ်ပါးအတွက် အကျိုးရှိတဲ့ သွေး ဖြစ်ပါစေ" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုရင်း ငြိမ်ငြိမ်လေး ရှုမှတ်နေပါ။ စိတ်ထဲမှာ အေးမြတဲ့ အရည်ဓာတ် လွှမ်းမိုးလာပြီဆိုမှ ဒီတရားကို ဆက်ပြီး နာယူကြပါစို့။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ပထမဦးဆုံး အနေနဲ့ "Hematology" (သွေးရောဂါဗေဒ) ရှုထောင့်ကနေ သွေးဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘာကြောင့် အသက်ကယ်နိုင်တာလဲ ဆိုတာကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။
သာမန်မျက်စိနဲ့ ကြည့်ရင် သွေးဆိုတာ အနီရောင် အရည်ပျစ်ပျစ် တစ်မျိုးလို့ပဲ မြင်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း (Microscope) အောက်မှာ ချဲ့ကြည့်လိုက်ရင်တော့ သွေးဆိုတာ အရည်သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ အထဲမှာ သက်ရှိဆဲလ်ပေါင်း ကုဋေကုဋာ ပါဝင်နေတဲ့ "Biological Transport System" (ဇီဝသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စနစ်) ကြီး တစ်ခု ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
သွေးထဲမှာ အဓိက ပါဝင်တဲ့ ပစ္စည်း (၄) မျိုး ရှိပါတယ်။
(၁) Red Blood Cells (သွေးနီဥများ): သူတို့က ကုန်တင်ကားလေးတွေနဲ့ တူပါတယ်။ အဆုတ်ကနေ အောက်ဆီဂျင် (Oxygen) ကို သယ်ယူပြီး ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့က ဆဲလ်တွေဆီကို လိုက်ပို့ပေးတယ်။ ဆဲလ်တွေက ပြန်ထုတ်လိုက်တဲ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် အညစ်အကြေးတွေကို ပြန်သယ်လာပြီး အဆုတ်ကနေ ထုတ်ပစ်တယ်။ သူတို့ မရှိရင် ဘုန်းကြီးတို့ တစ်မိနစ်တောင် အသက်မရှင်နိုင်ပါဘူး။
(၂) White Blood Cells (သွေးဖြူဥများ): သူတို့ကတော့ စစ်သားတွေနဲ့ တူပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဝင်လာတဲ့ ရောဂါပိုးမွှား (Bacteria, Virus) တွေကို တိုက်ခိုက် ချေမှုန်းပေးတယ်။
(၃) Platelets (သွေးဥမွှားများ): သူတို့က အင်ဂျင်နီယာတွေနဲ့ တူပါတယ်။ သွေးကြောပေါက်သွားရင်၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရင် ချက်ချင်း သွားပိတ်ပေးပြီး သွေးတိတ်အောင် လုပ်ပေးတယ်။
(၄) Plasma (ပလာစမာ): ဒါကတော့ ဒီဆဲလ်တွေ အားလုံး မျောပါစီးဆင်းနိုင်အောင် သယ်ဆောင်ပေးတဲ့ မြစ်ရေသဘောမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ လူတစ်ယောက် သွေးလိုအပ်တယ် ဆိုတာ သူ့ဆီမှာ ဒီ "ကုန်တင်ကား" (သွေးနီဥ) တွေ နည်းသွားလို့၊ သို့မဟုတ် "စစ်သား" (သွေးဖြူဥ) တွေ အားနည်းသွားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့က သွေးတစ်ပုလင်း လှူလိုက်တယ် ဆိုတာ အရည်အနီရောင်ကို လှူလိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အသက်ဆက်ရှင်နိုင်မယ့် "ယန္တရား" (Mechanism) တစ်ခုလုံးကို ကူးပြောင်းပေးလိုက်တာပါ။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက သွေးကို ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ အတုလုပ်လို့ မရသေးပါဘူး။ လူတစ်ယောက်ဆီကနေပဲ နောက်တစ်ယောက်ဆီကို ပေးကမ်းလို့ ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် သွေးလှူခြင်းဟာ အစားထိုးမရနိုင်တဲ့ "အသက်အလှူ" ဖြစ်နေတာပါ။
အခု... ဒီသိပ္ပံဖြစ်စဉ်ကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်တွေနဲ့ ဆက်စပ်ကြည့်ကြရအောင်။ ဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့တဲ့ ပါရမီ (၁၀) ပါးမှာ "ဒါနပါရမီ" ဟာ ပထမဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါန မှာလည်း သုံးဆင့် ရှိပါတယ်။
(၁) ဒါနပါရမီ: ရွှေငွေ ဥစ္စာ အပြင်ပစ္စည်းကို လှူတာ။
(၂) ဒါနဥပပါရမီ: ကိုယ့်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း (မျက်စိ၊ ကျောက်ကပ်၊ သွေး) ကို လှူတာ။
(၃) ဒါနပရမတ္ထပါရမီ: ကိုယ့်အသက်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး လှူတာ။
ဒီနေ့ ပြောနေတဲ့ သွေးလှူဒါန်းခြင်း ဆိုတာ ဒုတိယအဆင့်ဖြစ်တဲ့ "ဒါနဥပပါရမီ" မြောက်ပါတယ်။ ဘုရားလောင်း သီဝိမင်းကြီး ဘဝတုန်းက မျက်စိကို ထုတ်လှူခဲ့သလို၊ အခြား ဘဝပေါင်းများစွာမှာလည်း အသား၊ သွေးတို့ကို လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။ ဘုရားရှင်က "ဇီဝိတဒါန" (အသက်ကို ပေးလှူခြင်း) ဟာ အမြတ်ဆုံး ဒါနလို့ ချီးကျူးခဲ့ပါတယ်။
အဘိဓမ္မာ သဘောအရ ကြည့်မယ်ဆိုရင် လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ "ဇီဝိတရုပ်" (Life Faculty) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ကမ္မဇရုပ် (ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်) တွေကို မပုပ်သိုးအောင်၊ ဆက်လက် ရှင်သန်အောင် စောင့်ရှောက်ထားတဲ့ ဓာတ်သဘောလေးပါ။ သွေးလှူလိုက်တယ် ဆိုတာ တဖက်လူရဲ့ အားနည်းနေတဲ့ "ဇီဝိတရုပ်" ကို ပြန်လည် အားဖြည့်ပေးလိုက်တာပါပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ သွေး (ရုပ်အာဟာရ) ဟာ သူ့ရဲ့ ဇီဝိတကို ဆက်စေတယ်။ ဒါဟာ ပဋ္ဌာန်းနည်းအရ "အာဟာရပစ္စယော" (ထောက်ပံ့ခြင်း) နဲ့ "အညမညပစ္စယော" (အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုခြင်း) သဘောတွေ ပါဝင်နေပါတယ်။
နောက်တစ်ခု ထူးခြားတာက သိပ္ပံပညာမှာ "Bone Marrow Regeneration" (ရိုးတွင်းခြင်ဆီမှ သွေးပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း) ဆိုတာ ရှိတယ်။ သွေးလှူလိုက်ရင် ခန္ဓာကိုယ်က လျော့သွားတဲ့ သွေးကို ပြန်ဖြည့်ဖို့အတွက် သွေးဆဲလ်အသစ်တွေကို ချက်ချင်း ထုတ်လုပ်ပါတယ်။ သွေးဟောင်းတွေ ထွက်သွားပြီး သွေးသစ်တွေ ဖြစ်လာတော့ ကျန်းမာရေး ပိုကောင်းလာတယ်။
ဒါဟာ ဓမ္မသဘောနဲ့ ကိုက်ညီနေပါတယ်။ "ပေးမှ ရမယ်" ဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ ကိုယ်က စွန့်ကြဲလိုက်မှ ကိုယ့်ဆီမှာ အသစ်တွေ ပြန်တိုးပွားလာတာပါ။ မလှူဘဲ တွန့်တိုထားရင်လည်း ဒီသွေးဟောင်းတွေက သက်တမ်းကုန်ရင် (ရက်ပေါင်း ၁၂၀ ကြာရင်) သေသွားကြတာပါပဲ။ အလကား ဖြစ်သွားမယ့်အစား သူတစ်ပါး အသက်ကို ကယ်လိုက်တာကမှ ကုသိုလ်အဖြစ် (Merit) ကျန်ရစ်မှာ မဟုတ်လား။
(Label: The Biology of Giving - Regeneration Cycle)
ကိုင်း... ဒါဆိုရင် ဒီသဘောတရားတွေကို ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲ ဘယ်လို ထည့်မလဲ။
သွေးလှူနေရင်း၊ ဒါမှမဟုတ် ဆေးထိုးအပ် စူးတာကို ခံစားရင်း တရားမှတ်ကြရအောင်။
ရှုမှတ်နည်း (Practical Instruction):
၁။ ဝေဒနာကို ခွဲခြားပါ: ဆရာဝန်က အပ်နဲ့ ထိုးလိုက်တဲ့အခါ "နာတယ်" ဆိုတဲ့ ခံစားမှု (ဒုက္ခဝေဒနာ) ပေါ်လာမယ်။ "ငါ နာတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "ကိရော... ကာယပသာဒ (ကိုယ်အကြည်)" နဲ့ "ဖောဋ္ဌဗ္ဗ (အတွေ့အထိ)" တိုက်ဆိုင်လို့ "ကာယဝိညာဏ်" (ထိသိစိတ်) ပေါ်တာပါလား။ အဲဒီအပေါ်မှာ မခံသာတဲ့ "ဝေဒနာ" ဆင့်လာတာပါလား လို့ ဓာတ်ခွဲကြည့်ပါ။
၂။ ပိုင်ဆိုင်မှုကို စွန့်လွှတ်ပါ: သွေးပုလင်းထဲကို သွေးတွေ စီးဆင်းသွားတာ မြင်တဲ့အခါ "ဒါ ငါ့သွေးပဲ" ဆိုတဲ့ တဏှာ၊ မာနကို ဖြုတ်လိုက်ပါ။ "အာပေါဓာတ် (အရည်သဘော)၊ တေဇောဓာတ် (အပူသဘော) တို့ စီးဆင်းသွားတာပဲ ရှိတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ထွက်သွားတာနဲ့ ဒါဟာ သဘာဝတရား (Element) သက်သက် ဖြစ်သွားပြီ" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။
၃။ စေတနာကို မြှင့်တင်ပါ: "ငါ့သွေးကြောင့် သူတစ်ပါး အသက်ချမ်းသာရာ ရပါစေ" ဆိုတဲ့ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ စေတနာကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ထားပါ။ အဲဒီ စေတနာ (Volition) ဟာ ကုသိုလ်ကံ ဖြစ်ပြီး သံသရာမှာ အကျိုးပေးမယ့် စွမ်းအင် ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသဘောတရားကို ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-2465 "The Discriminating Donor" (ခွဲခြားဆက်ဆံသော အလှူရှင်) ဆိုတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေးကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက "Altruism" (ကိုယ်ကျိုးစွန့်ခြင်း) ဆိုတာ ဘယ်လို ဖြစ်သင့်သလဲ ဆိုတာကို မီးမောင်းထိုးပြနေပါတယ်။
တစ်ခါက ကမ္ဘာ့သွေးလှူရှင်များနေ့မှာ Hswagata ပြတိုက်က ဦးစီးပြီး "အရေးပေါ် သွေးလှူဒါန်းပွဲ" တစ်ခု ကျင်းပပါတယ်။ ဒေသခံ ဆေးရုံကြီးက သွေးဘဏ် (Blood Bank) နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လုပ်တာပေါ့။ လူတွေ အများကြီး လာလှူကြတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဦးကျော်စွာ (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ လူချမ်းသာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်လည်း ပါတယ်။ သူက သွေးလှူဖို့ လာတာတော့ ဟုတ်ပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ သူက စည်းကမ်းချက် တစ်ခု ထုတ်တယ်။
"ကျွန်တော့်သွေးကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် လူနာအတွက်ပဲ သုံးရမယ်။ တခြား ဘာသာခြားတွေကို သွင်းမပေးရဘူး။ ကျွန်တော်က ကုသိုလ်လိုချင်လို့ လှူတာ၊ ဘာသာတူမှ ကုသိုလ်ပိုရမှာ" ဆိုပြီး ပြောလာတယ်။
ဆေးရုံ ဝန်ထမ်းတွေက အခက်တွေ့ကုန်တယ်။ သွေးဘဏ် ဆိုတာက ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး ခွဲခြားပြီး သိုလှောင်လို့ ရတဲ့နေရာ မဟုတ်ဘူးလေ။ အရေးပေါ် လိုအပ်တဲ့သူကို ဦးစားပေး သွင်းရတာ။ ဒါနဲ့ ပြတိုက် တာဝန်ခံ ဘုန်းကြီးကို အကူအညီ တောင်းကြတယ်။
ပြတိုက် တာဝန်ခံက Policy 23 (Community Welfare & Health) နဲ့ Art 23.5 (Non-Discrimination in Aid) ကို ကိုင်ပြီး ဦးကျော်စွာကို သီးသန့် ခေါ်ရှင်းပြတယ်။
"ဒကာကြီး... သွေးလှူတယ် ဆိုတာ 'မေတ္တာ' (Love) ကို အခြေခံတာပါ။ မေတ္တာ ဆိုတာ အကန့်အသတ် မရှိရဘူး (Unconditional)။ ဒကာကြီးရဲ့ သွေးထဲမှာ ပါတဲ့ သွေးနီဥတွေက 'ဒါ ဗုဒ္ဓဘာသာ အဆုတ်၊ ဒါ ခရစ်ယာန် နှလုံး' လို့ ခွဲခြားပြီး အောက်ဆီဂျင် ပို့သလား။ မပို့ပါဘူး။ သူတို့က 'လူသား' ဆိုရင် အလုပ်လုပ်ပေးတာပဲ။ သိပ္ပံသဘောအရ ကြည့်ရင်လည်း သွေးဆိုတာ Universal (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ) ဖြစ်တယ်။ ဓမ္မသဘောအရ ကြည့်ရင်လည်း 'သဗ္ဗေ သတ္တာ' (သတ္တဝါအားလုံး) လို့ ဆိုထားတာပဲ။ ဘုရားလောင်း မျက်စိလှူတုန်းက သိကြားမင်းကို 'မင်းက ဘာလူမျိုးလဲ' လို့ မေးပြီးမှ လှူတာ မဟုတ်ဘူး။ လိုချင်တဲ့သူကို ပေးလိုက်တာပဲ" လို့ ရှင်းပြတယ်။
ပြီးတော့ Template T221 (Medical Ethics & Donor Consent Form) ကို ပြတယ်။ ဒီဖောင်မှာ "ကျွန်ုပ်၏ လှူဒါန်းမှုသည် လူသားအားလုံးအတွက် ဖြစ်သည်" ဆိုတဲ့ အချက် ပါပါတယ်။ ဦးကျော်စွာလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ သူ့ရဲ့ "အတ္တ" (ငါ့လူမျိုးမှ ဆိုတဲ့ အစွဲ) ကို လျှော့ချလိုက်ပြီး၊ "ဘယ်သူပဲ သုံးသုံးပါ၊ အသက်ရှင်ရင် ပြီးတာပါပဲ" ဆိုပြီး လက်မှတ်ထိုး လှူဒါန်းလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီနေ့က သူ့စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပီတိက အရင်ကနဲ့ မတူဘူး။ အကန့်အသတ်မရှိတဲ့ လွတ်လပ်မှုကို ခံစားလိုက်ရသလိုပါပဲ။
ကြည့်စမ်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ သွေးလှူတာချင်း တူပေမဲ့၊ စိတ်ထား (Attitude) ကွာရင် ရတဲ့ ကုသိုလ် ကွာပါတယ်။ သန့်ရှင်းတဲ့ သွေး ဖြစ်ဖို့အတွက် သန့်ရှင်းတဲ့ စေတနာ ပါဖို့ လိုပါတယ်။ အကန့်အသတ်မဲ့ ပေးလှူခြင်းကသာ ပါရမီမြောက်တဲ့ ဒါန ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုင်း... နိဂုံးချုပ် အနေနဲ့ ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ကြစို့။ ဒီနေ့ ဘုန်းကြီးတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "သွေးလှူဒါန်းခြင်းနှင့် အသက်" တရားတော်မှာ သွေးရောဂါဗေဒရဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး သဘောတရားနဲ့ အသက်လှူခြင်း (ဇီဝိတဒါန) တို့ကို နှိုင်းယှဉ် လေ့လာခဲ့ကြပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက် ကြည့်မယ်ဆိုရင် -
ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရခြင်း၊ သွေးလိုအပ်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ် ဖောက်ပြန်ခြင်းတွေဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" ပါ။ အဲဒီ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ်မှာ "ငါ့သွေး၊ ငါ့သား" လို့ တွယ်တာနေတဲ့ တဏှာက "သမုဒယသစ္စာ" ပါ။ အတ္တစွဲတွေ ကင်းပြီး၊ သူတစ်ပါး အသက်ကို ကယ်တင်ခြင်းဖြင့် ရရှိလာတဲ့ စိတ်နှလုံး ငြိမ်းချမ်းမှု၊ နောက်ဆုံး နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာက "နိရောဓသစ္စာ" ပါ။ အဲဒီလို လှူဒါန်းနိုင်ဖို့၊ မေတ္တာထားနိုင်ဖို့ ကျင့်ကြံနေတဲ့ သတိ၊ ဝီရိယ၊ ပညာ (မဂ္ဂင်) တရားတွေက "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံးလည်း မိမိတို့ရဲ့ သွေးသားကို သူတစ်ပါး အသက်ရှင်ရေးအတွက် ရက်ရောစွာ လှူဒါန်းနိုင်ကြပါစေ။ ထိုသို့ လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် ရရှိလာတဲ့ ကုသိုလ်စွမ်းအားကြောင့် ဘဝဆက်တိုင်း ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး၊ သူတစ်ပါး အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါတယ်။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ဇွန်လ (၁၄) ရက်၊ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Page ဖြစ်သော https://www.facebook.com/siridantamahapalakadailydhammatalk/ တွင် နေ့စဥ်တရားတော်နာ ကြွရောက်နိုင်ပါကြောင်းဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။
