Day: 091 | ၃၁ မတ် ၂၀၂၄ | မတ်လ သုံးသပ်ချက် (ကမ္မဝိပါက စစ်ဆေးခြင်းနှင့် စာရင်းစစ်နည်းပညာ) | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဝိပါကသုတ် | Karmic Audit
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၇) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ဒီရက်မြတ်ဟာ နှစ်တစ်နှစ်ရဲ့ ပထမဆုံး သုံးလပတ် (First Quarter) ပြီးဆုံးတဲ့ ရက်ဖြစ်သလို၊ နိုင်ငံတကာမှာ "အီစတာပွဲတော်" (Easter Sunday) ကျင်းပတဲ့ နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အီစတာ ဆိုတာ ပြန်လည်ရှင်သန်ခြင်း၊ ဘဝသစ် ပြန်စခြင်း ဆိုတဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ် ရှိပါတယ်။ ဒီကနေ့ တရားနာ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများ အားလုံးလည်း မတ်လ တစ်လတာလုံးမှာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ အကုသိုလ် အဟောင်းတွေ၊ စိတ်ညစ်စရာ အဟောင်းတွေကို ချန်ထားရစ်ခဲ့ပြီး၊ ဧပြီလ အကူးမှာ ကုသိုလ်စိတ် အသစ်တွေ၊ မျှော်လင့်ချက် အသစ်တွေနဲ့ ပြန်လည် ရှင်သန် နိုးထနိုင်ကြပါစေ၊ ဝမ်းမြောက်နုမော် သာဓုခေါ်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဦးစွာပထမ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေမှာ လကုန်ရင် စာရင်းချုပ်ကြရသလို၊ ငါတို့ရဲ့ ဘဝမှာလည်း တစ်လတာ ကုန်ဆုံးသွားတဲ့အခါ "ငါ ဘာတွေ လုပ်ခဲ့သလဲ၊ ဘာတွေ အမြတ်ထွက်ပြီး ဘာတွေ ရှုံးခဲ့သလဲ" ဆိုတာကို စာရင်းချုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကို "Karmic Audit" (ကံတရား စာရင်းစစ်ဆေးခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီတော့ တရားမဟောမီမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို အတိတ်က ကုသိုလ်တွေကို ပြန်လည် အောက်မေ့ပြီး ကြည်နူးမှု ရယူနိုင်ဖို့ "စာဂါနုဿတိ" သို့မဟုတ် "သီလာနုဿတိ" ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းကြည့်ကြရအောင်။ အားလုံးပဲ ခါးလေးတွေကို ဆန့်၊ မျက်လွှာလေးတွေကို ချပြီးတော့ ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်လိုက်ပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ တစ်လလုံးကို ရုပ်ရှင်ကား တစ်ကားလို စိတ်ထဲမှာ ပြန်ကြည့်လိုက်ပါ။ ကိုယ် ဘုရားရှိခိုးခဲ့တာတွေ၊ လှူဒါန်းခဲ့တာတွေ၊ စိတ်ကောင်း ထားခဲ့တာတွေကို ပြန်မြင်ယောင်လိုက်ပါ။
ဝင်လေ ရှူသွင်းလိုက်တိုင်း "ငါ ကောင်းတာတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်" ဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့အတူ ရင်ထဲမှာ အေးမြသွားပါစေ။ ထွက်လေ ရှူထုတ်လိုက်တိုင်း "ငါ့ရဲ့ ကုသိုလ်တွေဟာ ငါ့ရဲ့ အားကိုးရာပါ" ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့အတူ ပေါ့ပါးသွားပါစေ။ အကယ်၍ မကောင်းတာ လုပ်ခဲ့မိတာတွေ ပေါ်လာရင်လည်း "ဒါတွေက ပြီးသွားပါပြီ၊ သင်ခန်းစာ ယူပါမယ်" လို့ နှလုံးသွင်းပြီး ထွက်လေနဲ့အတူ မှုတ်ထုတ်လိုက်ပါ။ အတိတ်က ကုသိုလ် အရိပ်အာဝါသ အောက်မှာ ခိုလှုံရင်း စိတ်ကို ငြိမ်းချမ်းအောင် ဆက်လက် ရှုမှတ်နေကြရအောင်နော်။
ကဲ... စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ပြန်လည် သုံးသပ်နိုင်မယ့် အခြေအနေ ရောက်ပြီ ဆိုရင်၊ ဒီကနေ့ ခေတ်သစ် "စာရင်းစစ်ဆေးခြင်းနှင့် တာဝန်ခံမှု သိပ္ပံ" (Auditing & Accountability) နဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "ဝိပါက" (ကံ၏ အကျိုးပေး) သဘောတရားတွေကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။ ဒီနေ့ခေတ် စီးပွားရေး လောကမှာ "Audit" (စာရင်းစစ်ခြင်း) ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဟာ လကုန်တိုင်း၊ နှစ်ကုန်တိုင်းမှာ "Balance Sheet" (လက်ကျန်ရှင်းတမ်း) ထုတ်ရပါတယ်။ ဝင်ငွေ (Income) ဘယ်လောက်လဲ၊ ထွက်ငွေ (Expense) ဘယ်လောက်လဲ၊ အမြတ် (Profit) လား၊ အရှုံး (Loss) လား ဆိုတာကို တိတိကျကျ တွက်ချက်ရပါတယ်။ စာရင်းမရှင်းရင်၊ စာရင်းလိမ်ရင် အဲဒီ ကုမ္ပဏီဟာ ရေရှည်မှာ ဒေဝါလီ ခံရမှာ သေချာပါတယ်။ "Forensic Accounting" လို့ခေါ်တဲ့ မှုခင်းဆိုင်ရာ စာရင်းစစ်ဆေးမှုတွေမှာ ဆိုရင် ငွေကြေး လမ်းကြောင်း တစ်ခုချင်းစီကို ခြေရာခံပြီး အမှားအမှန် ဖော်ထုတ်ကြပါတယ်။ ဘယ်အရာမှ ဖုံးကွယ်ထားလို့ မရပါဘူး။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ငါတို့ရဲ့ ဘဝခရီးလမ်းဟာလည်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကြီး တစ်ခုနဲ့ တူပါတယ်။ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ငါတို့ဟာ "ကံ" (Kamma) ဆိုတဲ့ ငွေကြေးတွေကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေကြတာပါ။ မနက်မိုးလင်းလို့ ဘုရားရှိခိုးလိုက်ရင် "ကုသိုလ်" (Credit) ဝင်လာတယ်။ သူတစ်ပါးကို ဆဲဆိုလိုက်ရင် "အကုသိုလ်" (Debit) ထွက်သွားတယ်။ စီးပွားရေးမှာ စာရင်းစာအုပ် ရှိသလို၊ သဘာဝတရားကြီးမှာလည်း "ကမ္မနိယာမ" (Law of Kamma) ဆိုတဲ့ မမြင်ရတဲ့ Server ကြီး ရှိပါတယ်။ အဲဒီ Server ထဲမှာ ငါတို့ ပြုလုပ်သမျှ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ အားလုံးကို အလိုအလျောက် (Automatic) မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ ဘယ်သူမှ ရှောင်လွှဲလို့ မရပါဘူး။ အခွန်ရှောင်လို့ ရချင် ရမယ်၊ ကံကိုတော့ ရှောင်လို့ မရပါဘူး။ မတ်လ ကုန်တဲ့အခါ ကိုယ့်ရဲ့ စာရင်းကို ပြန်စစ်ကြည့်လိုက်ပါ။ မေတ္တာထားတာ များသလား၊ ဒေါသထွက်တာ များသလား။ သည်းခံတာ များသလား၊ စိတ်ဆတ်တာ များသလား။ အမြတ်ထွက်သလား၊ အရှုံးပေါ်သလား ဆိုတာ ကိုယ့်လိပ်ပြာ ကိုယ်သာ အသိဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
"Causality" (အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု) ဆိုတာ Physics မှာတင် မကဘူး၊ Moral Philosophy (ကိုယ်ကျင့်တရား ဒဿန) မှာလည်း အခိုင်အမာ ရှိပါတယ်။ Newton's Third Law အရ "Action and Reaction are equal and opposite" လို့ ဆိုသလို၊ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာလည်း "စေတနာ" (Intention) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လိုက်တာနဲ့ အဲဒီ စေတနာနဲ့ တန်ရာတန်ကြေး ရှိတဲ့ "ဝိပါက" (Result) ဟာ ပဲ့တင်သံလို လိုက်လာပါတယ်။ စာရင်းစစ် (Auditor) က အနီရောင် မှင်နဲ့ ဝိုင်းလိုက်သလို၊ ကံတရားကလည်း အကုသိုလ် လုပ်ရပ်တွေကို အနီရောင် မှင်နဲ့ ဝိုင်းပြီး၊ အချိန်တန်ရင် အတိုးနဲ့အရင်း ပေါင်းပြီး ပြန်ပေးဆပ်ခိုင်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "Audit" လုပ်တယ် ဆိုတာ အပြစ်ရှာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ် ရောက်အောင် ပြန်လည် တည့်မတ်ခြင်း (Correction) သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ခေတ်သစ် စာရင်းစစ် သဘောတရားနဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပါဠိတော်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒသကနိပါတ်၊ ဝိပါကသုတ် (သို့မဟုတ် ကမ္မနိဒါနသုတ်) မှာ ဘုရားရှင်က "ယံ ကမ္မံ ကရောတိ ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ တဿ ဒါယာဒေါ ဘဝိဿတိ" - ကောင်းမှု ဖြစ်စေ၊ မကောင်းမှု ဖြစ်စေ၊ ပြုလုပ်သော ကံ၏ အမွေခံသာလျှင် ဖြစ်ရလိမ့်မည် လို့ ဟောကြားတော်မူပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ဟာ သူလုပ်ခဲ့တဲ့ လုပ်ရပ်တွေကနေ ထွက်ပြေးလို့ မလွတ်ပါဘူး။ အရိပ်ဟာ လူကို မခွဲခွာသလို၊ ကံရဲ့ အကျိုးပေး (Vipaka) ဟာလည်း ပြုလုပ်သူနောက်ကို ထပ်ချပ်မကွာ လိုက်ပါနေပါတယ်။
ဒါကို သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ လယ်သမား တစ်ယောက်ဟာ စပါးစိုက်ရင် စပါး ရမယ်၊ ပဲစိုက်ရင် ပဲ ရမယ်။ ဒါဟာ သဘာဝ နိယာမပါ။ မတ်လ အတွင်းမှာ သူတော်ကောင်းတို့ ဘာမျိုးစေ့တွေ စိုက်ခဲ့သလဲ။ ဒေါသ မျိုးစေ့တွေ စိုက်ခဲ့ရင် လာမယ့် လတွေမှာ ရန်သူတွေ၊ ပြဿနာတွေ ဆိုတဲ့ အသီးအပွင့်တွေကို စားသုံးရလိမ့်မယ်။ မေတ္တာ မျိုးစေ့တွေ စိုက်ခဲ့ရင် မိတ်ဆွေကောင်းတွေ၊ စိတ်ချမ်းသာမှုတွေ ဆိုတဲ့ အသီးအပွင့်တွေကို စားသုံးရလိမ့်မယ်။ ဘုရားရှင်က "ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ" (ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာဟု ယုံကြည်သော ဉာဏ်) ကို အမြဲတမ်း နှလုံးသွင်းဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။ လကုန်တိုင်း လကုန်တိုင်း ကိုယ့်ရဲ့ "ကံစာရင်း" ကို ပြန်စစ်ဆေးခြင်းဟာ အဲဒီ ဉာဏ်ကို ထက်မြက်အောင် သွေးနေတာပါပဲ။
ဒီနေရာမှာ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ လမ်းညွှန်ချက် (Verse 227 - Repeat Theme) နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင် အနာဂါမိမဂ် (Non-Returner Path) ဉာဏ်စဉ်မှာ "ကုက္ကုစ္စ" (Remorse) လို့ခေါ်တဲ့ နောင်တရ ပူပန်ခြင်းကို ပယ်သတ်နိုင်ပုံကို တွေ့ရပါတယ်။ ပုထုဇဉ်တွေက အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်ရင် "ငါ မှားခဲ့တာတွေ၊ ငါ့ကို သူများတွေ လုပ်ခဲ့တာတွေ" ကို တွေးပြီး ဝမ်းနည်း ပူဆွေးတတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ အကုသိုလ် စာရင်းကို ကြည့်ပြီး ထပ်ရှုံးနေတာပါ။ အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ သို့မဟုတ် ဝိပဿနာ ဉာဏ်ရှိသူတွေကျတော့ အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်တဲ့အခါ "သင်ခန်းစာ" (Lesson Learned) အနေနဲ့ပဲ ကြည့်ပါတယ်။ "ဒီအမှားမျိုး နောက်မလုပ်တော့ဘူး" လို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီး၊ စိတ်ကို ကြည်လင်အောင် ထားပါတယ်။ အမှားကို နောင်တရပြီး ပူလောင်နေတာက "ဒေါသ"၊ အမှားကို ပြင်ဆင်ပြီး ရှေ့ဆက်တာက "ပညာ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ သုံးသပ်ချက် လုပ်တဲ့အခါမှာ နောင်တရဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ ပြုပြင် ပြောင်းလဲဖို့ (To Reform) အတွက်သာ ရည်ရွယ်ရပါမယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီ "လကုန် သုံးသပ်ချက်" (Month End Review) ကို လက်တွေ့ ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲ။ "Method #77 - တစ်နေ့တာ (သို့မဟုတ် တစ်လတာ) ပြန်လည်သုံးသပ်နည်း" (Retrospection Method) ကို အသုံးပြုပြီး ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။
ညဘက် အိပ်ရာမဝင်ခင်၊ သို့မဟုတ် တစ်လကုန်ဆုံးတဲ့ အချိန်မှာ ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို "Rewind" (နောက်ပြန်ရစ်) လုပ်ကြည့်ပါ။
၁။ အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်မြင်ပါ: "ဒီလထဲမှာ ငါ ဘာတွေ အဓိက လုပ်ခဲ့သလဲ"။ ရန်ဖြစ်ခဲ့တာ၊ လှူဒါန်းခဲ့တာ၊ စိတ်ဆိုးခဲ့တာ၊ ဝမ်းသာခဲ့တာတွေကို ရုပ်ရှင်ကား တစ်ကားလို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။
၂။ စိတ်ကို စစ်ဆေးပါ: အဲဒီ အဖြစ်အပျက်တွေ ဖြစ်တုန်းက ငါ့စိတ် ဘယ်လို ရှိခဲ့သလဲ။ "ဒေါသ ဖြစ်ခဲ့သလား၊ မေတ္တာ ဖြစ်ခဲ့သလား"။ (Audit the Intention).
၃။ ဉာဏ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ပါ: "ဒီလုပ်ရပ်က ကုသိုလ်လား၊ အကုသိုလ်လား"။ အကုသိုလ် ဆိုရင် "နောက်မလုပ်တော့ဘူး" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုပါ။ ကုသိုလ် ဆိုရင် "ဝမ်းမြောက်တယ်၊ ဆက်လုပ်မယ်" လို့ သာဓု ခေါ်ပါ။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာက "ငါ လုပ်ခဲ့တာ" (Personalization) ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဖြုတ်ပြီး ရှုဖို့ပါပဲ။
"အတိတ်က လုပ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်နာမ်တွေဟာ ချုပ်ပျောက်သွားခဲ့ပါပြီ။ အခု ပြန်တွေးနေတာက ပစ္စုပ္ပန် စိတ်အသစ်ပါ။ အတိတ်က အမှားကို အခုစိတ်နဲ့ သွားပြီး ခံစားမနေပါနဲ့။ အတိတ်က အကြောင်းတရား၊ အခုက အကျိုးတရား လို့ပဲ ရှုမြင်ပါ"
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ ဒိဋ္ဌိသုံးမျိုး ဖြုတ်ပုံကို ဒီ "သုံးသပ်ချက်" (Review) အပေါ်မှာ တင်ပြီး ရှုမှတ်ကြည့်ကြမယ်။
ပထမဆုံး သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ။
အတိတ်က လုပ်ရပ်တွေကို ပြန်စဉ်းစားတဲ့အခါ "ငါ လုပ်ခဲ့တာ၊ ငါ မှားခဲ့တာ၊ ငါ တော်ခဲ့တာ" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "အဲဒီအချိန်က အကြောင်းအကျိုး တိုက်ဆိုင်လို့ ကာယကံ၊ ဝစီကံတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာပါလား" လို့ မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ လုပ်သူ (Doer) ဟာ "စေတနာ" သက်သက်၊ ခံစားသူ (Receiver) ဟာ "ဝေဒနာ" သက်သက်။ "ငါ" မရှိဘူး။ ဒီလို မြင်ရင် အတိတ်ကို တွေးပြီး မာနဖြစ်တာ၊ နောင်တရတာတွေ ကင်းစင်သွားပါလိမ့်မယ်။
ဒုတိယ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ။
မတ်လ တစ်လလုံး ကုန်ဆုံးသွားပြီ။ ပြန်ခေါ်လို့ ရသေးလား။ မရတော့ပါဘူး။ အဲဒီတုန်းက ပျော်ခဲ့တာတွေ၊ ငိုခဲ့တာတွေ အားလုံးဟာ အိပ်မက်လိုပဲ ပျောက်ကွယ်သွားပါပြီ။ "ဪ... တစ်လတာ အချိန်တွေလည်း မမြဲ၊ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ သင်္ခါရတွေလည်း မမြဲပါလား" လို့ အနိစ္စသဘောကို ဆင်ခြင်ပါ။ ဒါဆိုရင် အတိတ်ကို တွယ်တာတဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။
တတိယ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ။
အဖြစ်အပျက်တွေ ပျောက်သွားပေမဲ့၊ ဘာကျန်ခဲ့သလဲ။ "ကံ" (Kamma) ကျန်ခဲ့တယ်။ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် စွမ်းအင်တွေဟာ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ကိန်းအောင်းနေဆဲပါပဲ။ "လုပ်သမျှ အလကား မဖြစ်ဘူး၊ အကျိုးပေး ရှိတယ်" ဆိုတာကို နားလည်ရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "ငါ ကောင်းတာ လုပ်ရင် ကောင်းကျိုး ရမယ်" ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့ ရှေ့ဆက် လျှောက်လှမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲ ဆိုတာကို ပြတိုက်မှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case-2491) နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ မတ်လကုန်ခါနီး တစ်ရက်မှာ သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဌာနမှာ "မသက်" ဆိုတဲ့ စာရင်းကိုင် မလေး တစ်ယောက် စိတ်ညစ်နေပါတယ်။ သူက လကုန် စာရင်းချုပ် (Month End Closing) လုပ်နေတာ၊ စာရင်းက ငွေအနည်းငယ် လိုနေတယ်။ ဘယ်လောက်မှ မများပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ စာရင်းမကိုက်တော့ သူ အရမ်း စိုးရိမ်နေတယ်။ "ငါ မှားသွားပြီ၊ ငါ့ကို အထင်လွဲကြမလား၊ ငါ အလုပ်ဖြုတ်ခံရမလား" ဆိုပြီး "ဒေါသ" (Worry/Fear) မီးတွေ လောင်နေပါတယ်။ သူက အမှားကို ဖုံးဖိဖို့ ကြိုးစားမလား၊ ကိုယ့်ပိုက်ဆံ စိုက်ထည့်လိုက်ရမလား ဆိုပြီး တွေဝေ (Moha) နေပါတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်တာဝန်ခံ "ကိုမင်း" ရောက်လာပါတယ်။ ကိုမင်းက မသက်ရဲ့ မျက်နှာပျက်နေတာကို မြင်တော့ မေးမြန်းပါတယ်။ မသက်က ငိုမဲ့မဲ့နဲ့ အမှန်အတိုင်း ပြောပြတယ်။ ကိုမင်းက ပြတိုက်ရဲ့ "ဘဏ္ဍာရေး တာဝန်ခံမှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မူဝါဒ" (Policy 30, Article 30.3 - Financial Transparency) ကို ကိုင်စွဲထားသူပါ။ ကိုမင်းက မသက်ကို နှစ်သိမ့်ပေးပါတယ်။ "မသက်... ငွေစာရင်း လိုတာက ပြဿနာ သေးသေးလေးပါ။ ပြန်စစ်ရင် တွေ့မှာပါ။ ဒါပေမဲ့ မသက်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်နေတဲ့ 'ပူလောင်မှု' ကမှ ပြဿနာ အကြီးကြီး။ မသက်က ငွေစာရင်းကိုပဲ စစ်နေတာ၊ ကိုယ့်ရဲ့ 'စိတ်စာရင်း' (Mental Audit) ကို မစစ်မိဘူး။ စာရင်းမှားတာက လူ့သဘာဝ (Human Error) ပါ။ အဲဒီ အမှားအပေါ်မှာ ကြောက်ရွံ့နေတာက အကုသိုလ်ပါ။ အခု စိတ်ကို အရင် ငြိမ်အောင် လုပ်ပါ။ 'မှားရင် ပြင်မယ်' ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ ပြန်စစ်ပါ။ အမှန်တရားကို ရင်ဆိုင်ရဲတာဟာ ကုသိုလ်ပါ" လို့ ဓမ္မနဲ့ ယှဉ်ပြီး လမ်းညွှန်လိုက်ပါတယ်။
ကိုမင်းရဲ့ စကားကြောင့် မသက် စိတ်အေးသွားတယ်။ သူက ကြောက်စိတ်ကို ဖယ်ပြီး၊ သတိနဲ့ စာရင်းကို ပြန်စစ်တယ်။ ခဏနေတော့ ပေါင်းခြင်း မှားနေတဲ့ နေရာလေး တစ်ခုကို သွားတွေ့တယ်။ ပြန်ပြင်လိုက်တော့ စာရင်းကွက်တိ ကိုက်သွားတယ်။ မသက် ဝမ်းသာသွားတယ်။ "ကျေးဇူးပါပဲ ဆရာ။ ကျွန်မက အပြင်စာရင်းကိုပဲ ကြည့်ပြီး အတွင်းစိတ်ကို မကြည့်မိလို့ ပူလောင်နေရတာပါ" လို့ ဝန်ခံပါတယ်။ အဲဒီနေ့ကစပြီး မသက်ဟာ လကုန်တိုင်း စာရင်းချုပ်ရင် ငွေစာရင်းတင် မကဘူး၊ သူ့ရဲ့ တစ်လတာ စိတ်နေသဘောထား စာရင်းကိုပါ တွဲပြီး စစ်ဆေးတဲ့ အလေ့အကျင့် ရသွားပါတယ်။ ဒါဟာ လုပ်ငန်းခွင် မူဝါဒကို ဓမ္မကျင့်စဉ်အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်တဲ့ အောင်မြင်မှုပါပဲ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ မတ်လ သုံးသပ်ချက် တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ကြရအောင်။ လောကမှာ အတိတ်က အမှားတွေကြောင့် နောင်တရတာ၊ အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်တာ၊ ကံတရားရဲ့ အကျိုးပေးကို ခံစားရတာ အားလုံးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" မည်ပါတယ်။ အဲဒီ ဒုက္ခတွေကို ဖြစ်စေတဲ့ အရာကတော့ "ငါ ခံစားရတယ်၊ ငါ့အမှား၊ ငါ့အမှန်" ဆိုပြီး စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ၊ မာန (သမုဒယသစ္စာ) ပါပဲ။ အဲဒီ စွဲလမ်းမှုတွေ ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ အတိတ်ကို သင်ခန်းစာယူ၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို အကောင်းဆုံး တည်ဆောက်နိုင်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုဟာ "နိရောဓသစ္စာ" မည်ပါတယ်။ အဲဒီ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရဖို့အတွက် ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်ပြန်စစ်ဆေးခြင်း (Self-audit)၊ သတိပဋ္ဌာန် ပွားများခြင်း ဆိုတဲ့ ကျင့်စဉ်တွေဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါတယ်။
ဒီနေ့ မတ်လရဲ့ နောက်ဆုံးရက်၊ အီစတာပွဲတော် ရက်မြတ်မှာ သူတော်ကောင်းများ အားလုံး မိမိတို့ရဲ့ တစ်လတာ ကံစာရင်းကို မှန်ကန်စွာ စစ်ဆေးပြီး၊ အရှုံး (အကုသိုလ်) များကို လျှော့ချကာ၊ အမြတ် (ကုသိုလ်) များကို တိုးပွားအောင် ကြိုးစားနိုင်ကြပါစေ။ "ကောင်းတာလုပ်ရင် ကောင်းတာဖြစ်မယ်" ဆိုတဲ့ ကံတရားကို ယုံကြည်ပြီး၊ လာမယ့် ဧပြီလသစ်ကို စိတ်သစ် လူသစ်များဖြင့် ဖြတ်သန်းနိုင်ကြပါစေ။ ဒီနေ့ ဟောခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်များကို ဝမ်းမြောက်နုမော် သာဓုခေါ်ဆိုနိုင်ကြပြီး ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၃၁ မတ် ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
No comments:
Post a Comment
Note: Only a member of this blog may post a comment.