Day: 069 | ၀၉ မတ် ၂၀၂၄ | ကံကြီးထိုက်ခြင်း (Garuka) | ဝိနည်း၊ အာနန္ဒရိယကံ | Felony Law

 

Day: 069 | ၀၉ မတ် ၂၀၂၄ | ကံကြီးထိုက်ခြင်း (Garuka) | ဝိနည်း၊ အာနန္ဒရိယကံ | Felony Law

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၉) ရက်နေ့၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ ဓမ္မသဘင်ကို တက်ရောက်လာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အမှားအမှန်ကို တိတိကျကျ စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ တရားသူကြီး ကောင်းတစ်ယောက်လို အသိဉာဏ်ပညာများ ရင့်သန်ပြီး၊ ဘဝသံသရာ တစ်လျှောက်လုံး ကြီးလေးသော အမှားကင်းစင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကကြီးမှာ လူတိုင်းဟာ အမှားနဲ့ မကင်းနိုင်ကြပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ တချို့သော အမှားတွေဟာ ပြင်ဆင်လို့ ရနိုင်ပေမဲ့၊ တချို့သော အမှားတွေ ကတော့ တစ်ဘဝစာသာမက သံသရာ တစ်လျှောက်လုံးကိုပါ မီးလောင်တိုက် သွင်းပစ်နိုင်လောက်အောင် ကြီးလေးလှပါတယ်။

ဒီတော့ကာ အင်မတန် လေးနက်လှတဲ့ ဒီတရားတော်ကို မနာယူခင်မှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ ဒီကနေ့ဟာ "ကံကြီးထိုက်ခြင်း" ဆိုတဲ့ ကြီးမားတဲ့ အကြောင်းအရာကို ဆွေးနွေးမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ "ဟိရီ ဩတ္တပ္ပ" ဆိုတဲ့ အကုသိုလ်ကို ရှက်ခြင်း၊ ကြောက်ခြင်း တရားတွေကို အာရုံပြုပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားများကြည့်ကြစို့။ နှာသီးဖျားမှာ ဝင်လာတဲ့ လေကလေးကို ဝင်မှန်းသိ၊ ထွက်သွားတဲ့ လေကလေးကို ထွက်မှန်းသိအောင် သတိလေး ကပ်ထားလိုက်ပါ နော်။ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ ဆိုရင်၊ ဒီဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အာရုံပြုရင်း "ငါသည် မကောင်းမှု ဒုစရိုက် လုပ်ရမည်ကို အလွန်တရာ ကြောက်ရွံ့ပါ၏" လို့ စိတ်ထဲကနေ လေးလေးနက်နက် နှလုံးသွင်းကြည့်စမ်းပါ။

 "အရှင်ဘုရား... တရားထိုင်တယ် ဆိုတာ အေးချမ်းဖို့ မဟုတ်ဘူးလား၊ ဘာဖြစ်လို့ ကြောက်စိတ်ကို မွေးခိုင်းနေတာလဲ" တဲ့။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဒီကြောက်စိတ်ဟာ ပုထုဇဉ်တွေ ကြောက်တဲ့ သရဲတစ္ဆေကို ကြောက်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ မီးပူကို ကိုင်မိရင် လောင်ကျွမ်းမယ် ဆိုတာကို သိလို့ ကြောက်တဲ့ "ပညာနဲ့ ယှဉ်တဲ့ အကြောက်တရား (ဩတ္တပ္ပ)" ကို ဆိုလိုတာပါ။ ကမ္မနိယာမရဲ့ အကျိုးပေး အင်မတန် ပြင်းထန်ပုံကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းဟာ တို့တစ်တွေရဲ့ စိတ်နှလုံးကို မကောင်းမှုဘက် မရောက်အောင် တားဆီးပေးတဲ့ အကောင်းဆုံးသော အစောင့်အရှောက် (Protector) ကြီး ပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ချောက်ကမ်းပါး အစွန်းမှာ လမ်းလျှောက်နေတဲ့ သူတစ်ယောက်ဟာ အောက်ကို ပြုတ်ကျသွားမှာကို ကြောက်တဲ့ စိတ်ရှိလို့သာ သတိထားပြီး လျှောက်တာပါ။ အဲဒီ ကြောက်စိတ် မရှိရင် ပေါ့ပေါ့ဆဆ လျှောက်ပြီး ချောက်ထဲ ကျသွားမှာပါပဲ။ အဲဒီလိုပါပဲ၊ ငါတို့ရဲ့ သံသရာ ခရီးလမ်းမှာလည်း အပါယ်လေးဘုံ ဆိုတဲ့ ချောက်ကမ်းပါးကြီးက အမြဲတမ်း ဟဟကြီး ရှိနေပါတယ်။ "ငါ့ရဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ အမှားလေး တစ်ခုကြောင့်၊ ဒီချောက်ကမ်းပါးထဲကို ပြုတ်ကျသွားနိုင်ပါတကား" လို့ သံဝေဂဉာဏ်နဲ့ ကြောက်ရွံ့တတ်ခြင်းဟာ အင်မတန် မွန်မြတ်တဲ့ စိတ်အခြေအနေပါပဲ။ အဲဒီ "ကြောက်ရွံ့တတ်တဲ့ သတိ" လေးကို လက်ကိုင်ထားပြီး "သိတယ်... သိတယ်" လို့ အေးအေးဆေးဆေးလေး ဆက်လက် ရှုမှတ်နေလိုက်ပါ။ စိတ်ကလေးဟာ အကုသိုလ်ကင်းပြီး အင်မတန်မှ ဖြူစင် တည်ငြိမ်လာပါလိမ့်မယ်။

ကဲ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အကုသိုလ်ကို ကြောက်ရွံ့တဲ့ သတိတရားလေး ကိန်းဝပ်သွားပြီ ဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ခေတ်သစ် ဥပဒေပညာရပ် ထဲက "ကြီးလေးသော ရာဇဝတ်မှု (Felony Law)" အကြောင်းနဲ့ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဝိနည်းပိဋကတ်တော်မှာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "အာနန္ဒရိယကံ (Garuka Kamma)" အကြောင်းအရာတွေကို ချိန်ထိုးပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။

ဒီနေ့ခေတ် ဥပဒေပညာရပ် (Jurisprudence) မှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ (Criminal Law) ကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် အဆင့်နှစ်ဆင့် ခွဲခြားထားပါတယ်။ သာမန် ပြစ်မှုလေးတွေဖြစ်တဲ့ ယာဉ်စည်းကမ်း ချိုးဖောက်တာ၊ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားတာ လောက်ကို "Misdemeanor (ပေါ့ပါးသော ပြစ်မှု)" လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူသတ်မှု၊ နိုင်ငံတော် ပုန်ကန်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှု လိုမျိုး လူ့အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလုံးကို ဆိုးဆိုးရွားရွား ထိခိုက်စေတဲ့ ပြစ်မှုတွေကိုတော့ "Felony (ကြီးလေးသော ရာဇဝတ်မှု)" လို့ အတိအကျ သတ်မှတ် ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဒီနှစ်ခုရဲ့ ပြစ်ဒဏ် သတ်မှတ်ချက်ဟာ ကောင်းကင်နဲ့ မြေကြီးလို ကွာခြားပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သာမန် ပြစ်မှု (Misdemeanor) ကျူးလွန်တဲ့ သူတစ်ယောက်ဟာ ဒဏ်ကြေး ဆောင်လိုက်တာ၊ သို့မဟုတ် ရက်အနည်းငယ် ထောင်ကျခံလိုက်တာနဲ့ သူ့ရဲ့ ပြစ်ဒဏ် ကျေအေးသွားပါတယ်။ နောက်ထပ် ဥပဒေရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုက "ကာလစည်းကမ်းသတ် (Statute of Limitations)" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ သာမန် ပြစ်မှုတစ်ခုကို ကျူးလွန်ပြီး၊ နှစ်အနည်းငယ် ကြာတဲ့အထိ တရားစွဲဆိုခြင်း မရှိရင်၊ အဲဒီအမှုကို နောက်ထပ် ပြန်စွဲလို့ မရတော့ပါဘူး။ ဥပဒေကနေ အလိုအလျောက် ပယ်ဖျက်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အချိန်က အဲဒီ အမှားကို ကုစားပေးလိုက်တဲ့ သဘောပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ "Felony" လို့ခေါ်တဲ့ ကြီးလေးတဲ့ လူသတ်မှု မျိုးတွေမှာတော့ အဲဒီ "ကာလစည်းကမ်းသတ်" ဆိုတာ လုံးဝ (လုံးဝ) မရှိပါဘူး။ လူတစ်ယောက်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၃၀ က လူသတ်ခဲ့တယ် ဆိုပါစို့။ အခုအချိန်မှာ သူဟာ အလွန် လိမ္မာရေးခြားရှိတဲ့ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်ပဲ ဖြစ်နေပါစေ၊ သူဌေးကြီးပဲ ဖြစ်နေပါစေ၊ အဲဒီ အတိတ်က လူသတ်မှုအတွက် DNA အထောက်အထားသာ ပေါ်လာရင် အခုချက်ချင်း ဖမ်းဆီးပြီး တစ်သက်တစ်ကျွန်း ဖြစ်စေ၊ သေဒဏ် ဖြစ်စေ ချမှတ်ခံရမှာ အသေအချာပါပဲ။ အချိန်ဘယ်လောက် ကြာကြာ၊ သူ ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းတဲ့ အလုပ်တွေ ပြန်လုပ်နေပါစေ၊ အဲဒီ ကြီးလေးတဲ့ ပြစ်မှု (Felony) ရဲ့ အကျိုးဆက်ကနေ ဘယ်လိုမှ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်ခွင့် မရှိပါဘူး။ ဒါဟာ ဥပဒေရဲ့ အပြင်းထန်ဆုံးသော အချက်ပါပဲ။

 "Felony" မှု ကျူးလွန်ထားတဲ့ သူတစ်ယောက်ဟာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီး ထောင်က ထွက်လာရင်တောင်မှ၊ သူ့ရဲ့ မှတ်တမ်း (Criminal Record) မှာ အဲဒီ အမည်းစက်ကြီးက တစ်သက်လုံး ကပ်ပါသွားပါပြီ။ နိုင်ငံရေး ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခွင့် မရှိတော့ဘူး၊ သေနတ် ကိုင်ဆောင်ခွင့် မရှိတော့ဘူး၊ အရေးကြီးတဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေမှာ ဝင်လုပ်ခွင့် လုံးဝ ပိတ်ပင်ခံလိုက်ရပါတယ်။ ဒါဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းက သူ့ကို ပေးလိုက်တဲ့ အပြင်းထန်ဆုံး အကျိုးဆက် (Consequence) ပါပဲ။ ပြုပြင်လို့ မရတော့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းကြီး ဖြစ်သွားတာပါ။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ခေတ်သစ် ဥပဒေပညာရှင်တွေက "ကြီးလေးသော ပြစ်မှု (Felony) ဟာ ကာလစည်းကမ်းသတ် မရှိဘူး၊ ကုစားလို့ မရဘူး" လို့ ပြောနေတဲ့ အချိန်မှာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ သံသရာရဲ့ အပြင်းထန်ဆုံးသော Felony Law ကြီး ဖြစ်တဲ့ "အာနန္ဒရိယကံ" သို့မဟုတ် "ဂရုကကံ (ကြီးလေးသောကံ)" အကြောင်းကို ဝိနည်းပိဋကတ်တော်တွေမှာ အတိအကျ ဓာတ်ခွဲ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ လူ့ဥပဒေက ဒီဘဝ တစ်ဘဝတည်းကိုပဲ အပြစ်ပေးနိုင်ပေမဲ့၊ ကမ္မနိယာမရဲ့ ဂရုကကံ ဥပဒေကတော့ သံသရာ အဆက်ဆက်ကို လောင်ကျွမ်းစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ ဥပဒေပညာရပ်နဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော် ဘယ်လို တစ်ထပ်တည်း ကျနေသလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ် ချိန်ထိုး ကြည့်ကြရအောင်...

ဝိနည်းပိဋကတ်၊ မဟာဝဂ် ပါဠိတော်နဲ့ အခြားသော သုတ္တန် ကျမ်းစာတွေမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ကုစားလို့ လုံးဝ မရနိုင်တဲ့၊ ချက်ချင်း အကျိုးပေးမယ့် "ပဉ္စာနန္တရိယကံ (ငါးပါးသော အာနန္ဒရိယကံ)" အကြောင်းကို အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ပါဠိတော်မှာ "မာတုဃာတကံ၊ ပိတုဃာတကံ၊ အရဟန္တဃာတကံ၊ လောဟိတုပ္ပါဒကံ၊ သံဃဘေဒကံ" လို့ ခေါ်ဆိုပါတယ်။ ဒီကံ ငါးပါးထဲက တစ်ပါးပါးကို ကျူးလွန်မိရင် သံသရာရဲ့ အကြီးမားဆုံးသော Felony ပြစ်မှုကြီးကို ကျူးလွန်လိုက်တာပါပဲ။

ဒီပါဠိတော်လေးကို တစ်လုံးချင်း အနက် (Nissaya) ဖွင့်ကြည့်ကြရအောင်။ မာတုဃာတကံ - မိခင်အရင်းကို သေစေခြင်းငှာ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် လည်းကောင်း၊ ပိတုဃာတကံ - ဖခင်အရင်းကို သေစေခြင်းငှာ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် လည်းကောင်း၊ အရဟန္တဃာတကံ - ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် လည်းကောင်း၊ လောဟိတုပ္ပါဒကံ - မြတ်စွာဘုရားရှင်အား သွေးစိမ်းတည်အောင် ပြစ်မှားခြင်းသည် လည်းကောင်း၊ သံဃဘေဒကံ - ညီညွတ်နေသော သံဃာတော်များကို ကွဲပြားအောင် သွေးခွဲခြင်းသည် လည်းကောင်း။ ဤငါးပါးသော ကံတို့သည် အခြားမဲ့သော ဘဝ၌ (ကြားမလပ်ဘဲ) အပါယ်ငရဲသို့ မလွဲမသွေ ကျရောက်စေတတ်သော အာနန္ဒရိယကံ မည်ပေ၏ လို့ အနက်ရပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သာမန် အကုသိုလ်ကံ တွေဟာ ကိုယ်က ကုသိုလ်တရားတွေ အများကြီး ပြန်လုပ်ရင် အကျိုးပေးခွင့် မရဘဲ "အဟောသိကံ" ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအာနန္ဒရိယကံကြီး ကို ကျူးလွန်ပြီးသွားရင်တော့၊ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ နောက်ပိုင်းမှာ ရွှေတိဂုံဘုရားလောက် ကြီးတဲ့ ဘုရားတွေပဲ တည်တည်၊ တရားတွေပဲ ဘယ်လောက် အားထုတ် အားထုတ်၊ ဒီဘဝမှာ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုတာ လုံးဝ (လုံးဝ) မရနိုင်တော့ပါဘူး။ ဥပဒေမှာ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခွင့် ပိတ်လိုက်သလို၊ သံသရာမှာ မဂ်ဖိုလ် ရခွင့် အပြီးအပိုင် ပိတ်ပင်ခံလိုက်ရတာပါ။ ပြီးတာနဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး ပျက်ကျသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ ဘယ်လို ကုသိုလ်ကံကမှ ဝင်ရောက် ကယ်တင်ခွင့် မရဘဲ အဝီစိငရဲကို တန်းပြီး ကျရောက်မှာ အသေအချာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

 "အရှင်ဘုရား... ဘာဖြစ်လို့ မိဘကို ပြစ်မှားတာက အဲဒီလောက်တောင် ကြီးလေးရတာလဲ" တဲ့။ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့ နော်။ လောကမှာ မိဘဆိုတာ ကိုယ့်ကို အသက်သွေးကြော ပေးခဲ့တဲ့ အကြီးမားဆုံး ကျေးဇူးရှင် (Ultimate Benefactors) တွေပါ။ အဲဒီလို အတိုင်းအဆ မရှိတဲ့ ကျေးဇူးတရားကို ကျေးဇူးမှန်း မသိဘဲ၊ ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ် ပြစ်မှားနိုင်တဲ့ စိတ်အခြေအနေ ဆိုတာ အလွန်တရာမှ ရိုင်းစိုင်း ကြမ်းတမ်းပြီး၊ အဝိဇ္ဇာ အမှောင် အထုအထည် အကြီးမားဆုံး ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ အခြေအနေပါပဲ။ အဲဒီလောက် ကြမ်းတမ်းတဲ့ အကုသိုလ် စွမ်းအင် (Negative Energy) ကြီးကို ဘယ်လို ကုသိုလ် စွမ်းအင်ကမှ ဝင်ပြီး မဖျက်ဆီးနိုင်တော့ပါဘူး။ ဒါဟာ ကမ္မနိယာမရဲ့ သဘာဝ ရူပဗေဒ သဘောတရားပါပဲ။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ကြည့်ရရင်... အဇာတသတ် မင်းသားရဲ့ ဇာတ်လမ်းကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အဇာတသတ် မင်းသားဟာ တကယ့်ကို ပါရမီရှင် တစ်ဦးပါ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတော်ကို နာယူခွင့် ရရင် သောတာပန် အဖြစ်ကို ချက်ချင်း ရောက်ရှိနိုင်တဲ့ ဉာဏ်ပညာ မျိုးစေ့ ပါလာသူပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒေဝဒတ်ရဲ့ သွေးထိုးမှုကြောင့်၊ သူ့ရဲ့ ဖခင်ရင်း ဖြစ်တဲ့ ဗိမ္ဗိသာရ မင်းကြီးကို ထောင်ချပြီး သတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလို သတ်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ သူ အကြီးအကျယ် နောင်တရပါတယ်။ ဘုရားရှင်ဆီ သွားပြီး သာမညဖလသုတ် တရားတော်ကြီးကို နာယူပါတယ်။ တရားနာနေတုန်းမှာ သူ့ရဲ့ ဉာဏ်တွေ အင်မတန် ပွင့်လင်းလာပေမဲ့၊ အဆုံးမှာ သောတာပန် မဖြစ်ခဲ့ပါဘူး။ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ သူ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ "ပိတုဃာတကံ" ဆိုတဲ့ Felony ကြီးက မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို အမိုးကြီး တစ်ခုလို အခိုင်အမာ ပိတ်ဆို့ထားလိုက်လို့ပါပဲ။ ပြင်လို့ မရတော့တဲ့ သမိုင်း ဖြစ်သွားတာပါပဲ။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီတော့ ဥပဒေမှာ ပြစ်မှုကြီးတွေ ကျူးလွန်ရင် တစ်သက်လုံး ဒုက္ခရောက်သလို၊ ကမ္မနိယာမမှာလည်း ကံကြီးထိုက်ရင် သံသရာ အဆက်ဆက် လောင်ကျွမ်းရတယ် ဆိုတာ သေချာသွားပါပြီ။ ဒီလောက် ကြောက်စရာ ကောင်းလှတဲ့ အကုသိုလ် ကံကြီးတွေဟာ ဘယ်ကနေ စတင် လာသလဲ၊ အဲဒီ ကံကြီးတွေကို ကျူးလွန်မိအောင် တွန်းပို့နေတဲ့ ယန္တရားကြီးကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ပညာနဲ့ ဘယ်လို ဓာတ်ခွဲ ဖြိုခွဲမလဲ ဆိုတဲ့ ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး ရှုကွက်ဘက်ကို ကူးကြရအောင်။

လူတစ်ယောက်ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ မိဘကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ကျေးဇူးရှင်ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဒေါသတကြီးနဲ့ ပြစ်မှားတော့မယ့် အခိုက်အတန့်လေးမှာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သွားသလဲ ဆိုတာကို သတိ (Sati) နဲ့ အဏုစိတ် စောင့်ကြည့်ကြစို့။ ပထမဆုံး အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မျက်စိအကြည်ဓာတ် (စက္ခုဒွါရ) သို့မဟုတ် နားအကြည်ဓာတ် (သောတဒွါရ) နဲ့၊ ဟိုဘက်က မိဘရဲ့ ပြုမူလှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် အသံ (ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ) တို့ လာတိုက်မိပါတယ်။ မိဘက ကိုယ့်ကို ဆူပူနေတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီလို ဒွါရနဲ့ အာရုံ တိုက်ခိုက်မိလိုက်တဲ့ စက္ကန့်လေးမှာပဲ ကြားသိစိတ် (သောတဝိညာဉ်) လေး ဖျတ်ကနဲ ပေါ်လာပါတယ်။

အဲဒီ ကြားသိစိတ်လေး ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အထိ "အမေ ငါ့ကို ဆူနေတယ်၊ အဖေ ငါ့ကို ကန့်သတ်နေတယ်" ဆိုတဲ့ အသိ မပါသေးပါဘူး။ အသံလှိုင်းကို အသံလှိုင်း သက်သက် ကြားရုံ သက်သက်မျှသာ ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးပါး ပေါင်းဆုံသွားတာကို "ဖဿ" (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဖဿလေး ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် နောက်ကနေ ကပ်လျက် "ဝေဒနာ" ဆိုတဲ့ ခံစားမှု ပေါ်လာပါတယ်။ အသံကျယ်ကျယ် ကြားရတဲ့ အတွက် မနှစ်မြို့တဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ လေး ပေါ်လာပါတော့တယ်။

အဲဒီ ဝေဒနာ ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ အလွန် လျင်မြန်လှတဲ့ "သညာ" (မှတ်သားမှု) က ဝင်လာပါပြီ။ "ဒီလူကြီးတွေဟာ ငါ့ရဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်နေတဲ့ သူတွေပဲ၊ ငါ့ကို ဒုက္ခပေးနေတဲ့ သူတွေပဲ" လို့ မှားယွင်းစွာ ဘာသာပြန်ပြီး တံဆိပ်ကပ်လိုက်ပါတယ်။ ကျေးဇူးရှင်ကို ကျေးဇူးရှင်လို့ မမှတ်တော့ဘဲ၊ ရန်သူလို သညာ က မှတ်သားလိုက်တာပါ။ သညာက အဲဒီလို လွဲမှားစွာ မှတ်သားလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် "သင်္ခါရ" (ပြုပြင်စီရင်မှု) က အလုပ်ဆက်လုပ်ပါတော့တယ်။ "ငါ ပြန်အော်မယ်၊ ငါ ပြန်တိုက်ခိုက်မယ်" ဆိုတဲ့ ဒေါသ (Vyapada) တွေ၊ မာန တွေ တဟုန်းဟုန်း တောက်လောင်လာပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အဲဒီလို ဒေါသတွေ ပေါ်လာတဲ့ အချိန်မှာ အမှန်တရားကို အကြွင်းမဲ့ ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာ က ဝင်လာပါပြီ။ "အသံ" သက်သက်ကို "ဆဲတယ်" လို့ ထင်သွားတယ်။ အဲဒီထက် ပိုဆိုးတာက "ငါ့ကို ဆဲတယ်" ဆိုပြီး "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အခိုင်အမာ ဝင်သွားပါတယ်။ အဲဒီ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ကနေ တစ်ဆင့် "ငါ အမှန်ပဲ၊ သူတို့က အမှား" ဆိုတဲ့ မာနတွေ တက်လာပြီး၊ နောက်ဆုံးမှာ အသိဉာဏ် (Conscience) လုံးဝ ကွယ်ပျောက်ကာ မိဘကို ရိုက်နှက် ပြစ်မှားတဲ့ အထိ အာနန္ဒရိယကံ ကြီးကို ကျူးလွန်မိသွားပါတော့တယ်။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ အထူး သတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။  တရားအနှစ်သာရ အပိုဒ်ရေ ၂၂၇ (Verse 227) မှာ လာရှိတဲ့အတိုင်း "သောတာပတ္တိမဂ်" ဉာဏ်ကို ဆိုက်ရောက်သွားတဲ့ အရိယာ သူတော်စင်ကြီးတွေရဲ့ အမြင်မှာတော့ ဒီလို ကြီးလေးတဲ့ အကုသိုလ်ကံ (Garuka Kamma) တွေကို ကျူးလွန်နိုင်စွမ်း လုံးဝ (လုံးဝ) မရှိတော့ပါဘူး။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မိဘက ဘယ်လောက်ပဲ ဆူပူ ဆဲဆိုပါစေ၊ "ငါ့ကို ဆဲတယ်" လို့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲနဲ့ မတုံ့ပြန်တော့ပါဘူး။ မိဘရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကိုလည်း "ကျေးဇူးရှင် မိဘ" ဆိုတဲ့ ပညတ်အသိ သာမက၊ "ရုပ်နဲ့ နာမ် ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်ပါလား" လို့ ပရမတ်အမြင်နဲ့ပါ တွဲဖက် သိမြင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပဉ္စာနန္တရိယကံ ငါးပါးလုံးကို ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ အကြောင်းတရား (Cause) တွေ အားလုံးကို မဂ်ဉာဏ်နဲ့ အပြီးတိုင် ပယ်သတ် (Abandoning Defilements) လိုက်ပြီးသား ဖြစ်သွားတာပါ။ ဒါဟာ သောတာပန်ရဲ့ အကြီးမားဆုံးသော လုံခြုံမှုပါပဲ။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာပေးရရင်... အလင်းရောင် ဝင်လာတာနဲ့ အမှောင်ထုဟာ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသလိုပါပဲ။ ဝိပဿနာ ဉာဏ်အလင်း (Panna) ဝင်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ အာနန္ဒရိယကံကို ကျူးလွန်စေမယ့် အဝိဇ္ဇာနဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အမှောင်ထုကြီးဟာ ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားပါတယ်။ အဲဒီလို ဒိဋ္ဌိ မရှိတော့တဲ့ သူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်မှာ ဒေါသ ဆိုတာ အပေါ်ယံ ရေလှိုင်းလေးလောက်ပဲ ဖြစ်ပြီး၊ အောက်ခြေက ရေနက်ပိုင်းကို မွှေနှောက်နိုင်စွမ်း မရှိတော့ပါဘူး။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ ဆိုရင်... လက်တွေ့ အလုပ်ပေး အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မိဘ၊ ကျေးဇူးရှင်တွေအပေါ်မှာ ဒေါသဖြစ်စရာ အကြောင်း ကြုံလာတဲ့အခါ၊ အဲဒီ ဒေါသနောက်ကို လိုက်ပြီး စကားမပြောလိုက်ပါနဲ့၊ လှုပ်ရှားမှု မလုပ်လိုက်ပါနဲ့။ စိတ်ထဲမှာ ပူလောင်တဲ့ ဒေါသလေး ပေါ်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် "ငါ စိတ်ဆိုးတယ်" လို့ မမှတ်ဘဲ "ပူတယ်... ပူတယ်... တေဇောဓာတ် ဖောက်ပြန်နေတယ်" လို့ ချက်ချင်း သတိကပ်လိုက်ပါ။ နှလုံးခုန် မြန်လာရင် "တုန်တယ်... တုန်တယ်... ဝါယောဓာတ် လှုပ်ရှားနေတယ်" လို့ ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်သာ ရှုပါ။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်စဉ်၊ ရုပ်နာမ် သက်သက်ကိုသာ အာရုံပြုနေတာဟာ "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" ကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်လိုက်တာပါပဲ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်နေရင်းနဲ့ နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီး သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ကြစို့။ ကိုယ့်ရင်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ ဒေါသစိတ်ဟာ အမြဲတမ်း လောင်ကျွမ်းနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သတိလေး ကပ်လိုက်တာနဲ့ အဲဒီ ဒေါသဟာ အရှိန်သေပြီး ချက်ချင်း ငြိမ်းကျသွားပါတယ်။ ဟိုဘက်က ဆူပူနေတဲ့ မိဘရဲ့ အသံတွေကလည်း ခဏနေရင် တိတ်သွားမှာပါပဲ။ မိဘရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကလည်း တဖြည်းဖြည်း အိုမင်းရင့်ရော်လာနေတာ (အနိစ္စ) ကို သနားဖွယ်ရာ မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ "ဩော်... ငါ့ရဲ့ ဒေါသလည်း မမြဲဘူး၊ မိဘရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးလည်း မမြဲဘူး။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာချည်းပါလား" လို့ မြင်လိုက်ရင် အမြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားပါပြီ။

ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ပြတ်တောက်တယ်၊ အကြောင်းအကျိုး မရှိဘူးလို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ ဆိုရင်တော့... ကိုယ်က ဒေါသ မထိန်းနိုင်ဘဲ မိဘကို ပြန်လည် ဆဲဆို ပြစ်မှားလိုက်မယ် ဆိုရင်၊ အဲဒီ စကားသံတွေ လေထဲမှာ ပျောက်ကွယ်သွားပေမဲ့၊ အဲဒီ ပြစ်မှားလိုက်တဲ့ "ဝစီကံ၊ မနောကံ" (အကုသိုလ် စေတနာ) ကတော့ ပျက်စီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပျက်ပင် ပျက်ငြားသော်လည်း၊ အဲဒီ ဂရုကကံကြီးဟာ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ အခိုင်အမာ ကိန်းအောင်းသွားပြီး၊ သေသည်၏ အခြားမဲ့၌ အပါယ်ငရဲကို မလွဲမသွေ ဆွဲချမယ့် အကျိုး (ဝိပါက) တွေ ပေးဦးမယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် သိမြင်လိုက်ရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အမြစ်ပြတ်သွားပါတယ်။

တရားရှုမှတ်ကာစမှာတော့ "ပူရင် ပူတယ်၊ ကြားရင် ကြားတယ်" လို့ ဆရာသမားတွေ ညွှန်ပြတဲ့ ဉာဏ်ကို မှီပြီး ပညတ်ကိုခွာကာ ပရမတ်ကို ရှုရပါတယ်။ သမာဓိနဲ့ ဉာဏ်ရင့်လာတဲ့ အခါမှာတော့ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ ဒေါသပဲ ပေါ်ပေါ်၊ ဘာပဲ ပေါ်ပေါ် ပေါ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ဓာတ်သဘာဝတွေသာ ဖြစ်နေပါလားလို့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျသွားတဲ့ အချိန်မှာတော့၊ ကံကြီးထိုက်စေမယ့် အမှားတွေ အားလုံး ကင်းစင်သွားပြီး၊ မိဘအပေါ်မှာ အတိုင်းအဆ မရှိတဲ့ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ မျက်လုံးတွေနဲ့သာ ကြည့်ရှုနိုင်သူ ဖြစ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အင်မတန် ထိတ်လန့်ဖွယ် ကောင်းလှတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်ကြီးမှာ ဓာတ်တော်ပြပွဲ အကြီးအကျယ် လုပ်နေတဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ ပြတိုက်ရဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း လူငယ်လေး ကိုသူရ ဟာ အလွန် တန်ဖိုးကြီးတဲ့ ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်ကြုတ် ပုံစံတူ (Replica) တစ်ခုကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေပါတယ်။ ကိုသူရဟာ အလုပ်လုပ်နေတုန်း အာရုံများနေပြီး စိတ်မရှည်တဲ့ ပုံစံ ပေါက်နေပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာပဲ ကိုသူရရဲ့ အသက် ၇၀ အရွယ် မိခင်အိုကြီးဟာ သားဖြစ်သူကို တွေ့ချင်လို့ ပြတိုက်ကို ရောက်လာပါတယ်။ မိခင်ကြီးက မျက်စိလည်း သိပ်မကောင်းတော့ သားကို လှမ်းခေါ်ရင်း ရှေ့ကို တိုးလာတဲ့ အခါ၊ ကိုသူရ ကိုင်ထားတဲ့ ဓာတ်တော်ကြုတ် ပုံစံတူကို မတော်တဆ ဝင်တိုက်မိပြီး ကြမ်းပြင်ပေါ် ပြုတ်ကျသွားပါတော့တယ်။ ကံကောင်းလို့ မကွဲသွားပေမဲ့၊ ကိုသူရ ဟာ အကြီးအကျယ် ဒေါသထွက်သွားပါတယ်။ လူပုံလယ်မှာ မိခင်ကြီးကို လက်ညိုးထိုးပြီး "အမေ... ဘာလို့ ဒီလောက် ရှုပ်ရတာလဲ။ ဒါ ဘယ်လောက် တန်ဖိုးကြီးလဲ သိလား။ ကျွန်တော် အလုပ်ပြုတ်ရင် အမေ တာဝန်ယူမလား" ဆိုပြီး အော်ဟစ် ဆဲဆိုပါတော့တယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကိုသူရရဲ့ ရင်ထဲမှာ အဲဒီအချိန် "ဒါ ငါ့အမေ၊ ငါ့ကျေးဇူးရှင်" ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ် လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ ရုပ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းလေး တစ်ခုကို အကြောင်းပြုပြီး သူ့ရဲ့ သညာက "ငါ့ကို ဒုက္ခပေးတဲ့ လူကြီး" လို့ မှတ်သားလိုက်တယ်။ အဲဒီကနေတစ်ဆင့် "ငါ မှန်တယ်၊ သူ မှားတယ်" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မာန တွေ တက်လာပြီး၊ မိခင်ကို တွန်းထုတ်မလို ဖြစ်တဲ့အထိ ဒေါသက အထွတ်အထိပ် ရောက်သွားပါတယ်။ ဒါဟာ Felony အဆင့်ရှိတဲ့ အာနန္ဒရိယကံ (Garuka Kamma) ကြီးရဲ့ အစွန်းတစ်ဖက်ကို ခြေလှမ်း လှမ်းလိုက်တာပါပဲ။

အဲဒီလို အခြေအနေ ဆိုးရွားနေတဲ့ အချိန်မှာပဲ၊ ပြတိုက် တာဝန်ခံ ကိုမင်း ရောက်လာပြီး ကိုသူရကို ချက်ချင်း နောက်ကို ဆွဲထုတ်လိုက်ပါတယ်။ ကိုမင်းက မိခင်အိုကြီးကို ယုယုယယ တွဲထူပြီး ထိုင်ခုံမှာ ထိုင်ခိုင်းလိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒေါသ ထွက်နေတဲ့ ကိုသူရကို ရုံးခန်းထဲ သီးသန့် ခေါ်သွားပါတော့တယ်။ ကိုမင်းရဲ့ မျက်နှာဟာ အလွန် တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ရှိပေမဲ့၊ သူ့ရဲ့ လေသံကတော့ အင်မတန် ပြတ်သားပါတယ်။ သူဟာ ပြတိုက်ရဲ့ အခြေခံ စည်းမျဉ်း မူဝါဒ အမှတ် ၈၊ အပိုဒ်ခွဲ ၈.၇ (Pol 8, Art 8.7) မှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ "ပြတိုက် နယ်မြေအတွင်း ကြီးလေးသော ကျင့်ဝတ် ဖောက်ဖျက်မှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းခြင်း" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းကို အတိအကျ အသုံးချပါတော့တယ်။

ကိုမင်းက ကိုသူရကို ထိုင်ခိုင်းပြီး "ကိုသူရ... မင်း ခုနက ဘာလုပ်လိုက်သလဲ ဆိုတာ သတိထားမိလား။ ဓာတ်တော်ကြုတ် ဆိုတာ ပစ္စည်း သက်သက်ပဲ။ ကွဲသွားရင် နောက်တစ်ခု လုပ်လို့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ မင်း အော်ဟစ် ဆဲဆိုလိုက်တဲ့ သူဟာ မင်းကို အသက်ပေးခဲ့တဲ့ အမေ အရင်းနော်။ တကယ်လို့ မင်း တွန်းလိုက်လို့ အမေကြီး လှေကားပေါ်က ပြုတ်ကျပြီး သေသွားရင်၊ အဲဒါ ဘာကံ ဖြစ်သွားမလဲ ဆိုတာ သိလား" လို့ လေးလေးနက်နက် မေးလိုက်ပါတယ်။

ကိုသူရက ဒေါသ မပြေသေးဘဲ "ဒါပေမဲ့ အစ်ကိုမင်း၊ သူက လာရှုပ်တာကိုး..." လို့ ဆင်ခြေပေးပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ကိုမင်းက "ကြောက်ရွံ့မှု အသုံးချ ရှင်းပြနည်း (Fear Application Method)" ကို သုံးပြီး ကိုသူရရဲ့ အဝိဇ္ဇာကို ခွဲထုတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ "မင်း ပါးစပ်ပိတ်ထား ကိုသူရ။ သေချာ နားထောင်။ တကယ်လို့ မင်း အမေ တစ်ခုခု ဖြစ်သွားရင်၊ အဲဒါ 'ပိတုဃာတက၊ မာတုဃာတက' ဆိုတဲ့ အာနန္ဒရိယကံ ကြီး ဖြစ်သွားမယ်။ လူ့ဥပဒေ အရ မင်း ထောင်ကျမယ်။ ကမ္မနိယာမ အရ မင်း ဒီပြတိုက်မှာ လာလုပ်နေတဲ့ ကုသိုလ်တွေ၊ မင်း လှူခဲ့တဲ့ ဒါနတွေ၊ သီလတွေ အားလုံး အခုချက်ချင်း ပြာကျသွားလိမ့်မယ်။ သံသရာ အဆက်ဆက် ဘယ်ဘုရား ပွင့်ပွင့် မင်း ငရဲက တက်ခွင့် မရတော့ဘူး။ အဲဒီလောက် ကြောက်စရာ ကောင်းတဲ့ အကုသိုလ် မီးတောက်ကြီးထဲကို မင်း ခုန်ချဖို့ ကြိုးစားနေတာ။ မင်း နှလုံးသားကို မင်း ပြန်ကြည့်စမ်း" လို့ ဟိရီ ဩတ္တပ္ပ (ရှက်ခြင်း၊ ကြောက်ခြင်း) ဖြစ်လာအောင် တည့်တည့်ပဲ ထိုးနှက်လိုက်ပါတယ်။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ကြည့်ရရင်... ကိုမင်းရဲ့ စကားလုံးတွေဟာ ရေခဲရေနဲ့ ပက်လိုက်သလိုပါပဲ။ ကိုသူရရဲ့ ဦးနှောက်ထဲမှာ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ (Amygdala) အမစ်ဒလာ ဟာ ချက်ချင်း အရှိန်သေသွားပြီး၊ အသိဉာဏ် (Prefrontal Cortex) က ပြန်လည် အလုပ်လုပ်လာပါတယ်။ "ငါ... ငါ ဘာတွေ လုပ်မိနေတာလဲ။ ရုပ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းလေး တစ်ခုအတွက်နဲ့ ငါ့ရဲ့ မိခင် အရင်းကို ငရဲကျမယ့် စကားတွေ သုံးပြီး စော်ကားမိပါလား" လို့ ပရမတ်အမြင် ဝင်လာပါတော့တယ်။ အဲဒီအခါမှာ ကိုသူရရဲ့ မျက်လုံးကနေ မျက်ရည်တွေ ပေါက်ပေါက်ကျလာပြီး၊ သူ့ရဲ့ အမှားကို အကြွင်းမဲ့ သိမြင် ဝန်ခံလာပါတော့တယ်။

ကိုမင်းက ဒီဖြစ်စဉ်ကို ပြတိုက်ရဲ့ "ကြီးလေးသော ခြိမ်းခြောက်မှုနှင့် ကျင့်ဝတ် ဖောက်ဖျက်မှု မှတ်တမ်း (Template T240)" မှာ စနစ်တကျ ဖြည့်စွက်ပါတယ်။ ဒါဟာ ကိုသူရကို အလုပ်ထုတ်ဖို့ ရေးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုမှာ ရုပ်ဝတ္ထုတွေကို ကာကွယ်ရုံ သက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးထဲမှာ အာနန္ဒရိယကံ လိုမျိုး ကြီးလေးတဲ့ Felony အမှားမျိုးတွေ မကျူးလွန်မိအောင် ဓမ္မနဲ့ ဘယ်လို တားဆီးပေးရတယ် (Disarmament of heavy karma) ဆိုတာကို သင်ခန်းစာ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီနောက်မှာ ကိုသူရဟာ သူ့မိခင်ဆီကို ပြေးသွားပြီး၊ လူပုံလယ်မှာပဲ ဒူးထောက်ကာ ခြေသလုံးကို ဖက်ပြီး အကြီးအကျယ် တောင်းပန်ပါတော့တယ်။ "အမေ... သားကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ သား မိုက်မဲသွားပါတယ်။ သားရဲ့ အကုသိုလ် အပူမီးတွေကို အမေ့ရဲ့ မေတ္တာရေအေးနဲ့ ငြိမ်းသတ်ပေးပါ" လို့ ရှိုက်ငိုပါတော့တယ်။ မိခင်ကြီးကလည်း သားရဲ့ ခေါင်းလေးကို ပွတ်သပ်ပြီး "အမေ ခွင့်လွှတ်ပါတယ် သားရယ်" လို့ မေတ္တာနဲ့ တုံ့ပြန်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာတော့၊ ကိုသူရရဲ့ ရင်ထဲမှာ ကံကြီးထိုက်တော့မယ့် အန္တရာယ်ကနေ သီသီလေး လွတ်မြောက်သွားတဲ့ အေးချမ်းမှုကို အပြည့်အဝ ခံစားလိုက်ရပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... တကယ့်ကို ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် ဓမ္မအောင်ပွဲလေးပါပဲ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ ကံကြီးထိုက်ခြင်းနဲ့ ကြီးလေးသော အမှားတွေကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ လောကကြီးမှာ ဒေါသတွေ ထွက်ပြီး ပူလောင်ရတာ၊ အတိတ်က အမှားတွေအတွက် နောင်တရပြီး စိတ်ဆင်းရဲရတာ၊ အပါယ်ငရဲကို ကျရောက်ရတာ အားလုံးဟာ ခန္ဓာရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု သဘောဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ" တွေချည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီလို ဒုက္ခရောက်အောင် "ပစ္စည်းက ငါ့ဟာ၊ သူက ငါ့ကို ဒုက္ခပေးတယ်" ဆိုပြီး စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ၊ မာန နဲ့၊ ပရမတ် ဓာတ်သဘာဝကို မသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာ တရားတွေဟာ ဒီဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတဲ့ "သမုဒယသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီလို ဒေါသစိတ်တွေ၊ မာနတွေ၊ ကြီးလေးတဲ့ အကုသိုလ်ကို ပြုလုပ်လိုတဲ့ စိတ်တွေ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ "ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်ပါလား" လို့ မှန်ကန်စွာ သိမြင်သွားတဲ့အခါ ရရှိလာတဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု၊ အေးချမ်းမှု သဘောဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက် မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဒေါသ ဖြစ်လာတိုင်း၊ တွေးမိတိုင်း "ပူတယ်၊ တွေးတယ်၊ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တယ်" လို့ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ သတိကပ်ပြီး အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ်ပွားများနေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် လမ်းကြောင်းကြီးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာလေးပါး စိုက်သွားပြီ၊ ကိုက်ညီသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တို့တစ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ အာနန္ဒရိယကံ ဆိုတဲ့ Felony ကြီးတွေ ကျူးလွန်မိခြင်းမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ပြီး အေးချမ်းလှတဲ့ နိဗ္ဗာန် လမ်းမကြီးပေါ်ကို ရောက်ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ လူ့ဥပဒေကို ရှောင်လွှဲလို့ ရကောင်း ရနိုင်ပေမဲ့၊ ကမ္မနိယာမရဲ့ ဂရုကကံ ဥပဒေကတော့ ဘယ်တော့မှ ရှောင်လွှဲလို့ မရပါဘူး။ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အသိဉာဏ် (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) ကို လက်ကိုင်ထားပြီး၊ ကျေးဇူးရှင် မိဘများအပေါ်မှာ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ အပြစ် အမှားများ မကျူးလွန်မိအောင် "ဟိရီ ဩတ္တပ္ပ" တရားများဖြင့် အထူး သတိပြု စောင့်ရှောက်သွားကြပါလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီကနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ ကံကြီးထိုက်စေမည့် ကြီးလေးသော အကုသိုလ် တရားများမှ ကင်းဝေးပြီး၊ အမှားကင်းစင်သော သီလ၊ ပညာ အုတ်မြစ်များဖြင့် ဘဝကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၀၉ မတ် ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.