Day: 068 | ၀၈ မတ် ၂၀၂၄ | အမျိုးသမီးများနေ့ (ကျား/မ တန်းတူညီမျှရေးနှင့် ထေရီအပဒါန်) | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ထေရီအပဒါန် | Gender Equality

 

Day: 068 | ၀၈ မတ် ၂၀၂၄ | အမျိုးသမီးများနေ့ (ကျား/မ တန်းတူညီမျှရေးနှင့် ထေရီအပဒါန်) | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ထေရီအပဒါန် | Gender Equality

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၈) ရက်နေ့၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနေ့ အခါသမယမှာ တရားနာလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ မကြာမီ ကျရောက်မည့် ကမ္ဘာ့ကျောက်ကပ်နေ့ကိုလည်း သတိရရင်း ကိုယ်တွင်း ရောဂါဘေးများ ကင်းဝေးကာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကကြီးမှာ လူသားတွေဟာ ပညတ်ချက်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ နေထိုင်ကြရတဲ့အခါ "ယောက်ျား"၊ "မိန်းမ" ဆိုတဲ့ ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုတွေ ကြားမှာ ပိတ်လှောင်ခံရပြီး၊ စွမ်းရည်တွေ၊ ဉာဏ်ပညာတွေကို နေရာမှန်မှာ အသုံးမချနိုင်တဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေ အများကြီး ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။

ဒီတော့ကာ အင်မတန် နက်နဲလှတဲ့ ပရမတ်တရားတော်ကို မနာယူခင်မှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ပညတ်အစွဲတွေ ကင်းစင်ပြီး ငြိမ်သက်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ မိမိတို့ရဲ့ နှာသီးဖျားမှာ ဝင်လာတဲ့ လေကလေးကို ဝင်မှန်းသိ၊ ထွက်သွားတဲ့ လေကလေးကို ထွက်မှန်းသိအောင် သတိလေး ကပ်ထားလိုက်ပါ နော်။ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ ဆိုရင်၊ ဒီဝင်လေ ထွက်လေ (ဝါယောဓာတ်) လေးကို သေချာ အာရုံပြုကြည့်စမ်းပါ။ ဒီလေဓာတ်ကလေးမှာ "ယောက်ျားလေ"၊ "မိန်းမလေ" ဆိုတာ ရှိပါသလား။ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ သဘာဝတရားမှာ ကျား/မ ခွဲခြားမှု ဆိုတာ မရှိဘူး ဆိုတဲ့ ပရမတ် အသိလေးနဲ့ တွဲပြီး အေးအေးဆေးဆေးလေး ရှုမှတ်ပေးပါ။

 "အရှင်ဘုရား... အပြင်ပန်း ခန္ဓာကိုယ်တွေက ကွဲပြားနေတာပဲ၊ ဘယ်လိုလုပ် အတူတူပဲလို့ မှတ်ယူလို့ ရမလဲ" တဲ့။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံလေး ကွဲပြားတာ မှန်ပေမဲ့၊ အဲဒီ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို အသက်ဆက်ပေးနေတဲ့ ထွက်လေ ဝင်လေ (ဝါယောဓာတ်) ဟာ ကျား/မ မရွေး အားလုံးအတွက် တူညီတဲ့ ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်ပါပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ရှိတဲ့ လေဓာတ်ဟာ သူတစ်ပါး သန္တာန်မှာ ရှိတဲ့ လေဓာတ်နဲ့ အတူတူပဲလို့ ဆင်ခြင်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ "ငါက ယောက်ျားမို့ သာတယ်" သို့မဟုတ် "ငါက မိန်းမမို့ နိမ့်ကျတယ်" ဆိုတဲ့ မာနတွေ၊ သိမ်ငယ်စိတ်တွေဟာ တဖြည်းဖြည်း အရည်ပျော် ကျသွားပါလိမ့်မယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရွှေနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ ခွက်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ မြေကြီးနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ ခွက်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အထဲကို ရေထည့်လိုက်ရင် အဲဒီ ရေရဲ့ အေးမြတဲ့ သဘောတရား (အာပေါဓာတ်) ဟာ အတူတူပါပဲ။ ခွက်ရဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်က ရေရဲ့ သတ္တိကို မပြောင်းလဲစေပါဘူး။ အဲဒီလိုပဲ ယောက်ျားခန္ဓာကိုယ်၊ မိန်းမခန္ဓာကိုယ် ဆိုတာ အပြင်က ခွက်ပုံသဏ္ဌာန်တွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတွင်းက ဓာတ်ကြီးလေးပါးရဲ့ သဘော၊ သိတတ်တဲ့ စိတ်ရဲ့ သဘောတွေကတော့ လုံးဝ တစ်ထပ်တည်းပါပဲ။ "ဩော်... ငါ့မှာ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ဆိုတာ မရှိပါလား။ ရုပ်နဲ့ နာမ် ဓာတ်သဘာဝ အစုအဝေးကြီး သက်သက်ပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပြီး "သိတယ်... သိတယ်" လို့ ဆက်လက် ရှုမှတ်နေလိုက်ပါ။ စိတ်ကလေးဟာ အင်မတန်မှ ပေါ့ပါး လွတ်လပ်သွားပါလိမ့်မယ်။

ကဲ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ပညတ်အစွဲတွေ ကွာကျပြီး တည်ငြိမ်သွားပြီ ဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒနဲ့ ဦးနှောက်အာရုံကြော သိပ္ပံပညာ (Biology & Neuroscience) ထဲက တွေ့ရှိချက်တွေနဲ့ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ထေရီအပဒါန်လာ အမျိုးသမီး အရိယာကြီးများရဲ့ ဉာဏ်ပညာ အကြောင်းအရာတွေကို ချိန်ထိုးပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... လူသားတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွဲ့စည်းပုံကို မျိုးရိုးဗီဇ (Genetics) ပညာရှင်တွေက အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲပြထားကြပါတယ်။ မိခင်ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာ သန္ဓေတည်တဲ့ အချိန်မှာ X ခရိုမိုဇုန်း (Chromosome) နှစ်ခု ပေါင်းဆုံရင် အမျိုးသမီး ခန္ဓာကိုယ် ဖြစ်လာပြီး၊ X နဲ့ Y ခရိုမိုဇုန်း ပေါင်းဆုံရင် အမျိုးသား ခန္ဓာကိုယ် ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဇီဝဗေဒ ဖြစ်စဉ် (Biological Process) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ခရိုမိုဇုန်း ကွဲပြားမှုလေး တစ်ခုကလွဲရင်၊ လူသားတွေရဲ့ နှလုံး၊ အဆုတ်၊ အသည်း၊ ကျောက်ကပ် စတဲ့ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေ အားလုံးဟာ အလုပ်လုပ်ပုံ ယန္တရား လုံးဝ တစ်ထပ်တည်း တူညီကြပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်တဲ့ လူသားတွေရဲ့ ဦးနှောက် (Brain) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အာရုံကြော သိပ္ပံပညာရှင်တွေ (Neuroscientists) က သုတေသန အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အရင်တုန်းက လူတွေ ထင်ခဲ့ကြတာက "ယောက်ျားတွေရဲ့ ဦးနှောက်က ပိုကြီးလို့ ပိုဉာဏ်ကောင်းတယ်၊ မိန်းမတွေက စိတ်ခံစားမှု ပိုများတယ်" ဆိုတဲ့ အထင်အမြင် မှားတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခေတ်သစ် fMRI စက်ကြီးတွေနဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို ပုံဖော်ကြည့်တဲ့ အခါမှာတော့ "ယောက်ျား ဦးနှောက် (Male Brain)" သို့မဟုတ် "မိန်းမ ဦးနှောက် (Female Brain)" ဆိုပြီး သီးသန့် ကွဲပြားနေတဲ့ ပုံစံ လုံးဝ မရှိဘူး ဆိုတာကို အတိအကျ သက်သေပြနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

 ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး (Cognitive Function)၊ ပြဿနာ ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း (Problem Solving) နဲ့ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်း တွေဟာ ခရိုမိုဇုန်း အပေါ်မှာ မူတည်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီ ဦးနှောက်ဆဲလ် (Neurons) လေးတွေ အချင်းချင်း ဘယ်လောက် ချိတ်ဆက်ထားသလဲ (Neural Networks) ဆိုတဲ့ အပေါ်မှာသာ မူတည်ပါတယ်။ သင်ယူလေ့လာမှုနဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကသာ ဒီချိတ်ဆက်မှုတွေကို အားကောင်းစေတာပါ။ ဇီဝဗေဒ အရ "ကျား/မ" ကွဲပြားမှုဟာ မျိုးဆက်ပွားဖို့ သက်သက်အတွက်သာ ပြုပြင်ဖန်တီးထားတဲ့ ရုပ်တရား ဖြစ်ပြီး၊ "သိစိတ်" (Consciousness) မှာတော့ လိင်ကွဲပြားမှု (Gender) ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူးလို့ သိပ္ပံပညာက အခိုင်အမာ ပြဆိုထားပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ခေတ်သစ် သိပ္ပံပညာက အခုမှ fMRI စက်တွေနဲ့ ဦးနှောက်ကို စစ်ဆေးပြီး "စိတ်မှာ ကျားမ မရှိဘူး" လို့ ပြောနေတဲ့ အချိန်မှာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ ပရမတ် ဓာတ်ခွဲခန်းကြီးထဲမှာ "ရူပက္ခန္ဓာ" နဲ့ "နာမက္ခန္ဓာ" ကို ခွဲခြားပြပြီး၊ နာမ်တရား (စိတ်) မှာ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ဆိုတဲ့ ပညတ်ချက် မရှိကြောင်း အတိအကျ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေဟာလည်း အမျိုးသားတွေ နည်းတူ အမြင့်မားဆုံးသော မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တွေကို ရရှိနိုင်ကြောင်း ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ထေရီအပဒါန် ပါဠိတော်တွေမှာ အထင်အရှား မှတ်တမ်းတင် ထားခဲ့ပါတယ်။ ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ သိပ္ပံပညာနဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော် ဘယ်လို တစ်ထပ်တည်း ကျနေသလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ် ချိန်ထိုး ကြည့်ကြရအောင်...

ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ထေရီဂါထာနဲ့ သံယုတ္တနိကာယ်၊ ဘိက္ခုနီသံယုတ် ပါဠိတော်တွေမှာ သောမာထေရီမ (Soma Theri) ရဲ့ အင်မတန် ထင်ရှားတဲ့ ဇာတ်လမ်း တစ်ပုဒ် ရှိပါတယ်။ သောမာထေရီမဟာ သစ်ပင်အောက်မှာ တရားရှုမှတ်နေတုန်း၊ မာရ်နတ်က လာပြီး နှောင့်ယှက်ပါတယ်။ "အမျိုးသမီးတွေ ဆိုတာ ဉာဏ်တိမ်တယ်၊ ယောက်ျားမြတ်တွေမှ ရနိုင်တဲ့ တရားထူးကို မိန်းမတွေ ဘယ်တော့မှ မရနိုင်ဘူး" လို့ မာနကို လာဆွပေးပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ သောမာထေရီမ က မာရ်နတ်ကို ပါဠိ ဂါထာလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ အပြတ်အသတ် ပြန်လည် ချေပလိုက်ပါတယ်။ "ဣတ္ထိဘာဝေါ ကိံ ကယိရာ၊ စိတ္တမှိ သုသမာဟိတေ၊ ဉာဏမှိ ဝတ္တမာနမှိ၊ သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော" တဲ့။

ဒီပါဠိတော်လေးကို တစ်လုံးချင်းစီ အနက် (Nissaya) အတိအကျ ဖွင့်ကြည့်ကြရအောင်။ စိတ္တမှိ - မိမိ၏ စိတ်အစဉ်သည်၊ သုသမာဟိတေ - ကောင်းစွာ တည်ကြည် ငြိမ်သက်နေပါလျှင်၊ ဉာဏမှိ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်ပညာသည်၊ ဝတ္တမာနမှိ - မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ် တည်ရှိနေပါလျှင်၊ ဓမ္မံ - ရုပ်နာမ် ဓမ္မ သင်္ခါရတရားတို့ကို၊ သမ္မာ - မှန်ကန်စွာ၊ ဝိပဿတော - အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဟု ရှုမှတ်နိုင်သူအား၊ ဣတ္ထိဘာဝေါ - မိန်းမဖြစ်ခြင်း ဟူသော ခန္ဓာကိုယ် အခြေအနေသည်၊ ကိံ ကယိရာ - မဂ်ဖိုလ်ရခြင်းကို အဘယ်မှာ လာ၍ တားဆီးနိုင်ပါအံ့နည်း (တားဆီးရန် ဘာမျှ မတတ်နိုင်ပါ) လို့ အနက်ရပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သောမာထေရီမ က "ဟေ့ မာရ်နတ်... မင်းပြောတဲ့ မိန်းမ ဆိုတာ သွေးတွေ၊ သားတွေ၊ အရိုးတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ 'ရုပ်တရား' ကြီးကို ပြောတာ။ တကယ့် တရားသိတယ် ဆိုတာ အဲဒီ ရုပ်ကြီးက သိတာ မဟုတ်ဘူး၊ အတွင်းက 'နာမ်တရား (စိတ်)' က သိတာ။ စိတ်တည်ငြိမ်ပြီး ဉာဏ်ထက်မြက်နေရင်၊ အပြင်က ရုပ်ခန္ဓာကြီးက ယောက်ျားဖြစ်ဖြစ်၊ မိန်းမဖြစ်ဖြစ် ဘာမှ အရေးမကြီးတော့ဘူး" လို့ သိပ္ပံနည်းကျ၊ ပရမတ်နည်းကျ ပြတ်ပြတ်သားသား ဓာတ်ခွဲပြလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဉာဏ်ပညာ စကားကို ကြားလိုက်ရတဲ့ အခါမှာတော့ မာရ်နတ်ဟာ အရှက်တကွဲနဲ့ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ် သွားရပါတော့တယ်။

 "ဒါဆိုရင် အရှင်ဘုရား... လူတွေက ဘာဖြစ်လို့ 'ယောက်ျား၊ မိန်းမ' ဆိုပြီး အဆင့်အတန်း ခွဲခြားနေကြတာလဲ" တဲ့။ အဖြေက ရှင်းပါတယ်။ ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ ယန္တရား (Mechanism) ကို မသိလို့၊ အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းပြီး "ပညတ်" ကို "ပရမတ်" လို့ ထင်နေကြလို့ပါပဲ။ ခန္ဓာကို ဉာဏ်နဲ့ မခွဲခြားနိုင်သရွေ့၊ "ဒါ ယောက်ျားပဲ၊ ဒါ မိန်းမပဲ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိက အမြစ်တွယ်နေဦးမှာပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဒီအမြင်မှား၊ အယူမှားကြီးကို ဖြိုခွဲဖို့အတွက် ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး ရှုကွက်ဘက်ကို ကူးကြရအောင်။

လူတစ်ယောက်ကို မြင်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သွားသလဲ ဆိုတာကို သတိ (Sati) နဲ့ အဏုစိတ် စောင့်ကြည့်ကြစို့။ ပထမဆုံး အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မျက်စိအကြည်ဓာတ် (စက္ခုဒွါရ) နဲ့ ဟိုဘက်က လူရဲ့ အဆင်းအာရုံ (ရူပါရုံ) တို့ လာတိုက်မိပါတယ်။ အဲဒီလို ဒွါရနဲ့ အာရုံ တိုက်ခိုက်မိလိုက်တဲ့ စက္ကန့်လေးမှာပဲ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) လေး ဖျတ်ကနဲ ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ မြင်သိစိတ်လေး ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အထိ "ဒါက ယောက်ျား၊ ဒါက မိန်းမ" ဆိုတဲ့ အသိ မပါသေးပါဘူး။ အဆင်းကို အဆင်းသက်သက် မြင်ရုံ သက်သက်မျှသာ ရှိပါသေးတယ်။

အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးပါး ပေါင်းဆုံသွားတာကို "ဖဿ" (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဖဿလေး ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် နောက်ကနေ ကပ်လျက် "ဝေဒနာ" ဆိုတဲ့ ခံစားမှု ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ ဝေဒနာ ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ လျင်မြန်လှတဲ့ "သညာ" (မှတ်သားမှု) က ဝင်လာပါပြီ။ အတိတ်က လူမှုဝန်းကျင်က သင်ပေးထားတဲ့ မှတ်ဉာဏ်တွေကို ပြန်ဆွဲထုတ်ပြီး "ဆံပင်ရှည်တယ်၊ အသံသေးတယ်... ဒါ မိန်းမပဲ" သို့မဟုတ် "ကြွက်သားကြီးတယ်... ဒါ ယောက်ျားပဲ" လို့ ချက်ချင်း ဘာသာပြန်ပြီး တံဆိပ်ကပ်လိုက်ပါတယ်။

သညာက အဲဒီလို နာမည်တပ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် "သင်္ခါရ" (ပြုပြင်စီရင်မှု) က အလုပ်ဆက်လုပ်ပါတော့တယ်။ ကိုယ်က ယောက်ျား ဆိုရင် "ငါက ယောက်ျားမို့ သာတယ်" ဆိုတဲ့ မာန (Mana) တွေ ဝင်လာတယ်။ သို့မဟုတ် မိန်းမ ဆိုရင် "ငါက မိန်းမမို့ အားနည်းတယ်" ဆိုတဲ့ သိမ်ငယ်စိတ်တွေ ပေါ်လာပါတော့တယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အဲဒီလို မာနတွေ၊ သိမ်ငယ်စိတ်တွေ ပေါ်လာတဲ့ အချိန်မှာ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာ က ဝင်လာပါပြီ။ ခရိုမိုဇုန်းတွေ၊ ဆဲလ်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ "ရုပ်တရား (Rupa)" အစုအဝေးကြီးကို "လူ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ" လို့ (ဃနသညာ) ဖြင့် အခိုင်အမာ ထင်မှတ်သွားပါတယ်။ အဲဒီအပြင် "ငါက သာတယ်၊ သူက နိမ့်တယ်" ဆိုပြီး "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အခိုင်အမာ ဝင်သွားပါတယ်။ တကယ်တော့ ပရမတ်နယ်မှာ "ယောက်ျား" လည်း မရှိဘူး၊ "မိန်းမ" လည်း မရှိပါဘူး။ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော ဆိုတဲ့ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေး နဲ့ သိတတ်တဲ့ ဝိညာဉ် နာမ်တရားတို့ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါင်းစပ် အလုပ်လုပ်နေတဲ့ စက်ယန္တရားကြီး တစ်ခု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ အထူး သတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။  တရားအနှစ်သာရတွေမှာ လာရှိတဲ့အတိုင်း "သောတာပတ္တိမဂ်" ဉာဏ်ကို ဆိုက်ရောက်သွားတဲ့ အရိယာ သူတော်စင်ကြီးတွေရဲ့ အမြင်မှာတော့ ဒီလို ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲတွေ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ လူတစ်ယောက်ကို ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ "ယောက်ျား၊ မိန်းမ" လို့ ပညတ်အစွဲနဲ့ မကြည့်တော့ပါဘူး။ "ဩော်... ရုပ်နဲ့ နာမ် ခန္ဓာငါးပါး အစုအဝေး သက်သက်ပါလား။ ကိလေသာ ကင်းစင်ဖို့ ကျင့်ကြံရမယ့် နေရာမှာ၊ ဉာဏ်ပညာကို အသုံးချရမယ့် နေရာမှာ ကျား/မ ဆိုတာ လုံးဝ မသက်ဆိုင်ပါလား" လို့ ပရမတ်ကို ထိုးထွင်း မြင်ပါတယ်။ ဒါဟာ မဂ်ဉာဏ်ရဲ့ အစွမ်းနဲ့ ကိလေသာကို ပယ်သတ် (Abandoning Defilements) လိုက်တာပါပဲ။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာပေးရရင်... မျက်လှည့်ဆရာရဲ့ ဥပမာကိုပဲ ပြန်ယူရမှာပါ။ မျက်လှည့်ဆရာက ဝတ်စုံအမျိုးမျိုး လဲပြီး ပြသလိုပါပဲ။ တစ်ခါတလေ ဘုရင်ဝတ်စုံ ဝတ်လာတယ်၊ တစ်ခါတလေ သူတောင်းစား ဝတ်စုံ ဝတ်လာတယ်။ မသိတဲ့ သူတွေက ဝတ်စုံကို ကြည့်ပြီး အထင်ကြီးလိုက်၊ အထင်သေးလိုက် ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အထဲက လူကတော့ တစ်ယောက်တည်းပဲ ဆိုတာ သိနေတဲ့ သူကတော့ ဝတ်စုံ ပြောင်းသွားတာကို ဂရုမစိုက်တော့ပါဘူး။ အဲဒီလိုပဲ "ယောက်ျား၊ မိန်းမ" ဆိုတာ ကံတရားက ဖန်တီးပေးလိုက်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာ ဝတ်စုံ (Biological Suit) သက်သက်ပါ။ အဲဒီ ဝတ်စုံ မျက်လှည့်ကွက်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျမှ၊ အတွင်းက သိတတ်တဲ့ "နာမ်တရား" (Mind) ဟာ အတူတူပဲလို့ မြင်လာပြီး မာနတွေ၊ ခွဲခြားမှုတွေ အားလုံး ငြိမ်းအေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ ဆိုရင်... လက်တွေ့ အလုပ်ပေး အနေနဲ့ လူတစ်ယောက်ကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ "ယောက်ျား၊ မိန်းမ" လို့ စိတ်ထဲကနေ နာမည်မတပ်ပါနဲ့။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်လို့ မြင်တယ်ဆိုရင် "မြင်တယ်... မြင်တယ်" လို့ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) လေးကိုသာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အသံကြားရင်လည်း "ဒါ မိန်းမသံ၊ ဒါ ယောက်ျားသံ" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "ကြားတယ်... ကြားတယ်" လို့ သောတဝိညာဉ်ကိုသာ မှတ်ပါ။ စိတ်ထဲမှာ "ငါက ယောက်ျားမို့ သာတယ်" ဆိုတဲ့ အတွေးလေး ပေါ်လာရင် "တွေးတယ်... တွေးတယ်... မာန ဝင်လာတယ်" လို့ နာမ်တရား သက်သက် အနေနဲ့သာ ရှုပါ။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်စဉ်၊ ရုပ်နဲ့နာမ် သက်သက်ကိုသာ အာရုံပြုနေတာဟာ "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" ကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်လိုက်တာပါပဲ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်နေရင်းနဲ့ နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီး သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ကြစို့။ ကိုယ် ရရှိထားတဲ့ ယောက်ျား ခန္ဓာကိုယ်၊ မိန်းမ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ ထာဝရ တည်မြဲနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဆဲလ်တွေ သေဆုံးပြီး အိုမင်း ရင့်ရော်လာပါတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့ အခါမှာလည်း ဒီရုပ်ခန္ဓာကြီးဟာ မြေကြီးထဲ ပြန်ရောက်သွားမှာ (အနိစ္စ) ပါပဲ။ နောက်ဘဝမှာ ဘာခန္ဓာကိုယ် ရမယ်ဆိုတာ ကံတရားကသာ ဆုံးဖြတ်သွားမှာပါ။ "ဩော်... ကျား/မ ဆိုတဲ့ ရုပ်တရားကြီးကလည်း မမြဲဘူး၊ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာချည်းပါလား" လို့ မြင်လိုက်ရင် အမြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားပါပြီ။

ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ပြတ်တောက်တယ်၊ အကြောင်းအကျိုး မရှိဘူးလို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ ဆိုရင်တော့... ဒီဘဝမှာ ရုပ်ခန္ဓာကြီး ပျက်စီးသွားပေမဲ့၊ ကိုယ်က ကျား/မ ခွဲခြားပြီး သူတစ်ပါးကို နှိမ်ချ ဆက်ဆံခဲ့တဲ့ "မာန" နဲ့ "အကုသိုလ်ကံ" တွေကတော့ ပျက်စီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပျက်ပင် ပျက်ငြားသော်လည်း၊ အဲဒီ အကုသိုလ်ကံဟာ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ အကြောင်းတရားအဖြစ် ကျန်ရစ်ပြီး၊ နောင်ဘဝတွေမှာ ကိုယ်တိုင် အနှိမ်ခံရတဲ့ ဘဝမျိုး ရောက်ရှိမယ် ဆိုတဲ့ ကံနဲ့ ကံရဲ့ အကျိုး (Cause & Effect) ဆက်စပ်မှုကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် သိမြင်လိုက်ရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အမြစ်ပြတ်သွားပါတယ်။

တရားရှုမှတ်ကာစမှာတော့ ဆရာသမားတွေ ညွှန်ပြတဲ့ ဉာဏ်ကို မှီပြီး "မြင်ရင် မြင်တယ်" လို့ ပညတ်ကိုခွာကာ ပရမတ်ကို ရှုရပါတယ်။ ဉာဏ်ရင့်လာတဲ့ အခါမှာတော့ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာရော၊ ပြင်ပ လူတွေမှာပါ ဘာပဲမြင်မြင် ပေါ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ဓာတ်သဘာဝတွေသာ ဖြစ်နေပါလားလို့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျသွားတဲ့ အချိန်မှာတော့၊ ကျား/မ ခွဲခြားတဲ့ အမြင်တွေ အားလုံး ကင်းစင်သွားပြီး၊ လူသားအားလုံးအပေါ်မှာ တန်းတူညီမျှတဲ့ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ မျက်လုံးတွေနဲ့ ကြည့်ရှုနိုင်သူ ဖြစ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ သင်ခန်းစာ ယူဖွယ် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပြတိုက်ကြီးမှာ အရေးကြီးတဲ့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ဌာနကို တာဝန်ယူရတဲ့ ဝန်ထမ်း နှစ်ယောက် ရှိပါတယ်။ တစ်ယောက်က အသက် ၄၀ အရွယ် လုံခြုံရေးနဲ့ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး အရာရှိ ကိုအောင် ဖြစ်ပြီး၊ နောက်တစ်ယောက်ကတော့ အသက် ၂၈ နှစ် အရွယ် ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာရှင် မဆု ပါပဲ။ တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်မှာ အလွန် အဖိုးတန်တဲ့ ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်ကြုတ် တစ်ခုရဲ့ သော့ခလောက် အဟောင်းကြီးဟာ ဖွင့်မရဘဲ ဂျမ်း (Jam) ဖြစ်ပြီး ညပ်နေပါတော့တယ်။

ကိုအောင်ဟာ ယောက်ျားပီပီ သန်မာတောင့်တင်းသူ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ သူ့ရဲ့ ခွန်အားကို သုံးပြီး ပလာယာတွေ၊ တူတွေ ယူလာကာ အဲဒီ သော့ခလောက်ကို အတင်း ဆွဲဖွင့်ဖို့ ကြိုးစားပါတယ်။ ကိုအောင်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ဒီလို ဟာ့ဒ်ဝဲ (Hardware) အကြမ်းစား အလုပ်တွေဟာ ယောက်ျားတွေမှ လုပ်နိုင်တာ၊ ငါ့ရဲ့ အင်အားနဲ့ ဖွင့်ချလိုက်မယ်" ဆိုတဲ့ (Sanna) သညာနဲ့ မာန တွေ လွှမ်းမိုးနေပါတယ်။ ဒါကို မြင်တော့ မဆု က အလန့်တကြားနဲ့ ဝင်တားပါတယ်။ "ကိုအောင်... အဲဒီလို အတင်း ဆွဲမဖွင့်ပါနဲ့။ ဒီကြုတ်က နှစ်ပေါင်း ရာချီနေပြီမို့ သတ္တုတွေ ဆွေးနေပြီ။ အတင်းဆွဲရင် ဓာတ်တော်ကြုတ်ပါ ကွဲသွားလိမ့်မယ်" လို့ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီအခါ ကိုအောင်က မျက်မှောင်ကြုတ်သွားပြီး၊ "မဆု... မိန်းကလေးတွေက ဒီလို စက်ပစ္စည်း အလုပ်တွေ၊ သံပန်း သံခလောက် အလုပ်တွေ ဘာနားလည်လို့လဲ။ ဝင်မပါနဲ့၊ ဘေးဖယ်နေ" လို့ နှိမ်ချတဲ့ လေသံနဲ့ ပြောလိုက်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ ကိုအောင်ရဲ့ အမြင်မှာ မဆုရဲ့ ဉာဏ်ပညာ (Wisdom) ကို မမြင်ဘဲ၊ မဆုရဲ့ "မိန်းမ ခန္ဓာကိုယ် (Biological Suit)" ကြီးကို ကြည့်ပြီး အထင်အမြင်သေးတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ နဲ့ မာန တွေ အပြည့်အဝ ဝင်နေတာပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရုပ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းတစ်ခုကို ပြုပြင်ဖို့ အတွက် လိုအပ်တာဟာ "ဉာဏ်ပညာ (Panna)" နဲ့ "သတိ (Sati)" ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကြွက်သား အကြီးအသေးနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ မဆုဟာ မိန်းကလေး ဖြစ်ပေမဲ့ ရှေးဟောင်း သတ္တုဗေဒ (Archaeometallurgy) ကို သေချာ လေ့လာထားတဲ့ ပညာရှင်ပါ။ ကိုအောင်ကတော့ သူ့ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ယောကျ်ားမာန (Male Ego) ကို ရှေ့တန်းတင်လိုက်တဲ့ အတွက်၊ အမှန်တရားကို မမြင်နိုင်လောက်အောင် အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ကိုအောင် အတင်း ဆွဲဖွင့်ဖို့ လုပ်နေတုန်းမှာပဲ ပြတိုက် တာဝန်ခံ ကိုမင်း ရောက်လာပါတယ်။

ကိုမင်းက အခြေအနေကို ချက်ချင်း ရိပ်မိသွားပြီး ကိုအောင့်ကို တားလိုက်ပါတယ်။ "ကိုအောင်... ခဏနေဦး။ ကျွန်တော်တို့ ပြတိုက်ရဲ့ အခြေခံ စည်းမျဉ်း မူဝါဒ အမှတ် ၅၊ အပိုဒ်ခွဲ ၅.၂ မှာ လုပ်ငန်း ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချတဲ့ နေရာမှာ ကျား/မ ခွဲခြားမှု မရှိစေရဘူး၊ ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုကိုသာ အခြေခံရမယ် လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ် ဗျ။ မဆု ပြောတာကို အရင် နားထောင်ကြည့်ရအောင်" လို့ တည်ငြိမ်စွာ ပြောလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီတော့မှ မဆု က အေးအေးဆေးဆေး ရှင်းပြပါတယ်။

"ကိုအောင်... ဒီသော့က ခွန်အားနဲ့ ဆွဲဖွင့်ရတဲ့ သော့မျိုး မဟုတ်ဘူး။ အတွင်းက ကြေးနီက သံချေးတက်ပြီး ရေခဲနေတာ။ ကျွန်မတို့ Thermal Expansion (အပူပေး ချဲ့ထွင်ခြင်း) နည်းပညာကို သုံးရမယ်။ သော့ပေါက်လေးထဲကို အထူး ဖော်စပ်ထားတဲ့ ဆီလေး နည်းနည်း ထည့်ပြီး၊ လေပူပေးစက် (Heat Gun) နဲ့ အပူချိန် အတိအကျ ပေးလိုက်ရင် သတ္တုက အလိုလို ကျယ်လာပြီး ပွင့်သွားလိမ့်မယ်" လို့ သိပ္ပံနည်းကျ အဖြေရှာပြလိုက်ပါတယ်။

ကိုအောင်လည်း ဇဝေဇဝါနဲ့ပဲ မဆု ပြောတဲ့အတိုင်း လိုက်လုပ်ကြည့်ပါတယ်။ အပူလေး ပေးပြီး ငါးမိနစ်လောက် နေတော့၊ မဆုက သော့တံလေးကို ညင်ညင်သာသာ လှည့်လိုက်တဲ့ အခါမှာ သော့ခလောက်အဟောင်းကြီးဟာ 'ကလစ်' ဆိုတဲ့ အသံလေးနဲ့ အလွယ်တကူ ပွင့်သွားပါတော့တယ်။ ဓာတ်တော်ကြုတ်လည်း ဘာထိခိုက်မှုမှ မရှိလိုက်ပါဘူး။ အဲဒီအချိန်မှာ ကိုအောင်ရဲ့ မျက်နှာဟာ ရှက်သွေးဖြာသွားပါတော့တယ်။ "ဩော်... ငါ့မှာ ယောက်ျား ဆိုတဲ့ အစွဲကြီးနဲ့၊ ခွန်အားကိုပဲ အားကိုးမိတယ်။ တကယ်တော့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းသွားတာက မိန်းမရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် မဟုတ်ဘူး၊ မဆု ရဲ့ ဦးနှောက်ထဲက ဉာဏ်ပညာ သက်သက်ပါလား" လို့ သူ လက်တွေ့ နားလည်သွားပါတော့တယ်။

ဖြစ်ရပ်အပြီးမှာ ကိုမင်းက ဒီကိစ္စကို "တန်းတူညီမျှမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မှတ်တမ်း (Template T223)" မှာ စနစ်တကျ ဖြည့်စွက်ပါတယ်။ ဒါဟာ ကိုအောင့်ကို အပြစ်ပေးဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်မှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထင်အမြင်သေးမှု (Gender Bias) တွေဟာ အလုပ်ကို ဘယ်လောက် ထိခိုက်စေနိုင်တယ်၊ ဉာဏ်ပညာကို နေရာပေးလိုက်တဲ့ အခါ ဘယ်လောက် အောင်မြင်သွားတယ် ဆိုတာကို သမိုင်းမှတ်တမ်း အဖြစ် ချန်ထားခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ကြည့်ရရင်... မဆုရဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ က သောမာထေရီမ ပြောခဲ့တဲ့ စကားနဲ့ ကွက်တိပါပဲ။ "ဉာဏ်ပညာ ရှိနေရင် မိန်းမ ခန္ဓာကိုယ် ဖြစ်နေတာ ဘာအရေးလုပ်စရာ လိုသေးလဲ" ဆိုတာကို လက်တွေ့ သက်သေပြလိုက်တာပါ။ ကိုအောင်ဟာလည်း အဲဒီနေ့ကစပြီး လုပ်ငန်းခွင်မှာ "ယောက်ျား၊ မိန်းမ" ဆိုတဲ့ ပညတ်အစွဲ (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) တွေကို ဖြုတ်ချလိုက်ပြီး၊ လူတိုင်းရဲ့ ဉာဏ်ပညာနဲ့ စွမ်းရည်ကိုသာ တန်ဖိုးထား လေးစားတတ်တဲ့ ပရမတ်အမြင် ရှိသူ တစ်ယောက် ဖြစ်သွားပါတော့တယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... တကယ့်ကို အတုယူဖွယ်ရာ ကောင်းလှတဲ့ ဓမ္မအောင်ပွဲလေးပါပဲ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ ကျား/မ ခွဲခြားမှု ကင်းရှင်းရေးနဲ့ ဉာဏ်ပညာ တန်းတူညီမျှရေး အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ လောကကြီးမှာ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ခွဲခြားခံရလို့ စိတ်ဆင်းရဲရတာ၊ မာနတွေ တက်ပြီး ပူလောင်ရတာ၊ သိမ်ငယ်စိတ်တွေနဲ့ ဒုက္ခရောက်ရတာ အားလုံးဟာ ခန္ဓာရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု သဘောဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ" တွေချည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီလို ဒုက္ခရောက်အောင် "ငါက ယောက်ျားပဲ၊ ငါက မိန်းမပဲ" ဆိုပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ၊ မာန နဲ့၊ ပရမတ် ဓာတ်သဘာဝကို မသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာ တရားတွေဟာ ဒီဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတဲ့ "သမုဒယသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီလို ခွဲခြားချင်တဲ့ မာနစိတ်တွေ၊ အစွဲအလမ်းတွေ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ "ကျား/မ မရှိဘူး၊ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်ပါလား" လို့ မှန်ကန်စွာ သိမြင်သွားတဲ့အခါ ရရှိလာတဲ့ တန်းတူညီမျှတဲ့ အေးချမ်းမှု သဘောဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက် လူတစ်ယောက်ကို မြင်တိုင်း "ယောက်ျား၊ မိန်းမ လို့ မမှတ်ဘဲ၊ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်" လို့ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ သတိကပ်ပြီး အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ်ပွားများနေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် လမ်းကြောင်းကြီးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာလေးပါး စိုက်သွားပြီ၊ ကိုက်ညီသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တို့တစ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ အကျဉ်းထောင်ကြီးကနေ လွတ်မြောက်ပြီး အေးချမ်းလှတဲ့ နိဗ္ဗာန် လမ်းမကြီးပေါ်ကို ရောက်ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကွဲပြားမှုဆိုတာ ဇီဝဗေဒ သဘောတရား သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ဖြစ်တဲ့ "စိတ်" နဲ့ "ဉာဏ်ပညာ" မှာတော့ လိင်ခွဲခြားမှု ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အပြင်ပန်း ခန္ဓာကိုယ်ကို ကြည့်ပြီး အကဲဖြတ်တဲ့ အလေ့အထကို ဖယ်ရှားကာ၊ အတွင်းက သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ ဓမ္မအရည်အသွေးတွေကိုသာ တန်ဖိုးထား ဂုဏ်ပြုတတ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်သွားကြပါလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီကနေ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနေ့မှာ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ ကျား/မ ခွဲခြားတတ်သော အစွဲအလမ်း မာနများ ကင်းစင်ပြီး၊ အမျိုးသမီးများ အားလုံး မိမိတို့၏ ဉာဏ်ပညာ စွမ်းရည်များကို အပြည့်အဝ ဖော်ထုတ်ကာ ဂုဏ်ယူနိုင်ကြပါစေ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၀၈ မတ် ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.