Day: 067 | ၀၇ မတ် ၂၀၂၄ | ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း (Rebirth) | အဘိဓမ္မ၊ ပဋိသန္ဓေ | Consciousness

Day: 067 | ၀၇ မတ် ၂၀၂၄ | ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း (Rebirth) | အဘိဓမ္မ၊ ပဋိသန္ဓေ | Consciousness

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၇) ရက်နေ့၊ မနက်ဖြန် ကျရောက်မယ့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနေ့ကို ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုတဲ့ အနေနဲ့ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ ဓမ္မသဘင်ကို တက်ရောက်လာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီး သူတော်စင်များ အားလုံး သံသရာ ခရီးတစ်လျှောက်လုံးမှာ အကုသိုလ် ကင်းစင်ပြီး ဘေးရန်ကင်းကွာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကကြီးမှာ အဖြေရှာရ အခက်ခဲဆုံးနဲ့ လူတိုင်း သိချင်ဆုံး ပဟေဠိကြီး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ငါတို့ သေရင် ဘယ်ရောက်သွားမလဲ၊ နောက်ဘဝ ဆိုတာ တကယ် ရှိသလား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကြီးပါပဲ။

ဒီတော့ကာ အင်မတန် နက်နဲလှတဲ့ ဒီတရားတော်ကို မနာယူခင်မှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ ဒီကနေ့ဟာ "ဝိညာဉ်" သို့မဟုတ် "သိစိတ်" ရဲ့ အကြောင်းကို ဆွေးနွေးမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ မိမိတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အဆက်မပြတ် လည်ပတ်နေတဲ့ "သိတတ်တဲ့ သဘော (ဝိညာဏဓာတ်)" ကို အာရုံပြုပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားများကြည့်ကြစို့။ နှာသီးဖျားမှာ ဝင်လာတဲ့ လေကလေးကို ဝင်မှန်း "သိ" လိုက်ပါ။ ထွက်သွားတဲ့ လေကလေးကို ထွက်မှန်း "သိ" လိုက်ပါ။ အဲဒီ "သိ" နေတဲ့ သဘောလေးဟာ ကိုယ်ပိုင် အကောင်အထည် မရှိပေမဲ့၊ အမြဲတမ်း နိုးကြားနေတဲ့ နာမ်တရား သက်သက်ပါပဲ။

 "အရှင်ဘုရား... အဲဒီ သိစိတ်ကလေးကို ရှုမှတ်တော့ ဘာအကျိုးထူး ရလာမှာလဲ" တဲ့။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်စမ်းပါ။ ငါတို့ ညဘက် အိပ်ပျော်သွားတဲ့ အချိန်မှာ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက ကုတင်ပေါ်မှာ ငြိမ်သက်နေပေမဲ့၊ အိပ်မက်ထဲမှာ စိတ်က ဟိုရောက် ဒီရောက်နဲ့ လှုပ်ရှားနေပါတယ်။ အဲဒီလိုပါပဲ၊ တစ်နေ့နေ့ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဒီရုပ်ကြီး သေဆုံးပြီး မြေကြီးထဲ ရောက်သွားရင်တောင်၊ အဲဒီ "သိတတ်တဲ့ သဘော" လေးက လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားတာ မဟုတ်ဘဲ၊ အကြောင်းတရား ရှိရင် ဆက်လက် စီးဆင်းသွားဦးမယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက်လာအောင် လေ့ကျင့်တာပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရေတံခွန်က ရေတွေဟာ အထက်ကနေ အောက်ကို တရစပ် စီးဆင်းနေပါတယ်။ အပေါ်က ရေပေါက်ကလေးနဲ့ အောက်က ရေပေါက်ကလေးဟာ တစ်သားတည်း မဟုတ်ပေမဲ့၊ ရေစီးကြောင်းကြီး အနေနဲ့တော့ မပြတ်တမ်း ဆက်စပ်နေပါတယ်။ တို့တစ်တွေရဲ့ "ဝိညာဉ်" သို့မဟုတ် "သိစိတ်" ဟာလည်း ရေစီးကြောင်းကြီးလိုပဲ တစ်စက္ကန့်ပြီး တစ်စက္ကန့် အဟောင်းပျက်၊ အသစ်ဖြစ်နဲ့ အစားထိုး စီးဆင်းနေတာပါ။ "ဩော်... သိစိတ်ကလေးဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားပါလား၊ ပျက်ပြီးရင် အသစ်တစ်ခု ပြန်ဖြစ်လာပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပြီး "သိတယ်... သိတယ်" လို့ အေးအေးဆေးဆေးလေး ဆက်လက် ရှုမှတ်နေလိုက်ပါ။

ကဲ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ သိစိတ်လေးရဲ့ ဖြစ်ပျက် သဘောကို အာရုံပြုရင်း တည်ငြိမ်သွားပြီ ဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ခေတ်သစ် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော သိပ္ပံပညာ၊ ကွမ်တမ် ရူပဗေဒ (Quantum Physics & Consciousness) တွေမှာ ပြောနေတဲ့ သဘောတရားတွေနဲ့ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဉ်" အကြောင်းအရာတွေကို ချိန်ထိုးပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... သိစိတ် (Consciousness) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ်ကလာသလဲ ဆိုတာဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ အတွက် အကြီးမားဆုံးသော ပဟေဠိ (The Hard Problem of Consciousness) ဖြစ်နေဆဲပါ။ အရင်တုန်းက ဆရာဝန်တွေ၊ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက "သိစိတ် ဆိုတာ ဦးနှောက်ကနေ ထုတ်လုပ်ပေးလိုက်တဲ့ လျှပ်စစ်နဲ့ ဓာတုဗေဒ ဖြစ်စဉ် သက်သက်ပဲ။ ဦးနှောက် သေသွားရင် သိစိတ်လည်း ပျောက်ကွယ်သွားပြီ" လို့ ယူဆခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ရုပ်ဝါဒ (Materialism) အမြင် သက်သက်ပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်း ကွမ်တမ် ရူပဗေဒ (Quantum Physics) ပညာရှင်တွေ ပေါ်လာတဲ့ အခါမှာတော့ ဒီအမြင်ကြီး ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ အခြေခံ နိယာမ တစ်ခုဖြစ်တဲ့ "စွမ်းအင် တည်မြဲမှု နိယာမ (Law of Conservation of Energy)" အရ၊ လောကကြီးမှာ ရှိတဲ့ ဘယ်စွမ်းအင်ကိုမှ အသစ် ဖန်တီးယူလို့လည်း မရသလို၊ အပြီးတိုင် ဖျက်ဆီးပစ်လို့လည်း မရပါဘူး။ စွမ်းအင်တွေဟာ ပုံသဏ္ဌာန် တစ်ခုကနေ နောက်ပုံသဏ္ဌာန် တစ်ခုကို ကူးပြောင်း (Transform) သွားရုံ သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ "သတင်းအချက်အလက် (Information)" တွေကိုလည်း ဖျက်ဆီးပစ်လို့ မရဘူးလို့ ကွမ်တမ် သီအိုရီတွေက ဆိုပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရေကို အပူပေးလိုက်ရင် ရေနွေးငွေ့ ဖြစ်သွားပါတယ်။ ရေ ဆိုတဲ့ ရုပ်လုံး ပျောက်သွားပေမဲ့၊ ရေမှာ ပါတဲ့ အောက်ဆီဂျင်နဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင် စွမ်းအင်တွေက လေထဲမှာ ပျံ့နှံ့သွားပါတယ်။ ဘာတစ်ခုမှ လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီလိုပါပဲ၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး (ရုပ်) သေဆုံးသွားတဲ့ အခါ၊ တစ်သက်လုံး သူ စုဆောင်းလာခဲ့တဲ့ မှတ်ဉာဏ်တွေ၊ စရိုက်တွေ၊ စေတနာတွေ ပါဝင်တဲ့ "သိစိတ် စွမ်းအင် (Consciousness Energy)" ကြီးဟာ ဘယ်ရောက်သွားသလဲ။ ကွမ်တမ် သီအိုရီတချို့ (ဥပမာ- Orch-OR သီအိုရီ) ကတော့ ဒီသိစိတ်ဟာ ဦးနှောက်ထဲကနေ ထွက်ခွာသွားပြီး စကြဝဠာထဲမှာ ဆက်လက် တည်ရှိနေနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းလာကြပါတယ်။

 ကွန်ပျူတာ တစ်လုံး ပျက်သွားတိုင်း အဲဒီထဲမှာ ရှိတဲ့ အချက်အလက် (Data) တွေ ပျက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အချက်အလက်တွေက Cloud (အင်တာနက် သိုလှောင်ရုံ) ပေါ်မှာ ရှိနေပါတယ်။ စက် (Hardware) အသစ် တစ်လုံး ဝယ်ပြီး အဲဒီ Data တွေကို ပြန်ဆွဲချလိုက်ရင်၊ အရင် ကွန်ပျူတာ အဟောင်းထဲက အတိုင်း ပြန်လည် အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ ကွန်ပျူတာ (Hardware) နဲ့ တူပြီး၊ ဝိညာဉ် သိစိတ်ဟာ သတင်းအချက်အလက် (Software/Data) နဲ့ တူပါတယ်။ ဟာ့ဒ်ဝဲ ပျက်သွားပေမဲ့၊ ဆော့ဖ်ဝဲ ကတော့ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တဲ့ ဟာ့ဒ်ဝဲ အသစ် (ပဋိသန္ဓေ ခန္ဓာသစ်) ဆီကို ကူးပြောင်းသွားတာ သဘာဝ ယုတ္တိ အလွန် ကျလှပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ သိပ္ပံပညာက အခုမှ စွမ်းအင်တွေ ပြောင်းလဲသွားတယ်၊ သိစိတ်ဟာ ဆက်လက် တည်ရှိနိုင်တယ် ဆိုပြီး စမ်းတဝါးဝါး တွက်ချက်နေတဲ့ အချိန်မှာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်တော်ကြီးမှာ "ဝိညာဉ် ကူးပြောင်းပုံ" ကို စက္ကန့်ရဲ့ ဘီလီယံပုံ တစ်ပုံလောက် သေးငယ်တဲ့ အချိန်အတိုင်းအတာနဲ့ အတိအကျ ဓာတ်ခွဲ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်ကနေ ဘယ်လို ကူးတယ်، ဘယ်လို အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို လုံးဝ ထိုးထွင်း သိမြင်တော်မူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ သိပ္ပံပညာနဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာ ပါဠိတော် ဘယ်လို တစ်ထပ်တည်း ကျနေသလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ် ချိန်ထိုး ကြည့်ကြရအောင်...

အဘိဓမ္မပိဋကတ်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးနဲ့ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ ကျမ်းတွေမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က လူတစ်ယောက် သေဆုံးခါနီး အချိန်မှာ စိတ်အစဉ် ဘယ်လို အလုပ်လုပ်တယ်၊ နောက်ဘဝကို ဘယ်လို ကူးပြောင်းတယ် ဆိုတာကို အတိအကျ ရှင်းပြထားပါတယ်။ အဲဒီမှာ အရေးအကြီးဆုံး ပါဠိ တစ်ကြောင်း ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "စုတိစိတ္တ သမနန္တရာ ပဋိသန္ဓေစိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဆိုတဲ့ ပါဠိလေးပါပဲ။ ဒီပါဠိ တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့တင် သံသရာလည်တဲ့ သဘောတရား တစ်ခုလုံးကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရှင်းပြပြီးသား ဖြစ်သွားပါတယ်။

ဒီပါဠိတော်လေးကို တစ်လုံးချင်းစီ အနက် (Nissaya) အတိအကျ ဖွင့်ကြည့်ကြရအောင်။ စုတိစိတ္တ သမနန္တရာ - သေဆုံးခြင်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော စုတိစိတ်ချုပ်သည်၏ အခြားမဲ့ (ကြားမလပ်သော) အချိန်၌၊ ပဋိသန္ဓေစိတ္တံ - ဘဝသစ်ကို ဆက်စပ်ပေးတတ်သော ပဋိသန္ဓေစိတ်သည်၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ - ဖြစ်ပေါ်လာပေ၏ လို့ အနက်ရပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ဘုရားရှင်က "ငါ" ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်ကြီး တစ်ခုက ဟိုဘက်ဘဝကို လမ်းလျှောက်သွားတယ်လို့ မဟောပါဘူး။ "ဝိညာဉ်ကောင်" ကြီးက ဒီကိုယ်ခန္ဓာကနေ ထွက်ပြီး ဟိုကိုယ်ခန္ဓာထဲ ဝင်သွားတယ်လို့လည်း မဟောပါဘူး။ အဲဒီလို ယူဆရင် ခိုင်မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ (သဿတဒိဋ္ဌိ) အယူမှားကြီး ဖြစ်သွားမှာပါ။ ဘုရားရှင် ဟောတာက "စုတိစိတ်ကလေး ချုပ်သွားတယ် (ပျက်သွားတယ်)၊ အဲဒီလို ချုပ်သွားတဲ့ အရှိန် အဟုန်ကြောင့်ပဲ နောက်ထပ် ဘဝသစ်မှာ ပဋိသန္ဓေစိတ် အသစ်လေး တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတယ် (ဥပ္ပဇ္ဇတိ)" လို့ အကြောင်းနဲ့ အကျိုး ဆက်စပ်ပုံကို ဟောတာပါ။

 "အရှင်ဘုရား... အဟောင်းက ပျက်သွားပြီ ဆိုရင်၊ အသစ်က ဘယ်ကနေ ဘယ်လို ပေါ်လာတာလဲ၊ ဘာက ဆက်စပ်ပေးတာလဲ" တဲ့။ သိပ်ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ ဆက်စပ်ပေးတာက တခြား မဟုတ်ပါဘူး၊ တို့တစ်တွေ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ "ကံ (Kamma)" နဲ့ "တဏှာ (Craving)" ပါပဲ။ သေခါနီး အချိန်မှာ လူတစ်ယောက်ဟာ ကောင်းတာဖြစ်ဖြစ်၊ ဆိုးတာဖြစ်ဖြစ် အာရုံတစ်ခုခုကို စွဲလမ်းပြီး သေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီ တပ်မက်တဲ့ တဏှာ (အကြောင်း) ကြောင့်၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝ တွေ ဆက်ဖြစ်ပြီး၊ ဘဝသစ်မှာ ခန္ဓာသစ် (အကျိုး) အဖြစ် အလိုအလျောက် ပေါ်လာတာပါ။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာပေးရရင်... အခန်းတစ်ခန်းထဲမှာ ဖယောင်းတိုင် နှစ်တိုင် ရှိတယ် ဆိုပါစို့။ ပထမ ဖယောင်းတိုင်က မီးလောင်လို့ ကုန်ခါနီးပြီ။ ငြိမ်းတော့မယ်။ အဲဒီ ငြိမ်းခါနီး အချိန်လေးမှာ ဒုတိယ ဖယောင်းတိုင် အသစ်လေးရဲ့ မီးစာကို သွားတေ့လိုက်ပါတယ်။ ပထမ ဖယောင်းတိုင် ငြိမ်းသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ ဒုတိယ ဖယောင်းတိုင်မှာ မီးစွဲလောင်သွားပါတယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ ပထမ ဖယောင်းတိုင်က မီးတောက်ကြီး အကောင်လိုက် ဒုတိယ ဖယောင်းတိုင်ဆီကို ကူးသွားတာလား။ မဟုတ်ပါဘူး။ ပထမ မီးတောက်က အဲဒီမှာတင် ပျက်သွားတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အပူရှိန် (အကြောင်း) ကြောင့် ဒုတိယ ဖယောင်းတိုင်မှာ မီးတောက်အသစ် (အကျိုး) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ "သေခြင်း" နဲ့ "ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း" ဆိုတာ အဲဒီ မီးကူးတဲ့ သဘောတရားနဲ့ ကွက်တိ အတူတူပါပဲ။

အဲဒီတော့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံက စွမ်းအင်တွေ ကူးပြောင်းတယ်လို့ ပြောတာနဲ့၊ အဘိဓမ္မာက စုတိစိတ်ကနေ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကို ကူးပြောင်းတယ်လို့ ဟောတာဟာ အပြည့်အဝ ထပ်တူကျနေပါတယ်။ သိစိတ် (Consciousness) ဆိုတာ ထာဝရ တည်မြဲနေတဲ့ "ဝိညာဉ်လိပ်ပြာ" မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တိုင်း အသစ် အသစ် ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ စွမ်းအင် အလျဉ်ကြီး သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို သေသေချာချာ နားလည်သွားပြီ ဆိုရင်၊ ဒီ "ငါ သေရင် ဘယ်ရောက်မလဲ" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲတွေကို ဖယ်ရှားဖို့အတွက် ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး ရှုကွက်ဘက်ကို ကူးကြရအောင်။

ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အခု မျက်မှောက် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဝိညာဉ် (သိစိတ်) လေးတွေ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေသလဲ ဆိုတာကို အရင်ဆုံး သတိ (Sati) နဲ့ အဏုစိတ် စောင့်ကြည့်ကြစို့။ ဥပမာ- မျက်စိနဲ့ အဆင်းကို မြင်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်လေးကိုပဲ ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။ ပထမဆုံး အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မျက်စိအကြည်ဓာတ် (စက္ခုဒွါရ) နဲ့ ဟိုဘက်က အဆင်းအာရုံ (ရူပါရုံ) တို့ လာတိုက်မိပါတယ်။ အဲဒီလို ဒွါရနဲ့ အာရုံ တိုက်ခိုက်မိလိုက်တဲ့ စက္ကန့်လေးမှာပဲ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) လေး ဖျတ်ကနဲ ပေါ်လာပါတယ်။

အဲဒီ မြင်သိစိတ်လေး ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အထိ "ငါ မြင်တယ်၊ ငါ သိတယ်" ဆိုတဲ့ အသိ မပါသေးပါဘူး။ အဆင်းကို အဆင်းသက်သက် သိရုံ သက်သက်မျှသာ ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးပါး ပေါင်းဆုံသွားတာကို "ဖဿ" (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဖဿလေး ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် နောက်ကနေ ကပ်လျက် "ဝေဒနာ" ဆိုတဲ့ ခံစားမှု ပေါ်လာပါတယ်။ သာယာတဲ့ အဆင်းဆိုရင် သုခဝေဒနာ ပေါ်လာမယ်။ မသာယာရင် ဒုက္ခဝေဒနာ ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။

အဲဒီ ဝေဒနာ ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ဦးနှောက်ထဲက "သညာ" (မှတ်သားမှု) က ဝင်လာပါပြီ။ "ဒါကတော့ လှတယ်၊ ဒါကတော့ မလှဘူး" လို့ နာမည်တပ်၊ တံဆိပ်ကပ်လိုက်ပါတယ်။ သညာက အဲဒီလို မှတ်သားလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် "သင်္ခါရ" (ပြုပြင်စီရင်မှု) က အလုပ်ဆက်လုပ်ပါတော့တယ်။ လှတယ် ဆိုရင် လိုချင်တဲ့ လောဘ တွေ ဖြစ်လာတယ်။ မလှဘူး ဆိုရင် မလိုချင်တဲ့ ဒေါသ တွေ ပေါ်လာပါတော့တယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အဲဒီလို လောဘတွေ၊ ဒေါသတွေ ပေါ်လာတဲ့ အချိန်မှာ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာ က ဝင်လာပါပြီ။ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘာဝတွေ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတာကို "ငါ မြင်တယ်၊ ငါ လိုချင်တယ်" ဆိုပြီး "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အခိုင်အမာ ဝင်သွားပါတယ်။ မျက်စိမှာတင် မဟုတ်ဘူး၊ နားမှာ ကြားရင်လည်း "ငါ ကြားတယ်"၊ လျှာမှာ စားရင်လည်း "ငါ စားတယ်"၊ စိတ်ထဲမှာ တွေးရင်လည်း "ငါ တွေးတယ်" လို့ နေရာတိုင်းမှာ "ငါ" ဆိုတဲ့ လိပ်ပြာကောင်ကြီး တစ်ကောင်က အခိုင်အမာ ရှိနေတယ်လို့ အထင်မှား သွားပါတော့တယ်။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ အထူး သတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အရိယာ သူတော်စင်ကြီးတွေ၊ အထူးသဖြင့် သောတာပတ္တိမဂ် ဉာဏ်ကို ဆိုက်ရောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အမြင်မှာတော့ ဒီလို "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲအလမ်းတွေ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အဆင်းကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ မြင်တယ်" လို့ မယူဆတော့ပါဘူး။ "မျက်စိအကြည် (ရုပ်) နဲ့ အဆင်း (ရုပ်) တိုက်လို့၊ မြင်သိစိတ် (နာမ်) ပေါ်လာတာပဲ။ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်တာ သက်သက်ပဲ" လို့ ပရမတ်ကို ထိုးထွင်း မြင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သေခြင်း၊ ရှင်ခြင်း၊ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ဆိုတာတွေအပေါ်မှာ "ငါ သေရင် ဘယ်ရောက်မလဲ" ဆိုတဲ့ သံသယ (ဝိစိကိစ္ဆာ) တွေ၊ ဒိဋ္ဌိတွေ အကြွင်းမဲ့ ပြုတ်ကျသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ မဂ်ဉာဏ်ရဲ့ အစွမ်းနဲ့ ကိလေသာကို ပယ်သတ်လိုက်တာပါပဲ။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာပေးရရင်... ရုပ်ရှင်ရုံထဲမှာ ဇာတ်ကား ကြည့်နေတဲ့ သူတစ်ယောက်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ပိတ်ကားပေါ်မှာ မင်းသား သေသွားတဲ့ အခါ ငိုကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ် သေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အလင်းရောင်တွေရဲ့ မျက်လှည့်ကွက် (Projection) ပြောင်းသွားတာ သက်သက်ပဲလို့ သိနေရင် ဝမ်းနည်းခြင်း မရှိတော့ပါဘူး။ ထို့အတူပါပဲ၊ "ဘဝသစ် ဖြစ်တယ်၊ လူသေတယ်" ဆိုတာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်နေတဲ့ မျက်လှည့်ကွက်ကြီးပါ။ အဲဒီ မျက်လှည့်ကွက်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျမှ ရုပ်နဲ့နာမ် ဓာတ်သဘာဝ (Dhatu) တွေ သက်သက်ပဲလို့ မြင်လာပြီး သောက၊ ပရိဒေဝ တွေ အားလုံး ငြိမ်းအေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ ဆိုရင်... လက်တွေ့ အလုပ်ပေး အနေနဲ့ မြင်လိုက်တိုင်း၊ ကြားလိုက်တိုင်း၊ တွေးလိုက်တိုင်းမှာ "ငါ" ဆိုတဲ့ ပညတ်ကို အရင် ဖယ်ရှားပါ။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်လို့ မြင်တယ်ဆိုရင် "မြင်တယ်... မြင်တယ်" လို့ မြင်သိစိတ် (ဝိညာဉ်) လေးကိုသာ စောင့်ကြည့်ပါ။ စိတ်ထဲမှာ အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာရင် "ငါ တွေးတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "တွေးတယ်... တွေးတယ်" လို့ မနောဝိညာဉ် သိစိတ်ကလေးကိုသာ ရှုပါ။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်စဉ်၊ ဝိညာဏဓာတ်ရဲ့ ဖြစ်ပေါ်မှု သက်သက်ကိုသာ အာရုံပြုနေတာဟာ "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" ကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်လိုက်တာပါပဲ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်နေရင်းနဲ့ နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီး သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ကြစို့။ ကိုယ် မြင်လိုက်တဲ့ မြင်သိစိတ်ကလေးဟာ အမြဲတမ်း ရှိနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မျက်တောင်လေး တစ်ချက် ခတ်လိုက်တာနဲ့ အဲဒီ စိတ်ကလေး ပျက်သွားပြီး၊ နောက်ထပ် မြင်သိစိတ် အသစ်တစ်ခု ပြန်ဖြစ်လာပါတယ်။ "ဩော်... သိစိတ် ဝိညာဉ် ဆိုတာ ခိုင်မြဲတဲ့ လိပ်ပြာကောင် မဟုတ်ပါလား။ ချက်ချင်း ဖြစ်ပြီး ချက်ချင်း ပျက်သွားတာ (အနိစ္စ) ချည်းပါလား" လို့ မြင်လိုက်ရင် ဝိညာဉ်ကောင် အမြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားပါပြီ။

ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ပြတ်တောက်တယ်၊ အကြောင်းအကျိုး မရှိဘူးလို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ ဆိုရင်တော့... အဲဒီ သိစိတ်ကလေး ပျက်သွားပေမဲ့၊ အဲဒီ စိတ်ကလေး ပျက်သွားတဲ့ နေရာမှာ ဟာလာဟင်းလင်းကြီး ဖြစ်မသွားပါဘူး။ အရင်စိတ်က ချန်ရစ်ခဲ့တဲ့ အရှိန် (အကြောင်း) ကြောင့်၊ နောက်ထပ် သိစိတ် အသစ်လေး တစ်ခု (အကျိုး) ချက်ချင်း အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ သေခါနီး စုတိစိတ်ကလေး ပျက်သွားရင်လည်း လုံးဝ ပြတ်တောက်သွားတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကံ၊ တဏှာ၊ အဝိဇ္ဇာ အကြောင်းခံ ရှိနေသရွေ့ ပဋိသန္ဓေစိတ် အသစ်တစ်ခု အစားထိုး ပေါ်လာဦးမယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် သိမြင်လိုက်ရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အမြစ်ပြတ်သွားပါတယ်။

တရားရှုမှတ်ကာစမှာတော့ ဆရာသမားတွေ ညွှန်ပြတဲ့ ဉာဏ်ကို မှီပြီး ပညတ်ကိုခွာကာ ပရမတ်ကို ရှုရပါတယ်။ သမာဓိနဲ့ ဉာဏ်ရင့်လာတဲ့ အခါမှာတော့ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာသိစိတ်ကလေးပဲ ပေါ်ပေါ် ပေါ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ခန္ဓာအစဉ်တွေသာ ဖြစ်နေပါလားလို့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျသွားတဲ့ အချိန်မှာတော့၊ သေခြင်းတရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ နောက်ဘဝအတွက် ပူပန်ခြင်းတွေ အားလုံး ကင်းစင်သွားပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ သတိပညာနဲ့ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်သူ ဖြစ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အင်မတန် ထူးဆန်းပြီး ဓမ္မသံဝေဂ ရစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်ကြီးဆီကို အသက် ၄၀ အရွယ်လောက် ရှိမယ့် ဒေါ်မြ ဆိုတဲ့ အမျိုးသမီး တစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူမရဲ့ မျက်နှာဟာ အလွန်ကို လေးနက် တည်ကြည်ပြီး၊ ပြတိုက်ထဲကို ဝင်လာကတည်းက နေရာတိုင်းကို ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်နေတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ ကြည့်ရှုနေပါတယ်။ မကြာခင်မှာပဲ ဒေါ်မြဟာ ပြတိုက် အလယ်က ဖန်ပေါင်းချောင်ထဲမှာ ပူဇော်ထားတဲ့ ရှေးဟောင်း ရဟန္တာမထေရ်မြတ် တစ်ပါးရဲ့ ဓာတ်တော်အစစ် ရှေ့ကို ရောက်သွားပါတော့တယ်။

ဒေါ်မြဟာ ဓာတ်တော်မြတ်ကို မြင်လိုက်တာနဲ့ ရုတ်တရက် ဒူးထောက်ချလိုက်ပြီး မျက်ရည်တွေ ပေါက်ပေါက်ကျအောင် ငိုကြွေးပါတော့တယ်။ ပြီးတော့ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းတွေကို လှမ်းပြောပါတယ်။ "ဒီဓာတ်တော်တွေကို ကျွန်မ ပြန်ယူသွားခွင့် ပြုပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ လောက်က ဒီဓာတ်တော်တွေကို မူလ တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့တဲ့ ဒါယိကာမကြီး ဟာ ကျွန်မရဲ့ အတိတ်ဘဝက ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ကျွန်မ အိပ်မက်ထဲမှာရော၊ တရားထိုင်တဲ့ အခါမှာပါ ဒီဓာတ်တော်တွေကို ကျွန်မကိုယ်တိုင် ပူဇော်ခဲ့ရတာတွေကို အထပ်ထပ် မြင်နေရပါတယ်။ ဒါတွေဟာ ကျွန်မ ပိုင်တဲ့ အရာတွေမို့ ကျွန်မ ပြန်ယူပါရစေ" လို့ တောင်းဆိုပါတော့တယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ဒေါ်မြရဲ့ ရင်ထဲမှာ "အတိတ်ဘဝက ငါ၊ အခုဘဝက ငါ" ဆိုတဲ့ အခိုင်အမာ ယူဆထားတဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ နဲ့ "ဒါ ငါ့ပစ္စည်း" ဆိုတဲ့ တဏှာ လောဘ တွေဟာ အကြီးအကျယ် လွှမ်းမိုးနေပါတယ်။ သူမ ပြောတာတွေ မှန်သလား၊ မှားသလား ဆိုတာထက်၊ သူမရဲ့ စိတ်ထဲမှာတော့ ဒါဟာ အမှန်တရားကြီး တစ်ခုလို အပြည့်အဝ ယုံကြည်နေတာပါ။ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းတွေကလည်း ဘာလုပ်ရမှန်း မသိဖြစ်ပြီး ပြတိုက်တာဝန်ခံ ကိုမင်း ကို အကြောင်းကြားလိုက်ကြပါတယ်။

ကိုမင်း ရောက်လာတဲ့ အခါမှာ ဒေါ်မြကို အတင်းအကျပ် မနှင်ထုတ်ပါဘူး။ ပြတိုက်ရဲ့ အခြေခံ စည်းမျဉ်း မူဝါဒ အမှတ် ၅၊ အပိုဒ်ခွဲ ၅.၃ (Policy 5, Art 5.3) မှာ "သာသနာရေးဆိုင်ရာ အစွဲအလမ်းများ၊ ဝင်စားသည်ဟု ဆိုမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ဖြေရှင်းခြင်း" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းကို ကိုမင်းက ကောင်းကောင်း နားလည်ထားပါတယ်။ ဒီစည်းမျဉ်းအရ လာရောက်သူရဲ့ သဒ္ဓါတရားကို မစော်ကားရဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ဓာတ်တော်တွေကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အစွဲအလမ်းနဲ့ ပိုင်ဆိုင်ခွင့် တောင်းဆိုတာကိုလည်း ခွင့်မပြုရဘူး ဆိုတဲ့ အလယ်အလတ် လမ်းစဉ် (Middle Way) ကို ကျင့်သုံးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုမင်းက ဒေါ်မြကို ရုံးခန်းထဲ ခေါ်သွားပြီး ရေနွေးကြမ်းလေး တိုက်ကာ အေးအေးဆေးဆေး ရှင်းပြပါတယ်။ "ဒေါ်မြ... ဒေါ်မြရဲ့ အတိတ်ဘဝ မှတ်ဉာဏ်တွေ၊ သဒ္ဓါတရားတွေကို ကျွန်တော်တို့ ပြတိုက်က အထူး လေးစားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဘိဓမ္မာ တရားတော်အရ စဉ်းစားကြည့်ပါဗျာ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ က ဓာတ်တော်ကို လှူခဲ့တဲ့ အဲဒီ ဒါယိကာမကြီးရဲ့ ခန္ဓာငါးပါး၊ ရုပ်နာမ်တွေဟာ အဲဒီ အချိန်မှာတင် ချုပ်ငြိမ်း သေဆုံးသွားခဲ့ပါပြီ။ အခု ဒေါ်မြ ဆိုတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်၊ ဒေါ်မြရဲ့ သိစိတ် ဆိုတာ အဲဒီ ဒါယိကာမကြီး လုံးဝ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ အတိတ်က ကုသိုလ်ကံ အကြောင်းတရားကြောင့် အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ လူပြန်ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတရား သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်" လို့ သိမ်သိမ်မွေ့မွေ့လေး ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ကြည့်ရရင်... ကိုမင်းက မီးတောက် ဥပမာလေးကို ပေးလိုက်ပါတယ်။ "ဒေါ်မြ... ဖယောင်းတိုင် တစ်တိုင်ကနေ နောက်တစ်တိုင်ကို မီးကူးလိုက်တဲ့အခါ၊ နောက်ဖယောင်းတိုင်က မီးတောက်ဟာ အရင် မီးတောက် အဟောင်းကြီး မဟုတ်တော့ပါဘူး။ အဲဒီလိုပဲ ဒေါ်မြဟာ အဲဒီ ဒါယိကာမကြီး မဟုတ်တော့ဘူး။ အတိတ်က လှူခဲ့တဲ့ စေတနာ ကောင်းမှုတွေက ဒေါ်မြကို သံသရာမှာ အကျိုးပေးနေမှာ ဖြစ်ပေမဲ့၊ ဒီရုပ်ဝတ္ထု ဓာတ်တော်ကြီးကို 'ငါ့ဟာ' ဆိုပြီး ပြန်လည် တပ်မက်နေမယ် ဆိုရင်၊ အဲဒီ လောဘက ဒေါ်မြရဲ့ သံသရာ ခရီးကို ပြန်ပြီး ဒုက္ခပေးပါလိမ့်မယ်" လို့ ဓမ္မနဲ့ ချိန်ထိုးပြီး တည့်တည့်ပဲ ထောက်ပြလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီ စကားကို ကြားလိုက်ရတဲ့ အခါမှာတော့ ဒေါ်မြဟာ မှင်သက်သွားပါတော့တယ်။ သူမ တစ်သက်လုံး စွဲလမ်းလာခဲ့တဲ့ "ငါ... ငါ့ပစ္စည်း" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အမှောင်တိုက်ကြီးဟာ ကိုမင်းရဲ့ ဓမ္မစကားကြောင့် ချက်ချင်း လင်းထိန်သွားပါတယ်။ "ဟုတ်တယ် အစ်ကိုမင်း... ကျွန်မ အိပ်မက်တွေမက်တိုင်း ဒီဓာတ်တော်တွေကို ပြန်လိုချင်တဲ့ လောဘနဲ့ ပူလောင်နေခဲ့တာ။ တကယ်တော့ အတိတ်က ရုပ်နာမ်ဟာ ပြီးသွားပြီပဲ။ အခု ကျွန်မ လုပ်ရမှာက ဒီဓာတ်တော်တွေကို သိမ်းပိုက်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ သာသနာတော်မှာ ဆက်လက် ကိန်းဝပ်နိုင်အောင် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ သာဓုခေါ်ဖို့ပဲ ပါလား" လို့ ကိုယ်ပိုင် ဉာဏ်နဲ့ သိမြင် ဝန်ခံလာပါတော့တယ်။

ကိုမင်းက ဒီဖြစ်စဉ်ကို ပြတိုက်ရဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်း အဖြစ် "ဖြစ်စဉ် မှတ်တမ်း (Template T205)" မှာ စနစ်တကျ ဖြည့်စွက်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဒေါ်မြကို အရူးမလို့ စွပ်စွဲတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ဆိုတဲ့ သံသရာဖြစ်စဉ်ကြီးထဲမှာ လူတွေ ဘယ်လောက်တောင် အစွဲအလမ်း ကြီးတတ်တယ်၊ အဲဒီ အစွဲကို ဓမ္မနဲ့ ဘယ်လို ဖြုတ်ချပေးရတယ် ဆိုတာကို နောက်လာမယ့် ဝန်ထမ်းတွေ သင်ခန်းစာ ယူနိုင်ဖို့ ရေးမှတ်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်မြဟာ ပြတိုက်ကနေ ပြန်ထွက်သွားတဲ့ အခါမှာတော့ ဓာတ်တော်တွေကို တောင်းဆိုခြင်း မရှိတော့ဘဲ၊ သံသရာ အစွဲတွေ ကင်းစင်သွားတဲ့အတွက် အလွန် ပေါ့ပါး လန်းဆန်းတဲ့ မျက်နှာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ ထွက်ခွာသွားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... တကယ့်ကို အေးချမ်းလှတဲ့ ဓမ္မအောင်ပွဲလေးပါပဲ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းနဲ့ သိစိတ် ဝိညာဉ် ကူးပြောင်းခြင်း အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ လောကကြီးမှာ အတိတ်ဘဝတွေကို စွဲလမ်းပြီး ပူလောင်ရတာ၊ နောက်ဘဝ ဘယ်ရောက်မလဲ ဆိုပြီး ကြောက်ရွံ့နေရတာ၊ အို၊ နာ၊ သေ ဆိုတဲ့ သံသရာ ဝဲဩဃကြီးထဲမှာ လည်ပတ်နေရတာ အားလုံးဟာ ခန္ဓာရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု သဘောဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ" တွေချည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီလို ဒုက္ခရောက်အောင် "ဒါ ငါပဲ၊ ငါ့ ဝိညာဉ်ပဲ" ဆိုပြီး အတိတ်၊ အနာဂတ်ကို စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ နဲ့၊ ပရမတ် ဓာတ်သဘာဝကို မသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာ တရားတွေဟာ ဒီဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတဲ့ "သမုဒယသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီလို ဝိညာဉ်လိပ်ပြာကောင် ခိုင်မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အစွဲတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ "အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်တဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ် သက်သက်ပါလား" လို့ မှန်ကန်စွာ သိမြင်သွားတဲ့အခါ ရရှိလာတဲ့ အေးချမ်းမှု သဘောဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက် မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ သိစိတ်ကလေးတွေ ပေါ်လာတိုင်း၊ တွေးမိတိုင်း "သိတယ်၊ တွေးတယ်၊ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တယ်" လို့ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ သတိကပ်ပြီး အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ်ပွားများနေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် လမ်းကြောင်းကြီးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာလေးပါး စိုက်သွားပြီ၊ ကိုက်ညီသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တို့တစ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ အကျဉ်းထောင်ကြီးကနေ လွတ်မြောက်ပြီး အေးချမ်းလှတဲ့ နိဗ္ဗာန် လမ်းမကြီးပေါ်ကို ရောက်ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေခြင်းတရား ဆိုတာ ကြောက်စရာ မဟုတ်သလို၊ ဝိညာဉ် ဆိုတာလည်း ခိုင်မြဲတဲ့ အကောင်အထည် မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိတို့ရဲ့ ပစ္စုပ္ပန် အချိန်လေးမှာ ကုသိုလ် စေတနာ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရား ကောင်းတွေကိုသာ စိုက်ပျိုးသွားမယ် ဆိုရင်၊ အကျိုးတရား ဖြစ်တဲ့ ဘဝသစ် ဆိုတာဟာလည်း မလွဲမသွေ ကောင်းမွန်နေမှာ အသေအချာပါပဲ။

ဒီကနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ "ငါ" ဟူသော အစွဲအလမ်း၊ ဝိညာဉ် ခိုင်မြဲသည် ဟူသော အယူမှားများမှ ကင်းဝေးပြီး လာလတ္တံ့သော ဘဝသစ်တိုင်းတွင် ကောင်းမွန်သော ခန္ဓာများကိုသာ ရရှိကြပါစေ၊ နောက်ဆုံး ဘဝသစ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတည်းဟူသော ဇာတိဒုက္ခ အပြီးတိုင် ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၀၇ မတ် ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.