Day: 070 | ၁၀ မတ် ၂၀၂၄ | သေခါနီးကံ (Asanna Kamma နှင့် သေခါနီး စိတ်ပညာ) | အဘိဓမ္မ၊ မရဏာသန္န | Palliative Psychology

 

Day: 070 | ၁၀ မတ် ၂၀၂၄ | သေခါနီးကံ (Asanna Kamma နှင့် သေခါနီး စိတ်ပညာ) | အဘိဓမ္မ၊ မရဏာသန္န | Palliative Psychology

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၀) ရက်နေ့၊ ဒီကနေ့ မတ်လလယ် အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ မရဏမင်းရဲ့ ခေါ်ဆောင်ရာကို မလွဲမသွေ သွားကြရမယ့် သံသရာ ခရီးသည်တွေ ပီပီ မိမိတို့ရဲ့ နောက်ဆုံး အချိန်အခါမှာ ကြောက်ရွံ့ တုန်လှုပ်မှု ကင်းရှင်းပြီး အေးချမ်းတည်ငြိမ်စွာ ဖြတ်သန်းနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကကြီးမှာ လူတိုင်း လူတိုင်းဟာ မွေးဖွားခြင်း ဆိုတဲ့ အစပြုမှု တစ်ခု ရှိခဲ့ရင်၊ သေဆုံးခြင်း ဆိုတဲ့ နိဂုံးချုပ်မှု တစ်ခုကို မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ကြရမှာ ချည်းပါပဲ။ ဘယ်လောက်ပဲ ချမ်းသာချမ်းသာ၊ ဘယ်လောက်ပဲ တန်ခိုးအာဏာ ကြီးကြီး၊ ဒီသေခြင်းတရားကိုတော့ ဘယ်သူမှ ရှောင်လွှဲလို့ မရပါဘူး နော်။

ဒီတော့ကာ အင်မတန် အရေးကြီးလှတဲ့ ဒီတရားတော်ကို မနာယူခင်မှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ ထားပြီး မျက်စိလေး မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ နှာသီးဖျားမှာ ဝင်လာတဲ့ လေကလေးကို ဝင်မှန်းသိ၊ ထွက်သွားတဲ့ လေကလေးကို ထွက်မှန်းသိအောင် သတိလေး ကပ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ ဆိုရင်၊ ဒီဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အာရုံပြုရင်း "မရဏနုဿတိ" ဆိုတဲ့ သေခြင်းတရားကို အောက်မေ့တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ခဏလောက် ပွားများကြည့်ကြစို့။ "ငါ၏ အသက်ရှင်ခြင်းသည် မမြဲ၊ သေခြင်းတရားသည်သာ အမြဲတမ်း ရှိနေပါတကား" လို့ စိတ်ထဲကနေ လေးလေးနက်နက် နှလုံးသွင်းကြည့်စမ်းပါ။

 "အရှင်ဘုရား... သေမယ့် အကြောင်းကို တွေးနေတော့ စိတ်ထဲမှာ ကျက်သရေ မရှိဘူးလို့ မထင်ရဘူးလား" တဲ့။ မဟုတ်ဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေခြင်းတရားကို ဆင်ခြင်တာဟာ ကြောက်လန့်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အချိန်မရွေး သေနိုင်တယ်လို့ သိထားမှသာ၊ အခု လက်ရှိ အသက်ရှင်နေတဲ့ အချိန်လေးကို တန်ဖိုးထားပြီး ကုသိုလ်တရားတွေ အရေးတကြီး ပြုလုပ်ချင်လာမှာပါ။ မသေတော့မယ့် လူလို နေနေသရွေ့တော့ လောဘတွေ၊ ဒေါသတွေ၊ မာနတွေနဲ့ အချိန်ဖြုန်းနေမိမှာ အသေအချာပါပဲ။ အဲဒီ "သေချာပေါက် သေရမယ်" ဆိုတဲ့ အသိလေးကို လက်ကိုင်ထားပြီး "ဝင်လေ... ထွက်လေ" လို့ အေးအေးဆေးဆေးလေး ဆက်လက် ရှုမှတ်နေလိုက်ပါ။ စိတ်ကလေးဟာ အကုသိုလ်တွေ ကွာကျပြီး အင်မတန်မှ ငြိမ်းအေး တည်ငြိမ်လာပါလိမ့်မယ်။

ကဲ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ သေခြင်းတရားကို အမှတ်ရတဲ့ သတိတရားလေး ကိန်းဝပ်သွားပြီ ဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ခေတ်သစ် ဆေးပညာနဲ့ စိတ်ပညာရပ် ထဲက "သေခါနီး စိတ်ပညာ (Palliative Psychology)" အကြောင်းနဲ့ မြတ်စွာဘုရားရှင် အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်တော်မှာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "အာသန္နကံ (သေခါနီးကံ)" အကြောင်းအရာတွေကို ချိန်ထိုးပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ ဆေးပညာမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... ကုသလို့ မရတော့တဲ့ ရောဂါဝေဒနာရှင်တွေ၊ သေဆုံးဖို့ နီးကပ်နေတဲ့ လူနာတွေကို ပြုစုစောင့်ရှောက်တဲ့ "Palliative Care (သက်သာချောင်ချိရေး ကုသမှု)" ဆိုတာ ဆေးရုံတွေမှာ အလွန် အရေးကြီးတဲ့ ဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ အဲဒီဌာနက ဆရာဝန်တွေ၊ စိတ်ပညာရှင်တွေ လေ့လာတွေ့ရှိထားတာက လူတစ်ယောက် သေခါနီး အချိန်ကို ရောက်လာပြီ ဆိုရင်၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်မှုထက်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပူလောင်မှု (Psychological Distress) က ပိုပြီး ကြီးမား ပြင်းထန်တယ် ဆိုတာပါပဲ။ "ငါ သေရတော့မယ်" ဆိုတဲ့ အသိ ဝင်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ လူနာရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ကြောက်ရွံ့မှု၊ နောင်တရမှု၊ ဒေါသထွက်မှု ဆိုတဲ့ ခံစားချက်တွေ ဆင့်ကဲ ဆင့်ကဲ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သေခါနီး လူနာတွေဟာ သူတို့ တစ်သက်လုံး ရှာဖွေ စုဆောင်းခဲ့တဲ့ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေ၊ ချစ်ခင်ရတဲ့ မိသားစုတွေကို ခွဲခွာရတော့မယ် ဆိုတဲ့ အသိကြောင့် အလွန် ကြီးမားတဲ့ သောကမီး လောင်ကျွမ်းကြရပါတယ်။ တချို့က "ငါ့မှ ဘာလို့ ဒီရောဂါ ဖြစ်ရတာလဲ" ဆိုပြီး လောကကြီးကို ဒေါသထွက်ကြတယ်။ တချို့ကတော့ အတိတ်က သူတို့ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေကို ပြန်တွေးမိပြီး "ငါ မှားခဲ့ပြီ၊ အဲဒီတုန်းက ငါ ဒီလို မလုပ်ခဲ့သင့်ဘူး" ဆိုတဲ့ နောင်တ (Regret) တွေနဲ့ အကြီးအကျယ် လိပ်ပြာမလုံ ဖြစ်ကြရပါတယ်။ အဲဒီလို ပူလောင်နေတဲ့ စိတ်အခြေအနေနဲ့ သေဆုံးသွားတဲ့ သူတွေဟာ အင်မတန်မှ ညှိုးနွမ်းတဲ့ မျက်နှာထားတွေနဲ့ ဆုံးပါးသွားတတ်ကြတယ်လို့ စိတ်ပညာရှင်တွေက မှတ်တမ်းတင် ထားကြပါတယ်။

 ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော သိပ္ပံပညာ (Neuroscience) အရ လူတစ်ယောက် သေဆုံးခါနီး နောက်ဆုံး အခိုက်အတန့်လေး (Cut-off mind) မှာ ဦးနှောက်ရဲ့ လျှပ်စစ်လှိုင်းတွေဟာ ရုတ်တရက် အလွန် အားကောင်းသွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီ အချိန်တိုလေး အတွင်းမှာ သူ့ရဲ့ တစ်သက်တာ မှတ်ဉာဏ်တွေ (Life Review) ဟာ ရုပ်ရှင်ပြသလို အမြန်နှုန်းနဲ့ ပြန်လည် ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ အဲဒီ အချိန်လေးမှာ စိတ်က ဘယ်အာရုံကို ဖမ်းဆုပ်သွားသလဲ ဆိုတာဟာ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။ စိတ်ပညာရှင်တွေက အဲဒီ နောက်ဆုံး အချိန်လေးမှာ လူနာကို အေးချမ်းအောင် (Acceptance) ဖန်တီးပေးဖို့ အထူး ကြိုးစားကြရပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သေချာ ပြန်လည် ဆန်းစစ်ကြည့်စမ်းပါ။ တကယ်လို့သာ မနက်ဖြန် ငါ သေရတော့မယ် ဆိုရင်၊ ငါ့ရဲ့ ရင်ထဲမှာ ဘာတွေ ကျန်နေခဲ့မလဲ။ "ငါ့ သားလေး အတွက်၊ ငါ့ သမီးလေး အတွက်" ဆိုတဲ့ စွဲလမ်းမှုတွေလား။ သို့မဟုတ် "ငါ ဟိုလူ့ကို မကျေနပ်ခဲ့ဘူး" ဆိုတဲ့ အမုန်းတရားတွေလား။ အတိတ်က လုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေအတွက် နောင်တတွေလား။ အခု အသက်ရှင် ကျန်းမာနေတဲ့ အချိန်မှာတောင် အဲဒီ အကုသိုလ် စိတ်တွေကို မထိန်းချုပ်နိုင်ဘူး ဆိုရင်၊ သေခါနီး ဝေဒနာတွေ ဖိစီးနေတဲ့ အချိန်၊ အသိဉာဏ်တွေ ဝေဝါးနေတဲ့ အချိန်မှာ ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ် ဘယ်လိုလုပ် ထိန်းချုပ်နိုင်တော့မလဲ။ ဒါဟာ အင်မတန် ကြောက်စရာ ကောင်းတဲ့ အခြေအနေကြီးပါပဲ။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ခေတ်သစ် စိတ်ပညာရှင်တွေက "သေခါနီး နောက်ဆုံး စိတ်အခြေအနေ (Cut-off mind) ဟာ အရေးကြီးတယ်" လို့ အခုမှ ရှာဖွေ တွေ့ရှိနေတဲ့ အချိန်မှာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ်တော်ကြီးမှာ "အာသန္နကံ" သို့မဟုတ် "မရဏာသန္နဇော" ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ ဒီနောက်ဆုံး စိတ်ကလေးရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို အတိအကျ ဓာတ်ခွဲ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ခေတ်သစ် ပညာက ဒီဘဝ ငြိမ်းချမ်းဖို့လောက်ပဲ ကြည့်ပေမဲ့၊ ဘုရားရှင်ကတော့ အဲဒီ နောက်ဆုံး စိတ်ကလေးက နောက်ဘဝ (Rebirth) ကို ဘယ်လို ဖန်တီးသွားတယ် ဆိုတာကိုပါ ထိုးထွင်း သိမြင်တော်မူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ သိပ္ပံပညာနဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာ ပါဠိတော် ဘယ်လို တစ်ထပ်တည်း ကျနေသလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ် ချိန်ထိုး ကြည့်ကြရအောင်...

အဘိဓမ္မပိဋကတ်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးနဲ့ သင်္ဂဟ ကျမ်းတွေမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ကံတရား အကျိုးပေးတဲ့ အစီအစဉ်ကို ရှင်းပြတဲ့ နေရာမှာ၊ "ဂရုကကံ (ကြီးလေးသောကံ)" ပြီးရင် ဒုတိယ အရေးအကြီးဆုံး အဖြစ် "အာသန္နကံ" ကို ပြဋ္ဌာန်းတော်မူခဲ့ပါတယ်။ "အာသန္နကမ္မံ နာမ မရဏကာလေ သရိတံ ဝါ ကတံ ဝါ" လို့ အတိအကျ ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ ဒီပါဠိတော်လေးကို တစ်လုံးချင်းစီ အနက် (Nissaya) ဖွင့်ကြည့်ကြရအောင်။ အာသန္နကမ္မံ နာမ - သေခါနီးကံ မည်သည်ကား၊ မရဏကာလေ - သေဆုံးခါနီး အချိန်ကာလ၌၊ သရိတံ ဝါ - ပြန်လည် အောက်မေ့ အမှတ်ရအပ်သော ကံသည် လည်းကောင်း၊ ကတံ ဝါ - ထိုအချိန်၌ပင် ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်အပ်သော ကံသည် လည်းကောင်း (ဖြစ်ပေ၏) လို့ အနက်ရပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သေခါနီး အချိန်ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ စွမ်းအင်တွေ အကုန်လုံး ဆုတ်ယုတ်နေတဲ့ အချိန်ပါ။ ဒါပေမဲ့ စိတ်အစဉ် (မရဏာသန္နဇော) ကတော့ အလွန် စူးရှ ထက်မြက်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်လေးမှာ တစ်သက်လုံး လုပ်ခဲ့တဲ့ ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှုတွေထဲက တစ်ခုခုဟာ အာရုံထဲမှာ ထင်လာတတ်ပါတယ်။ တကယ်လို့များ ကိုယ် တစ်သက်လုံး ကောင်းတာတွေပဲ လုပ်လာခဲ့ပေမဲ့၊ သေခါနီးလေးမှာ ရုတ်တရက် ဒေါသဖြစ်စရာ အာရုံတစ်ခု ပေါ်လာပြီး အဲဒီ ဒေါသစိတ်နဲ့ သေသွားရင်၊ အဲဒီ သေခါနီး အကုသိုလ် အာသန္နကံ က ချက်ချင်း နေရာယူပြီး အပါယ်ငရဲကို ဆွဲချသွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလောက် အစွမ်းထက်တဲ့ ကံတရားပါ။

 "အရှင်ဘုရား... အဲဒီလို ဆိုရင် တစ်သက်လုံး ဆိုးလာခဲ့တဲ့ လူက သေခါနီးလေး ကောင်းတဲ့စိတ် မွေးလိုက်ရင်ရော အကျိုးပေးမှာလား" တဲ့။ မှန်ပါတယ်။ ဓမ္မပဒမှာ လာတဲ့ တမ္ဗဒါဌိက ခိုးသူသတ် ဇာတ်လမ်းကို ကြည့်ပါ။ တစ်သက်လုံး လူတွေသတ်လာတဲ့ လက်မရွံ့ အာဏာသားကြီးဟာ သေခါနီးလေးမှာ ရှင်သာရိပုတ္တရာ ကို ဆွမ်းလောင်းလှူပြီး တရားနာခွင့် ရလိုက်တဲ့အတွက်၊ အဲဒီ ကုသိုလ် အာသန္နကံ ကြောင့် နတ်ပြည်ကို ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေခါနီး အချိန်မှာ ကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်ဖို့ ဆိုတာ အင်မတန် ခဲယဉ်းပါတယ်။ သတိလွတ်သွားတာနဲ့ အကုသိုလ်က ချက်ချင်း ဝင်လာမှာပါပဲ။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာပေးရရင်... နွားခြံကြီး တစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ခြံထဲမှာ နွားအိုတွေ၊ နွားပျိုတွေ၊ နွားသန်ကြီးတွေ အများကြီး ရှိတယ်။ မနက်မိုးလင်းလို့ ခြံတံခါးကို ဖွင့်ပေးလိုက်တဲ့ အခါ၊ ခြံပေါက်ဝမှာ ရောက်နေတဲ့ နွားဟာ အိုနေပါစေ၊ နာနေပါစေ၊ အရင်ဆုံး အပြင်ကို ထွက်သွားခွင့် ရပါတယ်။ အဲဒီလိုပါပဲ၊ တစ်သက်လုံး ပြုခဲ့တဲ့ အာစိဏ္ဏကံ (အလေ့အကျင့်ကံ) တွေ ဘယ်လောက်ပဲ အားကောင်းနေပါစေ၊ သေခါနီး ခြံပေါက်ဝ ရောက်တဲ့ အချိန်လေးမှာ ပေါ်လာတဲ့ "အာသန္နကံ (Cut-off mind)" က အရင်ဆုံး ထွက်ခွင့် (အကျိုးပေးခွင့်) ရသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ ခေတ်သစ် စိတ်ပညာက သေခါနီး နောက်ဆုံးစိတ်ဟာ အရေးကြီးတယ်လို့ ပြောတာနဲ့၊ အဘိဓမ္မာက သေခါနီး အာသန္နကံက နောက်ဘဝကို ဆုံးဖြတ်တယ်လို့ ဟောတာဟာ အပြည့်အဝ ထပ်တူကျနေပါတယ်။ ဒီလောက် အရေးကြီးတဲ့ နောက်ဆုံး အချိန်လေးမှာ ကြောက်ရွံ့မှုတွေ၊ စွဲလမ်းမှုတွေ မဖြစ်အောင်၊ "ငါ သေရတော့မယ်" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကို ဘယ်လို ဖယ်ရှားမလဲ ဆိုတဲ့ ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး ရှုကွက်ဘက်ကို ကူးကြရအောင်။

လူတစ်ယောက်ဟာ သေခါနီး ဝေဒနာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားရတဲ့ အချိန်၊ သို့မဟုတ် ရောဂါကြောင့် အလွန်အမင်း နာကျင်နေတဲ့ အခိုက်အတန့်လေးမှာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သွားသလဲ ဆိုတာကို သတိ (Sati) နဲ့ အဏုစိတ် စောင့်ကြည့်ကြစို့။ ပထမဆုံး အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ကာယ အကြည်ဓာတ် (ကာယဒွါရ) နဲ့ ဟိုဘက်က ရောဂါကြောင့် ဖောက်ပြန်နေတဲ့ အာရုံ (ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) တို့ လာတိုက်မိပါတယ်။ အဲဒီလို ဒွါရနဲ့ အာရုံ တိုက်ခိုက်မိလိုက်တဲ့ စက္ကန့်လေးမှာပဲ သိစိတ် (ကာယဝိညာဉ်) လေး ဖျတ်ကနဲ ပေါ်လာပါတယ်။

အဲဒီ ကာယဝိညာဉ်လေး ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အထိ "ငါ့ ရောဂါ၊ ငါ သေတော့မယ်" ဆိုတဲ့ အသိ မပါသေးပါဘူး။ နာကျင်မှုကို နာကျင်မှု သက်သက် သိရုံ သက်သက်မျှသာ ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးပါး ပေါင်းဆုံသွားတာကို "ဖဿ" (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဖဿလေး ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် နောက်ကနေ ကပ်လျက် "ဝေဒနာ" ဆိုတဲ့ ခံစားမှု ပေါ်လာပါတယ်။ ရောဂါကြောင့် အလွန် ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ ကြီး ပေါ်လာပါတော့တယ်။

အဲဒီ ဝေဒနာ ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ လျင်မြန်လှတဲ့ "သညာ" (မှတ်သားမှု) က ဝင်လာပါပြီ။ "ဒီနာကျင်မှုက ကင်ဆာရောဂါကြောင့်၊ ငါ သေတော့မယ်၊ ငါ့ ကလေးတွေ ဘယ်လို လုပ်မလဲ" လို့ အတိတ်၊ အနာဂတ် ဇာတ်လမ်းတွေ ဆင်ပြီး ဘာသာပြန် တံဆိပ်ကပ်လိုက်ပါတယ်။ သညာက အဲဒီလို မှတ်သားလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် "သင်္ခါရ" (ပြုပြင်စီရင်မှု) က အလုပ်ဆက်လုပ်ပါတော့တယ်။ သေရမှာကို ကြောက်တဲ့ ဒေါသ (သောက၊ ပရိဒေဝ) တွေ၊ အသက်ရှင်ချင်သေးတဲ့ တဏှာ (လောဘ) တွေ အစီအရီ ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဲဒါဟာ သေခါနီး အချိန်မှာ အကုသိုလ် အာသန္နကံ ကြီးကို ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးလိုက်တာပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အဲဒီလို ကြောက်ရွံ့မှုတွေ ပေါ်လာတဲ့ အချိန်မှာ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာ က ဝင်လာပါပြီ။ "ဝေဒနာ" သက်သက်ကို "ငါ နာတယ်" လို့ ထင်သွားပါတယ်။ "ရုပ်နာမ် ချုပ်ငြိမ်းခြင်း" သက်သက်ကို "ငါ သေရတော့မယ်" ဆိုပြီး "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အခိုင်အမာ ဝင်သွားပါတယ်။ အဲဒီ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ရှိနေသရွေ့တော့ သေမင်းကို ဘယ်သူမှ မရင်ဆိုင်ရဲပါဘူး။ "ငါ" ရှိနေရင် "သေခြင်း" ကို ကြောက်ရမှာ အသေအချာပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ အထူး သတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။  တရားအနှစ်သာရ အပိုဒ်ရေ ၂၂၇ (Verse 227) မှာ လာရှိတဲ့အတိုင်း "သောတာပတ္တိမဂ်" ဉာဏ်ကို ဆိုက်ရောက်သွားတဲ့ အရိယာ သူတော်စင်ကြီးတွေရဲ့ အမြင်မှာတော့ ဒီလို သေခါနီး အချိန်မှာ ကြောက်ရွံ့ တုန်လှုပ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲတွေ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သေခါနီး အချိန်မှာ ဘယ်လောက်ပဲ နာကျင်ပါစေ "ငါ နာတယ်" လို့ မယူဆတော့ပါဘူး။ ဝေဒနာကို ဝေဒနာ သက်သက် (Vedananupassana) လို့ ပရမတ်ကို ထိုးထွင်း မြင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သေခါနီး ကိလေသာ (Abandoning defilements) တွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ပြီးသား ဖြစ်လို့၊ သူတို့ရဲ့ နောက်ဆုံး စိတ်ကလေးဟာ အင်မတန် အေးချမ်း တည်ငြိမ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို ထပ်ပြီး မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာပေးရရင်... အိမ်ဟောင်းကြီး တစ်လုံး ပြိုကျတော့မယ့် အချိန်မှာ၊ အဲဒီအိမ်ကို "ငါ့အိမ်" လို့ စွဲလမ်းနေသူက ငိုယို ပူလောင်နေမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအိမ်က ငါ့အိမ် မဟုတ်ဘူး၊ ငါ နေစရာ အိမ်သစ် (ရွှေဘုံဗိမာန်) အသင့် ရှိနေပြီလို့ သိတဲ့သူကတော့ အိမ်ဟောင်းကြီး ပြိုကျသွားတာကို ကြည့်ပြီး ပြုံးနေမှာပါပဲ။ ထို့အတူပါပဲ၊ "ရုပ်ခန္ဓာ" ကို "ငါ" လို့ ထင်တဲ့ မျက်လှည့်ကွက်ကြီးကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျမှ ရုပ်နဲ့နာမ် ဓာတ်သဘာဝ (Dhatu) တွေ သက်သက် ချုပ်ငြိမ်းသွားတာပဲ လို့ မြင်လာပြီး သေခြင်းတရားကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ ဆိုရင်... လက်တွေ့ အလုပ်ပေး အနေနဲ့ အခု ကျန်းမာနေတဲ့ အချိန်ကတည်းက ကြိုတင် လေ့ကျင့်ရပါမယ်။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ နာကျင်မှု တစ်ခုခု ပေါ်လာတိုင်း "ငါ နာတယ်" လို့ နာမည် မတပ်ပါနဲ့။ အဲဒီ နာကျင်တဲ့ နေရာလေးကို စိတ်နဲ့ စိုက်ကြည့်ပြီး "နာတယ်... ကိုက်တယ်... ပူတယ်... တေဇောဓာတ် ဖောက်ပြန်နေတယ်" လို့ ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်သာ ရှုပါ။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ ဖြစ်စဉ်၊ ဝေဒနာ သက်သက်ကိုသာ အာရုံပြုနေတာဟာ "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" ကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်လိုက်တာပါပဲ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်နေရင်းနဲ့ နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီး သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ကြစို့။ ကိုယ် ခံစားနေရတဲ့ နာကျင်မှု ဝေဒနာဟာ တစ်သမတ်တည်း ပြင်းထန်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တိုးလာလိုက်၊ လျော့သွားလိုက်၊ ပေါ်လာလိုက်၊ ပျောက်သွားလိုက် ဖြစ်နေတာပါ။ အဲဒီ ဝေဒနာကို သိနေတဲ့ စိတ်ကလေး ကလည်း ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပါပဲ။ "ဩော်... နာကျင်မှု ဝေဒနာလည်း မမြဲဘူး၊ သိတဲ့ စိတ်လည်း မမြဲဘူး။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာ (အနိစ္စ) ချည်းပါလား" လို့ မြင်လိုက်ရင် အမြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကျသွားပါပြီ။

ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ပြတ်တောက်တယ်၊ အကြောင်းအကျိုး မရှိဘူးလို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ ဆိုရင်တော့... သေခါနီး အချိန်မှာ ဒီရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးနဲ့ စုတိစိတ်ကလေး ပျက်စီးသွားပေမဲ့၊ လုံးဝ ဘာမှ မရှိတော့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီ သေခါနီး အချိန်လေးမှာ ကိုယ် အာရုံပြုလိုက်တဲ့ ကုသိုလ် အာသန္နကံ (အကြောင်း) ကြောင့်၊ နောက်ဘဝမှာ ပဋိသန္ဓေစိတ် အသစ် (အကျိုး) ဟာ မလွဲမသွေ ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်လာဦးမယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် သိမြင်လိုက်ရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အမြစ်ပြတ်သွားပါတယ်။

တရားရှုမှတ်ကာစမှာတော့ "နာရင် နာတယ်" လို့ ဆရာသမားတွေ ညွှန်ပြတဲ့ ဉာဏ်ကို မှီပြီး ပညတ်ကိုခွာကာ ပရမတ်ကို ရှုရပါတယ်။ သမာဓိနဲ့ ဉာဏ်ရင့်လာတဲ့ အခါမှာတော့ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ ဝေဒနာပဲ ပေါ်ပေါ်၊ ဘာပဲ ပေါ်ပေါ် ပေါ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ဓာတ်သဘာဝတွေသာ ဖြစ်နေပါလားလို့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျသွားတဲ့ အချိန်မှာတော့၊ သေခြင်းတရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း အားလုံး ကင်းစင်သွားပြီး၊ အေးချမ်းလှတဲ့ နောက်ဆုံး စိတ် (Cut-off mind) ဖြင့် ဘဝကို ငြိမ်းချမ်းစွာ နိဂုံးချုပ်နိုင်သူ ဖြစ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အင်မတန် သံဝေဂ ရစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပြတိုက်ကြီးကို အမြဲ လာရောက် လှူဒါန်းလေ့ရှိတဲ့ ဒေါ်လှ ဆိုတဲ့ အသက် ၇၅ နှစ် အရွယ် အလှူရှင် အဘွားကြီး တစ်ဦး ရှိပါတယ်။ ဒေါ်လှ ဟာ ငယ်စဉ်က စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ လုပ်တဲ့ အခါမှာ၊ ပြိုင်ဘက်တွေကို မတရားတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဒုက္ခပေးခဲ့ဖူးတဲ့ အတိတ်တွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အခု အသက်ကြီးလာပြီး ကင်ဆာရောဂါ နောက်ဆုံးအဆင့် ရောက်နေတဲ့ အချိန် ဆေးရုံ ခုတင်ပေါ်မှာ အဲဒီ အတိတ်က အမှားတွေဟာ သူ့ကို အကြီးအကျယ် နှိပ်စက်နေပါတော့တယ်။

ဒေါ်လှ ဟာ သေရမှာကို အလွန် ကြောက်ရွံ့နေပြီး၊ အပါယ်ငရဲကို ကျမှာကို တွေးတွေးပြီး ညဘက်တွေဆို အိပ်မရဘဲ လိပ်ပြာမလုံ ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ သူ့ရဲ့ သားသမီးတွေကို ခေါ်ပြီး "ငါ့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု အားလုံးထဲက သိန်းထောင်ချီ တန်တဲ့ မြေကွက်ကြီးကို သွာဂတ ပြတိုက်ကို အခုချက်ချင်း သွားလှူလိုက်ပါ။ အဲဒီလောက် အလှူကြီး လုပ်လိုက်ရင် ငါ့ရဲ့ အကုသိုလ်တွေ အကုန် ပျောက်ပြီး၊ ငါ ငရဲ မကျတော့ဘူး" လို့ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းပါတော့တယ်။ ဒါဟာ ဘာလဲ ဆိုရင်... အကြောက်တရား အခြေခံပြီး နောင်တတွေနဲ့ ဖန်တီးလိုက်တဲ့ လောဘ သက်သက် အလှူကြီး ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒေါ်လှရဲ့ သားသမီးတွေက ပြတိုက် တာဝန်ခံ ကိုမင်း ဆီကို လာရောက် ဆက်သွယ်ပြီး ဒီအလှူကြီးကို လက်ခံပေးဖို့ အပူတပြင်း တောင်းဆိုကြပါတယ်။ ကိုမင်းက အကျိုးအကြောင်း အားလုံးကို စုံစမ်း သိရှိသွားတဲ့ အခါမှာတော့၊ ဒီအလှူကို ချက်ချင်း လက်မခံဘဲ ဒေါ်လှ ရှိတဲ့ ဆေးရုံ ကုတင်ဘေးကို ကိုယ်တိုင် သွားရောက် ပါတော့တယ်။ ကိုမင်းဟာ ပြတိုက်ရဲ့ အခြေခံ စည်းမျဉ်း မူဝါဒ အမှတ် ၇၊ အပိုဒ်ခွဲ ၇.၈ (Pol 7, Art 7.8) ကို အတိအကျ လိုက်နာသူပါ။ ဒီမူဝါဒမှာ "သေခါနီး လူနာများထံမှ အကြောက်တရားကို အခြေခံသော၊ သို့မဟုတ် ငရဲမှ လွတ်ရန်ဟူသော အယူမှားဖြင့် လှူဒါန်းသော အလှူကြီးများကို အလွယ်တကူ လက်မခံရ။ လူနာ၏ စိတ်ကို ဓမ္မဖြင့် အရင် ကုစားပေးရမည်" လို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

ကိုမင်းက ဒေါ်လှရဲ့ ကုတင်ဘေးမှာ ထိုင်ပြီး၊ ဒေါ်လှရဲ့ လက်ကလေးကို ညင်ညင်သာသာ ကိုင်လိုက်ပါတယ်။ "အန်တီ ဒေါ်လှ... အန်တီ့ရဲ့ ကြီးမားတဲ့ သဒ္ဓါတရားကို ကျွန်တော်တို့ ဝမ်းမြောက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အန်တီ့ရဲ့ ရင်ထဲမှာ ကြောက်စိတ်တွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ အပြည့်နဲ့ လှူလိုက်တဲ့ အလှူဟာ အန်တီ လိုချင်တဲ့ အေးချမ်းမှုကို ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးဗျ။ ဘုရားရှင်က 'အာသန္နကံ' လို့ ခေါ်တဲ့ သေခါနီး နောက်ဆုံး စိတ်ကလေးဟာ အင်မတန် အရေးကြီးတယ်လို့ ဟောခဲ့တယ်။ အခု အန်တီက 'ငါ ငရဲကျတော့မယ်' ဆိုတဲ့ အကြောက်တရား (ဒေါသ) ကို အာရုံပြုနေတယ်။ အဲဒီ ကြောက်စိတ်နဲ့ သေရင်၊ ဒီမြေကွက်ကြီး ဘယ်နှစ်ကွက် လှူလှူ၊ အန်တီ့ရဲ့ နောက်ဆုံး စိတ် (Cut-off mind) က အန်တီ့ကို အပါယ်ကို ဆွဲချသွားလိမ့်မယ်" လို့ သေခါနီး စိတ်ပညာ (Palliative Psych) နဲ့ ဓမ္မကို ပေါင်းစပ်ပြီး တည့်တည့်ပဲ ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ကိုမင်းဟာ "ကြောက်ရွံ့မှု၊ နောင်တရမှု" ဆိုတဲ့ အကုသိုလ် အာရုံကနေ ဒေါ်လှရဲ့ စိတ်ကို ဆွဲထုတ်ဖို့ ကြိုးစားနေတာပါ။ ကိုမင်းက ဆက်ပြီး "အန်တီ... အတိတ်က အမှားတွေ ဆိုတာ လုပ်ပြီးသွားပြီ၊ ပြင်လို့ မရတော့ဘူး။ အဲဒါတွေကို ခေါင်းထဲကနေ အခုချက်ချင်း လွှတ်ချလိုက်ပါ။ အဲဒီအစား လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်က အန်တီ ကိုယ်တိုင် ပြတိုက်ကို လာပြီး ဘုရားဖူးတွေကို ထမင်း ကျွေးခဲ့တဲ့ အလှူလေးကို ပြန်တွေးကြည့်စမ်းပါ။ အဲဒီတုန်းက အန်တီ ဘယ်လောက် ပျော်ခဲ့သလဲ။ အဲဒီတုန်းက စေတနာ အစစ်နဲ့ လှူခဲ့တဲ့ 'ကုသိုလ် အာသန္နကံ' ကို အခု ပြန်ပြီး အာရုံပြုပါ။ ပစ္စည်း အသစ် ထပ်လှူစရာ မလိုဘူး။ အဲဒီ ကုသိုလ် စိတ်ကလေး တစ်ခုတည်းနဲ့တင် အန်တီ့အတွက် လုံလောက်နေပါပြီ" လို့ ညင်ညင်သာသာလေး လမ်းညွှန်ပေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီ စကားတွေကို ကြားလိုက်ရတဲ့ အခါမှာတော့ ဒေါ်လှရဲ့ မျက်နှာပေါ်က တင်းမာမှုတွေ၊ ကြောက်ရွံ့မှုတွေဟာ ရေခဲ အရည်ပျော် သွားသလို တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျသွားပါတော့တယ်။ "ဟုတ်တယ် သားရယ်... အန်တီ အဲဒီတုန်းက အရမ်း ပျော်ခဲ့တာ။ အန်တီ့ ရင်ထဲမှာ အခု အဲဒီ အေးချမ်းတဲ့ စိတ်လေး ပြန်ဝင်လာပြီ။ ငါ ငရဲကျမယ် ဆိုတဲ့ အကြောက်တရားတွေ အခု မရှိတော့ဘူး" လို့ မျက်ရည်ကျရင်း ပြုံးလျက် ဝန်ခံပါတော့တယ်။ အဲဒီ အချိန်လေးမှာတင် ဒေါ်လှရဲ့ သန္တာန်မှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိနဲ့ အကြောက်တရားတွေ ကွာကျသွားပြီး၊ တကယ့် ကုသိုလ် အာသန္နကံ စစ်စစ် ကိန်းဝပ်သွားခဲ့ပါတယ်။

ကိုမင်းက ဒီဖြစ်စဉ်ကို ပြတိုက်ရဲ့ "အရေးပေါ် အလှူဒါနနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှု မှတ်တမ်း (Template T250)" မှာ စနစ်တကျ ဖြည့်စွက်ပါတယ်။ ပြတိုက်ဟာ သိန်းထောင်ချီတန်တဲ့ မြေကွက်ကြီးကို ငြင်းပယ်ခဲ့ရပေမဲ့၊ သေအံ့ဆဲဆဲ လူနာ တစ်ယောက်ရဲ့ ဝိညာဉ်ကိုတော့ အပါယ်ငရဲကနေ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒေါ်လှ ဟာ အဲဒီနေ့ ညမှာပဲ အလွန် အေးချမ်း တည်ငြိမ်တဲ့ မျက်နှာထားနဲ့ ဘဝကို ငြိမ်းချမ်းစွာ နိဂုံးချုပ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ပြတိုက်ကြီးရဲ့ မူဝါဒတွေဟာ ငွေရှာဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ လူသားတွေရဲ့ နောက်ဆုံး အချိန် (Cut-off mind) ကို အလှပဆုံး ဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ပေးလိုက်တဲ့ ဓမ္မဆေးရုံကြီး ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို သက်သေပြလိုက်တာပါပဲ။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ သေခါနီးကံ နဲ့ နောက်ဆုံးစိတ် အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ လောကကြီးမှာ သေရမှာကို ကြောက်ရွံ့ပြီး ပူလောင်နေရတာ၊ ရောဂါ ဝေဒနာတွေ ခံစားပြီး နာကျင်ရတာ အားလုံးဟာ ခန္ဓာရဲ့ ဖောက်ပြန်မှု သဘောဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ" တွေချည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီလို ဒုက္ခရောက်အောင် "ငါ သေရတော့မယ်၊ ငါ့ ပစ္စည်းတွေ ထားခဲ့ရတော့မယ်" ဆိုပြီး စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ၊ သောက နဲ့၊ ပရမတ် ဓာတ်သဘာဝကို မသိတဲ့ အဝိဇ္ဇာ တရားတွေဟာ ဒီဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတဲ့ "သမုဒယသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီလို သေခြင်းတရားကို ကြောက်ရွံ့တဲ့ စိတ်တွေ၊ စွဲလမ်းမှုတွေ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ "ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တဲ့ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်ပါလား" လို့ မှန်ကန်စွာ သိမြင်သွားတဲ့အခါ ရရှိလာတဲ့ အေးချမ်းမှု သဘောဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက် မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ နာကျင်မှု ဝေဒနာ ပေါ်လာတိုင်း "နာတယ်၊ ပူတယ်၊ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တယ်" လို့ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ သတိကပ်ပြီး အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ်ပွားများနေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် လမ်းကြောင်းကြီးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာလေးပါး စိုက်သွားပြီ၊ ကိုက်ညီသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တို့တစ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ အကျဉ်းထောင်ကြီးကနေ လွတ်မြောက်ပြီး အေးချမ်းလှတဲ့ နိဗ္ဗာန် လမ်းမကြီးပေါ်ကို ရောက်ရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေခြင်းတရား ဆိုတာ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားရမယ့် ခရီးစဉ် တစ်ခုပါ။ မိမိတို့ အသက်ရှင် ကျန်းမာနေတဲ့ အချိန်လေးမှာ ကုသိုလ်တရားများကို များများ ပြုလုပ်ထားပြီး၊ မရဏမင်း ရောက်လာတဲ့ အခါမှာ တုန်လှုပ်မှု မရှိဘဲ "အာသန္နကံ" ကို အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင် သတိ၊ ပညာဖြင့် စောင့်ရှောက်သွားကြပါလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီကနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ သေခြင်းတရားကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်နိုင်သော အသိဉာဏ်များ ရင့်သန်ပြီး နောက်ဆုံး အချိန်အခါ၌ ကောင်းသော နိဂုံး ဖြစ်ပါစေ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၁၀ မတ် ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.