Day: 076 | ၁၆ မတ် ၂၀၂၄ | သမိုင်းဝင် ဓာတ်တော်ခိုးမှုများ (မှုခင်းသိပ္ပံနှင့် အဒိန္နာဒါန) | ဝိနည်း၊ အဒိန္နာဒါန | Criminology

 

Day: 076 | ၁၆ မတ် ၂၀၂၄ | သမိုင်းဝင် ဓာတ်တော်ခိုးမှုများ (မှုခင်းသိပ္ပံနှင့် အဒိန္နာဒါန) | ဝိနည်း၊ အဒိန္နာဒါန | Criminology

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆) ရက်နေ့၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ ဓမ္မသဘင်ကို တက်ရောက်လာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ မကြာမီ ကျရောက်တော့မည့် ကမ္ဘာ့ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းနေ့ (Global Recycling Day) ကို ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့်၊ မိမိတို့၏ ဘဝတွင် အမှားဟောင်းများကို သင်ခန်းစာယူကာ အကောင်းအသစ်များအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်ကြပါစေ၊ သီလလုံခြုံ၍ ဘေးရန်ကင်းကွာကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ အဖိုးတန် ဓာတ်တော်တွေ၊ ဘုရားပစ္စည်းတွေကို ခိုးယူခဲ့ကြတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ အများကြီး ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ ခိုးတဲ့သူတွေက ပစ္စည်းကို ရသွားပေမဲ့၊ သူတို့ တကယ် လိုချင်တဲ့ "တန်ခိုး" နဲ့ "ငြိမ်းချမ်းမှု" ကိုတော့ ဘယ်တော့မှ ခိုးယူလို့ မရခဲ့ကြပါဘူး။

ဒီတော့ကာ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလှတဲ့ ဒီတရားတော်ကို မနာယူခင်မှာ၊ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး လောဘကင်းစင်အောင်၊ ရိုးသားဖြူစင်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ ထားပြီး မျက်စိလေး မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ ဒီကနေ့ဟာ "ခိုးယူခြင်း (Theft)" နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်တဲ့ "အဒိန္နာဒါန" ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သီလကို အာရုံပြုပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားများကြည့်ကြစို့။ နှာသီးဖျားမှာ ဝင်လာတဲ့ လေကလေးကို ဝင်မှန်းသိ၊ ထွက်သွားတဲ့ လေကလေးကို ထွက်မှန်းသိအောင် သတိလေး ကပ်ထားလိုက်ပါ။ ဒီလေကို ငါတို့ ခိုးရှူနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သဘာဝတရားက ပေးကမ်းထားလို့ လက်ခံရရှိနေတာပါ။ "ငါသည် သူတစ်ပါး ပစ္စည်းကို မတရား လိုချင်တဲ့ စိတ် ကင်းရှင်းပါစေ" လို့ နှလုံးသွင်းပြီး "သိတယ်... သိတယ်" လို့ အေးအေးဆေးဆေးလေး ရှုမှတ်ပေးပါ နော်။

 "အရှင်ဘုရား... တပည့်တော်တို့က သူခိုးမှ မဟုတ်တာ၊ ဒီတရား နှလုံးသွင်းဖို့ လိုလို့လား" တဲ့။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... "ခိုးတယ်" ဆိုတာ သူများအိမ် ဖောက်မှ ခိုးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတစ်ပါး ပစ္စည်းကို မြင်ပြီး "ငါ့ဟာ ဖြစ်ချင်လိုက်တာ၊ လိုချင်လိုက်တာ" ဆိုပြီး "အဘိဇ္ဈာ (သူတစ်ပါး စည်းစိမ်ကို ရှေးရှု မတရား လိုချင်ခြင်း)" ဖြစ်တာကတည်းက စိတ်က ခိုးနေပါပြီ။ အဲဒီ လောဘစိတ်ကလေးကို သတိနဲ့ ဖမ်းကြည့်လိုက်ပါ။ "ဪ... လိုချင်တဲ့ စိတ်ကလေး ပေါ်နေပါလား" လို့ သိလိုက်တာနဲ့ အဲဒီ စိတ်အရှိန် သေသွားပြီး၊ စိတ်နှလုံး ဖြူစင်လာပါလိမ့်မယ်။

ကဲ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ လောဘကင်းပြီး တည်ငြိမ်သွားပြီ ဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ခေတ်သစ် မှုခင်းသိပ္ပံပညာ (Criminology) နဲ့ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဝိနည်းပိဋကတ်တော်မှာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "အဒိန္နာဒါန" ကံအကြောင်းကို ချိန်ထိုးပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ မှုခင်းလေ့လာရေး (Criminology) မှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... လူတစ်ယောက် ဘာကြောင့် ခိုးသလဲ ဆိုတာကို စိတ်ပညာရှင်တွေက ဓာတ်ခွဲထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် "Rational Choice Theory" (ဆင်ခြင်တုံတရားဖြင့် ရွေးချယ်မှု သီအိုရီ) အရ သူခိုးတွေဟာ "ရနိုင်မယ့် အကျိုးအမြတ် (Reward)" နဲ့ "ဖမ်းခံရနိုင်မယ့် အန္တရာယ် (Risk)" ကို ချိန်ခွင်လျှာ ညှိကြည့်ကြပါတယ်။ တကယ်လို့ သူတို့က "ငါ ဒါကို ခိုးလိုက်ရင် ချမ်းသာသွားမယ်၊ ဘယ်သူမှလည်း မသိဘူး" လို့ တွက်မိရင် ခိုးဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်ကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပစ္စည်းတွေ၊ ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းတွေကို ခိုးတဲ့ နေရာမှာတော့ Criminologist တွေက နောက်ထပ် အချက်တစ်ချက် တွေ့ရှိရပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "Magical Thinking" (မှော်ဆန်သော တွေးခေါ်မှု) ပါပဲ။ ခိုးတဲ့သူတွေက ဒီဓာတ်တော်၊ ဒီဆင်းတုကို ပိုင်ဆိုင်လိုက်ရင်၊ အဲဒီအရာရဲ့ တန်ခိုးအာဏာပါ ငါ့ဆီ ရောက်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ စိတ်ပညာအရ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အထင်အမြင် လွဲမှားမှု (Cognitive Distortion) ကြီး တစ်ခုပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရူပဗေဒ သဘောအရ ပစ္စည်းတစ်ခုကို A နေရာကနေ B နေရာ ရွှေ့လိုက်ရင် ပစ္စည်းက ရွေ့သွားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ ပစ္စည်းရဲ့ "တန်ဖိုး (Value)" နဲ့ "စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနှစ်သာရ (Spiritual Essence)" ကတော့ ရွေ့မသွားပါဘူး။ ဥပမာ- သူခိုးက ဘွဲ့လက်မှတ် တစ်ခုကို ခိုးသွားလို့ ရပေမဲ့၊ အဲဒီ ဘွဲ့ရဖို့ တတ်ထားတဲ့ ပညာကိုတော့ ခိုးသွားလို့ မရပါဘူး။ ထို့အတူပါပဲ၊ ဓာတ်တော်ကို ခိုးသွားလို့ ရပေမဲ့၊ ဓာတ်တော်က ပေးတဲ့ "ကုသိုလ်" နဲ့ "အေးချမ်းမှု" ကိုတော့ ခိုးသွားလို့ မရပါဘူး။ သူခိုးလက်ထဲ ရောက်သွားတဲ့ ဓာတ်တော်ဟာ ကျောက်ခဲ တစ်လုံးလို ဖြစ်သွားပြီး၊ သူ့ကို ပူလောင်စေတဲ့ မီးခဲကြီးသာ ဖြစ်သွားပါတော့တယ်။

 မှုခင်းသိပ္ပံမှာ "Possession is nine-tenths of the law" (လက်ဝယ်ပိုင်ဆိုင်မှုသည် ဥပဒေ၏ အရေးအကြီးဆုံး အပိုင်း) လို့ ပြောကြပေမဲ့၊ ကမ္မနိယာမ (Law of Kamma) မှာတော့ "Intention is everything" (စေတနာသည်သာ အရာရာ) ဖြစ်ပါတယ်။ ခိုးယူလိုတဲ့ စေတနာ (Theft Intent) ပါသွားပြီ ဆိုတာနဲ့၊ ပစ္စည်းကို ရရ၊ မရရ၊ အဲဒီလူရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "အဒိန္နာဒါန" ကံ မြောက်သွားပါပြီ။ ရဲက မဖမ်းမိရင်တောင်၊ သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ကြောက်ရွံ့ခြင်း (Paranoia)" နဲ့ "လိပ်ပြာမလုံခြင်း (Guilt)" ဆိုတဲ့ ထောင်နံရံတွေက သူ့ကို အလိုလို ဖမ်းချုပ်ထားပြီးသား ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ခေတ်သစ် မှုခင်းသိပ္ပံက ခိုးယူမှုရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းတွေကို ရှာဖွေနေတဲ့ အချိန်မှာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ ဝိနည်းပိဋကတ်တော်မှာ "အဒိန္နာဒါန" ကံမြောက်ပုံ၊ ဓာတ်တော်၊ စေတီပစ္စည်း ခိုးယူခြင်းရဲ့ ကြီးလေးပုံ (Garuka) တွေကို အတိအကျ ဓာတ်ခွဲ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ ပါဠိတော်နဲ့ ချိန်ထိုး ကြည့်ကြရအောင်...

ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ပါရာဇိကဏ် ပါဠိတော်မှာ အဒိန္နာဒါန ကံမြောက်ဖို့ အင်္ဂါ (၅) ပါး ရှိကြောင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ (၁) ပရပရိဂ္ဂဟိတ - သူတစ်ပါးပိုင် ပစ္စည်း ဖြစ်ခြင်း၊ (၂) ပရပရိဂ္ဂဟိတသညိတာ - သူတစ်ပါးပိုင် ဟု သိခြင်း၊ (၃) ထေယျစိတ္တ - ခိုးလိုစိတ် ရှိခြင်း၊ (၄) ပယောဂ - ခိုးရန် လုံ့လပြုခြင်း၊ (၅) အဝဟာရ - မူလနေရာမှ ရွေ့သွားခြင်း တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအထဲမှာ အရေးကြီးဆုံးက "ထေယျစိတ္တ (Theft Intent)" ပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ "ဇာတ်လမ်း အမှား/အမှန် ခွဲခြားနည်း (Method #26)" ကို သုံးပြီး လူတွေရဲ့ ထင်မြင်ယူဆချက်တွေကို ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။

ဇာတ်လမ်း (Fiction): လူတွေက ထင်ကြတယ်... "ဓာတ်တော်တွေ၊ ဘုရားဆင်းတုတော်တွေဟာ တန်ခိုးရှိတယ်။ ဒါတွေကို ခိုးပြီး အိမ်မှာ ကိုးကွယ်ထားရင် ငါ ချမ်းသာမယ်၊ စီးပွားတက်မယ်" တဲ့။

အမှန်တရား (Fact): တကယ်တော့ ဓာတ်တော် ဆိုတာ "သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ" ကြီးမားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တွေရဲ့ ရုပ်ကြွင်းပါ။ အဲဒီ ရုပ်ကြွင်းကို "မသမာသော စိတ် (Theft Intent)" နဲ့ ယူဆောင်သွားရင်၊ အဲဒီ ဓာတ်တော်ရဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ စိတ်နဲ့ မတည့်ပါဘူး။ (ဓါတ်မတည့်ခြင်း)။ ဒါကြောင့် ကုသိုလ် မရတဲ့အပြင်၊ ဘုရားပစ္စည်း ခိုးတဲ့ "ဂရုကကံ" ကြောင့် စီးပွားပျက်မယ်၊ စိတ်ရောဂါ ရမယ်၊ ဘေးဒုက္ခတွေ ကြုံရမယ် ဆိုတာကသာ အမှန်တရား (Reality) ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်က ဒုက္ခပေးတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ကိုယ့်ရဲ့ အကုသိုလ်ကံက ကိုယ့်ကို ပြန်လောင်ကျွမ်းတာပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အဆိပ်ပြင်းတဲ့ မြွေဟောက် တစ်ကောင်ကို လည်ပင်းမှာ ဆွဲထားသလိုပါပဲ။ မြွေဟောက်က တန်ခိုးရှိတာ မှန်ပေမဲ့၊ သူ့ကို ကိုင်တွယ်ပုံ မတတ်ရင်၊ မတရား သုံးရင် ကိုယ့်ကို ပြန်ပေါက်မှာပါပဲ။ ဘုရားပစ္စည်း ခိုးယူထားသူဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ "ဘယ်သူ သိသွားမလဲ" ဆိုတဲ့ သောကမီးတွေ လောင်ကျွမ်းနေရပါတယ်။ စိတ်အေးချမ်းမှု မရှိမှတော့ ဘယ်လိုလုပ် ကျက်သရေ ရှိတော့မလဲ။ ဒါကြောင့် ရှေးလူကြီးတွေက "ကျောင်းပစ္စည်း၊ ဘုရားပစ္စည်း ခိုးရင် မွဲတတ်တယ်၊ မိုက်တတ်တယ်" လို့ ဆိုဆုံးမခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ကား... ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ သူတစ်ပါး ပစ္စည်းကို လိုချင်တဲ့ လောဘစိတ်၊ မတရား ရယူလိုတဲ့ စိတ်တွေ ပေါ်လာရင်၊ ဒါဟာ အန္တရာယ်ကြီးမားတဲ့ "ခိုးစိတ် (Theft Intent)" ပဲလို့ သိမြင်ပြီး ဝိပဿနာ ဉာဏ်နဲ့ ဘယ်လို ပယ်သတ်မလဲ ဆိုတဲ့ ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး ရှုကွက်ဘက်ကို ကူးကြရအောင်။

မိမိတို့ အနေနဲ့ သူတစ်ပါးရဲ့ အဖိုးတန် ပစ္စည်းတစ်ခုကို မြင်လိုက်တဲ့ အခိုက်အတန့်၊ "ငါ့ဟာ ဖြစ်ချင်လိုက်တာ" လို့ စိတ်ကူးမိတဲ့ အခိုက်အတန့်ကို သတိ (Sati) နဲ့ အဏုစိတ် စောင့်ကြည့်ကြစို့။ ပထမဆုံး အနေနဲ့ မျက်စိ (စက္ခုဒွါရ) နဲ့ အဆင်း (ရူပါရုံ) တိုက်ဆိုင်မှုကြောင့် မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီနောက် "သညာ" က "ဒါ တန်ဖိုးရှိတယ်" လို့ မှတ်သားလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီလို မှတ်သားပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် "သင်္ခါရ" (ပြုပြင်စီရင်မှု) က ဝင်လာပြီး "လိုချင်တယ် (Lobha)"၊ "ယူလိုက်ရင် ကောင်းမလား (Cetana)" ဆိုတဲ့ စိတ်အစဉ် ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ "ယူလိုက်ရင် ကောင်းမလား" ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေးဟာ "ထေယျစိတ္တ (Theft Intent)" ရဲ့ အစပျိုးမှုပါပဲ။ အဲဒီ စိတ်ကလေးကို ဝိပဿနာ မျက်လုံးနဲ့ စိုက်ကြည့်လိုက်ပါ။ "လိုချင်တယ်... လိုချင်တယ်... ယူချင်တဲ့ စိတ်ကလေး ပေါ်နေတယ်" လို့သာ ရှုမှတ်ပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အဲဒီလို လိုချင်စိတ် ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်မှာ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာ က ဝင်လာပါပြီ။ "ဒီပစ္စည်းက ငါ့ကို ချမ်းသာပေးနိုင်တယ်" လို့ ထင်မှတ်မှားတဲ့ (၀ိပလ္လာသ) ဝင်လာတယ်။ "ငါ ပိုင်ဆိုင်လိုက်ရင် ငါ ပျော်မယ်" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝင်လာတယ်။ တကယ်တော့ ပစ္စည်းဆိုတာ ရုပ်တရား (Rupa) သက်သက်ပါ။ စိတ်ချမ်းသာမှု ဆိုတာ နာမ်တရား (Nama) သက်သက်ပါ။ ပစ္စည်းကို ခိုးယူလိုက်တာနဲ့ စိတ်ချမ်းသာမှု ရမယ် ဆိုတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ခိုးလိုက်တာနဲ့ "ကြောက်ရွံ့မှု (Dukkha)" သာ ချက်ချင်း ရောက်လာမှာပါ။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ အထူး သတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။  တရားအနှစ်သာရ အပိုဒ်ရေ ၂၃၀ (Verse 230) မှာ လာရှိတဲ့အတိုင်း "သောတာပတ္တိမဂ်" ဉာဏ်ကို ဆိုက်ရောက်သွားတဲ့ အရိယာ သူတော်စင်ကြီးတွေရဲ့ အမြင်မှာတော့ ဒီလို ခိုးယူလိုတဲ့ စေတနာ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အသက်သေချင် သေပါစေ၊ သူတစ်ပါး ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း (Adinnadana) ကို ဘယ်တော့မှ မကျူးလွန်တော့ပါဘူး။ သူတို့က "ပစ္စည်းဆိုတာ အနတ္တ (ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်)၊ ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်" ဆိုတာကို ပရမတ် ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်ထားလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ ဆိုရင်... လက်တွေ့ အလုပ်ပေး အနေနဲ့ တစ်ခုခုကို လိုချင်စိတ် ပေါ်လာတိုင်း၊ လက်က လှမ်းယူမိခါနီးတိုင်း "လိုချင်တယ်... လှမ်းတယ်... ကိုင်တယ်" လို့ အဆင့်ဆင့် ရှုမှတ်ပါ။ "ငါ ယူနေတာ" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "လိုချင်တဲ့ စိတ်ကြောင့် ကာယကံ (ရုပ်) လှုပ်ရှားသွားတာပါလား" လို့ အကြောင်းအကျိုး (Cause & Effect) ကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တာနဲ့ "ခိုးလိုစိတ်" ဟာ ကြောက်လန့်ပြီး ပျောက်ကွယ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ သီလကို သတိနဲ့ စောင့်ရှောက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ရှုမှတ်နေရင်းနဲ့ နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီး သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ကြစို့။ ကိုယ် ခိုးယူလိုက်မယ့် ပစ္စည်းဟာလည်း မမြဲဘူး၊ ပျက်စီးသွားမှာပဲ။ ကိုယ် ရလိုက်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှု အတုအယောင်ကလည်း မမြဲဘူး။ "ဩော်... ခိုးယူခြင်းရဲ့ အကျိုးရလဒ်ကလည်း အနိစ္စ ပါလား" လို့ မြင်လိုက်ရင် မတရား လိုချင်တဲ့ စိတ်တွေ လျော့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။

ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ပြတ်တောက်တယ်၊ အကြောင်းအကျိုး မရှိဘူးလို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ ဆိုရင်တော့... ပစ္စည်းကို ခိုးပြီး လူမသိအောင် ဖုံးကွယ်ထားလို့ ရပေမဲ့၊ "ခိုးယူလိုက်တဲ့ ကံ (Kamma)" ကိုတော့ ဖုံးကွယ်ထားလို့ မရပါဘူး။ အဲဒီ အကုသိုလ်ကံဟာ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး ငါ့နောက်ကို လိုက်ပြီး ဒုက္ခပေးဦးမယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို နားလည်လိုက်ရင်၊ ခိုးချင်စိတ် လုံးဝ (လုံးဝ) ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အမြစ်ပြတ်သွားပါတယ်။

တရားရှုမှတ်ကာစမှာတော့ "လိုချင်တယ်၊ သိတယ်" လို့ ဆရာသမားတွေ ညွှန်ပြတဲ့ ဉာဏ်ကို မှီပြီး ပညတ်ကိုခွာကာ ပရမတ်ကို ရှုရပါတယ်။ ဉာဏ်ရင့်လာတဲ့ အခါမှာတော့ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာ လောဘပဲ ပေါ်ပေါ်၊ ဘာပဲ ပေါ်ပေါ် ပေါ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်တွေသာ ဖြစ်နေပါလားလို့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျသွားတဲ့ အချိန်မှာတော့၊ သူတစ်ပါး ပစ္စည်းကို မြက်ခြောက်လို သဘောထားပြီး၊ ကိုယ်ပိုင် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဥစ္စာကိုသာ တန်ဖိုးထားသူ ဖြစ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ပိုပြီး ပီပြင်သွားအောင် သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပြတိုက်ကြီးကို လာရောက် လေ့လာတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည် ကိုသန်း (အမည်လွှဲ) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ သူက ရှေးဟောင်းပစ္စည်း စုဆောင်းတာ ဝါသနာပါသူပါ။ ပြတိုက်ထဲက ရှေးဟောင်း ပုတီးစေ့ပုံ ဓာတ်တော်ကြုတ် အသေးလေး တစ်ခုကို မြင်တော့ လောဘ တက်လာပါတယ်။ "ဒါလေး တစ်လုံးလောက် ယူသွားရင် ဘယ်သူမှ သိမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ငါ့ရဲ့ collection ထဲမှာ ထည့်ထားရင် သိပ်လှမှာပဲ" ဆိုတဲ့ မာနနဲ့ လောဘ (Theft Intent) ဝင်လာပါတယ်။

ကိုသန်းဟာ လုံခြုံရေးတွေ အလစ်မှာ အဲဒီ ပုတီးစေ့ ဓာတ်တော်ကြုတ်လေးကို လျှပ်တစ်ပြက် ယူပြီး အိတ်ထဲ ထည့်လိုက်ပါတယ်။ အောင်မြင်ပြီလို့ ထင်လိုက်ပေမဲ့၊ အဲဒီ အချိန်ကစပြီး သူ့ရဲ့ ရင်ထဲမှာ နှလုံးခုန်သံတွေ မြန်လာတယ်။ ချွေးတွေ ပြန်လာတယ်။ ပြတိုက် ထွက်ပေါက်ကို လျှောက်သွားတဲ့ ခြေလှမ်းတိုင်းမှာ "စက်မြည်မလား၊ လူမိမလား" ဆိုတဲ့ သောက (Paranoia) တွေ တောက်လောင်နေပါတော့တယ်။ သူ ရလိုက်တာ "ကြောက်ရွံ့မှု" သက်သက်ပါပဲ။

ပြတိုက်တာဝန်ခံ ကိုမင်း က CCTV ကနေ မကြည့်ဘဲ၊ ကိုသန်းရဲ့ ဂနာမငြိမ် ဖြစ်နေတဲ့ အမူအရာကို ကြည့်ပြီး တစ်ခုခု မှားနေပြီ ဆိုတာ ရိပ်မိပါတယ်။ ကိုမင်းဟာ ပြတိုက်ရဲ့ အခြေခံ စည်းမျဉ်း မူဝါဒ အမှတ် ၁၃၊ အပိုဒ်ခွဲ ၁၃.၁ (Pol 13, Art 13.1) ဖြစ်တဲ့ "လုံခြုံရေးနှင့် ပစ္စည်းပျောက်ဆုံးမှု ကာကွယ်ရေး" အရ ချက်ချင်း မဖမ်းဘဲ၊ မေတ္တာနဲ့ တားဆီးတဲ့ နည်းလမ်းကို သုံးပါတယ်။ ထွက်ပေါက်မှာ ကိုမင်းက ကိုသန်းကို ပြုံးပြပြီး "မိတ်ဆွေ... ပြတိုက်ထဲမှာ စိတ်ချမ်းသာမှု ရခဲ့ရဲ့လား" လို့ မေးလိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ "ဒီနေရာက ဓာတ်တော်တွေဟာ ပိုင်ဆိုင်ဖို့ မဟုတ်ဘူး၊ ပူဇော်ဖို့ပါ။ ပိုင်ဆိုင်ချင်တဲ့ စိတ်နဲ့ ယူသွားရင် အဲဒီအရာက ကျောက်ခဲ ဖြစ်သွားပြီး၊ ပူဇော်ချင်တဲ့ စိတ်နဲ့ ထားခဲ့ရင် အဲဒီအရာက ကုသိုလ် ဖြစ်သွားပါတယ်" လို့ ဓမ္မစကား (Method #26 - Fact vs Fiction) လေး ပြောလိုက်ပါတယ်။

ကိုမင်းရဲ့ စကားက ကိုသန်းရဲ့ နှလုံးသားထဲက "လိပ်ပြာ" ကို သွားထိလိုက်ပါတယ်။ သူ ခိုးထားတဲ့ ပစ္စည်းဟာ သူ့အိတ်ထဲမှာ မီးခဲလို ပူနေပါတယ်။ ကိုသန်းဟာ မနေနိုင်တော့ဘဲ အိတ်ထဲက ပစ္စည်းကို ထုတ်ပေးပြီး "ကျွန်တော် မှားသွားပါတယ်ဗျာ။ ကျွန်တော် ဒီပစ္စည်းကို လိုချင်ပေမဲ့၊ အခု ကျွန်တော် ရလိုက်တာက အကြောက်တရားပါပဲ။ ကျွန်တော် ပြန်ထားခဲ့ပါရစေ" လို့ ဝန်ခံပါတော့တယ်။ ကိုမင်းက ပစ္စည်းကို ပြန်လက်ခံပြီး၊ "မိတ်ဆွေ... မိတ်ဆွေ အခု ပြန်ပေးလိုက်တာဟာ ပစ္စည်းတင် မဟုတ်ဘူး၊ မိတ်ဆွေရဲ့ အကုသိုလ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးကိုပါ ချလိုက်တာပါ။ အခု မိတ်ဆွေရဲ့ စိတ်ဟာ ပြန်လည် လွတ်လပ်သွားပါပြီ" လို့ နှစ်သိမ့်ပေးလိုက်ပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ် "Case-2476" ဟာ ပြတိုက်ကြီးမှာ ခိုးယူမှု တစ်ခုကို ရဲလက်မအပ်ဘဲ ဓမ္မနဲ့ ဖြေရှင်းလိုက်တဲ့ သာဓက တစ်ခု ဖြစ်သွားပါတယ်။ ကိုသန်းလည်း အဲဒီနေ့ကစပြီး "ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုတာ ပစ္စည်းမဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုသာ ဖြစ်တယ်" ဆိုတာကို နားလည်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ...။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ ဓာတ်တော်ခိုးမှုများနှင့် အဒိန္နာဒါန ကံအကြောင်းကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ လောကကြီးမှာ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို လိုချင်လို့ စိတ်ဆင်းရဲရတာ၊ ခိုးမိလို့ ကြောက်ရွံ့ရတာ အားလုံးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" တွေချည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီလို ဒုက္ခရောက်အောင် တွန်းပို့နေတဲ့ "လိုချင်တယ်၊ ခိုးချင်တယ်" ဆိုတဲ့ တဏှာ၊ လောဘ နဲ့၊ ကံတရားကို မယုံကြည်တဲ့ အဝိဇ္ဇာ တရားတွေဟာ ဒီဆင်းရဲကို ဖြစ်စေတဲ့ "သမုဒယသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီလို ခိုးလိုစိတ်တွေ၊ မတရား လိုချင်စိတ်တွေ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ ရိုးသားမှုနဲ့ အေးချမ်းသွားတဲ့ အခါ ရရှိလာတဲ့ သန့်ရှင်းသော ဓာတ်သဘောဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက် လောဘ ဖြစ်တိုင်း "လိုချင်တယ်၊ ဖြစ်ပြီး ပျက်တယ်" လို့ သတိနဲ့ စောင့်ကြည့်ပြီး အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ်ပွားများနေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် လမ်းကြောင်းကြီးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာလေးပါး စိုက်သွားပြီ၊ ကိုက်ညီသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တို့တစ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ အဒိန္နာဒါန ကံတွေ ကင်းစင်ပြီး သီလ လုံခြုံစွာနဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ပြင်ပ ပစ္စည်းဝတ္ထုတွေကို ခိုးယူခြင်းဖြင့် ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာစစ် မရနိုင်ပါဘူး။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးကို ရိုးသားဖြူစင်စွာ ထားရှိပြီး၊ ကုသိုလ်တရားများကိုသာ စုဆောင်းခြင်းဖြင့် သံသရာတစ်လျှောက်လုံး စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်သွားကြပါလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီကနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ သူတစ်ပါး ဥစ္စာကို မတရား လိုချင်သော စိတ်များ ကင်းဝေးပြီး၊ မိမိတို့၏ ဘဝအမှားများကို ပြန်လည် သင်ခန်းစာယူကာ (Recycling bad kamma into wisdom) သီလလုံခြုံသော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၁၆ မတ် ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.