Day: 357 | ၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ | သုည (Zero) နှင့် သုညတသဘောတရား | အဘိဓမ္မ၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ သုညတ | Mathematics

 

Day: 357 | ၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ | သုည (Zero) နှင့် သုညတသဘောတရား | အဘိဓမ္မ၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ သုညတ | Mathematics

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း (၁၁) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၃) ရက်၊ စနေနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါသမယမှာ တရားနာရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး... လောကကို ဖွဲ့စည်းထားသော အရာအားလုံးသည် နောက်ဆုံးတွင် "သုည" (Zero) သဘောတရားသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ အနှစ်သာရကင်းမဲ့သော "သုညတ" (Sunnata) နယ်ပယ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်ကြပါစေ၊ "ငါ" ဟူသော အစွဲအလမ်းကို သုညအမှတ်သို့ လျှော့ချ၍ အေးငြိမ်းသော နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီနေ့တော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ သင်္ချာပညာရပ် (Mathematics) မှာ အရေးအပါဆုံး၊ အဆန်းကြယ်ဆုံး တွေ့ရှိချက်ဖြစ်တဲ့ "သုည" (Zero) ဂဏန်းရဲ့ သဘောသဘာဝနဲ့၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာတရားတော်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်းနဲ့ သုတ္တန်ဒေသနာတွေမှာ လာရှိတဲ့ "သုညတ" (Voidness/Emptiness) သဘောတရားတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့်၊ အသေးစိတ် ဟောကြားသွားပါမယ်။

လူသားတွေဟာ "ရှိခြင်း" (Existence/Something) ကိုပဲ တန်ဖိုးထားတတ်ကြတယ်။ "ပိုက်ဆံ ရှိတယ်၊ ရာထူး ရှိတယ်၊ အိမ် ရှိတယ်" ဆိုရင် ကြိုက်ကြတယ်။ "ဘာမှ မရှိဘူး" (Nothing/Zero) ဆိုရင် ကြောက်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သင်္ချာပညာမှာ "သုည" မရှိရင် ဂဏန်းသင်္ချာ တွက်လို့ မရသလို၊ ဓမ္မနယ်ပယ်မှာလည်း "သုည" (အတ္တမရှိခြင်း) ကို နားမလည်ရင် နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

ဒီအကြောင်း အသေးစိတ် မပြောခင်မှာ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ပူလောင်ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အာရုံတွေထဲကနေ ဆွဲထုတ်ပြီး၊ ဘာမှမရှိတဲ့ ငြိမ်းချမ်းသော နယ်ပယ်တစ်ခုဆီ ရောက်သွားအောင် "အာကာသ ကသိုဏ်း" နဲ့ "သုညတ နှလုံးသွင်းခြင်း" အလုပ်ပေးလေး တစ်ခုလောက် အရင် စမ်းလုပ်ကြည့်ရအောင်။

ကဲ... အားလုံးပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထား၊ မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကို လျှောက်မသွားစေနဲ့နော်။

ပထမဆုံး... ယောဂီတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို အာရုံပြုလိုက်ပါ။

ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးထဲမှာ ရှိနေတဲ့ အရိုးတွေ၊ အသားတွေ၊ အူတွေ၊ အသည်းတွေ အားလုံးကို စိတ်အာရုံနဲ့ ဖယ်ရှားပစ်လိုက်ပါ။ တစ်ခုချင်းစီ ထုတ်ပစ်လိုက်ပါ။

ဘာကျန်မလဲ။ အရေခွံအိတ်ကြီးပဲ ကျန်မယ်။

အဲဒီ အရေခွံကိုပါ ထပ်ပြီး ဖယ်ရှားလိုက်ပါ။

အခု... ယောဂီတို့ ထိုင်နေတဲ့ နေရာမှာ "ဘာမှ မရှိတော့ဘူး"။ ဟာလာဟင်းလင်း (Empty Space) ကြီးသာ ကျန်တော့တယ်။

"ငါ ဆိုတာ မရှိ... ပုံသဏ္ဍာန် မရှိ... အရောင်အဆင်း မရှိ"။

"လေဟာပြင်... သုည... သုည"။

စိတ်ထဲမှာ အဲဒီ "မရှိခြင်း" (Nothingness) ရဲ့ ပေါ့ပါးမှု၊ အေးချမ်းမှုကို ခံစားကြည့်ပါ။

ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားတဲ့ "သုည" အခြေအနေမှာ ခဏလောက် နားနေလိုက်ပါ။

"ငါ့စိတ်သည် ကောင်းကင်ကဲ့သို့ ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်၏" လို့ နှလုံးသွင်းပြီး... ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို ညင်ညင်သာသာလေး ရှုမှတ်နေပေးပါ။

(ယောဂီများ ရှုမှတ်ရန် ခေတ္တ တိတ်ဆိတ်ခြင်း)

ကိုင်း... စိတ်ကလေး ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်ပြီး ပေါ့ပါးသွားပြီ ဆိုရင် မျက်လုံးလေးတွေ ပြန်ဖွင့်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်း ပြောမယ့် ခေတ်သစ် သင်္ချာပညာရဲ့ "Zero" (သုည) သဘောတရားကို နားထောင်ကြည့်ကြစို့။

ရှေးခေတ် လူသားတွေ (ဂရိ၊ ရောမ) ခေတ်တုန်းက "သုည" ဆိုတဲ့ ဂဏန်းကို လက်မခံခဲ့ကြဘူး။ သူတို့က "မရှိတာကို ဘယ်လိုလုပ် ဂဏန်းနဲ့ ရေးမလဲ" လို့ တွေးကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ အိန္ဒိယ ပညာရှင်တွေကတော့ "သုည" (Shunya) ကို စတင် ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြတယ်။

သင်္ချာပညာမှာ သုည ဟာ အင်မတန် ထူးခြားတယ်။

၁။ Placeholder (နေရာထိန်း): '1' နဲ့ '0' ပေါင်းလိုက်ရင် '10' ဖြစ်သွားတယ်။ သုညက သူ့ချည်းသက်သက်ဆို တန်ဖိုးမရှိပေမယ့်၊ တခြားဂဏန်းရဲ့ နောက်မှာ နေလိုက်ရင် တန်ဖိုးကို (၁၀) ဆ တက်သွားစေတယ်။

၂။ Center Point (ဗဟိုမှတ်): ဂဏန်းမျဉ်း (Number Line) မှာ သုညဟာ အလယ်တည့်တည့်မှာ ရှိတယ်။ ညာဘက်မှာ အပေါင်း (Positive)၊ ဘယ်ဘက်မှာ အနှုတ် (Negative)။ သုညက အပေါင်းလည်း မဟုတ်၊ အနှုတ်လည်း မဟုတ်၊ "Neutral" (ကြားနေ) သဘော ရှိတယ်။

၃။ Infinite Potential (အနန္တ): 1 ကို 0 နဲ့ စားလိုက်ရင် (Divide by Zero)၊ အဖြေက "Infinity" (အနန္တ) ဖြစ်သွားတယ်။ သုညဟာ အနန္တနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်နေတယ်။

အခု ပုံမှာ မြင်ရတဲ့အတိုင်းပဲ၊ သုညဟာ ဘာမှ မရှိခြင်း (Void) ဖြစ်ပေမယ့်၊ သင်္ချာပညာတစ်ခုလုံးကို ကျားကန်ပေးထားတဲ့ အုတ်မြစ်ကြီး ဖြစ်နေတယ်။

ဒါကို ဓမ္မနယ်ပယ်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင်... မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတဲ့ "နိဗ္ဗာန်" သို့မဟုတ် "အနတ္တ" သဘောတရားဟာ ဒီ "သုည" နဲ့ အင်မတန် တူပါတယ်။

"ငါ" မရှိဘူး ဆိုတာ "ပျောက်ဆုံးသွားခြင်း" မဟုတ်ပါဘူး။ ကိလေသာတွေ၊ ဒုက္ခတွေ၊ အစွန်းတရားတွေ (အပေါင်း/အနှုတ်) အားလုံး ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ အကန့်အသတ်မရှိတဲ့ လွတ်မြောက်မှု (Infinity) ကို ရရှိသွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခေတ်သစ်သင်္ချာပညာရဲ့ "Zero" (သုည) ဆိုတဲ့ ဂဏန်းဟာ ဘာမှ မရှိသလို ထင်ရပေမယ့် ဂဏန်းသင်္ချာတစ်ခုလုံးကို တည်ဆောက်ထားတဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်နေပုံ၊ အပေါင်းနဲ့ အနှုတ်ကြားက တည်ငြိမ်တဲ့ ဗဟိုမှတ် (Center Point) ဖြစ်နေပုံတွေကို သင်္ချာသဘောတရားအရ နားလည်သဘောပေါက်ခဲ့ကြပြီးပြီ။

အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာတရားတော်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်းနဲ့ သုတ္တန်ဒေသနာတော်တွေမှာ လာရှိတဲ့ "သုညတ" (Suññata - Emptiness) သဘောတရားတွေကို ဒီခေတ်သစ်သင်္ချာအမြင်နဲ့ ချိန်ထိုးပြီး နက်နက်နဲနဲ လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။

လူတွေက "သုည" သို့မဟုတ် "ဗလာ" (Empty) လို့ ပြောလိုက်ရင် "ဘာမှ မရှိဘူး၊ အလကားပဲ" (Nothingness/Useless) လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ဒါဟာ "နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ" (ဘာမှ မရှိဘူး၊ ဘာလုပ်လုပ် အလကားပဲ ဆိုတဲ့ အယူ) နဲ့ မှားတတ်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟောကြားတဲ့ "သုညတ" ဆိုတာ အဲဒီလို မဟုတ်ပါဘူး။ "အနှစ်သာရ မရှိခြင်း" (Devoid of Self-essence) ကို ဆိုလိုတာပါ။ ရှိတော့ ရှိနေတယ်၊ ဒါပေမဲ့ "ငါ" ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်၊ "သူ" ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် အနေနဲ့ ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး။ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု သက်သက်သာ ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို သင်္ချာသဘောနဲ့ ရှင်းပြရင် ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားပါလိမ့်မယ်။

သင်္ချာမှာ $X + (-X) = 0$ ဆိုတဲ့ ညီမျှခြင်း ရှိတယ်။

အပေါင်း X နဲ့ အနှုတ် X ပေါင်းလိုက်ရင် သုည ဖြစ်သွားတယ်။

လောကကြီးမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။

"ဖြစ်ခြင်း" (Uppada) နဲ့ "ပျက်ခြင်း" (Bhanga) နှစ်ခု ပေါင်းလိုက်ရင် နောက်ဆုံးမှာ "သုည" (Anatta) ပဲ ကျန်ပါတယ်။

ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ကြည့်ပါ။ မွေးဖွားလာတယ် (Positive Value)။ တဖြည်းဖြည်း အိုမင်းပြီး သေဆုံးသွားတယ် (Negative Value)။ နောက်ဆုံး ဘာကျန်လဲ။ အရိုးပြာအိုးတောင် မကျန်ဘဲ မြေကြီးထဲ ဓာတ်ပြယ်သွားတော့ "သုည" ပဲ ကျန်ပါတယ်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်က သုတ္တနိပါတ်၊ မောဃရာဇသုတ်မှာ ဒီသဘောတရားကို အတိအလင်း ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။

"သုညတော လောကံ အဝေက္ခဿု၊ မောဃရာဇ သဒါ သတော"

(ချစ်သား မောဃရာဇ... လောကကြီးကို အနှစ်သာရ ကင်းမဲ့သော "သုည" တရားအဖြစ် အမြဲမပြတ် ရှုမှတ်လော့)။

"အတ္တာနုဒိဋ္ဌိံ ဥဟစ္စ"

(ငါ ဟူသော အယူမှား၊ အစွဲအလမ်းကို နုတ်ပယ်လော့)။

"ဧဝံ မစ္စု တရော သိယာ"

(ဤသို့ သုည ဟု ရှုမြင်သောသူကို သေမင်းသည် မမြင်နိုင်ရာ)။

ဒီနေရာမှာ "သေမင်း မမြင်နိုင်ဘူး" ဆိုတာက သေမင်းက မျက်စိကန်းသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သေစရာ "လူ" (Target) ပျောက်သွားတာကို ဆိုလိုတာပါ။

သင်္ချာပုစ္ဆာ တစ်ပုဒ်မှာ ဂဏန်းတွေ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး အပေါင်းအနှုတ် တွက်ချက်မှုတွေ ရှိနေဦးမှာပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဖြေက "Zero" ဖြစ်သွားပြီ ဆိုရင်... အဲဒီ Zero ကို ဘာနဲ့ပဲ မြှောက်မြှောက် Zero ပဲ ရတော့မယ်။

($1,000,000 \times 0 = 0$)

($Infinite Problems \times 0 (Self) = 0 Suffering$)

ပြဿနာတွေ ဘယ်လောက်ကြီးကြီး၊ ခံစားမယ့် "ငါ" (Self) က "သုည" ဖြစ်သွားရင်... ဒုက္ခက "သုည" ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဒါဟာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း သင်္ချာ formula ပါပဲ။

ကဲ... ပါဠိတော်ကို အခြေခံပြီးတော့ ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲကို ဆက်ဝင်ကြစို့။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ လောကဓံတွေကို "သုည" နည်းလမ်းနဲ့ ဘယ်လို ဖြေရှင်းမလဲ။ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ ပုဒ်ရေ (၂၀၂) မှာ လာရှိတဲ့ "တဏှာပဟာန" (တဏှာကို ပယ်ခြင်း) ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ကြည့်မယ်။

လူတစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို လာဆဲတယ်၊ စော်ကားတယ် ဆိုပါစို့။

သာမန်လူ (Puthujjana) ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ငါ" ဆိုတဲ့ ဂဏန်း (Value) ရှိနေတယ်။

ဥပမာ - "ငါ့တန်ဖိုးက ၁၀၀" (My Value is 100) လို့ သတ်မှတ်ထားတယ်။

သူများက လာဆဲလိုက်တာကို "အနှုတ် ၅၀" (-50) လို့ ယူဆတယ်။

အဲဒီတော့ $100 - 50 = 50$ ကျန်တယ်။ "ငါ့တန်ဖိုး လျော့သွားပြီ၊ ငါ့ကို ထိခိုက်သွားပြီ" ဆိုပြီး ဒေါသထွက်တယ်။

ဒါမှမဟုတ် သူများက ချီးမွမ်းလိုက်ရင် "+50" လို့ ယူတယ်။ $100 + 50 = 150$ ဖြစ်သွားပြီး မာနတွေ တက်လာတယ်။

ဒီလိုနဲ့ အပေါင်း၊ အနှုတ် သံသရာထဲမှာ တက်လိုက် ကျလိုက်နဲ့ ရူးနေကြရတာ။

တကယ်တမ်း ဝိပဿနာ ဉာဏ် (သို့မဟုတ်) သုညတ ဉာဏ် နဲ့ ဓာတ်ခွဲကြည့်လိုက်ရင်...

၁။ တန်ဖိုးကို ဖြိုခွဲပါ (Deconstruct the Value):

"ငါ" ဆိုတာ တကယ်ရှိလား။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်။ ရေ၊ မြေ၊ လေ၊ မီး ပဲ ရှိတယ်။ စိတ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်။ ဖြစ်၊ တည်၊ ပျက် ပဲ ရှိတယ်။

"ငါ" ဆိုတဲ့ ကောင်မှာ မူလတန်ဖိုး (Intrinsic Value) မရှိဘူး။

"ငါ့တန်ဖိုး = ၀" (My Value is Zero/Anatta).

၂။ ညီမျှခြင်း ချကြည့်ပါ (Solve the Equation):

အခု သူများ လာဆဲတယ် (-50)။

ဒါပေမဲ့ ခံယူတဲ့သူက "သုည" ဖြစ်နေတယ်။

သင်္ချာမှာ သုညထဲက ဘာနှုတ်နှုတ် အဓိပ္ပာယ် မရှိဘူး။ (In spiritual sense, Zero cannot be hurt).

လေဟာပြင် (Space) ကို ဓားနဲ့ ခုတ်လို့ ရလား။ မရဘူး။ ဓားပဲ နာမယ်။ လေဟာပြင်ကတော့ "သုည" မို့လို့ ထိခိုက်မှု မရှိဘူး။

"ဆဲသံက လေလှိုင်း... နားက ရုပ်ကလာပ်... ကြားတာက ဝိညာဉ်... ငါက ဘယ်မှာလဲ။ သုည ပါလား"။

၃။ မြှောက်လဒ်ကို ရှုပါ (The Multiplier Effect):

လောကမှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မာန တွေက ဂဏန်းအကြီးကြီးတွေနဲ့ ဝင်လာမယ်။

ကိုယ့်စိတ်ကို "Zero" (ဥပေက္ခာ/အနတ္တ) လုပ်ထားလိုက်ပါ။

ဘယ်လောက်ကြီးတဲ့ ကိလေသာပဲ လာလာ... သုညနဲ့ မြှောက်လိုက်ရင် (React with Emptiness)... ရလဒ်က "သုည" (Peace) ပဲ ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ဟောပြောနည်းစနစ် (Method #76 - ကိုယ်တိုင်မေးခွန်း ၅ ခု ထုတ်ပေးနည်း) ကို အသုံးပြုပြီး သူတော်ကောင်းတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို စစ်ဆေးကြည့်ရအောင်။

စိတ်ထဲမှာ မာနတွေ တက်လာရင်၊ သို့မဟုတ် စိတ်ထိခိုက် ဝမ်းနည်းစရာ ကြုံလာရင် ဒီမေးခွန်း (၅) ခုကို မေးလိုက်ပါ။

၁။ "ငါ့နာမည်၊ ငါ့ရာထူးကို ဖယ်လိုက်ရင် ငါ့မှာ ဘာကျန်လဲ" (Subtracting the Labels)

(အဖြေ - ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်မျှသာ ကျန်မယ်။)

၂။ "ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို အလွှာလိုက် ခွာချလိုက်ရင် အတွင်းဆုံးမှာ ဘာရှိလဲ" (Peeling the Onion)

(အဖြေ - ဘာမှ မရှိဘူး။ ဟာလာဟင်းလင်း/သုည သာ ရှိတယ်။)

၃။ "ငါ အခုချက်ချင်း သေသွားရင် ဒီပြဿနာက အရေးပါဦးမလား" (Limit to Infinity)

(အဖြေ - သုည ဖြစ်သွားမယ်။ ဘာမှ အရေးမပါတော့ဘူး။)

၄။ "ငါ ခံစားနေရတာဟာ ငါ့အတ္တကြောင့်လား၊ သူများကြောင့်လား" (Identifying the Variable)

(အဖြေ - ငါ့အတ္တ (Self) ရှိနေလို့သာ ခံစားရတာ။ ငါ မရှိရင် ခံစားသူ မရှိဘူး။)

၅။ "ငါ့စိတ်ကို သုညအမှတ် (Zero Point) မှာ ပြန်ထားလို့ ရမလား" (Resetting to Neutral)

(အဖြေ - အသက်ပြင်းပြင်း ရှူ၊ သတိကပ်ပြီး ဥပေက္ခာပြုလိုက်ရင် သုညမှတ်ကို ပြန်ရောက်နိုင်တယ်။)

သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး... သူတော်ကောင်းတို့။ "သုည" ဆိုတာ အရာရာကို လက်ခံနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ခွက်တစ်လုံးဟာ အတွင်းထဲမှာ "ဗလာ" (Empty) ဖြစ်နေလို့သာ ရေထည့်လို့ ရတာပါ။ အတွင်းထဲမှာ အပြည့်ရှိနေရင် ရေထည့်လို့ မရတော့ဘူး။

ထို့အတူပါပဲ... ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲတွေ၊ "မာန" တွေနဲ့ ပြည့်နေရင်... တရားရေအေး ထည့်လို့ မရတော့ဘူး။ ဉာဏ်ပညာ ဝင်လို့ မရတော့ဘူး။

စိတ်ကို "သုည" ဖြစ်အောင် လျှော့ချထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် (Empty Mind) ကသာ အရာရာကို သင်ယူနိုင်တယ်၊ လက်ခံနိုင်တယ်၊ ဒုက္ခတွေကို ကျော်လွှားနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "သုည" (Zero) ဂဏန်းရဲ့ တန်ဖိုးရှိပုံနဲ့ "သုညတ" (Emptiness) ဆိုတဲ့ အနှစ်မဲ့သဘောတရားကို နားလည်ပြီး၊ "ငါ" ကို သုညအထိ လျှော့ချလိုက်မှ ဒုက္ခတွေ ငြိမ်းအေးသွားမယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက်ခဲ့ကြပြီးပြီ။ အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ ဘဝမှာ "ငါ" အစွဲကြီးလွန်းလို့ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ဒီ "သုညတရား" နဲ့ ဘယ်လို လွတ်မြောက်လမ်းပြပေးခဲ့သလဲ ဆိုတာကို ရှင်းလင်းသွားအောင် ဥပမာသာဓက ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုနဲ့ ပြောပြချင်တယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု (Case-2657) ကို ပြောပြပါမယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ "မာန" (Mana) ကြောင့် ဘဝပျက်လုနီးပါး ဖြစ်သွားတဲ့ အရာရှိကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်ပါပဲ။

တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ကို အငြိမ်းစား အရာရှိကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူက တစ်ချိန်တုန်းက တန်ခိုးအာဏာ ကြီးခဲ့တဲ့သူပေါ့။ သူ့လက်ညှိုးညွှန်ရာ ရေဖြစ်ခဲ့တဲ့သူ။ ဒါပေမဲ့ အငြိမ်းစားယူပြီးတဲ့အခါ သူ့ဘဝက ဇောက်ထိုးမိုးမျှော် ဖြစ်သွားတယ်။ အာဏာမရှိတော့ လူတွေက သူ့ကို အရေးမလုပ်ကြတော့ဘူး။ သူ့တပည့်တွေကလည်း ရှောင်ကုန်ကြပြီ။

သူက အဲဒါကို လက်မခံနိုင်ဘူး။ "ငါ့ကို ကျော်သွားရမလား၊ ငါ့ကို မလေးစားရကောင်းလား" ဆိုပြီး ဒေါသတွေထွက်၊ သွေးတိုးတွေတက်ပြီး ဆေးရုံတက်ရတဲ့အထိ ဖြစ်သွားတယ်။ သူက ဦးပဉ္ဇင်းကို လာလျှောက်တယ်။

"ဆရာတော်... လူတွေက သိပ်ယုတ်မာတယ်။ တပည့်တော် ရာထူးရှိတုန်းက ဖားကြပြီး၊ အခုကျတော့ ခွေးတစ်ကောင်လောက်တောင် တန်ဖိုးမထားကြတော့ဘူး။ တပည့်တော် ခံပြင်းလွန်းလို့ ရင်ကွဲမတတ် ဖြစ်ရပါတယ်" တဲ့။

သူ ခံစားနေရတာက "Identity Crisis" (အတ္တဘုံ ပျောက်ဆုံးခြင်း) ပါပဲ။ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး (Self-worth) ကို "ရာထူး" ဆိုတဲ့ ဂဏန်းပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားခဲ့တာကိုး။ ရာထူးဂဏန်း ပျောက်သွားတော့ သူ့တန်ဖိုးက "သုည" ဖြစ်သွားတယ်လို့ ထင်ပြီး ခံစားနေရတာ။

ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 20, Article 20.4) ဖြစ်တဲ့ "အတ္တနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခ ဖြေရှင်းခြင်း" (Ego & Conflict Resolution) ဆိုတဲ့ အချက်ကို အခြေခံပြီး သူ့ကို ကုစားပေးခဲ့ရတယ်။

ဦးပဉ္ဇင်းက သူ့ကို စာရွက်ဖြူတစ်ရွက်နဲ့ ဘောပင်တစ်ချောင်း ပေးလိုက်တယ်။

"ဒကာကြီး... ဒီစာရွက်ပေါ်မှာ ဒကာကြီးရဲ့ တန်ဖိုးကို ဂဏန်းနဲ့ ရေးကြည့်ပါ" လို့ ခိုင်းလိုက်တယ်။

သူက '၁၀၀' လို့ ရေးတယ်။

"ကောင်းပြီ... အဲဒီ ၁၀၀ က ဘာတွေလဲ"။

"တပည့်တော်ရဲ့ ရာထူး၊ ပညာ၊ ငွေကြေး၊ ဩဇာအာဏာတွေပါ ဘုရား"။

"ဟုတ်ပြီ။ အခု ဒကာကြီး အငြိမ်းစားယူလိုက်ပြီ ဆိုတော့... 'ရာထူး' ကို နှုတ်လိုက်ပါ။ 'အာဏာ' ကို နှုတ်လိုက်ပါ။ ဘာကျန်လဲ"။

သူက တွက်ကြည့်ပြီး... "၅၀ လောက်ပဲ ကျန်တော့မယ် ထင်တယ် ဘုရား" လို့ ဖြေတယ်။

"အေး... အဲဒီ ကျန်တဲ့ ၅၀ ကလည်း သေမင်းလာခေါ်ရင် ပါဦးမှာလား"။

သူ ငြိမ်သွားတယ်။ "မပါတော့ပါဘူး ဘုရား"။

"ဒါဆိုရင်... နောက်ဆုံးရလဒ်က ဘာလဲ"။

"သုည ပါ ဘုရား"။

ဦးပဉ္ဇင်းက ဆက်ပြီး တရားသဘော သွင်းပေးတယ်။

"ဒကာကြီး... တကယ်တော့ ဒကာကြီးဟာ မွေးကတည်းက 'သုည' ပါပဲ။ သေရင်လည်း 'သုည' ပါပဲ။ ကြားကာလမှာ ရာထူးတွေ၊ အာဏာတွေ ဆိုတဲ့ အပေါင်းဂဏန်းတွေ ခဏလာကပ်တာပါ။ အဲဒါတွေကို 'ငါ' လို့ ထင်ပြီး ဖက်တွယ်ထားလို့ အခုလို ခံစားရတာ။

သင်္ချာမှာ 'သုည' ဟာ တန်ဖိုးမရှိပေမယ့်၊ နေရာတစ်ခု (Space) တော့ ရှိတယ်။ ဒကာကြီး အခုချိန်မှာ ရာထူးမရှိတော့ပေမယ့် 'လူသား' တစ်ယောက်အနေနဲ့၊ 'အဘိုး' တစ်ယောက်အနေနဲ့ နေရာရှိပါသေးတယ်။

ကိုယ့်ကိုယ်ကို 'သုည' လို့ သဘောထားလိုက်ပါ။ 'ငါ ဘာကောင်မှ မဟုတ်ဘူး' လို့ နှလုံးသွင်းလိုက်ပါ။ အဲဒီအခါ ဘယ်သူကပဲ မလေးမစားလုပ်လုပ်၊ ဘယ်သူကပဲ ကျော်သွားသွား... ဒကာကြီး မနာကျင်တော့ဘူး။ သုညကို ဘယ်သူမှ နာအောင် လုပ်လို့ မရဘူး" လို့ ဆုံးမလိုက်တယ်။

အဲဒီလို (Zero Mindset) ကို သင်ပေးလိုက်တော့မှ သူ သက်ပြင်းချနိုင်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ ဆရာတော်... တပည့်တော်က ခေါင်းပေါ်မှာ မရှိတော့တဲ့ သရဖူကို လက်နဲ့ အတင်း စမ်းနေမိတာကိုး" ဆိုပြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ သူဟာ မာနတွေ လျှော့၊ သာမန်လူတစ်ယောက်လို နေထိုင်ပြီး ဘုရားတရား လုပ်တော့မှ သူ့ရဲ့ သွေးတိုးရောဂါလည်း သက်သာသွားပြီး စိတ်ချမ်းသာမှု ရသွားပါတယ်။

တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ "သုည" (Emptiness) ဆိုတာ ဘဝကို အရှုံးပေးခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဘဝရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေကို ချလိုက်ခြင်း (Unburdening) ဖြစ်ပါတယ်။ "ငါ" ဆိုတဲ့ အလေးချိန် (Weight) မရှိရင်... ကောင်းကင်မှာ ပျံဝဲနေတဲ့ ငှက်မွေးလေးလို လွတ်လပ်ပေါ့ပါး သွားပါလိမ့်မယ်။

ကိုင်း... ဒီလောက်ဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "သုည (Zero) နှင့် သုညတသဘောတရား" အကြောင်းအရာကို သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်လိုက်ကြစို့။

ယနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ အထဲမှာ...

အနှစ်သာရအားဖြင့် သုညဖြစ်သော၊ ဗလာသက်သက်ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့သည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။

အဲဒီ အနှစ်မဲ့သော အရာများအပေါ် "ငါ၊ ငါ့ဟာ၊ အခိုင်အမာ" ဟု အထင်မှားပြီး တန်ဖိုးဖြတ် စွဲလမ်းနေသော တဏှာမာနတို့သည် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း "သမုဒယသစ္စာ"။

အဲဒီ တဏှာအစွဲများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး "ငါ" ကို သုညအထိ လျှော့ချကာ၊ အနှစ်မဲ့ (Anatta) ကို မျက်မှောက်ပြုသော ငြိမ်းအေးခြင်း နိဗ္ဗာန်သည်သာ "နိရောဓသစ္စာ"။

အဲဒီ သုညတနယ်ပယ်ကို ဝင်ရောက်နိုင်ဖို့အတွက် အတ္တကို ဖြိုခွဲသော သုညတဝိပဿနာ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မဂ္ဂင်တရားများကို ကျင့်ကြံခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ"။

ဆိုပြီး သစ္စာလေးပါး တရားတော်မြတ်ကြီးကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းနိုင်ကြပါစေ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... ဤသို့ ဟောကြားရသော ဓမ္မကုသိုလ်၊ နာကြားရသော သောတကုသိုလ် အစုစုတို့ကြောင့်... ယနေ့ တရားနာ ကြွရောက်လာကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မာနတံခွန်များကို ရိုက်ချိုးနိုင်ကြပါစေ၊ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချ၍ သုညတသဘောကို မြင်အောင်ကြည့်နိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်း၊ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ... နောက်ဆုံးတွင် ကိလေသာ အပူခပ်သိမ်း ငြိမ်းအေး၍ သုညတနိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်မုချ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.