Day: 051 | ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | လူမှုရေးတရားမျှတမှု | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ် | Social Justice

 

Day: 051 | ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | လူမှုရေးတရားမျှတမှု | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ် | Social Justice

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ အရဟတံ ဂုဏ်ရှင်၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ရှင်၊ လောကဝိဒူ ဂုဏ်ရှင်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏ ဘုရား။ ထို့အတူ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘ၊ ဆရာသမားဆိုတဲ့ အနန္တဂိုဏ်းဝင် ကျေးဇူးရှင်ကြီးများကိုလည်း ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ပူဇော်လိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ဆိုတဲ့ ဒီကနေ့ဟာ ကမ္ဘာ့လူမှုရေးတရားမျှတမှုနေ့ (World Day of Social Justice) ဖြစ်သလို၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကင်းထောက်နေ့ အခါသမယလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့လို မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာယူဖို့ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ ကင်းထောက် လူငယ်လေးတွေလိုပဲ လောကကြီးကို အကျိုးပြုနိုင်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ကိန်းအောင်းပြီး၊ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ကင်းစင်တဲ့ လူမှုရေး တရားမျှတမှုတွေနဲ့အတူ အများအကျိုးကို ထက်ထက်သန်သန် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်နော်။ လောကမှာ တရားမျှတမှု ဆိုတာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ အခြေခံ အုတ်မြစ်ကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ... တရားစကားတွေ မစတင်ခင်လေးမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့အားလုံး စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်သွားအောင်၊ ကြည်လင်သွားအောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံလေး တစ်ခုကို စိုက်ကြည့်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်တောင့်သက်သာလေး ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်၊ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အရင်ဆုံး သတိကပ်ထားလိုက်ပါ။ ပြီးရင် လောကကြီးမှာ ရှိနေတဲ့ သတ္တဝါတွေ အားလုံး—ဆင်းရဲတဲ့သူ၊ ချမ်းသာတဲ့သူ၊ ပညာတတ်တဲ့သူ၊ ပညာမဲ့တဲ့သူ—အားလုံးကို မျက်စိထဲမှာ တစ်တန်းတည်း ထားပြီး မြင်ယောင်ကြည့်လိုက်စမ်းပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လူတွေကသာ အပြင်ပန်း အဝတ်အစား၊ ရာထူး ဂုဏ်သိမ်တွေကို ကြည့်ပြီး အမြင့် အနိမ့် ခွဲခြားနေကြတာပါ။ တကယ်တမ်း သဘာဝတရားရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာ၊ သေခြင်းတရား (မရဏ) ရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာ ဘယ်သူမှ မျက်နှာသာပေး ခံရတာ မရှိပါဘူး။ အားလုံးဟာ အို၊ နာ၊ သေ ဆိုတဲ့ ဒုက္ခတွေကို တန်းတူညီမျှ ခံစားရမယ့် သူတွေချည်းပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ 'သူကတော့ ငါ့ထက် နိမ့်တယ်၊ ငါကတော့ သူ့ထက် မြင့်တယ်' ဆိုတဲ့ ခွဲခြားတဲ့ မာနစိတ်တွေကို ဖယ်ရှားပြီး၊ သတ္တဝါ အားလုံး အပေါ်မှာ 'ဥပေက္ခာ' (အညီအမျှ ရှုမြင်တဲ့ စိတ်) နဲ့ 'မေတ္တာ' ကို ပေါင်းစပ်ကာ၊ ခဏလောက် စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားအောင် ပွားများကြည့်ကြစို့နော်။

ဒီလို စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘောနဲ့ သတ္တဝါအားလုံး အတူတူပဲ ဆိုတဲ့ မျှတတဲ့ အသိလေးကို နည်းနည်းလေး သိမြင်သွားပြီဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လေ့လာမယ့် အကြောင်းအရာလေးကို ဆက်ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ လူမှုရေး တရားမျှတမှုနေ့မှာ လူသားတွေ ဖန်တီးထားတဲ့ ခွဲခြား ဆက်ဆံမှု ပြဿနာတွေကို၊ ပိဋကတ်တော်လာ အဘိဓမ္မာ သဘောတရားတွေနဲ့ ချိန်ထိုးပြီးတော့၊ ယနေ့ခေတ် သိပ္ပံနဲ့ လူမှုဗေဒ ပညာရပ်တွေက ဘယ်လို ရှုမြင်သလဲဆိုတာကို ဦးပဉ္ဇင်း အသေးစိတ် ဆွေးနွေး ဟောကြားသွားပါမယ်။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ လူမှုဗေဒမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လူ့အဖွဲ့အစည်း အတွင်းမှာ ရှိတဲ့ အခွင့်အရေးတွေ၊ အရင်းအမြစ်တွေကို အားလုံး တန်းတူညီမျှ ရရှိဖို့ လေ့လာတဲ့ ပညာရပ်ကို အင်္ဂလိပ်လို Social Justice (လူမှုရေး တရားမျှတမှု) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီပညာရပ်မှာ အလွန် အရေးကြီးတဲ့ အယူအဆ နှစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ Equality (တန်းတူညီမျှမှု) နဲ့ Equity (မျှတမှု) ဆိုတဲ့ စကားလုံး နှစ်လုံးပါပဲ။ လူအများစုက ဒီနှစ်ခုကို အတူတူပဲလို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ သိပ္ပံပညာ အမြင်မှာ အလွန် ကွာခြားပါတယ်။

Equality (တန်းတူညီမျှမှု) ဆိုတာ လူတိုင်းကို အတူတူ ပေးလိုက်တာပါ။ ဥပမာ- လူသုံးယောက် ရှိတယ်။ တစ်ယောက်က အရပ်ရှည်တယ်၊ တစ်ယောက်က အလတ်၊ တစ်ယောက်က ပုတယ်။ သုံးယောက်စလုံးကို ခြံစည်းရိုး အပြင်က ပွဲကို ကြည့်ဖို့အတွက် အမြင့် တစ်ပေ ရှိတဲ့ ခုံ တစ်လုံးစီ တန်းတူ ပေးလိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ အရပ်ရှည်တဲ့ သူက ပိုတောင် မြင်ရသေးတယ်။ အရပ်ပုတဲ့ သူကတော့ ခုံပေါ်တက်ရပ်လည်း ခြံစည်းရိုးက ကွယ်နေတုန်းမို့ ဘာမှ မမြင်ရပါဘူး။ အားလုံးကို တန်းတူ ပေးပေမယ့် တရားမျှတမှု မရှိဘူး ဖြစ်နေတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... Equity (တရားမျှတမှု) ဆိုတာကတော့ လိုအပ်ချက် အလိုက် ဖြည့်ဆည်းပေးတာပါ။ အရပ်ရှည်တဲ့ သူကို ခုံမပေးဘူး၊ အရပ်လတ်တဲ့ သူကို ခုံတစ်လုံး ပေးတယ်၊ အရပ်ပုတဲ့ သူကိုကျတော့ ခုံနှစ်လုံး ဆင့်ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီအခါကျမှ သုံးယောက်စလုံး ခြံစည်းရိုး အပြင်ကို တန်းတူညီမျှ မြင်ရသွားပါတယ်။ အဲဒါဟာ Social Justice ရဲ့ အစစ်အမှန် သဘောတရားပါပဲ။ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ဆင်းရဲတဲ့သူ၊ အားနည်းတဲ့ သူတွေကို ပိုပြီး အခွင့်အရေး ပေးမှ၊ ပိုပြီး ကာကွယ်ပေးမှသာ စစ်မှန်တဲ့ တရားမျှတမှုနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရနိုင်မှာ ဖြစ်တယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အခိုင်အမာ သက်သေပြထားပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့က ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးခွန်းထုတ်စရာ ရှိပါတယ်။ 'ငါတို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ဘာဖြစ်လို့ မမျှတမှုတွေ၊ ခွဲခြား ဆက်ဆံမှုတွေ ဖြစ်နေရတာလဲ' လို့ မေးကြည့်ပါ။ သိပ္ပံပညာက ဖြေတာကတော့ Systemic Bias လို့ ခေါ်တဲ့ လူတွေရဲ့ ဦးနှောက်ထဲမှာ စွဲကပ်နေတဲ့ ဘက်လိုက်မှု စနစ်ဆိုးကြီးတွေ ကြောင့်ပါ တဲ့။ လူတွေဟာ ကိုယ်နဲ့ တူတဲ့သူ၊ ကိုယ်နဲ့ ဆွေမျိုးတော်တဲ့ သူ၊ ကိုယ်နဲ့ ဘာသာတူ လူမျိုးတူတဲ့ သူကိုဆိုရင် အလိုလို မျက်နှာသာ ပေးချင်ကြတယ်။ ကိုယ်နဲ့ မတူရင် နှိမ်ချင်ကြတယ်။ အဲဒီ ဘက်လိုက်မှုကနေ တရားမဲ့မှုတွေ ဖြစ်လာတာပါ။

ဒီသိပ္ပံပညာရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေကို သေချာ ကြည့်လိုက်ရင်၊ တရားမျှတမှု မရှိခြင်းရဲ့ အဓိက တရားခံဟာ ပြင်ပ ဥပဒေတွေမှာ မရှိဘဲ လူတွေရဲ့ 'စိတ်' ထဲက ဘက်လိုက်မှု (Bias) တွေမှာသာ ရှိနေတယ် ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒီသဘောတရားကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပါဠိတော်တွေမှာ အတိအကျ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ကဲ... ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်တွေနဲ့ ဆက်လက်ပြီး တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြရအောင်နော်။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ အဂတိဝဂ် ပါဠိတော်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က လူတွေ ဘာဖြစ်လို့ တရားမျှတမှု ကင်းမဲ့ပြီး အမှားတွေ လုပ်မိကြသလဲ ဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်း (၄) ရပ်ကို အတိအလင်း ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကို 'အဂတိ လေးပါး' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ 'အဂတိ' ဆိုတာ မသွားသင့်၊ မလိုက်သင့်တဲ့ မတရားသော လမ်းစဉ် လို့ အဓိပ္ပာယ် ရပါတယ်။ ဘက်လိုက်မှု ကြီးလေးပါးပေါ့။

ပါဠိတော်မှာ "ဆန္ဒာဒေါသာ ဘယာ မောဟာ၊ ယော ဓမ္မံ အတိဝတ္တတိ" လို့ ဟောတော်မူပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကို တစ်လုံးချင်း ဓာတ်ခွဲ ကြည့်ကြစို့။ ပထမ တစ်ခုက 'ဆန္ဒာဂတိ' (ဆန္ဒ ကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း)။ လူတစ်ယောက်ကို ကိုယ်က ချစ်တယ်၊ ခင်တယ်၊ ဆွေမျိုးတော်တယ်၊ ဒါမှမဟုတ် လာဘ်ပေး လာဘ်ယူ လုပ်ထားတယ် ဆိုရင် သူ့ဘက်ကို မတရား လိုက်ပြီး ဆုံးဖြတ်ပေးလိုက်တာဟာ ဆန္ဒာဂတိ ပါပဲ။ ဒုတိယ တစ်ခုက 'ဒေါသာဂတိ' (ဒေါသ ကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း)။ ကိုယ် မုန်းတဲ့သူ၊ ကိုယ်နဲ့ ရန်သူ ဖြစ်နေတဲ့ သူကို တွေ့ရင် သူမှန်နေရင်တောင်မှ မတရား အပြစ်ပေးတာ၊ အခွင့်အရေး ပိတ်ပင်တာဟာ ဒေါသာဂတိ ပါပဲ။

တတိယ တစ်ခုက 'မောဟာဂတိ' (မောဟ ကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း)။ အမှားနဲ့ အမှန်၊ အကြောင်းနဲ့ အကျိုးကို မခွဲခြားတတ်ဘဲ၊ ဉာဏ်ပညာ မရှိဘဲ ရမ်းသမ်းပြီး ဆုံးဖြတ်လိုက်တာဟာ မောဟာဂတိ ပါပဲ။ စတုတ္ထ တစ်ခုကတော့ 'ဘယာဂတိ' (ကြောက်ရွံ့မှု ကြောင့် ဘက်လိုက်ခြင်း)။ အာဏာရှိတဲ့ သူ၊ လက်နက် ရှိတဲ့ သူကို ကြောက်လို့ မတရားတာကို သိသိကြီးနဲ့ မျက်ကွယ်ပြုပြီး ဘက်လိုက် ဆုံးဖြတ်ပေးတာဟာ ဘယာဂတိ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်က ဒီ အဂတိ လေးပါးထဲက တစ်ပါးပါးကို လိုက်ပြီ ဆိုရင်၊ လဆုတ်ပက္ခမှာ လမင်းကြီး တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန် ပျောက်ကွယ်သွားသလို၊ အဲဒီ လူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အဲဒီ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ တရားမျှတမှုဟာ တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးသွားရတော့တာပဲ လို့ ဟောတော်မူပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... တရားမျှတမှု (Social Justice) ဆိုတာ ဥပဒေ စာအုပ်ကြီးထဲမှာ ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေရဲ့ ရင်ထဲမှာ ရှိတဲ့ အဂတိ လေးပါး ကင်းစင်မှု အပေါ်မှာသာ မူတည်ပါတယ်။ အစိုးရရုံးတွေမှာ ဖြစ်ဖြစ်၊ တရားရုံးတွေမှာ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဆေးရုံတွေမှာ ဖြစ်ဖြစ် ဆန္ဒာ၊ ဒေါသာ၊ ဘယာ၊ မောဟာ ဆိုတဲ့ အဂတိ တရားတွေ ဝင်သွားတာနဲ့၊ ဆင်းရဲသားတွေဟာ တရားမျှတမှုကို ဘယ်တော့မှ ရနိုင်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဘက်လိုက်မှု ကင်းမှသာ တရားမျှတမည် ဆိုတာကို မှတ်သားရပါမယ်။

 ပုဒ်ရေ (၁၉၆) မှာ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲ (Vatta) ကို ပယ်သတ်ဖို့ (ပယ်ခြင်း) ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဟောကြားထားပါတယ်။ လူတွေဟာ အဂတိ တရားတွေ လိုက်ပြီး သူတစ်ပါးကို မတရား လုပ်မိတဲ့ အခါ၊ အဲဒီ အကုသိုလ် ကံတွေဟာ ဝဋ် ဆိုတဲ့ သံသရာ စက်ရဟတ်ကြီး အဖြစ် ကိုယ့်ဆီကို အတိအကျ ပြန်လည် ပတ်လာပါတယ်။ ကိုယ်က သူများကို မတရား လုပ်ခဲ့ရင်၊ နောက်ဘဝမှာ ကိုယ်တိုင် အဖိနှိပ်ခံ၊ အစော်ကားခံ ဘဝကို ပြန်ရောက်ရပါတယ်။ ဒီအဂတိ ကိလေသာတွေကို ပယ်သတ်ဖို့ ဆိုတာ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ခန္ဓာကို ထိုးထွင်း သိမြင်မှသာ ရနိုင်တာပါ။ ကဲ... ဒါဆိုရင် ငါတို့တွေ သူတစ်ပါးကို ခွဲခြား ဆက်ဆံချင်တဲ့ အခါ၊ ဘက်လိုက်ချင်တဲ့ အခါမှာ ခန္ဓာကိုယ် ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေသလဲ ဆိုတာကို အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။

ငါတို့တွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တွေ့ကြုံနေရတာဟာ ဒွါရ (၆) ပါးနဲ့ အာရုံ (၆) ပါး တိုက်ခိုက်မှုတွေချည်းပါပဲ။ ဥပမာလေး တစ်ခုနဲ့ အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့က လမ်းမှာ သွားရင်းနဲ့ အလွန် ချမ်းသာပုံရတဲ့၊ ကားကြီး ကားကောင်း စီးလာတဲ့ သူဌေး တစ်ယောက်နဲ့၊ အဝတ်အစား စုတ်ပြတ်နေတဲ့ ဆင်းရဲသား တစ်ယောက်ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မျက်စိနဲ့ လှမ်းမြင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီအချိန်မှာ ပထမဆုံး အလုပ်လုပ်တာက ဘာလဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ မျက်လုံးထဲက အကြည်ဓာတ် (စက္ခုပသာဒ) လေးပါ။ အဲဒီ မျက်စိအကြည်ဓာတ် ဆိုတဲ့ 'ဒွါရ' ဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) ပါ။ အပြင်က မြင်လိုက်ရတဲ့ သူဌေးရဲ့ အဆင်း၊ ဆင်းရဲသားရဲ့ အဆင်း (ရူပါရုံ) ဆိုတဲ့ 'အာရုံ' ကလည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) တွေချည်းပါပဲ။ သူဌေးရဲ့ ရုပ်လည်း ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော ပါပဲ။ ဆင်းရဲသားရဲ့ ရုပ်လည်း ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော ပါပဲ။ ပရမတ် အနေနဲ့ ကြည့်ရင် လုံးဝ တူတူပါပဲ။

အဲဒီ မျက်စိအကြည်ရုပ်နဲ့ အဆင်းရုပ်တို့ ထိခိုက်မိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း 'အော်... မြင်တယ်' ဆိုပြီး သိလိုက်တဲ့ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) လေးက ချက်ချင်း ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေးကတော့ 'ဝိညာဏက္ခန္ဓာ' ဆိုတဲ့ နာမ်တရား ဖြစ်သွားပါပြီ။ ဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးခု ပေါင်းဆုံသွားတာကို အဘိဓမ္မာ သဘောအရ 'ဖဿ' လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ဖဿ ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း သူဌေးကို မြင်တော့ သာယာတဲ့ သုခဝေဒနာ၊ ဆင်းရဲသားကို မြင်တော့ မနှစ်မြို့တဲ့ ဒေါမနဿ 'ဝေဒနာ' (ဝေဒနာက္ခန္ဓာ) က ဆက်ပေါ်လာပါတယ်။ ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒါဟာ သူဌေးပဲ၊ ဒါဟာ တောင်းစားတဲ့ သူပဲ လို့ လောကရဲ့ ပညတ် အမှတ်အသားတွေနဲ့ ချက်ချင်း ခွဲခြား မှတ်သားလိုက်တဲ့ 'သညာ' (သညာက္ခန္ဓာ) က အလုပ်လုပ်သွားပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အဲဒီ သညာကနေ တစ်ဆင့် ဘာဆက်ဖြစ်သလဲ။ 'ဒီသူဌေးကို ငါ နေရာပေးမှ၊ သူ့ဆီက ငါ အကျိုးအမြတ် ရနိုင်တယ်' ဆိုတဲ့ ဆန္ဒာဂတိ လောဘ၊ 'ဒီဆင်းရဲသားကို ငါ အနား အကပ်မခံဘူး၊ ရွံစရာ ကောင်းတယ်' ဆိုတဲ့ ဒေါသာဂတိ၊ မာန၊ 'သင်္ခါရ' (သင်္ခါရက္ခန္ဓာ) တွေ တသီတတန်းကြီး ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဝိဇ္ဇာ (မောဟာဂတိ) ဖုံးလွှမ်းသွားလို့ ခွဲခြား ဆက်ဆံတဲ့ စိတ်တွေ ဝင်လာတာပါ။ ဒါဟာ ခန္ဓာငါးပါး အလုပ်လုပ်သွားတဲ့ သဘောပါပဲ။

အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ သေချာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း ကြည့်လိုက်ရင် ဘယ်နေရာမှာမှ 'သူဌေး၊ ဆင်းရဲသား' ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် ပရမတ် မရှိပါဘူး။ မျက်စိအကြည်ရုပ်၊ အဆင်းရုပ်၊ မြင်သိစိတ်၊ ခံစားတဲ့ ဝေဒနာ၊ မှတ်သားတဲ့ သညာ၊ ပြုပြင်တဲ့ သင်္ခါရ... ဒီရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောတရား တွေပဲ အဆင့်ဆင့် အလုပ်လုပ်သွားတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ငါတို့က သတိမကပ်နိုင်တဲ့အခါ 'သူက အထက်တန်းစား၊ သူက အောက်တန်းစား' ဆိုပြီး ရုပ်အဆင်းနဲ့ ဂုဏ်သိမ်ကို တစ်သားတည်း ပေါင်းစပ်လိုက်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးကို အကောင်အထည် အဖြစ်၊ ငါ သူတစ်ပါး အဖြစ် အခိုင်အမာ ယူလိုက်တာဟာ 'သက္ကာယဒိဋ္ဌိ' ကြီး ဝင်ရောက်လာတာပါပဲ။ အဲဒီ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲကြောင့်ပဲ အဂတိလိုက်ပြီး လူမှုရေး တရားမျှတမှုတွေ ပျက်စီးကုန်တာပါ။

ဒီသက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီးကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။ မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာလိုပါပဲ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးလေးတွေ ဆွဲပြီး အရုပ်လေးတွေကို အဝတ်အစား ကောင်းကောင်း ဝတ်ပေးလိုက်၊ စုတ်စုတ်ပြတ်ပြတ် ဝတ်ပေးလိုက်နဲ့ လှုပ်ရှားပြတဲ့အခါ၊ ပွဲကြည့်ပရိသတ်က အရုပ်လေးတွေဟာ တကယ်ပဲ သူဌေး၊ တကယ်ပဲ ဆင်းရဲသား လို့ အဟုတ်ကြီး ထင်နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကွယ်က သစ်သားရုပ် အတူတူပဲ ဆိုတဲ့ ကြိုးတွေကို မြင်သွားတဲ့အခါ အစွဲ ပြုတ်သွားပါတယ်။

ထို့အတူပါပဲ၊ သတိပဋ္ဌာန် ရှုဉာဏ်နဲ့ သေချာ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ ချမ်းသာတဲ့သူ၊ ဆင်းရဲတဲ့သူကို မြင်တဲ့ အချိန်မှာ 'သူဌေး၊ ဆင်းရဲသား' လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ မျက်စိက မြင်ရင် 'မြင်တယ်... မြင်တယ်... သာယာစိတ် ပေါ်တယ်... မနှစ်မြို့စိတ် ပေါ်တယ်... သိတယ်' လို့ ဓာတ်သဘောသက်သက် အနေနဲ့သာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ကြည့်နိုင်ရင် 'အော်... မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်လို့ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတာပါလား၊ အဝတ်အစား ဆိုတဲ့ ပညတ် အခွံကို ခွာလိုက်ရင် ရုပ်နဲ့ နာမ် ဓာတ်ကြီးလေးပါး အတူတူပါလား' လို့ ကွဲကွဲပြားပြား မြင်လာပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီး အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါတော့တယ်။

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဆက်ပြီး ရှုရပါဦးမယ်။ အဲဒီလို ပေါ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ်ကလေး၊ ဘက်လိုက်ချင်တဲ့ လောဘ၊ မာန ဝေဒနာကလေးတွေဟာ အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသလား။ သေချာ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ အဲဒီ လူတွေ ကိုယ့်ရှေ့က ထွက်သွားတာနဲ့ ဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ်က အခြား တစ်ခုခုကို အာရုံ ပြောင်းလိုက်တာနဲ့ ဖြစ်ဖြစ်၊ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေးလည်း ချက်ချင်း ပျောက်သွားတယ်၊ စောစောက ဘက်လိုက်ချင်တဲ့ စိတ်ကလေးလည်း တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျပြီး ချက်ချင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားတာပါပဲ။

ဒီလို ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ ရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတာပါလား ဆိုတဲ့ 'အနိစ္စ' သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်တာနဲ့၊ ဒီဂုဏ်သိမ် ဥစ္စာတွေက ထာဝရ တည်မြဲနေမှာပဲ လို့ ယူဆထားတဲ့ 'သဿတဒိဋ္ဌိ' ကြီး ကွာကျသွားပါတော့တယ်။ ရုပ်အဆင်းလည်း မမြဲပါဘူး၊ အဲဒီ အဆင်းကို ခွဲခြား သိမြင်တဲ့ စိတ်လည်း စက္ကန့်မလပ် ပျက်စီးနေတာပါပဲ။ ဘာတစ်ခုမှ ထာဝရ မခိုင်မာပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က ထပ်မေးပြန်ရော၊ 'အရှင်ဘုရား... မြင်သိစိတ်လည်း ပျောက်သွားပြီ၊ ဘက်လိုက်တဲ့ စိတ်လည်း ပျက်သွားပြီ ဆိုရင် ဘာမှ မရှိတော့ဘူးပေါ့။ အကုန်လုံး သုဉ်းသွားပြီပေါ့' လို့ အပြတ်ယူစရာ ရှိပါတယ်။ မဟုတ်ပါဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ မျက်စိက မြင်သိစိတ်လေး ပျက်သွားပေမယ့်၊ နားကနေ လူတွေ စကားပြောသံကို ပြန်ကြားလိုက်တာနဲ့ ကြားသိစိတ် ဆိုတဲ့ စိတ်အသစ် တစ်ခုက ချက်ချင်း ဆိုသလို အစားထိုး ဝင်ရောက်လာပါတယ်။ တစ်ခုပျက်သွားတိုင်း နောက်တစ်ခုက အဆက်မပြတ် အစားထိုးနေတာပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရေစီးကြောင်းကြီး တစ်ခုလိုပါပဲ။ ရှေ့ရေက ထွက်သွားပေမယ့် နောက်ရေက အဆက်မပြတ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာတဲ့အတွက် ရေစီးကြောင်းကြီး အနေနဲ့ ဆက်ရှိနေသလိုပါပဲ။ စိတ်အစဉ်ဆိုတာလည်း အကြောင်းတရား ရှိနေသရွေ့ အကျိုးတရား အနေနဲ့ ဆက်တိုက် အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဆက်စပ်ပြီး အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘောတရားကို သေချာ သိမြင်သွားတဲ့ အခါမှာတော့၊ သေရင် ဘာမှ မဖြစ်တော့ဘူး၊ ပြတ်သွားပြီ လို့ အပြတ်ယူထားတဲ့ 'ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ' ဆိုတဲ့ အမှားကြီးလည်း လုံးဝ ကျွတ်ထွက်သွားပါတော့တယ်။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာပဲ ပေါ်လာပေါ်လာ၊ မြင်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဘက်လိုက်ချင်တဲ့ စိတ် ပေါ်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ် 'ဒါဟာ ငါမဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်နာမ် သက်သက်ပဲ။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပဲ။ ပျက်ပြီးရင်လည်း အစားထိုးနေတာပဲ' ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ခန္ဓာအစဉ်တွေကို အမှန်အတိုင်း ရှုမှတ်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ပြုတ်ပြီး၊ အဂတိ တရားတွေ ကင်းစင်ကာ နိဗ္ဗာန်နဲ့ အနီးဆုံး အနေအထားကို ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ တိုက်တွန်း အလုပ်ပေးလိုက်ရပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီလို ဓမ္မသဘောတရားတွေကို နားလည်သွားပြီဆိုရင်၊ လက်တွေ့ဘဝမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာတွေကိုလည်း ဘယ်လို သတိပညာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းအောင် ဖြေရှင်းနိုင်သလဲ ဆိုတာကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ထပ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါသေးတယ်။

ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်တွေကို အများပြည်သူ ဖူးမြော်ဖို့ ခင်းကျင်း ပြသထားတဲ့ အထူး ပြခန်းကြီး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဧည့်သည်တွေဟာ ကိုယ့်အလှည့် ရောက်ဖို့ အပြင်မှာ တန်းစီပြီး စောင့်ကြရပါတယ်။ တစ်နေ့တော့ ပြခန်း အပြင်ဘက်မှာ လူတွေ အများကြီး တန်းစီနေတဲ့ အချိန်၊ ပြတိုက်ကို အမြဲ လှူဒါန်းနေတဲ့ သူဌေးကြီး ဦးဘ ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ကားကြီး ကားကောင်းနဲ့ ရောက်လာပါတယ်။

ဦးဘ ဟာ ကားပေါ်က ဆင်းတာနဲ့ တန်းစီနေတဲ့ လူတွေကို ကျော်ပြီး ပြခန်း တံခါးဝကို တန်းသွားပါတယ်။ ပြီးတော့ တံခါးစောင့်နေတဲ့ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းလေး မောင်လှိုင် ကို "ဟေ့ကောင်... ငါက ဒီပြတိုက်ကို သိန်းထောင်ချီ လှူထားတဲ့ ဦးဘ ကွ။ ငါ့ကို အခု ချက်ချင်း အထဲ ဝင်ခွင့်ပေး။ VIP အနေနဲ့ ငါ အရင် ဖူးမယ်" လို့ အာဏာသံနဲ့ ပြောပါတော့တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ တန်းစီနေတဲ့ လူတွေထဲက နယ်ကနေ အဝေးကြီး လာဖူးရတဲ့ အဝတ်အစား စုတ်စုတ်ပြတ်ပြတ်နဲ့ အဘွားအို တစ်ယောက်က "ကျမတို့လည်း မနက်ကတည်းက စောင့်နေတာပါ ဆရာရယ်" လို့ ဝင်ပြောပါတယ်။ ဦးဘ က "ခင်ဗျားတို့က ဘာတွေ လှူထားလို့လဲ။ ဆင်းရဲသားတွေ နောက်မှ ဖူး" ဆိုပြီး ရိုင်းရိုင်းစိုင်းစိုင်း ဟောက်ငေါက် လိုက်ပါတော့တယ်။

လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းလေး မောင်လှိုင် ခမျာ ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတော့ဘူး။ သူဌေးကို ပေးမဝင်ရင်လည်း အလုပ်ပြုတ်မလား ကြောက်ရ (ဘယာဂတိ)၊ ပေးဝင်လိုက်ရင်လည်း ဥပဒေမဲ့ရာ ကျတော့မယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်ရဲ့ စီမံခန့်ခွဲရေး မှူး၊ မောင်မင်း ရောက်လာပါတယ်။

မောင်မင်း ဟာ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒတွေကို တိတိကျကျ လိုက်နာသူပါ။ သူက ချက်ချင်းပဲ ပြတိုက်ရဲ့ တရားမျှတမှုနဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ကင်းရှင်းရေး မူဝါဒ (Policy 16, Art 16.1) ကို သွားပြီး သတိရလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒမှာ ပြတိုက်သို့ လာရောက် ဖူးမြော်သူ မည်သူ့ကိုမဆို ဆင်းရဲ ချမ်းသာ၊ ရာထူး ဂုဏ်သိမ် ခွဲခြားခြင်း မပြုဘဲ (Non-discrimination in Relic Veneration) တန်းတူညီမျှ ဖူးမြော်ခွင့် ပေးရမည် လို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အလှူရှင် ဖြစ်စေကာမူ၊ အခြား ဧည့်သည်များအပေါ် ခြိမ်းခြောက် နှောင့်ယှက်ပါက T241 (Threat / Harassment Report) အရ အရေးယူရမယ် ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းလည်း ရှိပါတယ်။

ဒါနဲ့ မောင်မင်း က ယဉ်ကျေးစွာ၊ ဒါပေမဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသား ရှင်းပြပါတယ်။ "ဒကာကြီး ဦးဘ... ဒကာကြီးရဲ့ အလှူဒါနတွေကို ကျွန်တော်တို့ အလွန် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 16.1) အရ၊ ဓာတ်တော် မွေတော်တွေ ရှေ့မှာ ဆင်းရဲ ချမ်းသာ၊ VIP ဆိုတဲ့ ခွဲခြားမှု လုံးဝ မရှိပါဘူး။ အားလုံးဟာ တန်းတူညီမျှ ဖူးမြော်ရမယ့် သူတွေချည်းပါပဲ။ အကယ်၍ ဒကာကြီးက အလှူရှင် ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ကို သုံးပြီး အခြားသူတွေကို ခြိမ်းခြောက်မယ်၊ စည်းကမ်း ဖောက်မယ် ဆိုရင်၊ ကျွန်တော်တို့ T241 မှတ်တမ်း အရ ဒကာကြီးကို ပြခန်းထဲ ဝင်ခွင့် ပိတ်ပင်ရပါလိမ့်မယ်" လို့ ဥပဒေနဲ့ အညီ ပြောလိုက်ပါတယ်။

ဒီစကားကို ကြားတော့ ဦးဘ က အရမ်း ဒေါသထွက်သွားတယ်။ "မင်းတို့က ငါ့ကို စော်ကားတာပဲ" လို့ အော်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အဂတိ လေးပါး ဖုံးလွှမ်းသွားရင် လူတွေဟာ မှားမှန်း မသိတော့ပါဘူး။ အဲဒီအချိန်မှာ ဦးပဉ္ဇင်း ရောက်သွားပြီး ဦးဘ ကို ဓမ္မအသိနဲ့ ဝင်ရောက် ဆုံးမရပါတယ်။

"ဒကာကြီး ဦးဘ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်စမ်းပါ။ ဒကာကြီး လှူခဲ့တာတွေက ဓာတ်တော်ကို ကြည်ညိုလို့၊ ကုသိုလ် ရချင်လို့ လှူတာလား၊ လူတွေကြားထဲမှာ မျက်နှာပန်း လှချင်လို့၊ VIP အခွင့်အရေး ယူချင်လို့ လှူတာလား။ ဒကာကြီးရဲ့ ရင်ထဲမှာ ဆန္ဒာဂတိ၊ မောဟာဂတိ တွေ ဖုံးလွှမ်းပြီး ဒီအဘွားအို အပေါ် မာနတွေနဲ့ ဆက်ဆံလိုက်တဲ့ အတွက်၊ ဒကာကြီး အရင်က လုပ်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်တွေတောင် အခု အကုသိုလ် ဖုံးသွားပြီ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓာတ်တော်တွေ ရှေ့မှာ လူတွေ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဂုဏ်သိမ်တွေ အားလုံး အလကားပါပဲ။ ပရမတ် အနေနဲ့ ကြည့်ရင် ဒကာကြီး ခန္ဓာကိုယ်လည်း ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ ဒီအဘွားအိုရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်လည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါး အတူတူပါပဲ။ တန်းစီပြီး ဖူးမြော်တာဟာ ဓာတ်တော်ကို ရိုသေရာ ရောက်သလို၊ တရားမျှတမှုကို တည်ဆောက်ရာလည်း ရောက်ပါတယ်" လို့ ဓမ္မနဲ့ လူမှုရေး တရားမျှတမှုကို ယှဉ်တွဲပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

ဒီစကားလည်း ကြားရော၊ ဦးဘ ဟာ ချက်ချင်းပဲ သတိဝင်သွားတယ်။ "မှန်လှပါ ဘုရား။ တပည့်တော်က အပြင်ပန်း ပညတ် အခွံတွေကို အဟုတ်ကြီး ထင်ပြီး၊ အဂတိ တရားတွေ ဝင်သွားတဲ့ အတွက် ဓမ္မနဲ့ ဆန့်ကျင်တဲ့ အလုပ်တွေ လုပ်မိမလို ဖြစ်သွားပါတယ်။ တပည့်တော်ရဲ့ မာနကို ချပြီး တန်းစီ စောင့်ပါတော့မယ်" လို့ ဝန်ခံသွားပါတော့တယ်။ အဲဒီ အဘွားအို လည်း ဝမ်းသာလွန်းလို့ မျက်ရည်တွေ ကျလာပါတယ်။ ဒါဟာ ခွဲခြား ဆက်ဆံမှု ပြဿနာကို ဥပဒေ၊ သိပ္ပံနဲ့ ဓမ္မ ပေါင်းစပ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းလိုက်တဲ့ အဖြေ တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ကြစို့။ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးနဲ့တကွ လောကမှာ ရှိတဲ့ ဆင်းရဲ ချမ်းသာမှုတွေ၊ အဆင့်အတန်းတွေ မှန်သမျှဟာ အချိန်တန်ရင် သေခြင်းတရား (မရဏ) မှာ အားလုံး တန်းတူ ပျက်စီးသွားရတဲ့ သဘောတရားတွေ ရှိနေတာဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'ဒုက္ခသစ္စာ' ပါပဲ။

အဲဒီလို ပျက်စီးတတ်တဲ့ အရာတွေကို ငါက မြင့်တယ်၊ သူက နိမ့်တယ်၊ ငါ့ကို နေရာပေးရမယ် ဆိုပြီး ဦးဘ ရဲ့ စိတ်လိုမျိုး တပ်မက်နေတဲ့ အတ္တ၊ မာန၊ အဂတိ တရားတွေ၊ ကိလေသာတွေက ဘာသစ္စာလဲ... 'သမုဒယသစ္စာ' ပါပဲ။ ဒီတဏှာလောဘ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ကြောင့်ပဲ လောကမှာ တရားမဲ့မှုတွေ၊ ဒုက္ခ ဝဋ်ဆင်းရဲတွေ အသစ် အသစ် ထပ်ဖြစ်နေရတာပါ။

ဒီလို ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကြီးကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်လာပြီး၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မာန၊ လောဘ၊ အတ္တ နဲ့ အဂတိ တွေကို စွန့်လွှတ်လိုက်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ပူလောင်မှုတွေ ငြိမ်းအေးသွားတဲ့ သဘောဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'နိရောဓသစ္စာ' ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက်၊ ပညတ် အဆင့်အတန်းတွေ အပေါ် တွယ်တာ ခွဲခြား မနေဘဲ၊ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်အောင် ရှုမှတ်ပြီး၊ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောသက်သက်ပဲလို့ သိမြင်ကာ ဒိဋ္ဌိသုံးပါး ဖြုတ်နေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကြီးကတော့ လမ်းမှန်ဖြစ်တဲ့ 'မဂ္ဂသစ္စာ' ပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီမဂ္ဂသစ္စာ လမ်းစဉ်ကို လိုက်မှသာ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာကို ရောက်မှာ ပေါ်လွင်နေပါတယ် ဟုတ်လား။

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ လူမှုရေးတရားမျှတမှု ဓမ္မဒေသနာတော် အတိုင်း မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်တွင် ကိန်းအောင်းနေသော ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ အမြင့်၊ အနိမ့် ဟူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲများကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် ဖြုတ်ခွာနိုင်ကြပါစေ၊ ဆန္ဒာ၊ ဒေါသာ၊ ဘယာ၊ မောဟာ ဟူသော အဂတိ လေးပါးမှ ကင်းစင်ပြီး၊ တရားမျှတမှု အပြည့်ဖြင့် အများအကျိုးကို ဆောင်ရွက်နိုင်ကာ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရရှိကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူသော အကျင့်ဖြင့် အမြန်ဆုံး မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.