Day: 050 | ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | ကံတရားနှင့် လူမှုကွန်ရက် | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော် | Cyber Law

 

Day: 050 | ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | ကံတရားနှင့် လူမှုကွန်ရက် | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော် | Cyber Law

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ အရဟတံ ဂုဏ်ရှင်၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ရှင်၊ လောကဝိဒူ ဂုဏ်ရှင်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏ ဘုရား။ ထို့အတူ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘ၊ ဆရာသမားဆိုတဲ့ အနန္တဂိုဏ်းဝင် ကျေးဇူးရှင်ကြီးများကိုလည်း ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ပူဇော်လိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာယူဖို့ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ မိမိတို့ရဲ့ မိခင်ဘာသာစကားကို အသုံးပြုပြီး တစ်ပါးသူကို အကျိုးပြုမယ့် စကားကောင်းများကိုသာ ပြောဆိုနိုင်ကြပါစေ၊ ကောင်းသော ဝစီကံတွေနဲ့ လောကကြီးကို အလှဆင်နိုင်ကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်နော်။ လူ့ဘဝမှာ စကားတစ်ခွန်းဟာ လူတစ်ယောက်ကို အသက်ရှင်စေနိုင်သလို၊ သေဆုံးသွားအောင်လည်း လုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိပါတယ်။

ကဲ... တရားစကားတွေ မစတင်ခင်လေးမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့အားလုံး စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်သွားအောင်၊ ကြည်လင်သွားအောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံလေး တစ်ခုကို စိုက်ကြည့်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်တောင့်သက်သာလေး ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်၊ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အရင်ဆုံး သတိကပ်ထားလိုက်ပါ။ ပြီးရင် ကိုယ့်ရဲ့ နှုတ်ခမ်း၊ လျှာ၊ အာခေါင် တွေကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းပြီး သတိထားကြည့်ပါ။ ငါတို့တွေ စကားတစ်ခွန်း ပြောထွက်ဖို့ အတွက်၊ ဒီနှုတ်ခမ်းနဲ့ လျှာက လေ (ဝါယောဓာတ်) ကို တွန်းကန် လှုပ်ရှားပေးရပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... စကားပြောတယ် ဆိုတာ တကယ်တော့ စိတ်ရဲ့ စေခိုင်းမှုကြောင့် ဝါယောဓာတ် (လေဓာတ်) တွေ လှုပ်ရှားပြီး အသံအဖြစ် ဖောက်ပြန် ထွက်ပေါ်လာတာ သက်သက်ပါပဲ။ အဲဒီ စကားသံလေးဟာ နှုတ်ခမ်းကနေ ထွက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လေထဲမှာ ပျောက်ကွယ် ချုပ်ငြိမ်းသွားတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အသံနောက်မှာ ပါသွားတဲ့ 'စေတနာ' ကတော့ ပျောက်မသွားပါဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ယန္တရားကြီးဟာ အချိန်မရွေး ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်၊ ထွက်သွားတဲ့ စကားတိုင်းဟာ ကံတရား အဖြစ် အမြဲ ကျန်ရစ်နေခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ အသိနဲ့ 'ဝါယောကသိုဏ်း' နဲ့ 'မရဏနုဿတိ' ကို ပေါင်းစပ်ကာ၊ ခဏလောက် စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားအောင် ပွားများကြည့်ကြစို့နော်။

ဒီလို စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ၊ ခန္ဓာရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘော၊ စကားသံတွေရဲ့ ဖြစ်ပျက် သဘောလေးကို နည်းနည်းလေး သိမြင်သွားပြီဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လေ့လာမယ့် အကြောင်းအရာလေးကို ဆက်ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ခေတ် လူမှုကွန်ရက် (Social Media) တွေပေါ်မှာ လူတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရေးသား ပြောဆိုနေကြတဲ့ စကားလုံးတွေ၊ ဝစီကံတွေ အကြောင်းကို ပိဋကတ်တော်လာ ဓမ္မပဒ သဘောတရားတွေနဲ့ ချိန်ထိုးပြီးတော့၊ ယနေ့ခေတ် သိပ္ပံနဲ့ ဥပဒေပညာရပ်တွေက ဘယ်လို ရှုမြင်သလဲဆိုတာကို ဦးပဉ္ဇင်း အသေးစိတ် ဆွေးနွေး ဟောကြားသွားပါမယ်။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ ဥပဒေပညာမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အွန်လိုင်းပေါ်က ပြုမူ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို ထိန်းချုပ်တဲ့ ပညာရပ်ကို အင်္ဂလိပ်လို Cyber Law (ဆိုက်ဘာ ဥပဒေပညာရပ်) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရှေးခေတ်က လူတွေဟာ မျက်နှာချင်းဆိုင် စကားပြောကြတယ်။ လေထဲမှာ အသံပျောက်သွားရင် သက်သေပြဖို့ ခက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုခေတ်မှာ လူမှုကွန်ရက် (Facebook, Twitter) တွေပေါ်မှာ ရေးလိုက်တဲ့ စာတစ်ကြောင်း၊ မှတ်ချက် (Comment) တစ်ခု၊ နှိပ်လိုက်တဲ့ Like တစ်ချက်ဟာ ဘယ်တော့မှ ပျောက်မသွားတော့ပါဘူး။ သိပ္ပံအခေါ်အရ 'Digital Footprint' (ဒစ်ဂျစ်တယ် ခြေရာ) လို့ ခေါ်တဲ့ အခိုင်အမာ သက်သေ အထောက်အထားကြီး အဖြစ် ဆာဗာ (Servers) ကြီးတွေထဲမှာ အမြဲတမ်း မှတ်တမ်းတင်ပြီးသား ဖြစ်သွားပါတယ်။

ဆိုက်ဘာ ဥပဒေပညာရှင်တွေနဲ့ မှုခင်း သိပ္ပံပညာရှင် (Cyber Forensics) တွေဟာ အဲဒီ ဒစ်ဂျစ်တယ် ခြေရာတွေကို နောက်ကြောင်းပြန် လိုက်လို့ ရပါတယ်။ လူတချို့က ထင်ကြတယ်။ 'ငါက နာမည်တု (Fake Account) နဲ့ ရေးတာ၊ ဘယ်သူမှ ငါ့ကို မသိနိုင်ဘူး' လို့ ထင်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သိပ္ပံပညာအရ အင်တာနက် သုံးတဲ့ ဖုန်းတိုင်း၊ ကွန်ပျူတာတိုင်းမှာ IP Address (အင်တာနက် လိပ်စာ) တွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ လိပ်စာကနေ တစ်ဆင့် ဘယ်နေရာက၊ ဘယ်အချိန်မှာ၊ ဘယ်ဖုန်းနဲ့ ရေးသွားတယ် ဆိုတာကို အတိအကျ ဖော်ထုတ်လို့ ရပါတယ်။ အွန်လိုင်းပေါ်မှာ ပုန်းကွယ်လို့ ရတယ် ဆိုတာ လုံးဝ အထင်အမှား (Illusion) ကြီး တစ်ခုပါပဲ။

[Generate Scientific Illustration for: A highly detailed, realistic scientific illustration showing a conceptual digital footprint, where a person's glowing typing fingers connect to a complex global network of servers and IP address tracking data, symbolizing the permanence of cyber forensics. No religious symbols.]

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဆိုက်ဘာ ဥပဒေမှာ အွန်လိုင်းပေါ်ကနေ သူတစ်ပါးကို ဆဲရေးတိုင်းထွာတာ (Cyberbullying)၊ အသရေဖျက်တာ (Defamation) တွေကို အပြင်မှာ လူကိုယ်တိုင် လာရိုက်တာ၊ လာဆဲတာနဲ့ တန်းတူ ပြစ်မှုမြောက်တယ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အပြင်မှာ စကားပြောရင် လူဆယ်ယောက်လောက်ပဲ ကြားမယ်။ အွန်လိုင်းမှာ ရေးလိုက်ရင် လူသိန်းသန်းချီပြီး မြင်သွားနိုင်တဲ့ အတွက် ပြစ်မှုရဲ့ ကြီးလေးမှုက ပိုပြီးတောင် ကြီးမားပါသေးတယ်။ စာလုံးလေး အနည်းငယ် ရိုက်ထည့်လိုက်တာနဲ့ ထောင်ဒဏ်၊ ငွေဒဏ်တွေ အလွယ်တကူ ကျခံရနိုင်ပါတယ်။

 'အရှင်ဘုရား... ကိုယ်က ရေးပြီး ချက်ချင်း ပြန်ဖျက်လိုက်ရင် (Delete) ရော လွတ်ပြီ မဟုတ်လား' လို့ မေးစရာ ရှိပါတယ်နော်။ သိပ္ပံပညာအရ ပြန်ဖျက်လည်း မလွတ်ပါဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ကိုယ်က ဖျက်လိုက်ပေမယ့် ဒေတာစင်တာ (Data Center) တွေရဲ့ မှတ်ဉာဏ်ထဲမှာ Back-up အနေနဲ့ ကျန်နေခဲ့သလို၊ အခြားလူတွေကလည်း ဓာတ်ပုံရိုက် (Screenshot) ထားနိုင်ပါတယ်။ လောကမှာ ပြုလုပ်ပြီးသား အရာတစ်ခုကို မလုပ်ခဲ့ဘူးလို့ ပြန်ဖျက်လို့ မရပါဘူး။

ဒီသိပ္ပံပညာနဲ့ ဥပဒေရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေကို သေချာ ကြည့်လိုက်ရင်၊ ငါတို့ ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ အပြုအမူ၊ ပြောလိုက်တဲ့ စကားလုံး တိုင်းဟာ ဘယ်တော့မှ ပျောက်ပျက်မသွားဘူး ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒီသဘောတရားကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်တွေမှာ 'ကံတရား' ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ အဖြစ် အတိအကျ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ကဲ... ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်တွေနဲ့ ဆက်လက်ပြီး တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြရအောင်နော်။

ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်ရဲ့ ပထမဆုံး ဂါထာမှာတင် ဘုရားရှင်က "မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ၊ မနောသေဋ္ဌာ မနောမယာ" လို့ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ပါဠိတော် အနက်ကို တစ်လုံးချင်း သေချာ ဓာတ်ခွဲ ကြည့်ကြစို့။ 'မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ' - နာမ်တရား၊ ရုပ်တရား အားလုံးတို့သည် စိတ်လျှင် ရှေ့သွား ရှိကြကုန်၏။ 'မနောသေဋ္ဌာ' - စိတ်လျှင် အကြီးအမှူး ရှိကြကုန်၏။ 'မနောမယာ' - စိတ်ဖြင့်သာလျှင် ပြီးမြောက်ကြကုန်၏ တဲ့။

ဆက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင်က "မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန၊ ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ။ တတော နံ ဒုက္ခ မနွေတိ၊ စက္ကံဝ ဝဟတော ပဒံ" လို့ ဟောပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ ပျက်စီးနေတဲ့၊ ပြစ်မှားနေတဲ့ စိတ်နဲ့ (မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန) စကားကို ပြောဆိုမယ် (ဘာသတိ ဝါ)၊ အလုပ်ကို လုပ်မယ် (ကရောတိ ဝါ) ဆိုရင်၊ လှည်းဘီးဟာ ရုန်းဆွဲနေတဲ့ နွားရဲ့ ခြေရာနောက်ကို ထပ်ကြပ်မကွာ လိုက်သလိုမျိုး၊ အဲဒီ မကောင်းတဲ့ ဝစီကံ၊ ကာယကံတွေကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခတွေဟာ သူ့နောက်ကို အစဉ်တစိုက် လိုက်ပါလာလိမ့်မယ် တဲ့။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အွန်လိုင်းပေါ်မှာ သူများ သေပါစေ၊ ပျက်စီးပါစေ၊ ဒါမှမဟုတ် မဟုတ်မမှန်တဲ့ သတင်းတွေကို တမင်တကာ ရေးတင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ လက်က စာရိုက်လိုက်တာ (ကာယကံ)၊ စာလုံးတွေ ပေါ်သွားတာ (ဝစီကံ) ဖြစ်ပေမယ့်၊ တကယ့် ပင်မ တရားခံက အဲဒီလို ရေးဖို့ ခိုင်းစေလိုက်တဲ့ 'စိတ်' (မနောကံ) ပါပဲ။ စိတ်က အရင်ဆုံး ပြစ်မှားလိုက်တာပါ။ ဒေါသနဲ့ ပြစ်မှားပြီး ရေးလိုက်တဲ့ အတွက်ကြောင့်၊ အဲဒီ ဝစီကံရဲ့ အကျိုးဆက်ဟာ လှည်းဘီးက နွားခြေရာ နောက် လိုက်သလို၊ ဒေတာစင်တာ တွေက မှတ်ထားသလို၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အစဉ် (Bhavanga) ထဲမှာ အခိုင်အမာ ကိန်းဝပ် မှတ်တမ်းတင်ပြီးသား ဖြစ်သွားပါပြီ။

 'အရှင်ဘုရား... အွန်လိုင်းမှာက လူကိုယ်တိုင် ပါးစပ်ကနေ အသံထွက် ပြောတာမှ မဟုတ်တာ။ လက်ကနေ စာရိုက်တာကို ဘာဖြစ်လို့ ဝစီကံ လို့ ခေါ်ရတာလဲ' လို့ မေးစရာ ရှိလာပါတယ်နော်။ အလွန် ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါ။ အဘိဓမ္မာ သဘောအရ ဝစီကံ ဆိုတာ အသံထွက်မှ ဝစီကံ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတစ်ပါး သိစေလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် (ဝိညတ်) နဲ့ အက္ခရာတွေ၊ စာလုံးတွေ ရေးသား ဖော်ပြတာ (Writings) အားလုံးဟာလည်း ဝစီကံ မြောက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အွန်လိုင်းပေါ်က စကားလုံးတိုင်းဟာ ဝစီကံ အစစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကောင်းတာရေးရင် ကုသိုလ် ဝစီကံ ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုးတာရေးရင် အကုသိုလ် ဝစီကံတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

 ပုဒ်ရေ (၁၉၆) မှာ 'ဝဋ်' ဆိုတဲ့ သံသရာ လည်ပတ်ခြင်း သဘောတရားကို အတိအလင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ လူတွေဟာ အွန်လိုင်းပေါ်မှာ သူတစ်ပါးကို အလွယ်တကူ ဆဲရေးတိုင်းထွာ ကြတယ်။ အဲဒီ အကုသိုလ် ဝစီကံတွေဟာ ပျောက်မသွားဘဲ ကံကြမ္မာ အဖြစ် စုဆောင်းမိလာတဲ့ အခါ၊ 'ဝဋ်' ဆိုတဲ့ သံသရာ စက်ရဟတ်ကြီးထဲမှာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဒုက္ခ ပြန်ရောက်ရပါတယ်။ ဒီနေ့ ကိုယ်က သူ့ကို ဆဲရင်၊ မနက်ဖြန် သူက ကိုယ့်ကို ပြန်ဆဲမယ်။ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အဆဲခံရတဲ့ ဝဋ်လည်ပါတော့တယ်။ ဒီဝဋ်ဆင်းရဲကို ပယ်သတ်ဖို့ (ပယ်ခြင်း) ဆိုတာ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်မှသာ ရနိုင်တာပါ။ ကဲ... ဒါဆိုရင် အွန်လိုင်းမှာ စာတွေ ဖတ်တဲ့အခါ၊ စာတွေ ရိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ် ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေသလဲ ဆိုတာကို အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။

ငါတို့တွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တွေ့ကြုံနေရတာဟာ ဒွါရ (၆) ပါးနဲ့ အာရုံ (၆) ပါး တိုက်ခိုက်မှုတွေချည်းပါပဲ။ ဥပမာလေး တစ်ခုနဲ့ အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့က ဖုန်းပွတ်နေရင်းနဲ့ ကိုယ် မကြိုက်တဲ့ သတင်း တစ်ပုဒ်၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ကို လာဆဲထားတဲ့ Comment တစ်ခုကို မျက်စိနဲ့ လှမ်းမြင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီအချိန်မှာ ပထမဆုံး အလုပ်လုပ်တာက ဘာလဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ မျက်လုံးထဲက အကြည်ဓာတ် (စက္ခုပသာဒ) လေးပါ။ အဲဒီ မျက်စိအကြည်ဓာတ် ဆိုတဲ့ 'ဒွါရ' (တံခါးပေါက်) ဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) အစုအဝေးကြီး ပါပဲ။ ဖုန်းစခရင်ပေါ်က စာလုံးတွေ၊ အလင်းရောင် (ရူပါရုံ) ဆိုတဲ့ 'အာရုံ' ကလည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) ပါပဲ။

အဲဒီ မျက်စိအကြည်ရုပ်နဲ့ စာလုံးရုပ်တို့ ထိခိုက်မိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း 'အော်... စာလုံးတွေပါလား' ဆိုပြီး သိလိုက်တဲ့ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) လေးက ချက်ချင်း ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေးကတော့ 'ဝိညာဏက္ခန္ဓာ' ဆိုတဲ့ နာမ်တရား ဖြစ်သွားပါပြီ။ ရုပ်နဲ့ နာမ် ပေါင်းဆုံသွားတဲ့ သဘောပေါ့။ ဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးခု ပေါင်းဆုံသွားတာကို အဘိဓမ္မာ သဘောအရ 'ဖဿ' လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ဖဿ ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အဲဒီစာကို ဖတ်ပြီး မကျေနပ်တဲ့၊ ဒေါသထွက်တဲ့ ခံစားမှု 'ဒေါမနဿ ဝေဒနာ' (ဝေဒနာက္ခန္ဓာ) က ဆက်ပေါ်လာပါတယ်။ ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒါဟာ ငါ့ကို ဆဲတာပဲ၊ ဒါဟာ ငါမကြိုက်တဲ့ ကိစ္စပဲ လို့ အတိတ်က အမှတ်အသားတွေနဲ့ ချက်ချင်း မှတ်သားလိုက်တဲ့ 'သညာ' (သညာက္ခန္ဓာ) က အလုပ်လုပ်သွားပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အဲဒီ သညာကနေ တစ်ဆင့် ဘာဆက်ဖြစ်သလဲ။ 'ဒီကောင် ငါ့ကို လာဆဲရသလား၊ ငါက သူ့ထက် ပိုနာအောင် ပြန်ဆဲပြမယ်' ဆိုပြီး တွေးတော ကြံစည်တဲ့ ဒေါသ၊ မာန၊ လက်စားချေချင်တဲ့ 'သင်္ခါရ' (သင်္ခါရက္ခန္ဓာ) တွေ တသီတတန်းကြီး ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဲဒီ သင်္ခါရရဲ့ တွန်းအားကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ လက်ချောင်းလေးတွေက ဖုန်းကီးဘုတ် (Keyboard) ပေါ်မှာ ဒေါသတကြီးနဲ့ စာတွေ ရိုက်ထည့်ပါတော့တယ်။ အဲဒါဟာ ဝစီကံ၊ ကာယကံတွေ ထမြောက်သွားတာပါပဲ။ အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းသွားလို့ ဒီလို စိတ်တွေ ဝင်လာတာပါ။

အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ သေချာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း ကြည့်လိုက်ရင် ဘယ်နေရာမှာမှ 'ငါ' ဆိုတာ မပါပါဘူး။ 'ငါ ဖတ်တယ်၊ ငါ ပြန်ဆဲတယ်' ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိပါဘူး။ မျက်စိအကြည်ရုပ်၊ ဖုန်းပေါ်က အဆင်းရုပ်၊ မြင်သိစိတ်၊ ခံစားတဲ့ ဝေဒနာ၊ မှတ်သားတဲ့ သညာ၊ ပြုပြင်တဲ့ သင်္ခါရ... ဒီရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောတရား တွေပဲ စက်ရုံက စက်သွားတွေလို အဆင့်ဆင့် အလုပ်လုပ်သွားတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ငါတို့က သတိမကပ်နိုင်တဲ့အခါ 'ငါ့ကို လာဆဲတယ်၊ ငါက ပြန်တုံ့ပြန်ရမှ' ဆိုပြီး ဖုန်းပေါ်က စာလုံးနဲ့ ကိုယ်နဲ့၊ ဒေါသစိတ်နဲ့ ကိုယ်နဲ့ တစ်သားတည်း ပေါင်းစပ်လိုက်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးကို အကောင်အထည် အဖြစ်၊ ငါ သူတစ်ပါး အဖြစ် အခိုင်အမာ ယူလိုက်တာဟာ 'သက္ကာယဒိဋ္ဌိ' ကြီး ဝင်ရောက်လာတာပါပဲ။ အဲဒီ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲကြောင့်ပဲ အွန်လိုင်းမှာ ရန်ဖြစ်ပြီး ဝဋ်လည်နေကြတာပါ။

ဒီသက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီးကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။ မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာလိုပါပဲ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးလေးတွေ ဆွဲပြီး အရုပ်လေးတွေကို ရန်ဖြစ်နေသလို လှုပ်ရှားပြတဲ့အခါ၊ ပွဲကြည့်ပရိသတ်က အဟုတ်ကြီး ထင်နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကွယ်က ကြိုးတွေကို မြင်သွားတဲ့အခါ အစွဲ ပြုတ်သွားပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ၊ သတိပဋ္ဌာန် ရှုဉာဏ်နဲ့ သေချာ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ ကိုယ် မကြိုက်တဲ့ စာကို ဖတ်မိလို့ ဒေါသ ဖြစ်လာတဲ့ အချိန်မှာ 'ငါ ဒေါသထွက်တယ်' လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

စာရိုက်ဖို့ လက်က ပြင်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ 'မြင်တယ်... မြင်တယ်... မကျေနပ်တဲ့စိတ် ပေါ်တယ်... သိတယ်... စာရိုက်ချင်တဲ့ စိတ် ပေါ်တယ်... သိတယ်' လို့ ဓာတ်သဘောသက်သက် အနေနဲ့သာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ကြည့်နိုင်ရင် 'အော်... မျက်စိနဲ့ ဖုန်းစခရင် တိုက်လို့ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတာပါလား၊ ဒေါသဆိုတာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ နာမ်တရား သက်သက်ပါလား' လို့ ကွဲကွဲပြားပြား မြင်လာပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီး အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါတော့တယ်။

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဆက်ပြီး ရှုရပါဦးမယ်။ အဲဒီလို ပေါ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ်ကလေး၊ ဒေါသ ဝေဒနာကလေးတွေဟာ အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသလား။ သေချာ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ ဖုန်းကို ပိတ်ချလိုက်တာနဲ့ ဖြစ်ဖြစ်၊ အခြား ဗီဒီယို တစ်ခု ပြောင်းကြည့်လိုက်တာနဲ့ ဖြစ်ဖြစ်၊ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေးလည်း ချက်ချင်း ပျောက်သွားတယ်၊ စောစောက ဒေါသထွက်နေတဲ့ စိတ်ကလေးလည်း တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျပြီး ချက်ချင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားတာပါပဲ။

ဒီလို ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ ရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတာပါလား ဆိုတဲ့ 'အနိစ္စ' သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်တာနဲ့၊ ဒီဒေါသကြီးက အမြဲတမ်း တည်မြဲနေတာပဲ၊ ငါ့ကို အမြဲ နှိပ်စက်နေတာပဲ လို့ ယူဆထားတဲ့ 'သဿတဒိဋ္ဌိ' ကြီး ကွာကျသွားပါတော့တယ်။ ဖုန်းပေါ်က စာလုံးလည်း မမြဲပါဘူး၊ အဲဒီစာကို ဖတ်ပြီး ဒေါသထွက်တဲ့ စိတ်လည်း စက္ကန့်မလပ် ပျက်စီးနေတာပါပဲ။ ဘာတစ်ခုမှ ထာဝရ မခိုင်မာပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က ထပ်မေးပြန်ရော၊ 'အရှင်ဘုရား... မြင်သိစိတ်လည်း ပျောက်သွားပြီ၊ ဒေါသစိတ်လည်း ပျက်သွားပြီ ဆိုရင် ဘာမှ မရှိတော့ဘူးပေါ့။ အကုန်လုံး သုဉ်းသွားပြီပေါ့' လို့ အပြတ်ယူစရာ ရှိပါတယ်။ မဟုတ်ပါဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ မျက်စိက မြင်သိစိတ်လေး ပျက်သွားပေမယ့်၊ ဖုန်းပေါ်က အခြား စာတစ်ကြောင်းကို ထပ်မြင်လိုက်တာနဲ့ မြင်သိစိတ် ဆိုတဲ့ စိတ်အသစ် တစ်ခုက ချက်ချင်း ဆိုသလို အစားထိုး ဝင်ရောက်လာပါတယ်။ တစ်ခုပျက်သွားတိုင်း နောက်တစ်ခုက အဆက်မပြတ် အစားထိုးနေတာပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရေစီးကြောင်းကြီး တစ်ခုလိုပါပဲ။ ရှေ့ရေက ထွက်သွားပေမယ့် နောက်ရေက အဆက်မပြတ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာတဲ့အတွက် ရေစီးကြောင်းကြီး အနေနဲ့ ဆက်ရှိနေသလိုပါပဲ။ စိတ်အစဉ်ဆိုတာလည်း အကြောင်းတရား ရှိနေသရွေ့ အကျိုးတရား အနေနဲ့ ဆက်တိုက် အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဆက်စပ်ပြီး အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘောတရားကို သေချာ သိမြင်သွားတဲ့ အခါမှာတော့၊ သေရင် ဘာမှ မဖြစ်တော့ဘူး၊ ပြတ်သွားပြီ လို့ အပြတ်ယူထားတဲ့ 'ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ' ဆိုတဲ့ အမှားကြီးလည်း လုံးဝ ကျွတ်ထွက်သွားပါတော့တယ်။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့ အွန်လိုင်းမှာ ဘာပဲ မြင်မြင်၊ ဘာပဲ ဖတ်ဖတ် 'ဒါဟာ ငါမဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်နာမ် သက်သက်ပဲ။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပဲ။ ပျက်ပြီးရင်လည်း အစားထိုးနေတာပဲ' ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ခန္ဓာအစဉ်တွေကို အမှန်အတိုင်း ရှုမှတ်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ပြုတ်ပြီး၊ အွန်လိုင်းပေါ်က ဒေါမနဿ ဆင်းရဲဒုက္ခ ဝဋ်တွေကို ပယ်သတ်ကာ နိဗ္ဗာန်နဲ့ အနီးဆုံး အနေအထားကို ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ တိုက်တွန်း အလုပ်ပေးလိုက်ရပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီလို ဓမ္မသဘောတရားတွေကို နားလည်သွားပြီဆိုရင်၊ လက်တွေ့ဘဝမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာတွေကိုလည်း ဘယ်လို သတိပညာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းအောင် ဖြေရှင်းနိုင်သလဲ ဆိုတာကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ထပ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါသေးတယ်။

ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ဧည့်သည်တွေကို လမ်းညွှန်ပြသပေးရတဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း လူငယ်လေး ကိုညီ ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ကိုညီ က ပြတိုက်ကို အရမ်း ချစ်မြတ်နိုးတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူငယ်ပီပီ သွေးဆူလွယ်ပြီး လူမှုကွန်ရက် (Facebook) ကို အချိန်ပြည့် သုံးတတ်တဲ့ အကျင့် ရှိတယ်။ တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်ရဲ့ တရားဝင် ဖေ့စ်ဘုတ် စာမျက်နှာ အောက်မှာ၊ ဧည့်သည် တစ်ယောက်က ပြတိုက်ရဲ့ စည်းကမ်းချက် တစ်ခုကို နားမလည်ဘဲ အပြစ်တင် ဝေဖန်ထားတဲ့ မှတ်ချက် (Comment) တစ်ခု သွားတွေ့လိုက်ရတယ်။

ကိုညီ က အဲဒီစာကို ဖတ်လိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်း ဒေါသထွက်သွားတယ်။ 'ဒီလူက ဘာသိလို့ ငါတို့ ပြတိုက်ကို လာဝေဖန်ရတာလဲ' ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အကောင့်ကနေ အဲဒီ ဧည့်သည်ကို ရိုင်းရိုင်းစိုင်းစိုင်း စကားလုံးတွေနဲ့ ဝင်ဆဲပါတော့တယ်။ ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ ဝန်ထမ်း တစ်ယောက် အနေနဲ့ "ခင်ဗျားတို့လို လူမျိုးတွေ ပြတိုက်ကို နောက်တစ်ခါ လာဖို့ မစဉ်းစားနဲ့" လို့ ခြိမ်းခြောက်တဲ့ စကား (Threat) တွေပါ ရေးတင်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီကနေ စပြီး အွန်လိုင်းပေါ်မှာ အပြန်အလှန် ဆဲရေးတိုင်းထွာမှုတွေ ကြီးမားလာပြီး၊ ပြတိုက်ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကိုပါ ထိခိုက်လာမယ့် အနေအထား ဖြစ်လာပါတယ်။

ပြတိုက် တာဝန်ခံ ภัณฑာထိန်းချုပ် ဦးမြတ် က အဲဒီ ပြဿနာကို မြင်တဲ့အခါ၊ ချက်ချင်းပဲ ပြတိုက်ရဲ့ ဆိုက်ဘာ လုံခြုံရေးနဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှု မှတ်တမ်း (Template T246) ကို ဖွင့်ပြီး အခြေအနေကို မှတ်တမ်းတင်လိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ကိုညီ ကို ရုံးခန်းထဲ ခေါ်ပြီး အေးအေးဆေးဆေး တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှင်းပြပါတယ်။

"ကိုညီ... မင်းက ပြတိုက်ကို ချစ်လို့ ကာကွယ်ပေးတာကို ငါ နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြတိုက်ရဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ လူမှုကွန်ရက် ကျင့်ဝတ် မူဝါဒ (Policy 25, Art 25.2) အရ၊ ဝန်ထမ်းတွေဟာ အွန်လိုင်းပေါ်မှာ ပြတိုက်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး သူတစ်ပါးကို ဆဲရေးတိုင်းထွာတာ၊ ခြိမ်းခြောက်တာ လုံးဝ (လုံးဝ) လုပ်ခွင့် မရှိပါဘူး။ အွန်လိုင်းပေါ်က စကားလုံးတိုင်းဟာ Cyber Law အရ ပြစ်မှုမြောက်နိုင်သလို၊ ပြတိုက်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး မူဝါဒကိုလည်း ချိုးဖောက်ရာ ကျနေတယ်" လို့ ဥပဒေနဲ့ အညီ ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဥပဒေနဲ့ ရှင်းပြရုံနဲ့ လူငယ်တွေရဲ့ ဒေါသက ချက်ချင်း ပြေသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဓမ္မဆေးနဲ့ ထပ်ပြီး တိုက်ကျွေးရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဦးပဉ္ဇင်း ရောက်သွားပြီး ကိုညီ ကို ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

"ကိုညီ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်စမ်းပါ။ အွန်လိုင်းပေါ်က စကားလုံးတွေဟာ ရေးပြီးရင် ဖျက်လို့ ရတယ် ထင်နေလား။ ဆာဗာတွေ ထဲမှာ ဒစ်ဂျစ်တယ် ခြေရာ အနေနဲ့ ကျန်နေသလို၊ မင်းရဲ့ စိတ်အစဉ်ထဲမှာလည်း အကုသိုလ် 'ဝစီကံ' တွေ အဖြစ် ထွင်းထုပြီးသား ဖြစ်သွားပြီ။ ဘုရားရှင် ဟောထားတဲ့ အတိုင်းပဲ၊ ပြစ်မှားတဲ့ စိတ်နဲ့ စာရိုက်လိုက်ရင်၊ အဲဒီ ဆင်းရဲဒုက္ခက မင်းနောက်ကို လှည်းဘီးလို လိုက်လာတော့မှာ။ အခု မင်း ဆဲလိုက်တဲ့ အတွက် သူက ပြန်ဆဲမယ်၊ ဝဋ်လည်နေတော့မယ်။ အွန်လိုင်းမှာ နိုင်ဖို့ထက် ကိုယ့်စိတ်ကို နိုင်ဖို့က အရေးကြီးတယ်။ စကားကောင်း ပြောရင် ကုသိုလ်ရသလို၊ ဆိုးတာရေးရင် အကုသိုလ် ရတယ် ဆိုတာ သတိထားပါ" လို့ ဓမ္မနဲ့ ဆိုက်ဘာ ဥပဒေကို ယှဉ်တွဲပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

ဒီစကားလည်း ကြားရော၊ ကိုညီ ဟာ ချက်ချင်းပဲ သတိဝင်သွားတယ်။ "မှန်လှပါ ဘုရား။ တပည့်တော်က ဖုန်းစခရင် နောက်ကွယ်မှာ ပုန်းနေလို့ ရတယ် ထင်ပြီး၊ ဒေါသစိတ်နဲ့ အကုသိုလ် ဝစီကံတွေကို မိုက်မဲစွာ ကျူးလွန်မိပါတယ်။ တပည့်တော် ရေးခဲ့တဲ့ မှတ်ချက်တွေကို ဖျက်ပြီး၊ အဲဒီ ဧည့်သည်ကို ပြတိုက် ကိုယ်စား တောင်းပန်စာ ပြန်ရေးပါ့မယ်" လို့ ဝန်ခံသွားပါတော့တယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ ကိုညီဟာ အွန်လိုင်းမှာ စာမရေးခင် တိုင်းမှာ သတိကပ်တဲ့ အကျင့်ကို မွေးမြူနိုင်သွားပြီး၊ ပြဿနာကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းလိုက်နိုင်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ကြစို့။ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးနဲ့တကွ အွန်လိုင်းပေါ်က မြင်ရသမျှ စာလုံးတွေ၊ အသံတွေဟာ အချိန်တန်ရင် ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲ ပျောက်ကွယ်သွားရတဲ့ သဘောတရားတွေ ရှိနေတာဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'ဒုက္ခသစ္စာ' ပါပဲ။

အဲဒီလို ပျောက်ကွယ်သွားမယ့် စာလုံးတွေ အပေါ်မှာ ဒေါသထွက်တယ်၊ ငါက အနိုင်ယူရမယ် ဆိုပြီး ကိုညီရဲ့ စိတ်လိုမျိုး တပ်မက် ပြစ်မှားနေတဲ့ အတ္တ၊ ဒေါသ၊ ကိလေသာတွေက ဘာသစ္စာလဲ... 'သမုဒယသစ္စာ' ပါပဲ။ ဒီတဏှာလောဘ၊ ဒေါသ တွေကြောင့်ပဲ ဒုက္ခ ဝဋ်ဆင်းရဲတွေ အသစ် အသစ် ထပ်ဖြစ်နေရတာပါ။

ဒီလို ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကြီးကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်လာပြီး၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒေါသ၊ လောဘ၊ အတ္တ တွေကို စွန့်လွှတ်လိုက်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ပူလောင်မှုတွေ ငြိမ်းအေးသွားတဲ့ သဘောဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'နိရောဓသစ္စာ' ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက်၊ အွန်လိုင်းပေါ်က အာရုံတွေ အပေါ် တွယ်တာ၊ ဒေါသထွက် မနေဘဲ၊ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်အောင် ရှုမှတ်ပြီး၊ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောသက်သက်ပဲလို့ သိမြင်ကာ ဒိဋ္ဌိသုံးပါး ဖြုတ်နေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကြီးကတော့ လမ်းမှန်ဖြစ်တဲ့ 'မဂ္ဂသစ္စာ' ပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီမဂ္ဂသစ္စာ လမ်းစဉ်ကို လိုက်မှသာ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာကို ရောက်မှာ ပေါ်လွင်နေပါတယ် ဟုတ်လား။

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ကံတရားနှင့် လူမှုကွန်ရက် ဓမ္မဒေသနာတော် အတိုင်း မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်တွင် ကိန်းအောင်းနေသော အွန်လိုင်းအာရုံများ အပေါ် ပြစ်မှားမှု၊ ဒေါသ အစွဲများကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် ဖြုတ်ခွာနိုင်ကြပါစေ၊ မနောကံကို စောင့်ရှောက်၍ ကောင်းသော ဝစီကံများကိုသာ ပြုလုပ်နိုင်ကြပြီး၊ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် စကားကောင်းများကိုသာ ပြောဆိုနိုင်ကာ ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ကင်းဝေးကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူသော အကျင့်ဖြင့် အမြန်ဆုံး မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.