Day: 020 | ၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ | အကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက် (Penalty) | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဝိပါကသုတ် | Criminal Law

 

Day: 020 | ၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ | အကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက် (Penalty) | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဝိပါကသုတ် | Criminal Law

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာနှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်၊ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ။ အချိန်ကာလတွေဟာ သမိုင်းသစ်တွေကို နေ့စဉ် ရေးထိုးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ရေးထိုးတဲ့ နေရာမှာ မိမိတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သမိုင်းကြောင်းတွေ လှပနေဖို့ အလွန်ပဲ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ နှစ်သစ်ရဲ့ ရက်ပိုင်းလေးပဲ ရှိသေးတဲ့အတွက် အတိတ်က အမှားတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး အနာဂတ်အတွက် ကောင်းမွန်တဲ့ ကံအကျိုးပေးတွေကို ဖန်တီးနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ကဲ... တရားစကားတွေ မဟောကြားခင်လေးမှာ စိတ်ကလေးကို ငြိမ်သက်သွားအောင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းလေးကို အရင် ပွားများကြည့်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ဝင်လေထွက်လေလေးကို သတိကပ်ပြီး အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းကို ခဏလောက် ရှုမှတ်ကြည့်ပါမယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်လေးထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ နှာသီးဖျားမှာ လေလေး တိုးဝင်လာရင် ဝင်မှန်းသိမယ်၊ ပြန်ထွက်သွားရင် ထွက်မှန်းသိမယ်။ အတိတ်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေ၊ အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်မှုတွေကို ခေတ္တခဏ မေ့ထားလိုက်ပါ။ အခု လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လေဝင်လေထွက်လေး အပေါ်မှာပဲ စိတ်ကို ငြိမ်အောင် ထားကြည့်လိုက်ကြပါစို့ နော်။

ဒီလို သတိလေး ကပ်ထားတဲ့အခါ လေလေး ဝင်လာရင် သတိလေးနဲ့ ကပ်ပြီး သိနေမယ်၊ လေလေး ထွက်သွားရင်လည်း သတိလေးနဲ့ ကပ်ပြီး သိနေမယ်။ စိတ်ထဲမှာ ပူလောင်မှုတွေ ရှိနေရင်လည်း ဒီလေလေးနဲ့အတူ အပြင်ကို မှုတ်ထုတ်ပစ်လိုက်ပါ။ စိတ်ကလေးဟာ ကြည်လင်အေးမြနေမှသာ တရားရဲ့ အနှစ်သာရကို ဉာဏ်နဲ့ မြင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်ပက အသံတွေ ကြားရရင်လည်း အဲဒီအသံနောက်ကို စိတ်မပါသွားစေဘဲ၊ "ကြားတယ်" လို့ သိလိုက်ပြီး နှာသီးဖျားက လေလေးဆီကိုသာ ပြန်ခေါ်လာခဲ့ပါ။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကို ထိန်းကျောင်းနိုင်ခြင်းဟာ အမှားကင်းတဲ့ သမိုင်းကို တည်ဆောက်ခြင်းရဲ့ အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုမျိုး စိတ်ကို တစ်နေရာတည်းမှာ စူးစိုက်ထားနိုင်ရင် သမာဓိရလာပါပြီ။ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ၊ အရာရာကို အလိုလိုက်ချင်တဲ့ လောဘတွေ၊ ကြောက်ရွံ့မှုတွေ ခေတ္တခဏ ရပ်တန့်သွားပြီ ဆိုရင်တော့ တရားတော်ကို အေးအေးဆေးဆေး နာယူမှတ်သားနိုင်ပါပြီ။ ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ အမှားလုပ်ရင် ပြစ်ဒဏ် ခံရမယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ (Criminal Law) နယ်ပယ်တွေမှာ ဘယ်လို ရှုမြင်ကြသလဲ ဆိုတာကနေ စပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

ဒီနေ့ခေတ် တက္ကသိုလ်ကြီးတွေမှာ သင်ကြားနေတဲ့ 'Criminal Law' လို့ခေါ်တဲ့ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပညာရပ်မှာ အဓိက အယူအဆ တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ 'Penalty' လို့ခေါ်တဲ့ ပြစ်ဒဏ် ခတ်ခြင်း ပါပဲ။ လူတစ်ယောက်ဟာ အများသူငါကို ထိခိုက်စေမယ့် အပြုအမူတစ်ခု ကျူးလွန်လိုက်ပြီ ဆိုရင်၊ အဲဒီ လုပ်ရပ်အတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကို မလွဲမသွေ ခံစားရမယ်လို့ ဥပဒေက ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဒါကို 'Deterrence Effect' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပြစ်ဒဏ်ကို ကြောက်လို့ အမှားမလုပ်အောင် တားဆီးတဲ့ သဘောတရား ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... မြို့တစ်မြို့မှာ ဥပဒေတွေသာ မရှိဘူး၊ ရဲစခန်းတွေသာ မရှိဘူး ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ အားကြီးတဲ့သူက အားနည်းတဲ့သူကို နှိပ်စက်မယ်၊ သူခိုးတွေ ဓားပြတွေ သောင်းကျန်းမယ်။ အဲဒီအခါမှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ရှင်သန်လို့ မရတော့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဥပဒေပညာရှင်တွေက "အမှားလုပ်ရင် အပြစ်ပေးမယ်" ဆိုတဲ့ စနစ်ကို တည်ဆောက်ထားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လောကီ ဥပဒေမှာ အားနည်းချက် တစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ သက်သေ အထောက်အထား မခိုင်လုံရင်၊ ဒါမှမဟုတ် တရားသူကြီးကို လာဘ်ထိုးနိုင်ရင် အဲဒီလူဟာ ပြစ်ဒဏ်ကနေ လွတ်သွားနိုင်တာ ပါပဲ။

 'အရှင်ဘုရား၊ လူ့ဥပဒေက လွတ်သွားရင် အဲဒီလူက အေးအေးဆေးဆေး နေလို့ ရပြီလား' တဲ့။ အင်မတန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အမှန်တရားကို ဦးပဉ္ဇင်း ပြောပြပါမယ်။ လူသားတွေရဲ့ တရားရုံးက လွတ်ချင် လွတ်မယ်၊ သဘာဝတရားရဲ့ 'ကမ္မနိယာမ' တရားရုံးကတော့ ဘယ်တော့မှ လွတ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သိပ္ပံပညာမှာ 'Cause and Effect' လို့ခေါ်တဲ့ အကြောင်းနဲ့ အကျိုး ဆက်စပ်မှု ရှိသလိုပဲ၊ ဓမ္မပညာမှာလည်း ကံနဲ့ ကံရဲ့ အကျိုးပေး (Vipaka) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ လောကကြီးရဲ့ အကြွင်းမဲ့ အမှန်ဆုံးသော ဥပဒေကြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ခေတ်မှာ မှုခင်းဆေးပညာ (Forensic Science) တွေ တိုးတက်လာတဲ့အတွက် အမှားလုပ်သူတွေကို ခြေရာခံဖို့ ပိုလွယ်ကူလာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကံတရားရဲ့ ခြေရာခံမှုကတော့ အဲဒီထက် အဆပေါင်း ထောင်ချီပြီး တိကျပါတယ်။ မိမိ ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ အကုသိုလ် စေတနာဟာ မိမိရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ 'Seed' လို့ခေါ်တဲ့ မျိုးစေ့လေးတွေ အဖြစ် ကိန်းဝပ်သွားပါတယ်။ အဲဒီ မျိုးစေ့ဟာ ပျောက်မသွားပါဘူး။ အချိန်တန်ရင်၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် အဲဒီ အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုး (Penalty) ကို ဆင်းရဲဒုက္ခ အနေနဲ့ ပြန်လည် ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ အကြောင်းအကျိုး ယုတ္တိဗေဒနဲ့ ကြည့်ရင်လည်း ငြင်းစရာ မရှိပါဘူး။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကဲ... ဆက်လက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်နဲ့ ချိန်ထိုးကြည့်ကြရအောင်။ ဘုရားရှင်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဝိပါကသုတ် (စာမျက်နှာ-၁) မှာ အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးပေးပုံကို အလွန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ပုံစံနဲ့ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ "ပါဏာတိပါတော ဘိက္ခဝေ အာသေဝိတော ဘာဝိတော... နိရယသံဝတ္တနိကော ဟောတိ" လို့ မိန့်ပါတယ်။ သူ့အသက် သတ်တဲ့ အကုသိုလ်ကို ထပ်ကာထပ်ကာ လုပ်ရင် ငရဲကို ရောက်စေတတ်တယ်၊ အဲဒီ ငရဲက လွတ်လာရင်တောင် လူ့ဘဝမှာ အသက်တိုရတတ်တယ် လို့ ဟောပါတယ်။

ဒီပါဠိတော်လာ စကားလုံးတွေကို တစ်လုံးချင်းစီ အနက်ဖွင့်ကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ 'ဝိပါက' ဆိုတာက အကျိုးပေးခြင်း ပါပဲ။ 'အာသေဝိတော' ဆိုတာက ထပ်ကာထပ်ကာ ပြုလုပ်ခြင်း၊ 'ဘာဝိတော' ဆိုတာက စိတ်ထဲမှာ စွဲမြဲအောင် ပွားများခြင်း လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ဟာ မကောင်းမှုကို တစ်ခါလုပ်ရင် တစ်ခါ စာရင်းဝင်သွားပါတယ်။ အဲဒီ အကုသိုလ် စာရင်းတွေ များလာတဲ့အခါမှာတော့ သံသရာ (Samsara) တစ်လျှောက်လုံး ဒုက္ခတွေနဲ့ လည်ပတ်နေရတော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်...  ပုဒ်ရေ ၁၇၆ မှာ ပါတဲ့ အနှစ်သာရကို ကြည့်ပါ။ သတ္တဝါတွေဟာ အဝိဇ္ဇာကြောင့် အကုသိုလ်တွေ လုပ်ကြတယ်၊ အဲဒီ အကုသိုလ်ကြောင့် သံသရာစက်ဝန်းထဲမှာ ဒုက္ခမျိုးစုံနဲ့ ပတ်ချာလည် နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝရဲ့ အကြီးကျယ်ဆုံးသော ပြစ်ဒဏ် (Universal Penalty) ပါပဲ။ အကုသိုလ် လုပ်တဲ့သူဟာ ဘယ်လောက်ပဲ အာဏာရှိရှိ၊ ဘယ်လောက်ပဲ ချမ်းသာချမ်းသာ၊ သူ့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပူလောင်မှု (Dukkha) ကိုတော့ ဘယ်သူမှ မျှဝေခံစားပေးလို့ မရပါဘူး။ ဥပဒေက လွတ်နိုင်ပေမဲ့ ကံက မလွတ်နိုင်ဘူး ဆိုတာ ဒါကို ပြောတာပါ။

ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းက Method #62 အရ ကြောက်ရွံ့မှုကို အသုံးချပြီး ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ ကိုယ်ဟာ လူသတ်မှုတစ်ခု ကျူးလွန်ထားတယ် ဆိုပါစို့။ ရဲကလည်း လိုက်နေပြီ။ အဲဒီအချိန်မှာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ဟာ ဘယ်လောက် ပူလောင်နေမလဲ။ အိပ်ရင်လည်း လန့်နိုးမယ်၊ စားရင်လည်း မဝင်ဘူး။ အဲဒီ စိတ်ပူလောင်မှုဟာတင် ငရဲကျနေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ဒါဟာ လက်တွေ့ကျတဲ့ 'ဒိဋ္ဌဓမ္မ' အကျိုးပေးပါပဲ။ အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးဆက်ဟာ တကယ့်ကို ထိတ်လန့်စရာ ကောင်းလှပါတယ်။ ဒါကြောင့် မကောင်းမှုကို မလုပ်မိအောင် အမြဲတမ်း သတိနဲ့ ဆင်ခြင်ကြဖို့ လိုအပ်လှပါတယ်။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခု အကုသိုလ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာပုံနဲ့ အကျိုးပေးပုံ ယန္တရားကြီးကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ အသေးစိတ် ဓာတ်ခွဲ ကြည့်ရအောင်။ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အာယတန (၁၂) ပါး၊ တံခါးပေါက် ၆ ပေါက် ရှိပါတယ်။ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် ဆိုတဲ့ အတွင်း အာယတန ၆ ပါး (ဒွါရ) နဲ့ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့အထိ၊ ဓမ္မာရုံ ဆိုတဲ့ အပြင် အာယတန ၆ ပါး (အာရုံ) တို့ဟာ အမြဲတမ်း တိုက်ခိုက်နေကြပါတယ်။

ဥပမာ - လမ်းဘေးမှာ တစ်စုံတစ်ယောက်က ပိုက်ဆံအိတ် ကျန်ခဲ့တာကို မျက်စိ (စက္ခုဒွါရ) ကနေ လှမ်းမြင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ မျက်စိအကြည်ဓာတ် (စက္ခုဓာတ်) နဲ့ အဲဒီ ပိုက်ဆံအိတ် (ရူပဓာတ်) တို့ လာရောက် တိုက်ခိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ 'စက္ခုဝိညာဏဓာတ်' လို့ခေါ်တဲ့ မြင်သိစိတ်လေးဟာ ချက်ချင်း ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ မျက်စိရယ်၊ အဆင်းရယ်၊ မြင်သိစိတ်ရယ် ဒီတရား သုံးပါး ဆုံမိသွားတာကို အဘိဓမ္မာမှာ 'ဖဿ' (Contact) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ တွေ့ထိမှုလေး ဖြစ်သွားတာပါ။

ဖဿဖြစ်လာတာနဲ့ တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ဘာပေါ်လာသလဲ ဆိုတော့ "ဟယ်... ပိုက်ဆံတွေ အများကြီးပဲ" ဆိုတဲ့ သာယာတဲ့ ခံစားမှု 'သုခဝေဒနာ' လေး ချက်ချင်း ပေါ်လာပါတယ်။ ဝေဒနာ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ "ဒါ ငါယူလိုက်ရင် ငါ ချမ်းသာပြီ" လို့ မှတ်သားလိုက်တဲ့ 'သညာ' ဆိုတဲ့ သဘောတရားလေး ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဘယ်သူမှ မမြင်တုန်း ယူလိုက်မယ်" ဆိုတဲ့ လောဘနဲ့ တိုက်တွန်းစီရင်တဲ့ 'သင်္ခါရ' (အကုသိုလ် စေတနာ) တရားတွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့တယ်။ ကြည့်စမ်း... စက္ကန့်ပိုင်းလေး အတွင်းမှာတင် ခန္ဓာငါးပါး ယန္တရားကြီးက အကုသိုလ် မျိုးစေ့ကို အမိအရ ဖမ်းယူလိုက်တာပါ။

ဒီဖြစ်စဉ်ကို ခန္ဓာငါးပါး အနေနဲ့ ပြန်ဖွဲ့ကြည့်ကြစို့။ ပိုက်ဆံအိတ်ရဲ့ အဆင်းက 'ရူပက္ခန္ဓာ' ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်သိစိတ်က 'ဝိညာဏက္ခန္ဓာ'၊ လိုချင်လို့ ဝမ်းသာတာက 'ဝေဒနာက္ခန္ဓာ'၊ ပိုက်ဆံလို့ မှတ်သားတာက 'သညာက္ခန္ဓာ'၊ ခိုးယူဖို့ ကြံစည်တာက 'သင်္ခါရက္ခန္ဓာ' ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သင်္ခါရ (စေတနာ) က ဦးဆောင်ပြီး ကံကို မြောက်သွားစေတာပါ။ အဲဒီ စေတနာလေး ဖြစ်ပေါ်လာတာဟာ သံသရာ (Samsara) ဆိုတဲ့ ဒုက္ခစက်ဝန်းထဲကို ခြေတစ်လှမ်း ထပ်တိုးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ဒီလောက် ရှင်းလင်းနေတဲ့ ရုပ်နာမ် ခန္ဓာအစဉ်ကြီး လည်ပတ်သွားတာကို ငါတို့က ဘာကြောင့် "ငါ ခိုးချင်တယ်၊ ငါ့ပိုက်ဆံ" လို့ ထင်နေကြတာလဲ။ မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာကို ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးတစ်ချောင်းကို မြွေဖြစ်အောင် လှည့်စားပြတဲ့အခါ၊ အမှန်ကို မသိတဲ့သူက တကယ့် မြွေအစစ်ကြီး၊ အကောင်အထည်ကြီး လို့ ထင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ အလွန် မြန်ဆန်လွန်းတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး ယန္တရားကြီး လည်ပတ်နေတာကို အမှန်အတိုင်း မသိတဲ့အခါ "ဒါ ငါပဲ၊ ငါ လိုချင်တာပဲ" လို့ အကောင်အထည် 'ငါ' အနေနဲ့ ဆုပ်ကိုင်ထားတာဟာ "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" အစစ်ပါပဲ။

အဲဒီ "ငါ လိုချင်တဲ့ ပိုက်ဆံ" ဆိုတာကြီးက ငါ့ကို အမြဲတမ်း ချမ်းသာပေးမယ်၊ ထာဝရ တည်တံ့နေမယ် လို့ ထင်နေတာက "သဿတဒိဋ္ဌိ" ပါ။ ပြီးတော့ ဘယ်သူမှ မမြင်ရင် အပြစ်မရှိဘူး၊ သေရင် ဘာမှ မရှိတော့ဘူး လို့ ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို ပယ်ဖျက်ပြီး အပြတ်ယူတာက "ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ" ပါ။ တကယ်တော့ အရာအားလုံးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ပြန်ပျက်သွားမယ့် ဓမ္မသဘောတွေ ချည်းပါပဲ။ ခိုးချင်တဲ့ စိတ်ကလေးဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပါ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ ဖြစ်ပျက်မှု နောက်ကွယ်မှာ အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးပေး ဆိုတဲ့ Penalty ကတော့ မလွဲမသွေ ကျန်ရစ်ခဲ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တကယ်တမ်း ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ရှုမှတ်ကြည့်လိုက်ရင် မျက်လှည့်ဆရာရဲ့ လှည့်စားမှုကို ချက်ချင်း သိသွားသလိုပါပဲ။ "သြော်... မြင်တယ် ဆိုတာ ရူပက္ခန္ဓာနဲ့ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ သက်သက်ပဲ။ လိုချင်တဲ့ လောဘဆိုတာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ သက်သက်ပဲ။ ငါ မဟုတ်ဘူး။ ငါ့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘူး။ ဓာတ်သဘောတွေ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတာပါလား" လို့ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လိုက်တာနဲ့ "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ချက်ချင်း ပြုတ်ကျသွားပါတယ်။

ဒါဆိုရင် လက်တွေ့မှာ အကုသိုလ်စိတ်တွေ ပေါ်လာရင် ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ။ "ငါ လိုချင်တယ်၊ ငါ လုပ်မယ်" လို့ ပညတ်အာရုံနောက်ကို လိုက်မမှတ်ပါနဲ့။ အဲဒီလို မှတ်ရင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝင်ပြီး အကုသိုလ်ကံ မြောက်ပါပြီ။ "လိုချင်တဲ့ လောဘစိတ်လေး ပေါ်လာတယ်... သတိနဲ့ သိတယ်၊ စဉ်းစားတဲ့ စိတ်လေး ပေါ်လာတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ ပရမတ်ကို ဦးစားပေး မှတ်ပါ။

အဲဒီ လောဘစိတ်လေးဟာ အကြောင်း (ဖဿ) ကြောင့် ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်းပဲ အသစ်အသစ် အစားထိုးကာ ပျက်စီးသွားတဲ့ ဓမ္မသဘောလေးပါ။ သတိလေးနဲ့ စောင့်ကြည့်နေရင် အဲဒီစိတ်ကလေး ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာကို အထင်အရှား မြင်ရပါမယ်။ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာကို မြင်တော့ "ခိုင်တယ်၊ မြဲတယ်" လို့ ထင်တဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။ ပျက်သွားပေမယ့် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် နောက်ထပ် စိတ်အသစ် ဖြစ်ပေါ်တာကို မြင်တဲ့အတွက် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိလည်း ပြုတ်ပါတယ်။ ရုပ်နဲ့နာမ်ပဲ ရှိတယ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ မပါဘူးလို့ သိတဲ့အတွက် ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျပြီး၊ အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးဆက်ကို ဉာဏ်နဲ့ ကြိုတင် ရှောင်ရှားနိုင်မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာကို ပြတိုက်ကြီး တစ်ခုက ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ အချိန်ကတော့ ဇန်နဝါရီလရဲ့ ညနေခင်း တစ်ခုပါ။ ပြတိုက်ကြီးထဲမှာ လူရှင်းနေတဲ့ အချိန်၊ သန့်ရှင်းရေး ဝန်ထမ်း လူငယ်လေး မောင်ဘ ဟာ အခန်းတစ်ခုကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေပါတယ်။ အဲဒီအခန်းထဲမှာ အလွန် အဖိုးတန်လှတဲ့ ရှေးဟောင်း စွယ်တော်မြတ် မိတ္တူတော် တစ်ဆူကို ပြသထားတဲ့ မှန်ကန်ကြီး တစ်ခု ရှိပါတယ်။

မောင်ဘဟာ မှန်ကန်ကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေရင်းနဲ့ မှန်ကန်ရဲ့ သော့ချိတ်က မလုံမလဲ ဖြစ်နေတာကို သတိထားမိလိုက်တယ်။ သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ဒီစွယ်တော်မြတ် မိတ္တူက ရွှေအစစ်တွေနဲ့ လုပ်ထားတာ၊ ငါ တစ်ခုလောက် ဖြုတ်ယူလိုက်ရင် ငါ့ဘဝ တစ်သက်စာ သုံးလို့ ကုန်မှာ မဟုတ်ဘူး" ဆိုတဲ့ လောဘစိတ် (Case-2420) ကြီး စတင် ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ မောင်ဘရဲ့ သန္တာန်မှာ ဖဿကြောင့် သုခဝေဒနာနဲ့ တဏှာတွေ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပေါ်နေပါပြီ။ "ဘယ်သူမှ မမြင်ဘူး၊ ငါ ယူမယ်" ဆိုတဲ့ အကုသိုလ် စေတနာတွေ ကြီးစိုးလာပါတယ်။

ဒါပေမယ့် မောင်ဘဟာ လက်လှမ်းလိုက်တဲ့ အချိန်မှာပဲ၊ သူ့ရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ အရင်က ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောခဲ့တဲ့ "အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးဆက်" ဆိုတဲ့ တရားသံတွေ ကြားယောင်လာပါတယ်။ "ငါ အခု ဒါကို ယူလိုက်ရင်၊ ဥပဒေက လွတ်ချင် လွတ်မယ်၊ ဒါပေမယ့် ငါ့စိတ်ထဲမှာတော့ တစ်သက်လုံး မီးလောင်နေတော့မှာပဲ။ ငါ့ရဲ့ သံသရာ (Samsara) သမိုင်းကြောင်းမှာ သူခိုး ဆိုတဲ့ ကမ္ဗည်း အကပ်ခံရတော့မှာပဲ" လို့ တွေးမိပြီး ချက်ချင်း လက်ကို ပြန်ရုပ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ ပြတိုက်မှူးကြီး ဦးစံလင်း အခန်းထဲကို ဝင်လာပါတယ်။

ဦးစံလင်းဟာ မောင်ဘရဲ့ တုန်လှုပ်နေတဲ့ ပုံစံကို မြင်တော့ အခြေအနေကို အကဲခတ်လိုက်ပါတယ်။ "မောင်ဘ... ဘာဖြစ်လို့လဲ" လို့ မေးလိုက်ပါတယ်။ မောင်ဘဟာ ရှက်ရှက်နဲ့ပဲ "ဆရာကြီး... ကျွန်တော် ခုနက မကောင်းတဲ့ စိတ်ဝင်သွားပါတယ်။ ဒီပစ္စည်းကို ယူချင်တဲ့ စိတ် ပေါ်ခဲ့ပါတယ်" လို့ ဝန်ခံလိုက်ပါတယ်။ ဦးစံလင်းဟာ မောင်ဘကို အပြစ်မပေးဘဲ ပြုံးပြလိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ မူဝါဒ (Policy 8) ကို ထုတ်ပြလိုက်ပါတယ်။

"မောင်ဘ... မင်း အမှန်အတိုင်း ဝန်ခံတာ အင်မတန် ကောင်းတယ်။ အပိုဒ် ၈.၇ (Art 8.7: Administrative transparency and ethical reporting) အရ၊ အမှားကို ဝန်ခံတဲ့သူကို ငါတို့က အခွင့်အရေး ပေးရမယ်။ ကဲ... Template T240 (Behavioral Assessment and Incident Report) ကို ယူခဲ့။ မင်းရဲ့ ဒီနေ့ လုပ်ရပ်ကို 'အကုသိုလ်ကို ဉာဏ်နဲ့ တားဆီးနိုင်ခြင်း' ဆိုတဲ့ မှတ်တမ်း တင်ပေးမယ်။ မင်းသာ ဒီနေ့ ဒီပစ္စည်းကို ယူလိုက်ရင်၊ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ (Criminal Law) အရ ထောင်ကျရုံတင် မကဘူး၊ မင်းရဲ့ သံသရာ သမိုင်းကြောင်းပါ ပျက်စီးသွားမှာ။ အခုတော့ မင်းဟာ ကိုယ့်သမိုင်းကို ကိုယ်တိုင် လှပအောင် ပြန်ပြင်လိုက်နိုင်ပြီ" လို့ ချီးမွမ်းလိုက်ပါတယ်။

ဒီအခါမှာ မောင်ဘလည်း သူ့ရဲ့ ရင်ထဲက ပူလောင်မှုတွေ အကုန် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး အေးချမ်းသွားပါတော့တယ်။ "သြော်... အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးပေး (Penalty) ကို ကြောက်တတ်ခြင်းဟာ ငါ့ကို ကယ်တင်လိုက်တာပါလား" လို့ နားလည်သွားပါတယ်။ ကြည့်စမ်း သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အမှားတစ်ခုကို မလုပ်မိအောင် သတိနဲ့ တားဆီးလိုက်ခြင်းဟာ၊ မိမိရဲ့ ဘဝသမိုင်းကို အကောင်းဆုံး ကာကွယ်လိုက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဆိုတာ ဒီဇာတ်လမ်းလေးက သက်သေပြနေပါတယ်။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေး ကြည့်ကြစို့။ လောကမှာ အကုသိုလ်တွေ လုပ်နေရတာ၊ အဲဒီ အကုသိုလ်ကြောင့် ပူလောင်နေရတဲ့ ရုပ်နာမ် ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ အစဉ်အဆက်ဟာ အမှန်တကယ်တော့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့၊ ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကြီး ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါကို သေချာ ပိုင်းခြားသိဖို့ လိုပါတယ်။

ဒီဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေ၊ အာရုံတွေပေါ်မှာ "ငါ လိုချင်တယ်၊ ငါ ယူမယ်" ဆိုပြီး အတ္တနဲ့ တပ်မက်စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ နဲ့ အဝိဇ္ဇာ တွေဟာ ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတဲ့ သမုဒယသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို တဏှာအစွဲတွေ၊ "ငါ" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲတွေ၊ အကုသိုလ် စေတနာတွေ လုံးဝ ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ အခြေအနေ၊ ကံတရားတို့ရဲ့ အကျိုးပေးကနေ လုံးဝ လွတ်မြောက်သွားတဲ့ အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်ဟာ နိရောဓသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ငြိမ်းချမ်းရာကို ရောက်ရှိဖို့အတွက်၊ အကြောင်းအကျိုး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ပိုင်းခြားသိမြင်ပြီး၊ အာရုံနဲ့ ဒွါရ တိုက်ခိုက်လို့ လောဘ၊ ဒေါသတွေ ပေါ်လာတိုင်း ဥပါဒါန်သို့ မကူးစေဘဲ "ငါ မဟုတ်ဘူး၊ အကုသိုလ် မဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်နာမ် ခန္ဓာငါးပါး ဓာတ်သဘော သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်" လို့ သတိပဋ္ဌာန်နဲ့ အစဉ်မပြတ် ရှုမှတ်နေတဲ့ ကျင့်စဉ်ဟာ မဂ္ဂသစ္စာ လမ်းစဉ်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးနေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဆိုတာ အလွန်ပဲ ပေါ်လွင်နေပါတယ်။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီနေ့ ဟောခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ မိမိတို့ သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်၏ အကျိုးပေးများကို ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်နိုင်ကြပါစေ၊ မကောင်းမှုဟူသမျှကို သတိပညာဖြင့် ပယ်ခွာနိုင်ကြပါစေ၊ ဥပဒေက လွတ်နိုင်သော်လည်း ကံက မလွတ်နိုင်သည်ကို အမြဲ နှလုံးသွင်းလျက် ကိုယ်ပိုင်သမိုင်းကြောင်းများကို လှပစွာ ရေးထိုးနိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာ၊ စိတ်ချမ်းသာကြပြီး၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.