Day: 056 | ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | အင်းဝခေတ်နှင့် စာပေ | သာသနာလင်္ကာရစာတမ်း၊ ရှင်သီလဝံသ | Literary History

 

Day: 056 | ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | အင်းဝခေတ်နှင့် စာပေ | သာသနာလင်္ကာရစာတမ်း၊ ရှင်သီလဝံသ | Literary History

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ အရဟတံ ဂုဏ်ရှင်၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ရှင်၊ လောကဝိဒူ ဂုဏ်ရှင်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏ ဘုရား။ ထို့အတူ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘ၊ ဆရာသမားဆိုတဲ့ အနန္တဂိုဏ်းဝင် ကျေးဇူးရှင်ကြီးများကိုလည်း ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ပူဇော်လိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာယူဖို့ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ဆုံးပတ်ရဲ့ အေးချမ်းလှတဲ့ နေ့ရက်များကနေ စတင်ပြီး၊ မိမိတို့ ပြုစု ပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ကုသိုလ်အရှိန်တွေကို ဒီထက်မက တိုးပွားအောင် မြှင့်တင်နိုင်ကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်နော်။ လူ့ဘဝဆိုတာ အချိန်တွေ ကုန်လွန်သွားတာနဲ့အမျှ ကုသိုလ်အရှိန်တွေ တက်လာဖို့ အလွန် အရေးကြီးလှပါတယ်။

ကဲ... တရားစကားတွေ မစတင်ခင်လေးမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့အားလုံး စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်သွားအောင်၊ ကြည်လင်သွားအောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံလေး တစ်ခုကို စိုက်ကြည့်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်တောင့်သက်သာလေး ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်၊ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အရင်ဆုံး သတိကပ်ထားလိုက်ပါ။ ပြီးရင် ငါတို့ရဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးထဲမှာ ဝင်လိုက် ထွက်လိုက် ဖြစ်နေတဲ့ လေလေးလိုပဲ၊ ငါတို့ရဲ့ အသက်ရှင်ခြင်း ဆိုတာဟာလည်း အလွန် တိုတောင်းလှတယ် ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းပြီး သတိထားကြည့်ပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သမိုင်းမှာ ကြီးကျယ် ခမ်းနားခဲ့တဲ့ ခေတ်ကြီးတွေ၊ စာဆိုတော်ကြီးတွေ၊ ဘုရင်ကြီးတွေ ဆိုတာ အခု အချိန်မှာ စာအုပ်တွေထဲက အမည်နာမတွေ အဖြစ်သာ ကျန်ရစ်တော့တာပါ။ သူတို့ အားလုံးဟာ သေခြင်းတရား (မရဏ) ရဲ့ လက်အောက်မှာ အရှုံးပေးပြီး ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ကြပါပြီ။ ထို့အတူပါပဲ၊ ငါတို့တွေ အခု အသက်ရှင်နေတယ် ဆိုတာဟာလည်း အဲဒီ သေခြင်းတရားဆီကို နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ချီတက်နေတဲ့ ခရီးစဉ် တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ အချိန်မရွေး ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသွားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ 'မရဏနုဿတိ' ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးကို ခဏလောက် အာရုံပြုကာ၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ သံဝေဂရအောင်၊ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားအောင် ပွားများကြည့်ကြစို့နော်။

ဒီလို စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ၊ ခန္ဓာရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘော၊ သေခြင်းတရားရဲ့ လွှမ်းမိုးထားတဲ့ သဘောလေးကို နည်းနည်းလေး သိမြင်သွားပြီဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လေ့လာမယ့် အကြောင်းအရာလေးကို ဆက်ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့မှာ မြန်မာ့စာပေ သမိုင်းမှာ အလွန် ထွန်းတောက်ခဲ့တဲ့ အင်းဝခေတ် စာပေတွေ အကြောင်းကို၊ ပိဋကတ်တော်လာ သမိုင်းကြောင်း သဘောတရားတွေနဲ့ ချိန်ထိုးပြီးတော့၊ ယနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာရပ်တွေက ဘယ်လို ရှုမြင်သလဲဆိုတာကို ဦးပဉ္ဇင်း အသေးစိတ် ဆွေးနွေး ဟောကြားသွားပါမယ်။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရှေးဟောင်း စာပေတွေကို လေ့လာပြီး အဲဒီခေတ်က လူတွေရဲ့ ဘဝ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ တွေးခေါ်ပုံတွေကို ပြန်လည် ဖော်ထုတ်တဲ့ ပညာရပ်ကို အင်္ဂလိပ်လို Literary History လို့ ခေါ်ပါတယ်။ စာပေသမိုင်း သိပ္ပံပညာရပ်ပေါ့နော်။ ဒီပညာရပ်ဟာ သာမန် စာအုပ်ဖတ်တဲ့ အလုပ် မဟုတ်ပါဘူး။ စာပေဆိုတာ ခေတ်ကို ထင်ဟပ်တဲ့ မှန် တစ်ချပ် ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ အဲဒီ မှန်ထဲမှာ ပေါ်နေတဲ့ အရိပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ ဓာတုဗေဒ ပစ္စည်းတွေကို ဓာတ်ခွဲသလို အသေးစိတ် လေ့လာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေနဲ့ သမိုင်း သုတေသီတွေဟာ ရှေးဟောင်း ပေရွက်တွေ၊ ပုရပိုက်တွေကို လေ့လာတဲ့ အခါမှာ၊ အဲဒီ ပေရွက်ရဲ့ သက်တမ်းကို ရေဒီယိုကာဗွန် နည်းပညာ (Carbon-14 Dating) နဲ့ အရင်ဆုံး စစ်ဆေးပါတယ်။ ပြီးတော့မှ အဲဒီအပေါ်မှာ ရေးထားတဲ့ အက္ခရာတွေ၊ စကားလုံး ဝေါဟာရတွေကို ဘာသာဗေဒ (Linguistics) အမြင်နဲ့ ဓာတ်ခွဲပါတယ်။ အင်းဝခေတ်က သုံးတဲ့ စကားလုံးတွေ၊ ဝါကျ တည်ဆောက်ပုံတွေဟာ ပုဂံခေတ်နဲ့ မတူတော့သလို၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်နဲ့လည်း မတူပါဘူး။ အဲဒီ စကားလုံး အပြောင်းအလဲတွေဟာ အဲဒီခေတ်က လူတွေရဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး အခြေအနေတွေ ဘယ်လို ပြောင်းလဲသွားတယ် ဆိုတာကို အတိအကျ သက်သေပြနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... စာပေဆိုတာ အချိန်ကာလကို ထုပ်ပိုးထားတဲ့ အဖိုးတန် သေတ္တာလေး (Time Capsule) တစ်ခုပါပဲ။ အင်းဝခေတ် စာပေတွေကို လေ့လာကြည့်ရင်၊ အဲဒီခေတ်က စစ်မက်တွေ ထူပြောနေတဲ့ အချိန် ဖြစ်ပေမယ့်၊ လူတွေရဲ့ ရင်ထဲမှာတော့ ဓမ္မအသိတရားတွေ ဘယ်လောက်တောင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ရှိနေသလဲ ဆိုတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အနုပညာ ဆိုတာ သက်သက်၊ ဘာသာရေး ဆိုတာ သက်သက် ခွဲထားတာ မဟုတ်ဘဲ၊ အနုပညာ စာပေထဲမှာ ဓမ္မကို အသက်သွင်းပြီး ရေးဖွဲ့ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကို Literary History က သုတေသန ပြုပြီး ကမ္ဘာကို ချပြနေတာပါ။

 'အရှင်ဘုရား... အဲဒီခေတ်က စာဆိုတော်ကြီးတွေက ဘာဖြစ်လို့ အချစ်ဇာတ်လမ်းတွေ၊ ပျော်စရာတွေ မရေးဘဲ ဓမ္မစာပေတွေကိုပဲ အများဆုံး ရေးခဲ့ကြတာလဲ' လို့ မေးစရာ ရှိပါတယ်နော်။ အလွန် ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါ။ အဲဒီခေတ်က စာဆိုတော်ကြီးတွေ ဆိုတာ သာမန် လူတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ပိဋကတ် သုံးပုံကို နှုတ်ငုံဆောင်ထားတဲ့၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ နဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ရဟန်းတော်ကြီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က လူတွေကို ပျော်တော်ဆက်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ အတွက် သံဝေဂဉာဏ်တွေ ရစေချင်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရေးဖွဲ့ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားကို သာသနာ့ သမိုင်းကြောင်းတွေ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ သာသနာလင်္ကာရ စာတမ်းမှာ အတိအကျ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ကဲ... သာသနာလင်္ကာရ ကျမ်းလာ အင်းဝခေတ်က အကျော်ကြားဆုံး စာဆိုတော်ကြီး ဖြစ်တဲ့ ရှင်သီလဝံသ ရဲ့ အကြောင်းနဲ့ ဆက်လက်ပြီး တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြရအောင်နော်။

သာသနာလင်္ကာရ စာတမ်းမှာ ရှင်သီလဝံသ၊ ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ အစရှိတဲ့ အင်းဝခေတ် စာဆိုတော် မထေရ်မြတ်ကြီးတွေရဲ့ အကြောင်းကို ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ ရှင်သီလဝံသ ဟာ ပိဋကတ်တော်လာ အဘိဓမ္မာ တရားတွေ၊ ဇာတ်တော်တွေကို သာမန် လူပြိန်းတွေ နားလည်လွယ်အောင်၊ ရင်ထဲကို စိမ့်ဝင်သွားအောင် လင်္ကာတွေ၊ ပျို့တွေ အဖြစ် ရေးဖွဲ့တော်မူခဲ့ပါတယ်။ ပါရာယနပျို့၊ ဆုတောင်းခန်းပျို့ အစရှိတဲ့ ဓမ္မစာပေတွေဟာ အင်းဝခေတ်ရဲ့ မှန်ကန်တဲ့ ဓမ္မအလင်းရောင်တွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီ စာပေတွေထဲမှာ အများဆုံး တွေ့ရတဲ့ အကြောင်းအရာကတော့ 'မရဏ' လို့ ခေါ်တဲ့ သေခြင်းတရား အကြောင်းပါပဲ။ ရှင်သီလဝံသ က လူတွေဟာ စည်းစိမ် ဥစ္စာတွေ၊ ရာထူး ဂုဏ်သိမ်တွေ နောက်ကို လိုက်ပြီး မေ့လျော့နေကြပေမယ့်၊ တစ်နေ့ကျရင် အားလုံးဟာ သေမင်းရဲ့ ခံတွင်းထဲကို ရောက်သွားရမယ် ဆိုတာကို အလွန် သံဝေဂ ရစရာ ကောင်းအောင် ဖွဲ့နွဲ့ထားပါတယ်။ "သေခြင်းတရား ဆိုတာ ရှောင်လွှဲလို့ မရဘူး။ အဲဒီ သေခြင်းတရား မရောက်ခင်မှာ၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို ဓမ္မနဲ့ ဆေးကြောပြီး ကုသိုလ်အရှိန် မြှင့်တင်ထားကြပါ" လို့ စာပေကနေ တစ်ဆင့် တရားဟောခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရှေးက မထေရ်မြတ်ကြီးတွေဟာ စာပေ (Literature) ကို ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း ပေးတဲ့ နေရာမှာ အသုံးပြုခဲ့ကြတာပါ။ စာဖတ်နေရင်းနဲ့ စိတ်ထဲမှာ 'အော်... ဒီလောကကြီးမှာ ဘာတစ်ခုမှ မြဲတာ မရှိပါလား၊ အားလုံးဟာ အနိစ္စ တရားတွေ ပါလား' ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ် ဝင်သွားအောင် စာလုံးတွေနဲ့ ပုံဖော်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စာဆိုတော်များရဲ့ ဓမ္မစာပေကို လေ့လာခြင်းဟာ ဝိပဿနာ ဉာဏ်ကို ရင့်သန်စေတဲ့ အကောင်းဆုံးသော အထောက်အပံ့ တစ်ခု ဖြစ်နေတာပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ လူအများစုက စာဖတ်တဲ့ အခါမှာ အဲဒီ ဓမ္မ အနှစ်သာရကို မယူဘဲ၊ စာလုံးလေးတွေ လှတာ၊ ကာရန်လေးတွေ ညီတာ၊ ဇာတ်လမ်းလေး ကောင်းတာကိုပဲ သွားပြီး သာယာ တွယ်တာ နေတတ်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို သာယာနေရင်၊ သေခြင်းတရားကို မေ့လျော့နေရင်၊ 'မရဏ' ဟာ ကိုယ့်အတွက် ကြောက်စရာ အကောင်းဆုံး ရန်သူကြီး ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။ သေခြင်းတရားရဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုကို ပယ်သတ်ဖို့ ဆိုတာ စာအုပ်ဖတ်ရုံနဲ့ မရပါဘူး၊ အဲဒီ စာကပေးတဲ့ အသိကို ယူပြီး ခန္ဓာကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်မှသာ ရနိုင်တာပါ။ ကဲ... ဒါဆိုရင် စာပေတွေကို ဖတ်ရှု လေ့လာတဲ့ အခါမှာ ခန္ဓာကိုယ် ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေသလဲ ဆိုတာကို အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။

ငါတို့တွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တွေ့ကြုံနေရတာဟာ ဒွါရ (၆) ပါးနဲ့ အာရုံ (၆) ပါး တိုက်ခိုက်မှုတွေချည်းပါပဲ။ ဥပမာလေး တစ်ခုနဲ့ အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့က အင်းဝခေတ်က ရှင်သီလဝံသ ရေးခဲ့တဲ့ ပျို့စာအုပ်လေး တစ်အုပ်၊ ဒါမှမဟုတ် ရှေးဟောင်း ပေရွက်လေး တစ်ရွက်ကို မျက်စိနဲ့ လှမ်းကြည့်ပြီး ဖတ်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီအချိန်မှာ ပထမဆုံး အလုပ်လုပ်တာက ဘာလဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ မျက်လုံးထဲက အကြည်ဓာတ် (စက္ခုပသာဒ) လေးပါ။ အဲဒီ မျက်စိအကြည်ဓာတ် ဆိုတဲ့ 'ဒွါရ' (တံခါးပေါက်) ဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) အစုအဝေးကြီး ပါပဲ။ အပြင်က မြင်လိုက်ရတဲ့ စာအုပ်ပေါ်က အက္ခရာ စာလုံးလေးတွေရဲ့ အဆင်း၊ ပုံသဏ္ဌာန် (ရူပါရုံ) ဆိုတဲ့ 'အာရုံ' ကလည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) သက်သက်ပါပဲ။

အဲဒီ မျက်စိအကြည်ရုပ်နဲ့ စာလုံးတွေရဲ့ အဆင်းရုပ်တို့ အလင်းရောင်ရဲ့ အကူအညီနဲ့ ထိခိုက်မိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း 'အော်... စာလုံးတွေပါလား' ဆိုပြီး သိလိုက်တဲ့ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) လေးက ချက်ချင်း ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေးကတော့ ရုပ်မဟုတ်တော့ဘူး၊ 'ဝိညာဏက္ခန္ဓာ' ဆိုတဲ့ နာမ်တရား ဖြစ်သွားပါပြီ။

စတုတ္ထ အဆင့်မှာ၊ အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးခု ပေါင်းဆုံသွားတာကို အဘိဓမ္မာ သဘောအရ 'ဖဿ' (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ မီးခတ်ကျောက် နှစ်ခု ပွတ်တိုက်မိလို့ မီးပွင့်လေး ထွက်လာသလို၊ ရုပ်နဲ့ နာမ် ပွတ်တိုက်မိလို့ ဖဿ ဆိုတဲ့ သဘောတရားလေး ပေါ်လာတာပါ။

ပဉ္စမ အဆင့် အနေနဲ့၊ ဖဿ ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အဲဒီ စာလုံးတွေကို ဖတ်ပြီး အလွန် သာယာကြည်နူးတဲ့ ခံစားမှု၊ ဒါမှမဟုတ် သံဝေဂ ရသွားတဲ့ ခံစားမှု 'ဝေဒနာ' ဆိုတဲ့ 'ဝေဒနာက္ခန္ဓာ' (နာမ်တရား) က ဆက်ပေါ်လာပါတယ်။

ဆဋ္ဌမ အဆင့်မှာ၊ အဲဒီနောက် ချက်ချင်း ဆိုသလိုပဲ၊ ဒါဟာ ရှင်သီလဝံသ ရဲ့ စာပေပဲ၊ ဒီစကားလုံးက ဒီအဓိပ္ပာယ် ရတယ် လို့ အတိတ်က သင်ယူခဲ့ဖူးတဲ့ အမှတ်အသားတွေနဲ့ ချက်ချင်း ဘာသာပြန် မှတ်သားလိုက်တဲ့ 'သညာက္ခန္ဓာ' က အလုပ်လုပ်သွားပါတယ်။

သတ္တမ အဆင့်မှာတော့၊ အဲဒီ သညာကနေ တစ်ဆင့် 'ဒီစာပေလေး သိပ်ကောင်းတာပဲ၊ ငါ ဆက်ဖတ်ဦးမယ်' ဆိုပြီး တွေးတော ကြံစည်တဲ့ တပ်မက်မှု လောဘ၊ ဒါမှမဟုတ် 'သေခြင်းတရား ဆိုတာ ကြောက်စရာပါလား' လို့ တွေးတဲ့ 'သင်္ခါရက္ခန္ဓာ' တွေ တသီတတန်းကြီး ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းသွားလို့ ဒီလို စိတ်တွေ ဝင်လာတာပါ။ ဒါဟာ ခန္ဓာငါးပါး အလုပ်လုပ်သွားတဲ့ ယန္တရား အပြည့်အစုံ ပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ သေချာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း ကြည့်လိုက်ရင် ဘယ်နေရာမှာမှ 'ငါ' ဆိုတာ မပါပါဘူး။ 'ငါ ဖတ်နေတယ်၊ ငါ သံဝေဂ ရတယ်၊ ငါ စာတတ်တယ်' ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိပါဘူး။ မျက်စိအကြည်ရုပ်၊ စာလုံးရုပ်၊ မြင်သိစိတ်၊ ခံစားတဲ့ ဝေဒနာ၊ မှတ်သားတဲ့ သညာ၊ ပြုပြင်တဲ့ သင်္ခါရ... ဒီရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောတရား တွေပဲ စက်ရုံက စက်သွားတွေလို အဆင့်ဆင့် အလိုအလျောက် အလုပ်လုပ်သွားတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ငါတို့က သတိမကပ်နိုင်တဲ့အခါ 'ငါ ဖတ်နေတာ၊ ငါ ခံစားနေရတာ' ဆိုပြီး ရုပ်အဆင်းနဲ့ ကိုယ်နဲ့၊ ခံစားမှုနဲ့ ကိုယ်နဲ့ တစ်သားတည်း ပေါင်းစပ်လိုက်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးကို အကောင်အထည် အဖြစ်၊ ငါ သူတစ်ပါး အဖြစ် အခိုင်အမာ ယူလိုက်တာဟာ 'သက္ကာယဒိဋ္ဌိ' (အမှားအယွင်း အစွဲအလမ်း) ကြီး ဝင်ရောက်လာတာပါပဲ။

ဒီသက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီးကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။ မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာလိုပါပဲ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးလေးတွေ ဆွဲပြီး အရုပ်လေးတွေကို စာဖတ်နေသလို၊ ငိုနေသလို၊ ရယ်နေသလို လှုပ်ရှားပြတဲ့အခါ၊ ပွဲကြည့်ပရိသတ်က အဟုတ်ကြီး ထင်ပြီး လိုက်ခံစား နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကွယ်က ကြိုးတွေကို မြင်သွားတဲ့အခါ အစွဲ ပြုတ်သွားပါတယ်။

ထို့အတူပါပဲ၊ သတိပဋ္ဌာန် ရှုဉာဏ်နဲ့ သေချာ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ စာဖတ်လို့ သံဝေဂ ဖြစ်လာတဲ့ အချိန်မှာ ဘယ်လို မှတ်ရမလဲ။ 'ငါ ဖတ်တယ်၊ ငါ ခံစားရတယ်' လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ မျက်စိက မြင်ရင် 'မြင်တယ်... မြင်တယ်... ဝေဒနာ ပေါ်တယ်... သိတယ်... တွေးတဲ့စိတ် ပေါ်တယ်... သိတယ်' လို့ ဓာတ်သဘောသက်သက် အနေနဲ့သာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ကြည့်နိုင်ရင် 'အော်... မျက်စိနဲ့ စာလုံး တိုက်လို့ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတာပါလား၊ အဓိပ္ပာယ် ဆိုတာ သညာက မှတ်ပေးလို့ ပေါ်လာတဲ့ သင်္ခါရ နာမ်တရား သက်သက်ပါလား' လို့ ကွဲကွဲပြားပြား မြင်လာပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီး အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါတော့တယ်။

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဆက်ပြီး ရှုရပါဦးမယ်။ အဲဒီလို ပေါ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ်ကလေး၊ သံဝေဂ ဝေဒနာကလေးတွေဟာ အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသလား။ သေချာ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ စာအုပ်ကို ပိတ်လိုက်တာနဲ့ ဖြစ်ဖြစ်၊ အခြား အလုပ်တစ်ခုကို ပြောင်းလုပ်လိုက်တာနဲ့ ဖြစ်ဖြစ်၊ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေးလည်း ချက်ချင်း ပျောက်သွားတယ်၊ စောစောက ခံစားနေရတဲ့ စိတ်ကလေးလည်း တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျပြီး ချက်ချင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားတာပါပဲ။

ဒီလို ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ ရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတာပါလား ဆိုတဲ့ 'အနိစ္စ' သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်တာနဲ့၊ ဒီစာပေကြီးက ထာဝရ ခိုင်မြဲနေမှာပဲ လို့ ယူဆထားတဲ့ 'သဿတဒိဋ္ဌိ' ကြီး ကွာကျသွားပါတော့တယ်။ ပြင်ပက ပေရွက်တွေ စာအုပ်တွေ လည်း အချိန်တန်ရင် ဆွေးမြည့် ပြိုကျမှာပဲ၊ အဲဒီ စာကို ခံစားသိမြင်တဲ့ စိတ်ကလည်း စက္ကန့်မလပ် ပျက်စီးနေတာပါပဲ။ ဘာတစ်ခုမှ ထာဝရ မခိုင်မာပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က ထပ်မေးပြန်ရော၊ 'အရှင်ဘုရား... မြင်သိစိတ်လည်း ပျောက်သွားပြီ၊ ခံစားချက်လည်း ပျက်သွားပြီ ဆိုရင် ဘာမှ မရှိတော့ဘူးပေါ့။ အကုန်လုံး သုဉ်းသွားပြီပေါ့' လို့ အပြတ်ယူစရာ ရှိပါတယ်။ မဟုတ်ပါဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ မျက်စိက မြင်သိစိတ်လေး ပျက်သွားပေမယ့်၊ နားကနေ အသံ တစ်ခုခုကို ပြန်ကြားလိုက်တာနဲ့ ကြားသိစိတ် ဆိုတဲ့ စိတ်အသစ် တစ်ခုက ချက်ချင်း ဆိုသလို အစားထိုး ဝင်ရောက်လာပါတယ်။ တစ်ခုပျက်သွားတိုင်း နောက်တစ်ခုက အဆက်မပြတ် အစားထိုးနေတာပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရေစီးကြောင်းကြီး တစ်ခုလိုပါပဲ။ ရှေ့ရေက ထွက်သွားပေမယ့် နောက်ရေက အဆက်မပြတ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာတဲ့အတွက် ရေစီးကြောင်းကြီး အနေနဲ့ ဆက်ရှိနေသလိုပါပဲ။ စိတ်အစဉ်ဆိုတာလည်း အကြောင်းတရား ရှိနေသရွေ့ အကျိုးတရား အနေနဲ့ ဆက်တိုက် အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဆက်စပ်ပြီး အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘောတရားကို သေချာ သိမြင်သွားတဲ့ အခါမှာတော့၊ သေရင် ဘာမှ မဖြစ်တော့ဘူး၊ ပြတ်သွားပြီ လို့ အပြတ်ယူထားတဲ့ 'ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ' ဆိုတဲ့ အမှားကြီးလည်း လုံးဝ ကျွတ်ထွက်သွားပါတော့တယ်။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာပဲ ပေါ်လာပေါ်လာ၊ စာဖတ်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ခံစားတာပဲ ဖြစ်ဖြစ် 'ဒါဟာ ငါမဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်နာမ် သက်သက်ပဲ။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပဲ။ ပျက်ပြီးရင်လည်း အစားထိုးနေတာပဲ' ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ခန္ဓာအစဉ်တွေကို အမှန်အတိုင်း ရှုမှတ်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ပြုတ်ပြီး၊ သေခြင်းတရား (မရဏ) ရဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေကို ပယ်သတ်ကာ နိဗ္ဗာန်နဲ့ အနီးဆုံး အနေအထားကို ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ တိုက်တွန်း အလုပ်ပေးလိုက်ရပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီလို ဓမ္မသဘောတရားတွေကို နားလည်သွားပြီဆိုရင်၊ လက်တွေ့ဘဝမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာတွေကိုလည်း ဘယ်လို သတိပညာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းအောင် ဖြေရှင်းနိုင်သလဲ ဆိုတာကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ထပ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါသေးတယ်။

ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ရှေးဟောင်း စာပေတွေ၊ ပေစာတွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့ မော်ကွန်းတိုက် ဌာနကြီး ရှိပါတယ်။ တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်ကို အမြဲတမ်း အလှူငွေ ထည့်ဝင်နေတဲ့ ဒေါ်မြ ဆိုတဲ့ ဒကာမကြီး တစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ ဒေါ်မြ ဟာ အင်းဝခေတ်က ရှင်သီလဝံသ ရေးဖွဲ့ခဲ့တဲ့ အလွန် ရှားပါးတဲ့ ပေစာထုပ်ကြီး တစ်ခုကို ပြတိုက်ကို လာရောက် လှူဒါန်းထားသူ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီနေ့မှာ ဒေါ်မြ က မော်ကွန်းတိုက် တာဝန်ခံ မောင်သုတ ကို ခေါ်ပြီး ပြောပါတော့တယ်။ "မောင်သုတ... အန်တီ လှူထားတဲ့ ပေစာကြီးက အင်းဝခေတ် စကားလုံးတွေ ဆိုတော့ ဖတ်ရတာ အရမ်း ခက်တယ်။ လူငယ်တွေလည်း နားလည်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ပြီးတော့ ပေရွက်တွေကလည်း ဟောင်းနွမ်း ဆွေးမြည့်နေပြီ။ ဒါကြောင့် အဲဒီ ပေစာထဲက အကြောင်းအရာတွေကို ဒီခေတ် စကားလုံးတွေနဲ့ ပြောင်းပြီး အသစ် ပြန်ရေးလိုက်ပါ။ ပြီးရင် အဲဒီ ပေစာ အဟောင်းကြီးတွေကို လွှင့်ပစ်လိုက်တော့။ ဖတ်ရလွယ်တဲ့ အသစ်လေးတွေပဲ ပြခန်းမှာ ထားပါ" လို့ အမိန့်ပေးသလို လာပြောပါတယ်။

မောင်သုတ ဟာ ရှေးဟောင်း စာပေ သမိုင်းကို သေချာ သင်ယူထားသူ ဖြစ်ပါတယ်။ မူရင်း ပေစာကို ဖျက်ဆီးပစ်ရမယ် ဆိုတဲ့ စကားကို ကြားလိုက်ရတော့ သူ အရမ်း လန့်သွားတယ်။ ချက်ချင်းပဲ သူက ပြတိုက် တာဝန်ခံ ภัณฑာထိန်းချုပ် ဦးမြတ် ဆီကို ပြေးသွားပြီး အကျိုးအကြောင်း ပြောပြလိုက်ပါတယ်။ ဦးမြတ် က အဲဒီ ပြဿနာကို ကြားတာနဲ့၊ ပြတိုက်ရဲ့ မော်ကွန်းတိုက်ဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်ဆိုမှုနှင့် ပြုပြင်မွမ်းမံမှု တောင်းဆိုချက် မှတ်တမ်း (Template T248) ကို ထုတ်ယူလိုက်ပါတယ်။

ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ သမိုင်းဝင် စာပေ အမွေအနှစ်များ မူလရည်ရွယ်ချက် မပျက် ထိန်းသိမ်းရေး မူဝါဒ (Policy 21, Art 21.2) ကို သတိရလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒမှာ ရှေးဟောင်း စာပေများကို လေ့လာရ လွယ်ကူစေရန် ဘာသာပြန်ဆိုခွင့် ရှိသော်လည်း၊ မူရင်း စာပေ၏ သမိုင်းဝင် အထောက်အထားနှင့် ရုပ်ဝတ္ထု (Original Manuscript) ကို လုံးဝ (လုံးဝ) ဖျက်ဆီးခွင့်၊ စွန့်ပစ်ခွင့် မရှိ။ ဘာသာပြန် အသစ်ကို မူရင်းနှင့် သီးခြားခွဲ၍သာ ပြသရမည် လို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

ကဲ... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီနေရာမှာ ဇာတ်လမ်းလေးကို ခဏ ရပ်ပြီး ကိုယ်တိုင် ဝင်ရောက် စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ကိုယ်သာ ပြတိုက်မှူး ဦးမြတ် ရဲ့ နေရာမှာ ဆိုရင်၊ အလှူရှင် ဒေါ်မြ စိတ်တိုင်းကျ ဖြစ်အောင် ဒီပေစာ အဟောင်းကြီးကို လွှင့်ပစ်ပြီး အသစ်ပြန်ရေးခိုင်းမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဘယ်လို ဖြေရှင်းမလဲ။ အလှူရှင် စိတ်ဆိုးသွားရင် ပြတိုက် ရန်ပုံငွေ ထိခိုက်မယ် ဆိုတဲ့ ကြောက်စိတ် (ဘယာဂတိ) နဲ့ လိုက်လျောလိုက်မလား။ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး...

မှန်ပါတယ်။ လောကီ အမြင်နဲ့ ကြည့်ရင် အသစ်က ပိုဖတ်ရ လွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မအမြင်၊ သိပ္ပံအမြင်နဲ့ ကြည့်ရင် မူရင်းကို ဖျက်ဆီးတာဟာ သမိုင်းကို သတ်ဖြတ်တာပါပဲ။ ဒါနဲ့ ဦးမြတ် က ဒေါ်မြ ကို ဧည့်ခန်းကို ခေါ်သွားပြီး အေးအေးဆေးဆေး တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှင်းပြပါတယ်။

"ဒေါ်မြ... အန်တီ့ရဲ့ စေတနာ၊ လူငယ်တွေကို ဖတ်ရ လွယ်စေချင်တဲ့ စိတ်ကို ကျွန်တော် နားလည်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ T248 မှတ်တမ်း အရ ဒီစာတွေကို ခေတ်ပေါ် မြန်မာစာနဲ့ ဘာသာပြန်ပေးပါ့မယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြတိုက်ရဲ့ ဥပဒေ (Art 21.2) အရ ဒီမူရင်း ပေစာ အဟောင်းကြီးကိုတော့ လွှင့်ပစ်ခွင့် လုံးဝ မရှိပါဘူး။ Literary History (စာပေသမိုင်း) ပညာရပ် အရ၊ အဲဒီ ပေရွက်ပေါ်က မှေးမှိန်နေတဲ့ စာလုံးလေးတွေ၊ အကွေ့အကောက်လေးတွေ ကိုယ်တိုင်က အင်းဝခေတ်ရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ အဲဒီခေတ်က လူတွေရဲ့ သဒ္ဓါတရားကို သက်သေပြနေတဲ့ အဖိုးတန် အမွေအနှစ်တွေ ဖြစ်နေလို့ပါ" လို့ သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဥပဒေနဲ့ ရှင်းပြရုံနဲ့ မရပါဘူး။ ဓမ္မဆေးနဲ့ ထပ်တိုက်ရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဦးပဉ္ဇင်း ရောက်သွားပြီး ဒေါ်မြ ကို ဆုံးမရပါတယ်။ "ဒကာမကြီး ဒေါ်မြ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဒီပေစာ ထဲမှာ ရှင်သီလဝံသ က သေခြင်းတရား (မရဏ) အကြောင်းကို ရေးထားတာပါ။ အရာရာဟာ အိုမင်း ဆွေးမြည့်သွားမယ် ဆိုတဲ့ အနိစ္စ တရားကို ပြနေတာပါ။ ဒီပေရွက် ဟောင်းနွမ်းနေတာကိုက ဓမ္မကို လက်တွေ့ ဟောပြနေတာပဲ။

အကယ်၍ ဒကာမကြီးက အသစ်ဖြစ်ချင်တဲ့ လောဘ၊ ငါလှူထားတာ ငါလုပ်ချင်တာ လုပ်မယ် ဆိုတဲ့ အတ္တ နဲ့ မူရင်းကို ဖျက်ဆီးပစ်ရင်၊ ရှင်သီလဝံသ ပေးချင်တဲ့ 'အနိစ္စ' ဆိုတဲ့ သံဝေဂ တရားကြီး ပျောက်ကွယ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒကာမကြီး တကယ် ကုသိုလ်အရှိန် မြှင့်တင်ချင်ရင်၊ ဒီအဟောင်းကြီးကို သဘာဝ အတိုင်း လက်ခံပြီး၊ အသစ်နဲ့ အဟောင်း ယှဉ်တွဲ ပြသတာကို ခွင့်ပြုလိုက်ပါ" လို့ ဓမ္မနဲ့ ယှဉ်ပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

ဒီစကားကို ကြားမှ ဒေါ်မြ လည်း သတိဝင်လာတယ်။ "မှန်လှပါ ဘုရား။ တပည့်တော်မက အသစ်ဖြစ်ချင်တဲ့ လောဘ နဲ့၊ ငါပိုင်တယ် ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အတ္တတွေ ဖုံးလွှမ်းသွားလို့၊ တကယ့် သမိုင်းရဲ့ အနှစ်သာရကို ဖျက်ဆီးမိမလို ဖြစ်သွားပါတယ်။ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ အတိုင်းပဲ၊ မူလ ပေစာကို မပျက်စီးအောင် သေချာ ထိန်းသိမ်းပြီး၊ ဘာသာပြန် အသစ်လေးကို ဘေးမှာ ယှဉ်ပြပါတော့ ဘုရား" လို့ ဝန်ခံသွားပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီ ပြခန်းလေးမှာ မူလ ပေစာဟောင်းကြီး ရော၊ ခေတ်ပေါ် ဘာသာပြန် စာသားလေးရော ယှဉ်တွဲ ပြသလိုက်တဲ့ အတွက်၊ လူငယ်တွေလည်း နားလည်၊ သမိုင်း အထောက်အထားလည်း မပျက်စီးတဲ့ ငြိမ်းချမ်းသော အဖြေ တစ်ခုကို ရရှိသွားပါတော့တယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ကြစို့။ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးနဲ့တကွ လောကမှာ ရှိတဲ့ ပေစာတွေ၊ စာအုပ်တွေ၊ ရုပ်ဝတ္ထု မှန်သမျှဟာ အချိန်တန်ရင် ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲ အိုမင်း ဆွေးမြည့်ပြီး သေဆုံး (မရဏ) သွားရတဲ့ သဘောတရားတွေ ရှိနေတာဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'ဒုက္ခသစ္စာ' ပါပဲ။

အဲဒီလို ပျက်စီး အိုမင်းတတ်တဲ့ အရာတွေကို အမြဲတမ်း အသစ် ဖြစ်နေရမယ်၊ ငါပိုင်တယ် ဆိုပြီး ဒေါ်မြ ရဲ့ အစက စိတ်လိုမျိုး တပ်မက်နေတဲ့ အတ္တ၊ လောဘ၊ ကိလေသာ တွေက ဘာသစ္စာလဲ... 'သမုဒယသစ္စာ' ပါပဲ။ ဒီတဏှာလောဘ၊ သဘာဝတရားကို ဆန့်ကျင်မှု ကြောင့်ပဲ ဒုက္ခတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ အသစ် အသစ် ထပ်ဖြစ်နေရတာပါ။

ဒီလို ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကြီးကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်လာပြီး၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အသစ်ဖြစ်ချင်မှု၊ လောဘ၊ အတ္တ တွေကို စွန့်လွှတ်လိုက်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ပူလောင်မှုတွေ ငြိမ်းအေးသွားတဲ့ သဘောဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'နိရောဓသစ္စာ' ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက်၊ အပြင်ပန်း အလှအပတွေ၊ စာလုံးတွေ အပေါ် တွယ်တာ မနေဘဲ၊ မရဏ ရဲ့ သဘောကို လက်ခံပြီး ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်အောင် ရှုမှတ်ကာ၊ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောသက်သက်ပဲလို့ သိမြင်ပြီး ဒိဋ္ဌိသုံးပါး ဖြုတ်နေတဲ့ သတိပဋ္ဌာန် ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကြီးကတော့ လမ်းမှန်ဖြစ်တဲ့ 'မဂ္ဂသစ္စာ' ပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီမဂ္ဂသစ္စာ လမ်းစဉ်ကို လိုက်မှသာ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာကို ရောက်မှာ ပေါ်လွင်နေပါတယ် ဟုတ်လား။

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ အင်းဝခေတ်နှင့် စာပေ ဓမ္မဒေသနာတော် အတိုင်း မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်တွင် ကိန်းအောင်းနေသော အသစ်ဖြစ်ချင်မှု၊ ခန္ဓာကိုယ် အပေါ် တွယ်တာမှု သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲများကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် ဖြုတ်ခွာနိုင်ကြပါစေ၊ သေခြင်းတရား (မရဏ) ၏ သဘောတရားကို ထိုးထွင်း သိမြင်ကာ၊ ရှင်သီလဝံသ အစရှိသော ရှေးစာဆိုတော်ကြီးများ၏ ဓမ္မစာပေများမှ တစ်ဆင့် သံဝေဂဉာဏ်များ ရရှိပြီး၊ ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ဆုံးပတ်မှ စတင်၍ မိမိတို့၏ ဘဝတွင် ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ကုသိုလ်အရှိန်များကို အထွတ်အထိပ်သို့ မြှင့်တင်နိုင်ကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူသော အကျင့်ဖြင့် အမြန်ဆုံး မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.