Day: 055 | ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | တပ်မတော်သားများနှင့် ကံ | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော် | Military Ethics

 

Day: 055 | ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | တပ်မတော်သားများနှင့် ကံ | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော် | Military Ethics

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ အရဟတံ ဂုဏ်ရှင်၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ရှင်၊ လောကဝိဒူ ဂုဏ်ရှင်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏ ဘုရား။ ထို့အတူ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘ၊ ဆရာသမားဆိုတဲ့ အနန္တဂိုဏ်းဝင် ကျေးဇူးရှင်ကြီးများကိုလည်း ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ပူဇော်လိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ဆိုတဲ့ ဒီကနေ့ဟာ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်မှာ စာရေးဆရာများနေ့ လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အလွန် ထူးခြားတဲ့ အခါသမယ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့လို မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာယူဖို့ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ စာရေးဆရာကြီးတွေရဲ့ ကောင်းမြတ်တဲ့ စာပေတွေကို ဖတ်ရှုလေ့လာပြီး လောကီ လောကုတ္တရာ စာပေဗဟုသုတများ အစဉ်အမြဲ ကြွယ်ဝနိုင်ကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်နော်။ လောကမှာ စာပေဗဟုသုတ ဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အသိဉာဏ်ကို အလင်းရောင် ပေးနိုင်တဲ့ အကောင်းဆုံးသော လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ... တရားစကားတွေ မစတင်ခင်လေးမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့အားလုံး စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်သွားအောင်၊ ကြည်လင်သွားအောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံလေး တစ်ခုကို စိုက်ကြည့်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်တောင့်သက်သာလေး ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်၊ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အရင်ဆုံး သတိကပ်ထားလိုက်ပါ။ ပြီးရင် တိုက်ပွဲဝင်နေရတဲ့ စစ်သည်တော် တစ်ယောက်လိုပဲ၊ ငါတို့ရဲ့ ဘဝဟာလည်း အချိန်မရွေး သေမင်းရဲ့ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ အသိလေးကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းပြီး သတိထားကြည့်ပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... စစ်မြေပြင်မှာ ရှိနေတဲ့ စစ်သား တစ်ယောက်ဟာ ကျည်ဆန်တွေ၊ ဗုံးသံတွေ ကြားမှာ ကိုယ့်အသက် ဘယ်အချိန် သေမလဲ ဆိုတာ မသိနိုင်သလိုပဲ၊ ငါတို့တွေ အခု အေးအေးဆေးဆေး ထိုင်နေရတယ် ဆိုပေမယ့် ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ရောဂါဘေးတွေ၊ အပြင်က မတော်တဆမှုတွေ ဆိုတဲ့ သေမင်းရဲ့ လက်နက်တွေဟာ ငါတို့ကို အချိန်မရွေး ခြုံခို တိုက်ခိုက်နိုင်ပါတယ်။ ဒီဝင်လာတဲ့ လေလေး ပြန်မထွက်ရင် ဘဝဆိုတာ ဒီနေရာမှာတင် ပြီးဆုံးသွားတာပါပဲ။

ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ အချိန်မရွေး ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်၊ သေဆုံးခြင်း ဆိုတာ ငါတို့နဲ့ လက်တစ်ကမ်းမှာပဲ အမြဲ ရှိနေတယ် ဆိုတဲ့ 'မရဏနုဿတိ' ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးကို ခဏလောက် အာရုံပြုကာ၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ သံဝေဂရအောင်၊ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားအောင် ပွားများကြည့်ကြစို့နော်။

ဒီလို စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ၊ ခန္ဓာရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘော၊ သေခြင်းတရားရဲ့ အနီးကပ် ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ သဘောလေးကို နည်းနည်းလေး သိမြင်သွားပြီဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လေ့လာမယ့် အကြောင်းအရာလေးကို ဆက်ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့မှာ နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေကြတဲ့ တပ်မတော်သားတွေ၊ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ကျင့်ဝတ်နဲ့ ကံတရား အကြောင်းကို၊ ပိဋကတ်တော်လာ သဘောတရားတွေနဲ့ ချိန်ထိုးပြီးတော့၊ ယနေ့ခေတ် သိပ္ပံနဲ့ လူမှုရေး ပညာရပ်တွေက ဘယ်လို ရှုမြင်သလဲဆိုတာကို ဦးပဉ္ဇင်း အသေးစိတ် ဆွေးနွေး ဟောကြားသွားပါမယ်။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရပ်တွေမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... စစ်သားတွေ၊ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ လိုက်နာရမယ့် ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို လေ့လာတဲ့ ပညာရပ်ကို အင်္ဂလိပ်လို Military Ethics လို့ ခေါ်ပါတယ်။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ် ပညာရပ်ပေါ့နော်။ သာမန် လူတွေက ထင်ကြတယ်၊ စစ်သားဆိုတာ အထက်က အမိန့်ပေးရင် ရန်သူကို သတ်ဖို့ သက်သက်ပဲ လို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ်တော့ ခေတ်သစ် စစ်ပညာမှာ အဲဒီလို မဟုတ်ပါဘူး။ စစ်သားကောင်း တစ်ယောက်ဟာ လက်နက်ကို ကျွမ်းကျင်ရုံတင် မကဘဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာ ပစ်ရမယ်၊ ဘယ်အချိန်မှာ မပစ်ရဘူး ဆိုတဲ့ 'ကိုယ်ကျင့်တရား' (Moral Compass) အလွန် ခိုင်မာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေနဲ့ စိတ်ပညာရှင်တွေက စစ်မြေပြင်က ပြန်လာတဲ့ စစ်သားတွေကို သုတေသန လုပ်ကြည့်တဲ့ အခါမှာ 'Moral Injury' (ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ဒဏ်ရာ) ဆိုတဲ့ စိတ်ရောဂါ တစ်မျိုးကို သွားတွေ့ရပါတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုရင်၊ စစ်သား တစ်ယောက်ဟာ အမိန့်အရ ဖြစ်စေ၊ ဒေါသကြောင့် ဖြစ်စေ၊ အပြစ်မရှိတဲ့ အရပ်သားတွေကို သတ်ဖြတ်မိတဲ့ အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် မတရားတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ကျူးလွန်မိတဲ့ အခါ၊ သူ့ရဲ့ ရုပ်ခန္ဓာမှာ ဘာဒဏ်ရာမှ မရပေမယ့်၊ သူ့ရဲ့ စိတ်ဝိညာဉ် ထဲမှာတော့ တစ်သက်လုံး မပျောက်နိုင်တဲ့ လိပ်ပြာလန့်မှု၊ နောင်တရမှု ဆိုတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာ အကြီးကြီး ရသွားတာကို ခေါ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခေတ်သစ် စစ်ပညာမှာ ဂျီနီဗာ ကွန်ဗင်းရှင်း (Geneva Conventions) လိုမျိုး နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်းတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ စည်းမျဉ်းတွေက လက်နက်ချတဲ့ ရန်သူကို မသတ်ရဘူး၊ ဆေးရုံတွေကို မပစ်ရဘူး စသဖြင့် ကန့်သတ်ထားပါတယ်။ အဲဒီ ကန့်သတ်ချက်တွေကို ချိုးဖောက်တဲ့ စစ်သားဟာ စစ်ရာဇဝတ်ကောင် (War Criminal) ဖြစ်သွားတာပါပဲ။ ဒါကြောင့် တကယ့် စစ်သားကောင်း ဆိုတာ နိုင်ငံကို လက်နက်နဲ့ ကာကွယ်ရုံ သက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိရဲ့ နှလုံးသားထဲက ကိုယ်ကျင့်တရား (သီလ) ကိုပါ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် စောင့်ထိန်းနိုင်မှသာ စစ်သားကောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာရှိခြင်း ဆိုတာ ဂုဏ်သိက္ခာ တစ်ခုပါပဲ။

 'အရှင်ဘုရား... စစ်တိုက်တယ် ဆိုတာ သတ်ရ ဖြတ်ရတာပဲ၊ သီလက ဘယ်လိုလုပ် စောင့်ထိန်းလို့ ရမှာလဲ' လို့ မေးစရာ ရှိပါတယ်နော်။ အလွန် နက်နဲတဲ့ မေးခွန်းပါ။ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ စိတ်ထား အပေါ်မှာ အများကြီး မူတည်ပါတယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်လူမျိုး၊ ကိုယ့်သာသနာကို အကြမ်းဖက် လာမယ့် သူတွေကို တားဆီး ကာကွယ်တဲ့ နေရာမှာ၊ 'ဒေါသ' နဲ့ မုန်းတီးပြီး သတ်တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်လူတွေကို ကာကွယ်ချင်တဲ့ 'တာဝန်သိစိတ်၊ မေတ္တာစိတ်' ကို အခြေခံပြီး ခုခံ ကာကွယ်တာလား ဆိုတဲ့ အပေါ်မှာ ကံတရားက အကျိုးပေး ကွာခြားသွားပါတယ်။

ဒီသိပ္ပံနဲ့ စိတ်ပညာရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေကို သေချာ ကြည့်လိုက်ရင်၊ အပြင်ပန်းက တိုက်ပွဲထက် အတွင်းစိတ်က တိုက်ပွဲက ပိုပြီး အရေးကြီးတယ် ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒီသဘောတရားကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သံယုတ္တနိကာယ်နဲ့ ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်တွေမှာ အတိအကျ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ကဲ... ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်တွေနဲ့ ဆက်လက်ပြီး တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြရအောင်နော်။

သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဠာယတနဝဂ်၊ ဂါမဏိသံယုတ် မှာ 'ယောဓာဇီဝသုတ်' ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီသုတ်မှာ ယောဓာဇီဝ လို့ ခေါ်တဲ့ စစ်သူကြီး တစ်ယောက်ဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ထံကို ချဉ်းကပ်ပြီး မေးခွန်း တစ်ခု လာမေးပါတယ်။ "အရှင်ဘုရား... တပည့်တော်တို့ ရှေးဆရာအစဉ်အဆက် ပြောခဲ့တဲ့ စကား ရှိပါတယ်။ စစ်မြေပြင်မှာ ရန်သူကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ခိုက်ရင်း ကျဆုံးသွားတဲ့ စစ်သားဟာ သေလွန်တဲ့ အခါ သရဇိတ ဆိုတဲ့ နတ်ပြည်ကို ရောက်တယ် တဲ့။ အဲဒါ မှန်ပါသလား ဘုရား" လို့ လျှောက်ထားပါတယ်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်က အဲဒီ မေးခွန်းကို ချက်ချင်း မဖြေဘဲ နှစ်ခါ သုံးခါ တားမြစ်တော်မူပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်သူကြီးက အတင်း မေးတဲ့ အခါကျမှ ဘုရားရှင်က သစ္စာတရားကို အမှန်အတိုင်း ဟောတော်မူပါတယ်။ "ဒကာကြီး... စစ်မြေပြင်မှာ တိုက်ခိုက်နေတဲ့ စစ်သား တစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ 'ဒီရန်သူတွေကို သတ်မယ်၊ ဖြတ်မယ်၊ နှိပ်စက်မယ်၊ ဖျက်ဆီးမယ်' ဆိုတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ယုတ်မာတဲ့ စိတ် (ဒေါသ၊ ဗျာပါဒ) တွေ ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီလို ဒေါသစိတ် အပြည့်နဲ့ တိုက်ခိုက်နေတုန်းမှာ တစ်ဖက် ရန်သူက သူ့ကို သတ်လိုက်လို့ သေသွားရင်၊ အဲဒီ စစ်သားဟာ သရဇိတ နတ်ပြည်ကို မရောက်ဘူး။ 'သရဇိတ' အမည်ရှိတဲ့ ငရဲပြည် ကိုသာ လားရတယ်" လို့ အတိအကျ ဟောကြားတော်မူပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်ရဲ့ ပထမဆုံး ဂါထာမှာ "မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ" လို့ ဟောထားတဲ့ အတိုင်းပါပဲ။ ကံတရား ဆိုတာ ဝတ်ထားတဲ့ ယူနီဖောင်း အပေါ်မှာ မူတည်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ လုပ်ရပ်ကို ဦးဆောင်နေတဲ့ 'စိတ်' (စေတနာ) အပေါ်မှာသာ မူတည်ပါတယ်။ အကယ်၍ စစ်သား တစ်ယောက်ဟာ ဒေါသ၊ အမုန်းတရား တွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပြီး ရန်သူကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်မယ် ဆိုရင် အဲဒါဟာ အကုသိုလ် ကံ အစစ် ဖြစ်ပြီး၊ အပါယ်ငရဲကို သွားရမယ့် လမ်းစဉ်ပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ တပ်မတော်သားကောင်း၊ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းကောင်း တစ်ယောက် အနေနဲ့၊ မိမိရဲ့ တိုင်းပြည်၊ မိမိရဲ့ နိုင်ငံသားတွေကို ဘေးအန္တရာယ်ကနေ ကာကွယ်မယ် ဆိုတဲ့ တာဝန်သိစိတ် (Duty)၊ အပြစ်မဲ့ ပြည်သူတွေကို သနားတဲ့ ကရုဏာစိတ် နဲ့ ခုခံ ကာကွယ်ရင်း အသက်ပေးသွားရတယ် ဆိုရင်တော့၊ သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဒေါသ မရှိတဲ့ အတွက် ငရဲကို မလားနိုင်ပါဘူး။ ဒါဟာ ခေတ်သစ် Military Ethics က ပြောတဲ့ သီလစောင့်ထိန်းတဲ့ စစ်သားကောင်းရဲ့ သဘောတရား နဲ့ တထပ်တည်း ကျနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

 ပုဒ်ရေ (၁၉၈) မှာ ကိလေသာတွေကို ပယ်သတ်ခြင်း (ပယ်ခြင်း) ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ ပြင်ပက ရန်သူကို လက်နက်နဲ့ ပယ်သတ်ဖို့ ကြိုးစားနေရုံနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး မရနိုင်ပါဘူး။ မိမိရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'ငါ၊ သူတစ်ပါး' ဆိုတဲ့ ခွဲခြားမှု၊ 'သူ့ကို သတ်မှ ငါ အသက်ရှင်မယ်' ဆိုတဲ့ ဒေါသနဲ့ အတ္တ ကိလေသာတွေကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ပယ်သတ်နိုင်မှသာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... ဒါဆိုရင် ရန်သူကို ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အခါ၊ အန္တရာယ်နဲ့ ကြုံရတဲ့ အခါမှာ ခန္ဓာကိုယ် ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေသလဲ ဆိုတာကို အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။

ဒီနေရာမှာ ပရိသတ်ဘဝ နမူနာ ဇာတ်လမ်း ပြောနည်း နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ပြောရရင်၊ သူတော်ကောင်းတို့ ကိုယ်တိုင်၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ရဲ့ သားသမီး တစ်ယောက်ယောက်ဟာ ကိုယ့်အိမ်ကို လာပြီး ရန်ရှာတဲ့ သူခိုး ဓားပြကို ရင်ဆိုင်ရတယ် ဆိုပါစို့။ ငါတို့တွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တွေ့ကြုံနေရတာဟာ ဒွါရ (၆) ပါးနဲ့ အာရုံ (၆) ပါး တိုက်ခိုက်မှုတွေချည်းပါပဲ။ အဲဒီ ရန်သူက ကိုယ့်ကို ရန်ပြုဖို့ လက်နက်နဲ့ ဝင်လာတာကို မျက်စိနဲ့ လှမ်းမြင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီအချိန်မှာ ပထမဆုံး အလုပ်လုပ်တာက ဘာလဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ မျက်လုံးထဲက အကြည်ဓာတ် (စက္ခုပသာဒ) လေးပါ။ အဲဒီ မျက်စိအကြည်ဓာတ် ဆိုတဲ့ 'ဒွါရ' (တံခါးပေါက်) ဟာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) အစုအဝေးကြီး ပါပဲ။ အပြင်က ဝင်လာတဲ့ ရန်သူရဲ့ ရုပ်အဆင်း၊ လက်နက်ရဲ့ ပုံသဏ္ဌာန် (ရူပါရုံ) ဆိုတဲ့ 'အာရုံ' ကလည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ 'ရူပက္ခန္ဓာ' (ရုပ်တရား) သက်သက်ပါပဲ။

အဲဒီ မျက်စိအကြည်ရုပ်နဲ့ ရန်သူရဲ့ အဆင်းရုပ်တို့ အလင်းရောင်ရဲ့ အကူအညီနဲ့ ထိခိုက်မိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း 'အော်... မြင်တယ်' ဆိုပြီး သိလိုက်တဲ့ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) လေးက ချက်ချင်း ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ မြင်သိစိတ်ကလေးကတော့ ရုပ်မဟုတ်တော့ဘူး၊ 'ဝိညာဏက္ခန္ဓာ' ဆိုတဲ့ နာမ်တရား ဖြစ်သွားပါပြီ။

စတုတ္ထ အဆင့်မှာ၊ အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးခု ပေါင်းဆုံသွားတာကို အဘိဓမ္မာ သဘောအရ 'ဖဿ' (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ မီးခတ်ကျောက် နှစ်ခု ပွတ်တိုက်မိလို့ မီးပွင့်လေး ထွက်လာသလို၊ ရုပ်နဲ့ နာမ် ပွတ်တိုက်မိလို့ ဖဿ ဆိုတဲ့ သဘောတရားလေး ပေါ်လာတာပါ။

ပဉ္စမ အဆင့် အနေနဲ့၊ ဖဿ ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အဲဒီ ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ မြင်ကွင်းကို ကြည့်ပြီး အလွန် ကြောက်ရွံ့ တုန်လှုပ်တဲ့၊ မနှစ်မြို့တဲ့ ခံစားမှု 'ဒေါမနဿ ဝေဒနာ' ဆိုတဲ့ 'ဝေဒနာက္ခန္ဓာ' (နာမ်တရား) က ဆက်ပေါ်လာပါတယ်။

ဆဋ္ဌမ အဆင့်မှာ၊ အဲဒီနောက် ချက်ချင်း ဆိုသလိုပဲ၊ ဒါဟာ ရန်သူပဲ၊ သူက ငါ့ကို သတ်တော့မယ် လို့ အတိတ်က သင်ယူခဲ့ဖူးတဲ့ အမှတ်အသားတွေနဲ့ ချက်ချင်း ခွဲခြား မှတ်သားလိုက်တဲ့ 'သညာက္ခန္ဓာ' က အလုပ်လုပ်သွားပါတယ်။

သတ္တမ အဆင့်မှာတော့၊ အဲဒီ သညာကနေ တစ်ဆင့် 'ဒီကောင် ငါ့ကို မသတ်ခင်၊ သူ့ကို ငါ အရင် သတ်ရမယ်' ဆိုပြီး တွေးတော ကြံစည်တဲ့ ဒေါသ၊ လက်စားချေချင်တဲ့ စိတ်၊ အကြောက်တရား ဆိုတဲ့ 'သင်္ခါရက္ခန္ဓာ' တွေ တသီတတန်းကြီး ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဲဒီ သင်္ခါရရဲ့ တွန်းအားကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် (ကာယကံ) က လက်နက်ကို ဆွဲယူပြီး ပြန်လည် တိုက်ခိုက်ဖို့ အလိုအလျောက် ပြင်ဆင်ပါတော့တယ်။ အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းသွားလို့ ဒီလို စိတ်တွေ ဝင်လာတာပါ။ ဒါဟာ ခန္ဓာငါးပါး အလုပ်လုပ်သွားတဲ့ ယန္တရား အပြည့်အစုံ ပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ သေချာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း ကြည့်လိုက်ရင် ဘယ်နေရာမှာမှ 'ငါ' ဆိုတာ မပါပါဘူး။ 'ငါ တိုက်ခိုက်မယ်၊ ငါ့ကို လာသတ်တယ်' ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိပါဘူး။ မျက်စိအကြည်ရုပ်၊ အဆင်းရုပ်၊ မြင်သိစိတ်၊ ခံစားတဲ့ ဝေဒနာ၊ မှတ်သားတဲ့ သညာ၊ ပြုပြင်တဲ့ သင်္ခါရ... ဒီရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောတရား တွေပဲ စက်ရုံက စက်သွားတွေလို အဆင့်ဆင့် အလိုအလျောက် အလုပ်လုပ်သွားတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ငါတို့က သတိမကပ်နိုင်တဲ့အခါ 'သူက ရန်သူ၊ ငါက ကာကွယ်သူ' ဆိုပြီး ရုပ်အဆင်းနဲ့ ကိုယ်နဲ့၊ ဒေါသစိတ်နဲ့ ကိုယ်နဲ့ တစ်သားတည်း ပေါင်းစပ်လိုက်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးကို အကောင်အထည် အဖြစ်၊ ငါ သူတစ်ပါး အဖြစ် အခိုင်အမာ ယူလိုက်တာဟာ 'သက္ကာယဒိဋ္ဌိ' (အမှားအယွင်း အစွဲအလမ်း) ကြီး ဝင်ရောက်လာတာပါပဲ။ အဲဒီ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲကြောင့်ပဲ ဒေါသနဲ့ ပြန်လည် သတ်ဖြတ်ပြီး ငရဲကို လားရတာပါ။

ဒီသက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီးကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။ မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာလိုပါပဲ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးလေးတွေ ဆွဲပြီး အရုပ်လေးတွေကို ဓားပြ တိုက်နေသလို၊ ရန်ဖြစ်နေသလို လှုပ်ရှားပြတဲ့အခါ၊ ပွဲကြည့်ပရိသတ်က အဟုတ်ကြီး ထင်ပြီး ကြောက်လန့်နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကွယ်က ကြိုးတွေကို မြင်သွားတဲ့အခါ၊ 'အော်... ဒါ သစ်သားရုပ်လေးတွေ ပါလား' ဆိုတဲ့ အစွဲ ပြုတ်သွားပါတယ်။

ထို့အတူပါပဲ၊ သတိပဋ္ဌာန် ရှုဉာဏ်နဲ့ သေချာ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ ရန်သူကို မြင်လို့ ဒေါသစိတ်၊ ကြောက်စိတ် ပေါ်လာတဲ့ အချိန်မှာ ဘယ်လို မှတ်ရမလဲ။ 'ငါ့ကို သတ်တော့မယ်၊ ငါ ပြန်သတ်မယ်' လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ မျက်စိက မြင်ရင် 'မြင်တယ်... မြင်တယ်... ကြောက်စိတ် ပေါ်တယ်... သိတယ်... ဒေါသ ပေါ်တယ်... သိတယ်' လို့ ဓာတ်သဘောသက်သက် အနေနဲ့သာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ကြည့်နိုင်ရင် 'အော်... မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်လို့ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတာပါလား၊ ရန်သူ ဆိုတာ သညာက မှတ်ပေးလို့ ပေါ်လာတဲ့ ပညတ် အခွံကြီးပါလား၊ အားလုံးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်နာမ် သက်သက်ပါလား' လို့ ကွဲကွဲပြားပြား မြင်လာပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီး အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါတော့တယ်။

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဆက်ပြီး ရှုရပါဦးမယ်။ အဲဒီလို ပေါ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ်ကလေး၊ ကြောက်ရွံ့တဲ့ ဒေါသ ဝေဒနာကလေးတွေဟာ အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသလား။ သေချာ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ ကိုယ်က သတိ (Sati) ကို လက်ကိုင်ထားပြီး စောင့်ကြည့်နေတာနဲ့ အမျှ၊ အဲဒီ ဒေါသစိတ်ကြီးဟာ ထပ်ပြီး မပွားလာတော့ဘဲ၊ တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျပြီး ချက်ချင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားတာကို တွေ့ရပါမယ်။ ဒေါသ မပါဘဲနဲ့လည်း တာဝန်သိစိတ်နဲ့ မိမိကိုယ်ကို ခုခံ ကာကွယ်လို့ ရပါတယ်။

ဒီလို ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ ရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတာပါလား ဆိုတဲ့ 'အနိစ္စ' သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်တာနဲ့၊ ဒီအမုန်းတရားကြီးက၊ ဒီအကြောက်တရားကြီးက ငါ့ကို အမြဲတမ်း လွှမ်းမိုးထားတာပဲ လို့ ယူဆထားတဲ့ 'သဿတဒိဋ္ဌိ' ကြီး ကွာကျသွားပါတော့တယ်။ ရန်သူရဲ့ ရုပ်အဆင်းလည်း မမြဲပါဘူး၊ အဲဒီ အပေါ်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ဒေါသစိတ်လည်း စက္ကန့်မလပ် ပျက်စီးနေတာပါပဲ။ ဘာတစ်ခုမှ ထာဝရ မခိုင်မာပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က ထပ်မေးပြန်ရော၊ 'အရှင်ဘုရား... မြင်သိစိတ်လည်း ပျောက်သွားပြီ၊ ဒေါသစိတ်လည်း ပျက်သွားပြီ ဆိုရင် ဘာမှ မရှိတော့ဘူးပေါ့။ အကုန်လုံး သုဉ်းသွားပြီပေါ့' လို့ အပြတ်ယူစရာ ရှိပါတယ်။ မဟုတ်ပါဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒေါသစိတ်လေး ပျက်သွားပေမယ့်၊ ငါတို့က အဲဒီနေရာမှာ သတိနဲ့ 'တာဝန်သိစိတ်၊ ဉာဏ်ပညာ' ဆိုတဲ့ စိတ်အသစ် တစ်ခုကို အစားထိုးလိုက်ရင်၊ အဲဒီ ကုသိုလ်စိတ်က ချက်ချင်း ဆိုသလို အစားထိုး ဝင်ရောက်လာပါတယ်။ တစ်ခုပျက်သွားတိုင်း နောက်တစ်ခုက အဆက်မပြတ် အစားထိုးနေတာပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရေစီးကြောင်းကြီး တစ်ခုလိုပါပဲ။ ရှေ့ရေက ထွက်သွားပေမယ့် နောက်ရေက အဆက်မပြတ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာတဲ့အတွက် ရေစီးကြောင်းကြီး အနေနဲ့ ဆက်ရှိနေသလိုပါပဲ။ စိတ်အစဉ်ဆိုတာလည်း အကြောင်းတရား ရှိနေသရွေ့ အကျိုးတရား အနေနဲ့ ဆက်တိုက် အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဆက်စပ်ပြီး အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘောတရားကို သေချာ သိမြင်သွားတဲ့ အခါမှာတော့၊ သေရင် ဘာမှ မဖြစ်တော့ဘူး၊ ပြတ်သွားပြီ လို့ အပြတ်ယူထားတဲ့ 'ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ' ဆိုတဲ့ အမှားကြီးလည်း လုံးဝ ကျွတ်ထွက်သွားပါတော့တယ်။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘာပဲ ပေါ်လာပေါ်လာ၊ အန္တရာယ်ကို မြင်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဒေါသစိတ် ပေါ်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ် 'ဒါဟာ ငါမဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်နာမ် သက်သက်ပဲ။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပဲ။ ပျက်ပြီးရင်လည်း အစားထိုးနေတာပဲ' ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ခန္ဓာအစဉ်တွေကို အမှန်အတိုင်း ရှုမှတ်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ပြုတ်ပြီး၊ ကိလေသာ အမုန်းတရားတွေကို ပယ်သတ်ကာ နိဗ္ဗာန်နဲ့ အနီးဆုံး အနေအထားကို ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ တိုက်တွန်း အလုပ်ပေးလိုက်ရပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီလို ဓမ္မသဘောတရားတွေကို နားလည်သွားပြီဆိုရင်၊ လက်တွေ့ဘဝမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာတွေကိုလည်း ဘယ်လို သတိပညာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းအောင် ဖြေရှင်းနိုင်သလဲ ဆိုတာကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ထပ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါသေးတယ်။

ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော် မွေတော်တွေကို လုံခြုံရေး ယူပေးရတဲ့ အဖွဲ့ ရှိပါတယ်။ အဲဒီအဖွဲ့မှာ တပ်မတော်ကနေ အငြိမ်းစား ယူလာတဲ့ ဘိုဘို ဆိုတဲ့ လုံခြုံရေး အရာရှိ တစ်ယောက် ရှိတယ်။ ဘိုဘို ဟာ စစ်သားဟောင်း ပီပီ အရမ်း စည်းကမ်းကြီးတယ်၊ သတ္တိလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာ တစ်ခုခု ဖြစ်လာရင် အင်အားသုံးပြီး ဖြေရှင်းချင်တဲ့ အလေ့အကျင့် (အာစိဏ္ဏကံ) လေးတော့ ရှိတယ်။

တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်ကို အရက်မူးနေတဲ့ လူရမ်းကား တစ်စု ရောက်လာပါတယ်။ အဲဒီ လူရမ်းကားတွေက ပြခန်းထဲကို အတင်း ဝင်ဖို့ ကြိုးစားပြီး၊ ပြခန်းရဲ့ မှန်တံခါးတွေကို ထုရိုက် ခြိမ်းခြောက် ပါတော့တယ်။ လုံခြုံရေး အရာရှိ ဘိုဘို က အဲဒါကို မြင်တော့ ချက်ချင်းပဲ ဒေါသတွေ ထွက်လာတယ်။ သူ့ရဲ့ ဦးနှောက်ထဲက 'ရန်သူကို ချေမှုန်းရမယ်' ဆိုတဲ့ စစ်မြေပြင်က အသိတွေ ပြန်ဝင်လာပြီး၊ သူ့လက်ထဲက နံပါတ်တုတ်ကို ဆွဲထုတ်ကာ အဲဒီ လူရမ်းကားတွေကို အသေအကြေ ရိုက်နှက်ပြီး ပြဿနာ ဖြေရှင်းဖို့ ပြေးသွားပါတော့တယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက် တာဝန်ခံ ภัณฑာထိန်းချုပ် ဦးမြတ် ရောက်လာပါတယ်။ ဦးမြတ်က ဘိုဘို ကို ချက်ချင်း လှမ်းဟန့်တားလိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုနှင့် နှောင့်ယှက်မှု အစီရင်ခံစာ (Template T241 - Threat / Harassment Report) နဲ့ ပြတိုက်ရဲ့ လုံခြုံရေး မူဝါဒ (Policy 13, Art 13.3) ကို သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီ မူဝါဒမှာ ပြတိုက်၏ ဓာတ်တော်များနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များကို ကာကွယ်ရာတွင် 'De-escalation' (အခြေအနေကို လျှော့ချ ငြိမ်းချမ်းစေခြင်း) နည်းလမ်းကို ဦးစွာ အသုံးပြုရမည်၊ မလိုအပ်ဘဲ အကြမ်းဖက်ခြင်း၊ အင်အားသုံး၍ ထိခိုက် နာကျင်စေခြင်း (Unnecessary Harm) ကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရမည် လို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ စစ်သားကောင်း ဆိုတာ နိုင်ငံကို ကာကွယ်ရုံမက သီလကိုပါ စောင့်ထိန်းရမယ် ဆိုတဲ့ သဘောတရား ပါပဲ။

ဒါနဲ့ ဦးမြတ်က ဘိုဘို ကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှင်းပြပါတယ်။ "ကိုဘိုဘို... ခင်ဗျားရဲ့ ပြတိုက်ကို ကာကွယ်ချင်တဲ့ စိတ်ကို ကျွန်တော် လေးစားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခု ခင်ဗျား လုပ်မယ့် အလုပ်က ဒေါသနဲ့ အမုန်းတရားကို အခြေခံနေတယ်။ ခင်ဗျား သွားရိုက်လိုက်လို့ အဲဒီ လူတွေ သွေးထွက်သံယို ဖြစ်သွားရင်၊ သူတို့က တရားခံ ဖြစ်ပေမယ့် ခင်ဗျားလည်း အကုသိုလ် ကံတွေ ရသွားသလို၊ ပြတိုက်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဂုဏ်သိက္ခာလည်း ကျဆင်းသွားပါလိမ့်မယ်" လို့ ဥပဒေနဲ့ အညီ ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဥပဒေနဲ့ ရှင်းပြရုံနဲ့ စစ်သားဟောင်း တစ်ယောက်ရဲ့ ဒေါသက ချက်ချင်း ပြေသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဓမ္မဆေးနဲ့ ထပ်ပြီး တိုက်ကျွေးရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဦးပဉ္ဇင်း ရောက်သွားပြီး ကိုဘိုဘို ကို ဘုရားရှင်ရဲ့ ယောဓာဇီဝသုတ် ပါဠိတော်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

"ဒကာကြီး ဘိုဘို... သေချာ စဉ်းစားကြည့်စမ်းပါ။ ဒကာကြီးက ဓာတ်တော်ကို ကာကွယ်တယ် ဆိုပေမယ့်၊ ဒကာကြီးရဲ့ ရင်ထဲမှာ 'သီလ' ဆိုတဲ့ အဖိုးတန်ဆုံး အရာကိုတော့ မကာကွယ်နိုင်ဘဲ ပျက်စီးခံနေရပြီ။ ဘုရားရှင် ဟောထားတဲ့ အတိုင်းပဲ၊ ဒေါသနဲ့ ရန်သူကို သတ်ရင် ငရဲကို သွားရမှာပဲ။ တကယ့် သတ္တိ ဆိုတာ လက်နက်ကိုင်ပြီး ရိုက်ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်ရဲ့ ပူလောင်နေတဲ့ ဒေါသစိတ်ကို နိုင်အောင် ထိန်းချုပ်နိုင်တာကမှ အစစ်အမှန် သတ္တိပါ။ ဒီလူတွေကို ရိုက်နှက်မယ့် အစား၊ T241 မှတ်တမ်းကို သုံးပြီး ရဲကို အကြောင်းကြားတာ၊ ဒါမှမဟုတ် တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ သတိပေးပြီး အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်တာကသာ စစ်သားကောင်း တစ်ယောက်ရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ ဖြစ်ပါတယ်" လို့ ဓမ္မနဲ့ Military Ethics ကို ယှဉ်တွဲပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

ဒီစကားလည်း ကြားရော၊ ကိုဘိုဘို ဟာ ချက်ချင်းပဲ သတိဝင်သွားတယ်။ "မှန်လှပါ ဘုရား။ တပည့်တော်က ဓာတ်တော်ကို ကာကွယ်မယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့၊ ကိုယ့်ရဲ့ သီလကို ဖျက်ဆီးမယ့် ဒေါသ ကိလေသာတွေကို အလိုလိုက်မိမလို ဖြစ်သွားပါတယ်။ တပည့်တော်ရဲ့ နံပါတ်တုတ်ကို ချထားပြီး၊ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ အတိုင်း ငြိမ်းချမ်းစွာပဲ ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းပါတော့မယ်" လို့ ဝန်ခံသွားပါတော့တယ်။

နောက်ဆုံးမှာတော့ ကိုဘိုဘို ဟာ ဒေါသကို ဖယ်ရှားပြီး၊ တည်ငြိမ်တဲ့ အသံနဲ့ အဲဒီ လူရမ်းကားတွေကို သတိပေး ဟန့်တားလိုက်တဲ့ အခါ၊ အဲဒီလူတွေလည်း အရှိန်ကျသွားပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့က လာရောက် ဖမ်းဆီးတဲ့ အထိ အသာတကြည်ပဲ အဖမ်းခံသွားကြပါတော့တယ်။ ဒါဟာ အကြမ်းဖက်ချင်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကို ဓမ္မအသိ၊ သီလ အသိနဲ့ ထိန်းချုပ်ပြီး ပြဿနာကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းလိုက်တဲ့ အဖြေ တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ကြစို့။ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးနဲ့တကွ လောကမှာ ရင်ဆိုင်ရတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ ရန်သူတွေ ဆိုတာ အချိန်တန်ရင် ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲ ပျောက်ကွယ်သွားရတဲ့ သဘောတရားတွေ ရှိနေတာဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'ဒုက္ခသစ္စာ' ပါပဲ။

အဲဒီလို ပျောက်ကွယ်သွားမယ့် အရာတွေ အပေါ်မှာ ငါက အနိုင်ယူရမယ်၊ သူတို့ကို သတ်ရမယ် ဆိုပြီး ကိုဘိုဘို ရဲ့ အစက စိတ်လိုမျိုး တပ်မက် ပြစ်မှားနေတဲ့ အတ္တ၊ ဒေါသ၊ ကိလေသာတွေက ဘာသစ္စာလဲ... 'သမုဒယသစ္စာ' ပါပဲ။ ဒီတဏှာလောဘ၊ ဒေါသ တွေကြောင့်ပဲ သံသရာမှာ ငရဲ ဒုက္ခတွေ အသစ် အသစ် ထပ်ဖြစ်နေရတာပါ။

ဒီလို ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကြီးကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်လာပြီး၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒေါသ၊ လောဘ၊ အတ္တ နဲ့ အကြမ်းဖက်လိုစိတ် တွေကို စွန့်လွှတ်လိုက်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ပူလောင်မှုတွေ ငြိမ်းအေးသွားတဲ့ သဘောဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'နိရောဓသစ္စာ' ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက်၊ ရန်သူတွေ အပေါ် တွယ်တာ၊ ဒေါသထွက် မနေဘဲ၊ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်အောင် ရှုမှတ်ပြီး၊ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောသက်သက်ပဲလို့ သိမြင်ကာ ဒိဋ္ဌိသုံးပါး ဖြုတ်နေတဲ့ သတိပဋ္ဌာန် ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကြီးကတော့ လမ်းမှန်ဖြစ်တဲ့ 'မဂ္ဂသစ္စာ' ပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီမဂ္ဂသစ္စာ လမ်းစဉ်ကို လိုက်မှသာ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာကို ရောက်မှာ ပေါ်လွင်နေပါတယ် ဟုတ်လား။

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တပ်မတော်သားများနှင့် ကံ ဓမ္မဒေသနာတော် အတိုင်း မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်တွင် ကိန်းအောင်းနေသော အကြမ်းဖက်လိုမှု၊ ဒေါသ အစွဲများကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် ဖြုတ်ခွာနိုင်ကြပါစေ၊ စစ်သားကောင်း တစ်ယောက်ကဲ့သို့ မိမိ၏ တိုင်းပြည်၊ လူမျိုး၊ သာသနာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရုံသာမက၊ မိမိ၏ အဖိုးတန်ဆုံး ဖြစ်သော သီလတရားကိုပါ အစဉ်အမြဲ စောင့်ထိန်းနိုင်ကြပြီး၊ စာရေးဆရာများနေ့တွင် ကောင်းမြတ်သော စာပေဗဟုသုတများ ကြွယ်ဝကာ လောကီ လောကုတ္တရာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရရှိကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူသော အကျင့်ဖြင့် အမြန်ဆုံး မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.