Day: 363 | ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ | ၂၀၂၃ နှစ်ချုပ် (၄) - သင်္ခါရနှင့် ကံတရားကို စာရင်းစစ်ခြင်း (Action Audit) | သံယုတ္တနိကာယ်၊ ခန္ဓဝဂ်၊ သင်္ခါရ | Action Audit
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း (၂) ရက် (လပြည့်ကျော် ၂ ရက်)၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၉) ရက်၊ သောကြာနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါသမယမှာ တရားနာရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး... ၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်တာကာလအတွင်း မိမိတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သမျှသော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့ကို ပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်ကြပါစေ၊ ပြုလုပ်မှု (Action) တိုင်းသည် အကျိုးပေးမည့် စွမ်းအင် (Potential Energy) အဖြစ် ကျန်ရစ်ကြောင်းကို သိမြင်၍ မကောင်းမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ကာ ကောင်းမှုများကိုသာ ပြုလုပ်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "Year End Review" (နှစ်ချုပ် သုံးသပ်ခြင်း) ခရီးစဉ်ကြီး ပြီးဆုံးဖို့ နီးကပ်လာပါပြီ။
ပထမရက်မှာ "Material Audit" (ရုပ်ခန္ဓာ စာရင်းစစ်) လုပ်ခဲ့တယ်။ (ရုပ်တွေ အိုမင်းပျက်စီးသွားတာကို တွေ့ခဲ့ရတယ်)။
ဒုတိယရက်မှာ "Emotional Audit" (ခံစားမှု စာရင်းစစ်) လုပ်ခဲ့တယ်။ (ဝေဒနာတွေဟာ ဧည့်သည်လို လာပြီး ပြန်သွားတာကို တွေ့ခဲ့ရတယ်)။
တတိယရက်မှာ "Memory Audit" (မှတ်ဉာဏ် စာရင်းစစ်) လုပ်ခဲ့တယ်။ (သညာတွေဟာ တံလျှပ်လို လှည့်စားတတ်တာကို တွေ့ခဲ့ရတယ်)။
ဒီနေ့ စတုတ္ထရက်မှာတော့ ခန္ဓာငါးပါးထဲမှာ အရေးအကြီးဆုံး၊ အကြွင်းအကျန် အများဆုံးနဲ့ ဘဝသံသရာကို ပုံဖော်ပေးတဲ့ "သင်္ခါရ" (Sankhara - Volitional Formations) ကို စာရင်းစစ်ဆေးကြပါမယ်။ ဒါကို ခေတ်သစ်စကားနဲ့ "Action Audit" (ပြုမူဆောင်ရွက်ချက် စာရင်းစစ်) လို့ ခေါ်နိုင်ပါတယ်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ "Asset" (ပိုင်ဆိုင်မှု) တွေ ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်။ "Cash flow" (ငွေစီးဆင်းမှု) တွေ ပြောင်းလဲနိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ "Decisions" (ဆုံးဖြတ်ချက်) တွေနဲ့ "Transactions" (အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်မှု) တွေကတော့ ကုမ္ပဏီရဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်း (History) အဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။
ထို့အတူပါပဲ... ၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်တာလုံး သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်) က ပျက်စီးသွားပြီ။ ခံစားချက် (ဝေဒနာ) တွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီ။ မှတ်ဉာဏ် (သညာ) တွေ မှေးမှိန်သွားပြီ။
ဒါပေမဲ့... "ကံ" (Kamma) ကတော့ မပျက်စီးပါဘူး။ သူတော်ကောင်းတို့ လုပ်ခဲ့တဲ့ အကောင်းအဆိုး လုပ်ရပ်တွေဟာ "စွမ်းအင်အဖြစ်" (As Energy) သိုလှောင်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ အဲဒီ စွမ်းအင်စာရင်းကို ဖွင့်ကြည့်ကြရအောင်။
ဒီအကြောင်း အသေးစိတ် မပြောခင်မှာ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို အတိတ်က လုပ်ရပ်တွေဆီ ပြန်မသွားခင်၊ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ "စေတနာ" (Intention) ကို ဖမ်းဆုပ်နိုင်အောင် "စေတနာနုပဿနာ" သို့မဟုတ် "စေ့ဆော်မှုကို ရှုမှတ်ခြင်း" အလုပ်ပေးလေး တစ်ခုလောက် အရင် စမ်းလုပ်ကြည့်ရအောင်။
ကဲ... အားလုံးပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထား၊ မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကို လျှောက်မသွားစေနဲ့နော်။
အခု... ယောဂီတို့ရဲ့ စိတ်ကို ငြိမ်ငြိမ်လေး ထားပါ။
လက်တစ်ဖက်ကို ဖြည်းဖြည်းလေး မြှောက်လိုက်ပါ။
နေဦး... မမြှောက်ခင်မှာ စိတ်ထဲက "မြှောက်မယ်" ဆိုတဲ့ အရှိန်လေး (Impulse) တစ်ခု ပေါ်လာတာကို သတိထားကြည့်ပါ။
"အဲဒါ သင်္ခါရ (စေတနာ) ပဲ"။
လက်ကို ပြန်ချလိုက်ပါ။ "ချမယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်က အရင် ဖြစ်တယ်။ ပြီးမှ လက်က လိုက်ချတယ်။
"စိတ်က ခိုင်းမှ ရုပ်က လုပ်တာပါလား"။
အခု... ကိုယ်ထိုင်နေတဲ့ နေရာမှာ တင်ပါးက နည်းနည်း ပူလာတယ် ဆိုပါစို့။
"လှုပ်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေး (Urge to move) ပေါ်လာလိမ့်မယ်။
မလှုပ်ပါနဲ့ဦး။ အဲဒီ "လှုပ်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ တွန်းအား (Drive) လေးကိုပဲ စောင့်ကြည့်နေပါ။
"ဒါဟာ ကံမြောက်တော့မယ့် စွမ်းအင် (Potential Kamma) ပါလား"။
"ငါ သတိနဲ့ စောင့်ကြည့်လိုက်တော့... လှုပ်ရှားမှု (Action) မဖြစ်ဘဲ၊ စေတနာ အဆင့်မှာပဲ ရပ်သွားပါလား"။
အဲဒီလို ပြုလုပ်မှုတိုင်းရဲ့ နောက်ကွယ်က "စေတနာ" (Intention/Will) ကို မြင်အောင်ကြည့်ပြီး... "သင်္ခါရတို့သည် ပြုပြင်စီရင်တတ်သော သဘောရှိ၏" ဆိုတဲ့ အသိစိတ်ကလေးနဲ့ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို ခဏလောက် ရှုမှတ်နေပေးပါ။
(ယောဂီများ ရှုမှတ်ရန် ခေတ္တ တိတ်ဆိတ်ခြင်း)
ကိုင်း... စိတ်ကလေး ပြုပြင်စီရင်တဲ့ သင်္ခါရသဘောကို ရိပ်မိလာပြီ ဆိုရင် မျက်လုံးလေးတွေ ပြန်ဖွင့်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်း ပြောမယ့် "Action Audit" (သင်္ခါရ စာရင်းစစ်) အကြောင်းကို နားထောင်ကြည့်ကြစို့။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က "ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်"၊ သင်္ခါရသုတ်မှာ သင်္ခါရနဲ့ ပတ်သက်ပြီး -
"သင်္ခတံ အဘိသင်္ခရောန္တီတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ တသ္မာ 'သင်္ခါရာ' တိ ဝုစ္စတိ"
(ရဟန်းတို့... ပြုပြင်အပ်သော အကျိုးတရားတို့ကို ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ပြုပြင်စီရင်တတ်သောကြောင့် 'သင်္ခါရ' ဟု ခေါ်ဆိုအပ်၏။)
ဒါကို ခေတ်သစ် ရူပဗေဒ (Physics) နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် "နယူတန်၏ တတိယနိယာမ" (Newton's Third Law) နဲ့ သဘောတရား ဆင်တူပါတယ်။
"Action and Reaction are equal and opposite." (သက်ရောက်မှုတိုင်းတွင် တန်ဖိုးတူညီပြီး ဦးတည်ရာဆန့်ကျင်သော တန်ပြန်သက်ရောက်မှု ရှိသည်)။
ဒါပေမဲ့ "ကံ" (Kamma) သဘောတရားက ရူပဗေဒထက် ပိုနက်နဲပါတယ်။ ရူပဗေဒမှာက ရုပ်ဝတ္ထုချင်း တိုက်မိတာ။ ကံတရားမှာက "စေတနာ" (Mental Intention) ပါဝင်နေတယ်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်လုံး သူတော်ကောင်းတို့ "ပြုလုပ်" (Acted) ခဲ့ကြတယ်။ "ပြောဆို" (Spoke) ခဲ့ကြတယ်။ "ကြံစည်" (Thought) ခဲ့ကြတယ်။
အဲဒီ လုပ်ရပ်တွေ (Actions) ဟာ လေထဲမှာ ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ စကြဝဠာရဲ့ "စွမ်းအင်ထိန်းသိမ်းမှု နိယာမ" (Conservation of Energy) အရ... စွမ်းအင်ဆိုတာ ပျောက်မသွားဘူး။ ပုံသဏ္ဍာန်ပဲ ပြောင်းသွားတာ။
သူတော်ကောင်းတို့ ၂၀၂၃ မှာ လုပ်ခဲ့သမျှ အကောင်းအဆိုးတွေဟာ... ၂၀၂၄၊ ၂၀၂၅ နဲ့ နောင်သံသရာအတွက် "ကံစွမ်းအင်" (Karmic Potential) အဖြစ် "Cloud Storage" (နမ်ကမ္မဇရုပ်) မှာ သိမ်းဆည်းပြီး ဖြစ်နေပါပြီ။
ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 30, Article 30.4) ဖြစ်တဲ့ "ကိုယ်ကျင့်တရား စာရင်းစစ်ဆေးခြင်းနှင့် တာဝန်ယူမှု" (Moral Audit & Accountability) အရ... သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် "သင်္ခါရ" စာရင်းကို အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲပြီး စစ်ဆေးသွားပါမယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှစ်ချုပ်အနေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ "သင်္ခါရ" (Sankhara) သို့မဟုတ် "ကံ" (Kamma) ကို စာရင်းစစ်ဆေးဖို့အတွက် နိဒါန်းပျိုးခဲ့ပြီးပြီ။ လုပ်ရပ်တိုင်းဟာ စွမ်းအင်အဖြစ် ကျန်ရစ်ကြောင်း သိခဲ့ရပြီ။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ သင်္ခါရသဘောတရားတွေကို "ကံ ၃ ပါး" (The Three Doors of Action) ဘောင်အတွင်းကနေ ဒီခေတ်သစ် လုပ်ငန်းခွင် စာရင်းစစ် (Audit) ပုံစံနဲ့ အသေးစိတ် စစ်ဆေးကြည့်ကြရအောင်။
အပိုင်း (၃) - ကံ ၃ ပါး စာရင်းစစ်ဆေးခြင်း (The Audit of 3 Kamma Doors)
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ "Production" (ထုတ်လုပ်မှု)၊ "Marketing" (ဈေးကွက်) နဲ့ "Strategy" (ဗျူဟာ) ဆိုတဲ့ ဌာနခွဲတွေ ရှိသလိုပါပဲ။ လူသားတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝမှာလည်း ကံတရား ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်ရုံ (Factory) ၃ ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ ပါပဲ။
၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်လုံး ဒီစက်ရုံ ၃ ခုက ဘာတွေ ထုတ်လုပ်ခဲ့သလဲ။ "Goods" (ကုန်ကောင်း/ကုသိုလ်) တွေ ထုတ်ခဲ့သလား၊ "Defects/Waste" (အလေအလွင့်/အကုသိုလ်) တွေ ထုတ်ခဲ့သလား။
(က) ကာယကံ စာရင်းစစ် (Physical Action Audit)
ဒါက အထင်ရှားဆုံး စက်ရုံပါ။ ကိုယ်ထိလက်ရောက် လုပ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စတွေပေါ့။
စာရင်းစစ် မေးခွန်း (Audit Question):
၁။ ပါဏာတိပါတ (Killing/Hurting): ၂၀၂၃ ခုနှစ်ထဲမှာ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ လက်တွေက ဘယ်သူ့ကို ထိခိုက်နာကျင်စေခဲ့သလဲ။ ခြင်တစ်ကောင်ကစလို့ လူတစ်ယောက်အထိ... ကိုယ့်လက်ကြောင့် နာကျင်ခဲ့ရသူ ရှိသလား။
(သို့မဟုတ်) ကိုယ့်လက်တွေက ဘယ်သူ့ကို ကူညီခဲ့သလဲ။ ဖေးမခဲ့သလား။ ရေတစ်ခွက်၊ ထမင်းတစ်လုပ် ပေးကမ်းခဲ့သလား။
၂။ အဒိန္နာဒါန (Stealing/Taking): သူတစ်ပါး မပေးတာကို ယူခဲ့သလား။ အလုပ်ခွင်မှာ အချိန်ခိုးတာ (Time Theft)၊ လျှပ်စစ်မီး ခိုးသုံးတာ၊ အခွန်ရှောင်တာတွေ ပါဝင်တယ်။
(သို့မဟုတ်) ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာကို စွန့်ကြဲပေးကမ်းခဲ့သလား (Dana)။
၃။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ (Misconduct): ကာမဂုဏ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖောက်ပြန်ခဲ့သလား။ သူတစ်ပါး သားမယား၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်အိမ်ထောင်ဖက်ကို သစ္စာဖောက်ခဲ့သလား။
၂၀၂၃ တွေ့ရှိချက် (Finding):
မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် (Body) ကို အသုံးပြုပြီး "အဖျက်စွမ်းအင်" (Destructive Energy) ဘယ်လောက် ထုတ်ခဲ့သလဲ၊ "အပြုစွမ်းအင်" (Constructive Energy) ဘယ်လောက် ထုတ်ခဲ့သလဲ။
နယူတန်ရဲ့ ဘောလုံးတွေလိုပါပဲ။ ၂၀၂၃ မှာ ကိုယ်က တွန်းလိုက်တဲ့ အား (Force) မှန်သမျှ... ၂၀၂၄ မှာ ကိုယ့်ဆီ ပြန်လာဖို့ တာစူနေပါပြီ။
(ခ) ဝစီကံ စာရင်းစစ် (Verbal Action Audit)
ဒါကတော့ အန္တရာယ်အများဆုံး စက်ရုံပါ။ လူတွေက ပါးစပ်က ပြောတာကို "လေ" (Air) လို့ ထင်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မနယ်ပယ်မှာ စကားလုံးဟာ "လက်နက်" (Weapon) သို့မဟုတ် "ဆေး" (Medicine) ဖြစ်ပါတယ်။
စာရင်းစစ် မေးခွန်း (Audit Question):
၁။ မုသာဝါဒ (Lying): ၂၀၂၃ ခုနှစ်ထဲမှာ လိမ်ပြောခဲ့တာ ဘယ်နှကြိမ် ရှိမလဲ။ "ရပါတယ်၊ ကိစ္စမရှိပါဘူး" ဆိုတဲ့ အဖြူရောင် မုသားတွေကော ပါသလား။
၂။ ပိသုဏဝါစာ (Slandering): ဂုံးတိုက်ခဲ့တာ၊ အတင်းပြောခဲ့တာ (Gossip) ဘယ်လောက် များသလဲ။ ရုံးခန်းထဲမှာ၊ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ သူတစ်ပါး အကြောင်း ပြောပြီး ပျော်ခဲ့ကြသလား။
၃။ ဖရုသဝါစာ (Harsh Speech): ဒေါသနဲ့ အော်ဟစ်ဆဲဆိုခဲ့တာ၊ ရင့်သီးတဲ့ စကားလုံးတွေ (Toxic Language) သုံးခဲ့တာ ရှိသလား။ အထူးသဖြင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာ (Facebook Comment) တွေမှာ ရေးခဲ့တဲ့ စာတွေဟာ ဝစီကံ မြောက်ပါတယ်။
၄။ သမ္ဖပ္ပလာပ (Idle Chatter): အနှစ်မရှိတဲ့ စကားတွေနဲ့ အချိန်ဖြုန်းခဲ့တာ ဘယ်လောက်လဲ။
၂၀၂၃ တွေ့ရှိချက် (Finding):
သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ပါးစပ် (Mouth) ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ "မီးလောင်ဗုံး" (Incendiary Bomb) တွေ ထုတ်လုပ်ခဲ့သလား၊ "မေတ္တာပန်းပွင့်" တွေ ထုတ်လုပ်ခဲ့သလား။
စကားတစ်ခွန်း မှားပြောမိရင် ပြန်ရုတ်သိမ်း (Undo) လို့ မရပါဘူး။ အဲဒီ "အသံလှိုင်း" (Sound Wave) ဟာ တဖက်သားရဲ့ နှလုံးသားမှာ ဒဏ်ရာ (Trauma) အဖြစ် ကျန်ရစ်နေနိုင်ပါတယ်။
(ဂ) မနောကံ စာရင်းစစ် (Mental Action Audit)
ဒါကတော့ "ဌာနချုပ်" (Headquarters) ပါပဲ။ လူမမြင်ပေမယ့် အရေးကြီးဆုံး စက်ရုံပါ။ ကံတရားတွေ အားလုံးရဲ့ မြစ်ဖျားခံရာ (Root Source) ပါ။
စာရင်းစစ် မေးခွန်း (Audit Question):
၁။ အဘိဇ္ဈာ (Covetousness): သူတစ်ပါး ပစ္စည်းကို လိုချင်တပ်မက်တဲ့ စိတ်။ "သူ့ဟာ ငါ့ဟာ ဖြစ်ရင် ကောင်းမယ်" ဆိုတဲ့ လောဘအတွေးတွေ ဘယ်လောက် ဝင်ခဲ့သလဲ။
၂။ ဗျာပါဒ (Ill-will): သူတစ်ပါး ပျက်စီးပါစေ၊ ဒုက္ခရောက်ပါစေ ဆိုတဲ့ ဒေါသအတွေးတွေ။ "ဒီကောင် သေချင်းဆိုး သေပါစေ" လို့ စိတ်ထဲက ကျိန်ဆဲခဲ့တာ ရှိသလား။
၃။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (Wrong View): ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို မယုံတာ။ "ငါ လုပ်ချင်တာ လုပ်မယ်၊ ဘာမှ မဖြစ်ဘူး" ဆိုတဲ့ အယူအဆတွေ။
၂၀၂၃ တွေ့ရှိချက် (Finding):
သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ် (Mind) ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ "အဆိပ်ထုတ်စက်" (Poison Factory) ဖြစ်ခဲ့သလား၊ "ဆေးထုတ်စက်" (Medicine Factory) ဖြစ်ခဲ့သလား။
လူမမြင်ဘူး ဆိုပြီး စိတ်ထဲမှာ ကြံစည်ခဲ့သမျှ (Sankhara) ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ "ဘဝအရည်အသွေး" (Quality of Life) ကို တိတ်တဆိတ် ပုံဖော်နေပါတယ်။
ကိုင်း... ကံ ၃ ပါးကို စစ်ဆေးပြီးပြီ။ အခု ဒီအသိတရားကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးဖို့ ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲကို ဝင်ကြရအောင်။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ (Verse 222 - နိဂုံး) ကို အသုံးပြုပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ရဲ့ သင်္ခါရတွေကို ဘယ်လို နိဂုံးချုပ် စီမံခန့်ခွဲမလဲ။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က သင်္ခါရကို ရှုမှတ်တဲ့အခါ...
"သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ" (သင်္ခါရအားလုံး မမြဲကုန်)။
ဒါပေမဲ့ "ကမ္မ သတ္တိ" (Karmic Potency) ကတော့ အကျိုးမပေးမချင်း မပျက်စီးပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လုပ်ရမှာက "သင်္ခါရ အသစ် မဖြစ်အောင် တားဆီးခြင်း" နဲ့ "သင်္ခါရ အဟောင်းကို ပယ်ဖျက်ခြင်း" ပါပဲ။
၁။ စနက်တံကို ရှာဖွေခြင်း (Catching the Spark)
ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်က စိတ်ကို စောင့်ကြည့်ပါ။
ကံ (Action) တစ်ခု မဖြစ်ခင်မှာ "စေတနာ" (Intention) ဆိုတဲ့ စနက်တံလေး အရင် လာပါတယ်။
ဥပမာ - လူတစ်ယောက်ကို ဆဲချင်တယ် ဆိုပါစို့။
ပါးစပ်က မဆဲခင်မှာ... ရင်ထဲမှာ "ပူ" လာတယ်။ လည်ပင်းမှာ "တင်း" လာတယ်။ "ပြောလိုက်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ တွန်းအား (Impulse) ပေါ်လာတယ်။
အဲဒီ "တွန်းအား" ကို မိအောင် ဖမ်းလိုက်ပါ။
"ဟော... သင်္ခါရ လာနေပြီ။ စက်ရုံ လည်တော့မယ်"။
အဲဒီလို "သိ" လိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက်... အဲဒီ စေတနာဟာ အရှိန်သေသွားပါတယ်။ "ဆဲခြင်း" ဆိုတဲ့ ဝစီကံ မဖြစ်တော့ဘူး။ ဒါကို "Kamma Stopper" (ကံတားနည်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
၂။ လောင်စာကို စစ်ဆေးခြင်း (Filtering the Fuel)
လုပ်ရပ်တစ်ခု လုပ်တော့မယ်ဆိုရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးခွန်းတစ်ခု မေးပါ။
"ဒီလုပ်ရပ်ကို မောင်းနှင်နေတဲ့ လောင်စာ (Fuel) က ဘာလဲ"။
လောဘ (Greed): ငါ လိုချင်လို့ လုပ်တာလား။
ဒေါသ (Anger): ငါ မကျေနပ်လို့ လုပ်တာလား။
မောဟ (Delusion): ငါ ယောင်ဝါးဝါးနဲ့ လုပ်နေတာလား။
(သို့မဟုတ်)အလောဘ (Non-greed/Generosity): ပေးကမ်းချင်လို့လား။
အဒေါသ (Non-hate/Love): မေတ္တာထားလို့လား။
အမောဟ (Wisdom): အကျိုးရှိမှန်း သိလို့လား။
အကယ်၍ လောင်စာက မကောင်းရင် (Unwholesome)... ချက်ချင်း စက်ရပ်လိုက်ပါ။ (Abort Mission).
အကယ်၍ လောင်စာက ကောင်းရင် (Wholesome)... အရှိန်တင်ပြီး လုပ်လိုက်ပါ။ (Proceed).
ဒါဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံး "Quality Control" (အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်မှု) ပါပဲ။
၃။ အရေးပေါ် ဘရိတ်အုပ်ခြင်း (Applying the Emergency Brake)
တခါတလေကျတော့ စိတ်မြန်လက်မြန်နဲ့ လုပ်မိသွားတာတွေ ရှိတယ်။ ပြောမိသွားတာတွေ ရှိတယ်။
အဲဒီအခါ "နောင်တ" (Remorse/Kukkucca) မရပါနဲ့။ နောင်တ ဆိုတာ ဒေါသပါပဲ။
ချက်ချင်း "ဝန်ခံခြင်း" (Confession) နဲ့ "သံဝရ" (Restraint) ကို သုံးပါ။
"ငါ မှားသွားပြီ။ နောက်တစ်ခါ မလုပ်တော့ဘူး"။
အဲဒီလို ဆုံးဖြတ်ချက် (Resolution) ချလိုက်တာဟာ... ကံဆိုးရဲ့ အရှိန် (Momentum) ကို ဘရိတ်အုပ်လိုက်တာပါပဲ။ ရထားတစ်စင်း လမ်းမှားသွားရင် ပြန်လှည့်လို့ မရပေမယ့်၊ ဘရိတ်အုပ်ပြီး လမ်းကြောင်းသစ် (Switch Track) ပြောင်းလို့ ရပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ သင်္ခါရ စက်ရုံလည်ပတ်ပုံနဲ့ ကံကို ထိန်းချုပ်နည်းတွေကို သိခဲ့ကြပြီ။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ အတိတ်က လုပ်ရပ်တစ်ခု (Past Action) ကြောင့် တစ်နှစ်လုံး စိတ်ဆင်းရဲနေရတဲ့ အမျိုးသားတစ်ယောက်ကို ဒီ "Action Audit" နည်းနဲ့ ဘယ်လို လမ်းပြပေးခဲ့သလဲ ဆိုတာကို ပြောပြချင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု (Case-2663) ကို ပြောပြပါမယ်။
တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် လူငယ်တစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူ့နာမည်က ကိုမင်း (အမည်လွှဲ)။ ကိုမင်းက ၂၀၂၃ အစပိုင်းတုန်းက စီးပွားရေး ဆုံးဖြတ်ချက် အမှားတစ်ခု ချခဲ့မိတယ်။ သူက အမြတ်များချင်လို့ အရည်အသွေးမမီတဲ့ ကုန်ကြမ်းတွေ သုံးခဲ့မိတယ်။ ရလဒ်ကတော့ သူ့ဖောက်သည်တွေ ဒုက္ခရောက်ကုန်ကြတယ်။ သူ့နာမည်ပျက်သွားတယ်။
သူက နောင်တရပြီး တစ်ချိန်လုံး ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ်တင်နေတယ်။ "ငါ လူယုတ်မာပဲ၊ ငါ မကောင်းဘူး" ဆိုပြီး စိတ်ဓာတ်ကျ (Guilt Trap) နေတာ။
သူက ဦးပဉ္ဇင်းကို လျှောက်တယ်။ "ဆရာတော်... တပည့်တော် လုပ်ခဲ့တဲ့ မကောင်းမှု (Bad Kamma) တွေကို ပြန်ပြင်လို့ မရတော့ဘူးလား။ တပည့်တော် ဒီအပြစ်ဒဏ်ကို တစ်သက်လုံး ခံရတော့မှာလား" တဲ့။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 30, Article 30.4) အရ သူ့ကို "Action Audit" လုပ်ခိုင်းလိုက်တယ်။
ဦးပဉ္ဇင်းက သူ့ကို မေးတယ်။
"ကိုမင်း... ခင်ဗျား အခု ခံစားနေရတာက 'ကုက္ကုစ္စ' (Worry/Remorse) လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ကုက္ကုစ္စက ကုသိုလ်လား၊ အကုသိုလ်လား"။
"အကုသိုလ် ထင်ပါတယ် ဘုရား"။
"ဟုတ်တယ်။ ဒါ ဒေါသမူ စိတ်ပဲ။ ခင်ဗျားက အတိတ်က အကုသိုလ် (ကုန်ကြမ်းညံ့ သုံးခဲ့တာ) ကို အကြောင်းပြုပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာ နောက်ထပ် အကုသိုလ်သစ် (နောင်တ) တွေ ထပ်ပွားနေတာ။ ဒါဟာ မီးလောင်ရာ လေပင့်သလို ဖြစ်နေတယ်" လို့ ရှင်းပြလိုက်တယ်။
ပြီးတော့ ဦးပဉ္ဇင်းက "Visuddhi" (စင်ကြယ်ခြင်း) နည်းလမ်းကို ပေးတယ်။
"အတိတ်က ကံကို ဖျက်လို့ မရဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ ကံရဲ့ အကျိုးပေး (Vipaka) ကို ပေါ့ပါးသွားအောင် လုပ်လို့ ရတယ်။ အဲဒါကတော့ 'ရေအိုင်ထဲကို ဆားခဲ ပစ်ချသလို' ပါပဲ။
ဆားခဲ (အကုသိုလ်) က သေးရင်၊ ရေ (ကုသိုလ်) များများ ရောလိုက်ရင် မငန်တော့ဘူး။
အခု ခင်ဗျား နောင်တရနေမယ့်အစား... ခင်ဗျားကြောင့် နစ်နာသွားတဲ့ သူတွေကို လျော်ကြေးပေးလိုက်ပါ။ ပရဟိတ လုပ်ပါ။ ကောင်းမှုကုသိုလ် (Good Kamma) တွေ အများကြီး လုပ်ပြီး ရေရောလိုက်ပါ။
'ငါ နောက်နောင် ဘယ်တော့မှ မလိမ်တော့ဘူး' ဆိုတဲ့ 'သစ္စာပါရမီ' ကို ဖြည့်လိုက်ပါ။ အဲဒါဆိုရင် ခင်ဗျားရဲ့ အတိတ်ကံဆိုးက အရှိန်သေသွားလိမ့်မယ်" လို့ လမ်းညွှန်လိုက်တယ်။
ကိုမင်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ ဆရာတော်... တပည့်တော်က အမှောင်ထဲမှာ ထိုင်ငိုနေမယ့်အစား၊ မီးထွန်းလိုက်တာက ပိုကောင်းပါတယ်" ဆိုပြီး ထသွားတယ်။ နောက်ပိုင်း သူဟာ စီးပွားရေးကို ရိုးရိုးသားသား လုပ်တယ်။ ပရဟိတတွေ လုပ်တယ်။ သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲက အပြစ်ရှိစိတ်တွေ တဖြည်းဖြည်း လျော့ပါးသွားပြီး၊ လုပ်ငန်းလည်း ပြန်လည် ဦးမော့လာခဲ့ပါတယ်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုန်ဆုံးခြင်းဟာ... စာရင်းပိတ် (Closing Account) ချိန်ပါပဲ။
သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ "ကံစာရင်း" မှာ အနုတ်ပြနေသလား၊ အပေါင်းပြနေသလား။
အကယ်၍ အနုတ်ပြနေရင်လည်း စိတ်မပျက်ပါနဲ့။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဆိုတဲ့ "စာရင်းစာအုပ် အသစ်" (New Ledger) ကို ဖွင့်ဖို့ အချိန်ရောက်ပါပြီ။
အရေးကြီးတာက... အတိတ်က အမှားတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး၊ နောင်လာမယ့် နှစ်သစ်မှာ "စေတနာ" (Intention) ကောင်းကောင်းနဲ့ "ကံ" (Action) ကောင်းကောင်းတွေကို ပုံဖော်ဖို့ပါပဲ။
"ကိုယ်ပြုသောကံ ပဲ့တင်သံ၊ ကိုယ့်ထံ ပြန်လာမည်" ဆိုတာကို အမြဲသတိရပါ။
ကိုင်း... ဒီလောက်ဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "၂၀၂၃ နှစ်ချုပ် (၄) - သင်္ခါရနှင့် ကံတရားကို စာရင်းစစ်ခြင်း" အကြောင်းအရာကို သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်လိုက်ကြစို့။
ယနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ အထဲမှာ...
မမြဲသော၊ ပြုပြင်စီရင်အပ်သော၊ ကံ၏ အကျိုးဆက်ကို ခံစားရသော သင်္ခါရတရားတို့သည် ဆင်းရဲခြင်း အစစ်ဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အဲဒီ သင်္ခါရများကို မရပ်မနား ပြုလုပ်စေရန် တွန်းအားပေးနေသော၊ လိုချင်တပ်မက်သော တဏှာလောဘသည် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း "သမုဒယသစ္စာ"။
အဲဒီ တဏှာတွန်းအားများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ ပြုပြင်စီရင်မှု ကင်းရာ (အသင်္ခတ)၊ ကံကုန်ရာ ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သည်သာ "နိရောဓသစ္စာ"။
အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် စေတနာကို ရှုမှတ်သော စိတ္တာနုပဿနာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ (ကောင်းစွာပြုခြင်း)၊ သမ္မာဝါစာ (ကောင်းစွာပြောခြင်း) အစရှိသော မဂ္ဂင်တရားများကို ကျင့်ကြံခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ"။
ဆိုပြီး သစ္စာလေးပါး တရားတော်မြတ်ကြီးကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းနိုင်ကြပါစေ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... ဤသို့ ဟောကြားရသော ဓမ္မကုသိုလ်၊ နာကြားရသော သောတကုသိုလ် အစုစုတို့ကြောင့်... ယနေ့ တရားနာ ကြွရောက်လာကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ကံအကျိုးအပြစ်များကို သင်ခန်းစာယူနိုင်ကြပါစေ၊ မကောင်းမှု ဟူသမျှ ရှောင်ကြဉ်၍ ကောင်းမှု ဟူသမျှ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်း၊ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ... နောက်ဆုံးတွင် ကံကုန်ရာ၊ သင်္ခါရငြိမ်းရာ ဖြစ်သော အမတနိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်မုချ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
No comments:
Post a Comment
Note: Only a member of this blog may post a comment.