Day: 061 | ၀၁ မတ် ၂၀၂၄ | ခွဲခြားဆက်ဆံမှု မရှိရေး (ဇာတ်စနစ် ခွဲခြားမှုနှင့် ဒိဋ္ဌိ) | ဒီဃနိကာယ်၊ သီလက္ခန် | Anti-Discrimination

Day: 061 | ၀၁ မတ် ၂၀၂၄ | ခွဲခြားဆက်ဆံမှု မရှိရေး (ဇာတ်စနစ် ခွဲခြားမှုနှင့် ဒိဋ္ဌိ) | ဒီဃနိကာယ်၊ သီလက္ခန် | Anti-Discrimination

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁) ရက်နေ့၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး လူမျိုးရေး၊ အဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှုတွေ ကင်းရှင်းပြီး လောကကြီးမှာ တန်းတူညီမျှမှု ရှိကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကကြီးမှာ လူသားတွေ အချင်းချင်းကြား ပဋိပက္ခတွေ၊ စစ်ပွဲတွေ၊ အမုန်းတရားတွေ ဖြစ်ပေါ်နေရတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းခံကို သေချာ စဉ်းစားကြည့်ဖူးကြလား။ အဲဒါဟာ "ငါက မြင့်တယ်၊ သူက နိမ့်တယ်" ဆိုတဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကနေ စတင်လာတာပါပဲ။

ဒီတော့ကာ တရားတော်ကို မနာယူခင်မှာ အားလုံးပဲ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်အောင် ထားကြည့်ကြရအောင်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်သောင့်သက်သာ ထားပြီး၊ နှာသီးဖျားမှာ ဝင်လာတဲ့ လေကလေးကို ဝင်မှန်းသိ၊ ထွက်သွားတဲ့ လေကလေးကို ထွက်မှန်းသိအောင် သတိလေး ကပ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင် ဒီဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အာရုံပြုရင်း "မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း" နဲ့ တွဲပြီး သဘောတရားတစ်ခုကို ဆင်ခြင်ကြည့်ကြစို့။ ငါရှူသွင်းနေတဲ့ ဒီ လေဓာတ် (ဝါယောဓာတ်) ဟာ ဆင်းရဲတဲ့သူအတွက် တစ်မျိုး၊ ချမ်းသာတဲ့သူအတွက် တစ်မျိုး၊ အသားဖြူသူအတွက် တစ်မျိုး၊ အသားမည်းသူအတွက် တစ်မျိုး ခွဲခြားပြီး ဝင်လာတာ မဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို နှလုံးသွင်းကြည့်လိုက်ပါ။

 "အရှင်ဘုရား... လူတွေက အဆင့်အတန်းတွေ ကွဲပြားနေတာကို ဘယ်လိုလုပ် အတူတူပဲလို့ မှတ်ယူလို့ ရမလဲ" တဲ့။ မှန်ပါတယ်၊ လောကဝေါဟာရအရ ကွဲပြားမှုတွေ ရှိနေသယောင် ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ့် ပရမတ္ထ သဘာဝမှာတော့ အားလုံးဟာ တူညီတဲ့ ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာချည်းပါပဲ။ အခု သူတော်ကောင်းတို့ ရှူရှိုက်နေတဲ့ လေကလေးဟာ ဘယ်သူ့ကိုမှ ခွဲခြားခြင်း မရှိသလို၊ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးထဲမှာလည်း ခွဲခြားမှုကင်းတဲ့ သဘာဝတရားကို အာရုံပြုကြည့်ပါ။ "ငါနဲ့ သူ တစ်သားတည်းပါလား၊ ခန္ဓာရထားတဲ့ ဒုက္ခသည်ချင်း အတူတူပါလား" လို့ သိမြင်လာတဲ့အခါ စိတ်ထဲမှာ အေးချမ်းမှုတွေ စိမ့်ဝင်လာပါလိမ့်မယ်။

ကဲ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အေးချမ်းတည်ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်၊ ဒီခွဲခြားဆက်ဆံမှု (Discrimination) ဆိုတဲ့ ကိစ္စကြီးကို သေသေချာချာ ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ "သူကတော့ ဘယ်လူမျိုးမို့လို့၊ သူကတော့ ဆင်းရဲလို့" ဆိုပြီး အထင်အမြင်သေးတဲ့ စိတ်လေး ပေါ်လာတိုင်း၊ အဲဒီစိတ်ဟာ အကုသိုလ် မောဟစိတ် ဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် ပြန်လည် မေးခွန်းထုတ်ပြီး စစ်ဆေးကြည့်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ "ငါ အခု သတ်မှတ်လိုက်တဲ့ အဆင့်အတန်း ဆိုတာတွေဟာ တကယ်ရော အရှိတရား ဟုတ်ရဲ့လား" ဆိုပြီး ပရိသတ်ကြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အမြဲ ပြန်မေးရမယ် နော်။ အဲဒီလို မေးခွန်းထုတ်နိုင်မှသာ အမှန်တရားကို မြင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... ဇီဝဗေဒပညာရှင်တွေ၊ အထူးသဖြင့် မျိုးရိုးဗီဇ (Genetics) ကို လေ့လာတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အင်မတန် အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိထားကြတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှိတဲ့ လူသားအားလုံး၊ အာဖရိကတိုက်က အသားမည်းမည်း လူမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဥရောပတိုက်က အသားဖြူဖြူ လူမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အာရှတိုက်က အသားဝါဝါ လူမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့ရဲ့ DNA လို့ခေါ်တဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ ဖွဲ့စည်းပုံဟာ ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်း (99.9%) အတိအကျ တူညီနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... လူတစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူညီဘူးလို့ ထင်ရတဲ့ အရပ်အမောင်း၊ ဆံပင်အရောင်၊ မျက်လုံးအရောင်၊ အသားအရောင် ဆိုတာတွေဟာ ကျန်နေတဲ့ သုည ဒသမ တစ် ရာခိုင်နှုန်း (0.1%) လေး ကွာခြားသွားမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ 0.1% ကလေး ကွာခြားရတာဟာလည်း၊ ရှေးနှစ်ပေါင်း သောင်းနဲ့ချီတဲ့ အချိန်တွေတုန်းက မိမိတို့ ဘိုးဘွားတွေ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ပထဝီဝင် အနေအထားနဲ့ ရာသီဥတု (Climate Adaptation) ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားတာလို့ သိပ္ပံပညာက အတိအကျ ရှင်းပြထားပါတယ်။

ဥပမာအားဖြင့် အီကွေတာနဲ့ နီးတဲ့ နေရာမှာ နေထိုင်သူတွေဟာ နေရောင်ခြည်ထဲက ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (UV Rays) ဒဏ်ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကနေ 'မယ်လနင် (Melanin)' လို့ခေါ်တဲ့ ရောင်ခြယ်ပစ္စည်းတွေကို ပိုထုတ်ပေးရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသားအရေ မည်းသွားရတာပါ။ နေရောင်ခြည် သိပ်မရတဲ့ မြောက်ဘက်ခြမ်းက လူတွေကျတော့ ဗီတာမင်ဒီ (Vitamin D) ရရှိဖို့အတွက် မယ်လနင် ထုတ်လုပ်မှုကို လျှော့ချလိုက်ရလို့ အသားဖြူသွားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝတရားက ရုပ်ခန္ဓာကို ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် ပြုပြင်စီရင်ပေးလိုက်တဲ့ (Biological Adaptation) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

 "ဒါဆိုရင် အရှင်ဘုရား၊ လူတွေက ဘာဖြစ်လို့ အသားအရောင်၊ လူမျိုး၊ ဇာတ်နိမ့်ဇာတ်မြင့် ဆိုပြီး အသေအလဲ ခွဲခြားဆက်ဆံနေကြတာလဲ" တဲ့။ သိပ်ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ရှင်းပြတာကတော့ ဒီလို ခွဲခြားဆက်ဆံမှု (Discrimination) ဆိုတာ မွေးရာပါ ပါလာတဲ့ အရာ မဟုတ်ပါဘူး တဲ့။ လူမှုဝန်းကျင်၊ ဓလေ့ထုံးစံနဲ့ ပညာရေးစနစ်တွေကနေတစ်ဆင့် သင်ယူမှတ်သားထားတဲ့ (Learned Behavior) သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်လို့ လူမှုဗေဒ (Sociology) ပညာရပ်မှာ အခိုင်အမာ ပြဆိုထားပါတယ်။

ဦးနှောက်အာရုံကြော သိပ္ပံပညာ (Neuroscience) အရ ပြောရရင်၊ လူတွေရဲ့ ဦးနှောက်ဟာ အချက်အလက်တွေကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် စီမံခန့်ခွဲနိုင်ဖို့အတွက် အရာဝတ္ထုတွေကို အုပ်စုဖွဲ့တတ်တဲ့ သဘာဝ ရှိပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ "ငါတို့အုပ်စု (Us)" နဲ့ "သူတို့အုပ်စု (Them)" ဆိုပြီး ဦးနှောက်က အလိုအလျောက် သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလို သတ်မှတ်လိုက်တဲ့အခါ၊ ကိုယ့်အုပ်စုဝင် မဟုတ်တဲ့ သူတွေကို ခြိမ်းခြောက်မှု တစ်ခုလို ထင်မြင်လာပြီး၊ ကြောက်ရွံ့မှုနဲ့ မလိုမုန်းထားမှုတွေ (Implicit Bias) စတင် ဖြစ်ပေါ်လာတာပါပဲ။ ဒါဟာ တကယ်တော့ ဦးနှောက်ရဲ့ လှည့်စားမှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ သိပ္ပံပညာက ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ DNA တွေကို စစ်ဆေးပြီး "လူသားတွေဟာ ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်း တူညီပါတယ်၊ ခွဲခြားစရာ မရှိပါဘူး" လို့ ပြောနေတဲ့ အချိန်မှာ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ရှင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ ဇာတ်စနစ်တွေ၊ လူတန်းစား ခွဲခြားမှုတွေကို အကြီးအကျယ် ဆန့်ကျင်တော်မူခဲ့ပါတယ်။ ဘုရားရှင်က ရုပ်ဝတ္ထု DNA တွေကို စစ်ဆေးပြတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ပရမတ္ထ သစ္စာတရားကို ထိုးထွင်းသိမြင်တဲ့ ဉာဏ်တော်နဲ့ ဓာတ်ခွဲပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်နဲ့ ချိန်ထိုးကြည့်ကြရအောင်...

ဒီဃနိကာယ်၊ သီလက္ခန်ပါဠိတော်၊ အမ္ဗဋ္ဌသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဇာတ်မာန်၊ လူမျိုးမာန် တက်နေတဲ့ အမ္ဗဋ္ဌလုလင်ကို ဆုံးမတဲ့ နေရာမှာ ဒီလို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ "ခတ္တိယော သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ ယေ ဂေါတ္တပဋိသာရိနော၊ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သော သေဋ္ဌော ဒေဝမာနုသေ" လို့ အတိအကျ မိန့်တော်မူခဲ့ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာက ဒီဘက်ခေတ်ရောက်မှ DNA ကို စစ်ဆေးပြီး လူတွေဟာ အတူတူပဲလို့ တွေ့ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ ဘုရားရှင်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက ပရမတ္ထသစ္စာ ဉာဏ်တော်နဲ့ လူသားတွေရဲ့ တန်ဖိုးအမှန်ကို ဓာတ်ခွဲပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့ နော်။

ဒီပါဠိတော်ကို တစ်လုံးချင်း အနက် (Nissaya) ဖွင့်ကြည့်ရအောင်။ ယေ - အကြင်သူတို့သည်၊ ဂေါတ္တပဋိသာရိနော - အမျိုးအနွယ် ဇာတ်ကို အစဉ်အောက်မေ့ မှတ်သားလေ့ ရှိကြကုန်၏။ တသ္မိံ ဇနေ - ထို အမျိုးကို စွဲလမ်းသော လူအပေါင်းတို့တွင်၊ ခတ္တိယော - မင်းမျိုးသည်၊ သေဋ္ဌော - မြတ်၏။ (ဒါက လောကီလူသားတွေရဲ့ အမြင်ကို ပြောတာပါ)။ သော - အကြင်သူသည်၊ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော - အသိဉာဏ် (ဝိဇ္ဇာ)၊ အကျင့်သီလ (စရဏ) တို့နှင့် ပြည့်စုံ၏။ သော - ထို ဝိဇ္ဇာစရဏနှင့် ပြည့်စုံသောသူသည်၊ ဒေဝမာနုသေ - နတ်၊ လူတို့တွင်၊ သေဋ္ဌော - အမြတ်ဆုံး ဖြစ်ပေသတည်း လို့ ဘုရားရှင်က အတိအကျ အနက်ဖွင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... လောကီလူသားတွေက "ငါ့အမျိုး၊ ငါ့ဆွေမျိုး၊ ငါ့ဇာတ်" လို့ သတ်မှတ်တဲ့ နေရာမှာ သူတို့ချမှတ်ထားတဲ့ စံနှုန်းတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ လောကီစံနှုန်းတွေအရ ကြည့်ရင်တော့ မင်းမျိုးမင်းနွယ်က မြတ်တယ်၊ ပုဏ္ဏားမျိုးက မြတ်တယ်လို့ ဆိုကြမှာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ဒါတွေဟာ ခေတ်သစ် သိပ္ပံပညာက ပြောတဲ့ 0.1% သော သွေးသားဗီဇ ကွာခြားမှုကို အခြေခံပြီး လူတွေက ဖန်တီးထားတဲ့ ပညတ်ချက် (Social Construct) တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ့် ပရမတ္ထ အမှန်တရား မဟုတ်ပါဘူး။

 "ဒါဆိုရင် အရှင်ဘုရား၊ တကယ့် အမြတ်ဆုံး လူသားဆိုတာ ဘယ်လိုလူမျိုးလဲ" တဲ့။ ဘုရားရှင်က ရှင်းပြပြီးသားပါ၊ "ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော" တဲ့။ အသိဉာဏ် ပညာ (ဝိဇ္ဇာ) ရှိရမယ်၊ အကျင့်သီလ (စရဏ) ကောင်းမွန်ရမယ်။ အသားဖြူခြင်း၊ မည်းခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်း ဆိုတဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ DNA တွေ၊ မျိုးရိုးဗီဇ တွေနဲ့ မဆိုင်တော့ဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ ကိလေသာ ကင်းစင်အောင်၊ အကုသိုလ် ကင်းစင်အောင် ကျင့်ကြံနိုင်တဲ့ သူဟာမှသာလျှင် နတ်ရော လူရော အားလုံးရဲ့ အလယ်မှာ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်တယ်လို့ ဘုရားရှင်က သတ်မှတ်တော်မူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတော်နဲ့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံရဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်ဟာ တစ်ထပ်တည်း ကျနေပါတယ်။ သိပ္ပံက "ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားစရာ မရှိဘူး" လို့ ပြောသလို၊ ဘုရားရှင်က "စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျင့်သီလကသာ အဓိက" လို့ မိန့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူတွေက ဘာဖြစ်လို့ ခွဲခြားဆက်ဆံနေကြတုန်း ဆိုရင်၊ ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ ယန္တရား (Mechanism) ကို မသိလို့ပါပဲ။ အဲဒီ ယန္တရားကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း မသိသရွေ့ "ငါက မြင့်တယ်၊ သူက နိမ့်တယ်" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိက အမြစ်တွယ်နေဦးမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီလောက်ဆိုရင် ပညတ်နဲ့ ပရမတ်၊ သိပ္ပံနဲ့ ပါဠိတော် ဘယ်လို ချိတ်ဆက်နေတယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက်လောက်ပြီ ထင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဒီခွဲခြားဆက်ဆံတတ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိအမြင်ဆိုးကြီးကို ဘယ်လို ရှုမှတ် ဖယ်ရှားမလဲ ဆိုတဲ့ ဝိပဿနာ အလုပ်ပေး ရှုကွက်ဘက်ကို ကူးကြရအောင်။

ခွဲခြားဆက်ဆံမှု (Discrimination) ဆိုတာ ဘယ်က စသလဲ ဆိုရင် "ဒွါရ" နဲ့ "အာရုံ" တိုက်ရာကနေ စတာပါ။ ဥပမာ- ကိုယ့်ထက် အဆင့်အတန်း နိမ့်တယ်လို့ ကိုယ်က ထင်ထားတဲ့ လူတစ်ယောက်ကို မျက်စိနဲ့ မြင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ မျက်စိအကြည်ဓာတ် (စက္ခုဒွါရ) နဲ့ အဆင်းအာရုံ (ရူပါရုံ) တို့ လာတိုက်မိပါတယ်။ အဲဒီလို တိုက်မိလိုက်တဲ့အခါမှာ မြင်သိစိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) ဆိုတာလေး ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ စက္ခုဝိညာဉ်လေး ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အထိ "သူက ဘယ်လူမျိုး၊ သူက ဆင်းရဲတယ်၊ သူက ညစ်ပတ်တယ်" ဆိုတဲ့ အသိ မပါသေးပါဘူး။ မြင်ရုံသက်သက် မျှသာ ရှိပါသေးတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝတရားရဲ့ ဖြစ်စဉ် သက်သက်ပါပဲ။

အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးပါး ပေါင်းဆုံသွားတာကို "ဖဿ" (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဖဿ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ ဆက်တိုက်ဆိုသလို "ဝေဒနာ" (ခံစားမှု) ဆိုတာ ပေါ်လာပါတယ်။ မြင်လိုက်တဲ့ အဆင်းအာရုံပေါ် မူတည်ပြီး သာယာရင် သုခဝေဒနာ၊ မသာယာရင် ဒုက္ခဝေဒနာ၊ သာမန်ဆိုရင် ဥပေက္ခာဝေဒနာ ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာမှ အလွန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ "သညာ" (မှတ်သားမှု) ဆိုတာ ဝင်လာပါတော့တယ်။ အတိတ်က ကိုယ် မှတ်သားထားတဲ့ လူမျိုးရေး အစွဲတွေ၊ ဇာတ်စနစ် အစွဲတွေ၊ လူမှုဝန်းကျင်က သင်ပေးထားတဲ့ အထင်အမြင်သေးမှုတွေ (Learned Bias) ကို သညာက ပြန်ဆွဲထုတ်လိုက်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သညာက "ဒါကတော့ ငါတို့လူမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကတော့ သူတောင်းစားပဲ" လို့ နာမည်တပ်ပေးလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ "သင်္ခါရ" လို့ခေါ်တဲ့ ပြုပြင်စီရင်မှုတွေ ဝင်လာပါပြီ။ "ငါက သူ့ထက် သာတယ်" ဆိုတဲ့ မာနတွေ၊ သူ့ကို ရွံရှာတဲ့ ဒေါသတွေ၊ အထင်အမြင်သေးတဲ့ မောဟတွေ အစီအရီ ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဲဒီအခါမှာ အဝိဇ္ဇာဖုံးပြီး အရှိကို အရှိအတိုင်း မမြင်တော့ဘဲ "ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ လူမျိုး" လို့ အခိုင်အမာ ထင်မှတ်သွားပါတယ်။ အဲဒါဟာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝင်သွားတာပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ သေချာ မှတ်သားထားရမှာက၊  တရားအနှစ်သာရတွေမှာ လာရှိတဲ့အတိုင်း "သောတာပတ္တိမဂ်" ဆိုက်သွားတဲ့ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဒီလို လူမျိုးခွဲခြားတာ၊ ဇာတ်စနစ် ခွဲခြားတာ ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိ (Wrong View) တွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ပြီးသား ဖြစ်သွားပါတယ်။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ အမြင်မှာ "ဒီလူက မြင့်တယ်၊ ဒီလူက နိမ့်တယ်" ဆိုတာ မရှိတော့ပါဘူး။ အားလုံးဟာ ဒွါရ (၆) ပါး၊ အာယတန (၁၂) ပါး၊ ဓာတ် (၁၈) ပါး ဆိုတဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်တွေ သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်လို့ မှန်ကန်စွာ သိမြင်သွားလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒိဋ္ဌိ ပြုတ်သွားတာကိုး နော်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာလေး တစ်ခုနဲ့ ထပ်ပြောရရင်... မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာ (Illusionist Analogy) ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးလေးကို မြွေဖြစ်အောင် လုပ်ပြတဲ့အခါ၊ မသိတဲ့ ကလေးတွေက တကယ့် မြွေအစစ်ကြီးဆိုပြီး ကြောက်လန့်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မျက်လှည့်ရဲ့ လှည့်ကွက်ကို သိနေတဲ့ လူကြီးတစ်ယောက်ကတော့ "ဒါ မြွေမဟုတ်ဘူး၊ ကြိုးသက်သက်ပဲ" လို့ သိနေလို့ မကြောက်တော့ပါဘူး။ ထို့အတူပါပဲ၊ သညာက ဖန်တီးပြနေတဲ့ "လူမျိုး၊ အဆင့်အတန်း" ဆိုတဲ့ မျက်လှည့်ကွက်ကြီးကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ ဒါတွေဟာ တကယ်မရှိဘူး၊ ရုပ်နဲ့ နာမ် ဓာတ်သဘာဝတွေ သက်သက်ပဲလို့ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို မြင်တာဟာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်တာပါပဲ။

ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ ဆိုရင်... လက်တွေ့ အလုပ်ပေး အနေနဲ့ ပြောရရင်၊ သူတစ်ပါးကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ "လူ" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "ဆင်းရဲသား၊ ချမ်းသာသူ" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ မျက်စိနဲ့ အဆင်း တိုက်တဲ့အခါ "မြင်တယ်... မြင်တယ်" လို့သာ မှတ်ပါ။ စိတ်ထဲမှာ "သူက ဘယ်လူမျိုးပဲ" လို့ ခွဲခြားတဲ့ အတွေးလေး ပေါ်လာရင်လည်း "တွေးတယ်... တွေးတယ်... သညာက မှတ်သားနေတယ်" လို့ သိလိုက်ပါ။ အဲဒီလို အသိလေး ကပ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်၊ ပညတ်ကြီး ကွာကျသွားပြီး ပရမတ် ဓာတ်သဘာဝ သက်သက်ကို မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒါဟာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ဖြုတ်တာပါ။ သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ဆိုရင်တော့၊ အဲဒီလို မြင်လိုက်၊ တွေးလိုက်တဲ့ စိတ်ကလေးဟာ အမြဲတမ်း တည်တံ့နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ပေါ်လာပြီးရင် ချက်ချင်း ပြန်ပျက်သွားတယ် ဆိုတဲ့ (ဖြစ်-ပျက်) သဘောကို မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။ "ငါက မြင့်မြတ်တယ်" ဆိုတဲ့ မာနစိတ်ကလေးဟာ တစ်နေကုန် ရှိနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့အကြောင်းတိုက်ဆိုင်မှ ပေါ်လာပြီး၊ အကြောင်းကုန်ရင် ပျက်သွားတာပါပဲ။ အဲဒီလို ခိုင်ခံ့မှုမရှိ၊ တည်မြဲမှုမရှိတဲ့ သဘောကို မြင်ရင် သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။

ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (ပြတ်တောက်တယ်၊ အကြောင်းအကျိုး မရှိဘူးလို့ ယူဆတဲ့ အမြင်) ကို ဖြုတ်ဖို့ ဆိုရင်တော့၊ ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်ကလေး ပျက်သွားပေမဲ့၊ အဲဒီ အကုသိုလ်ကံရဲ့ အကျိုးဆက်တွေဟာ မပျက်စီးဘဲ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အကျိုးပေးဖို့ အကြောင်းတရားအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့တယ် ဆိုတာကို ဆင်ခြင်ရပါမယ်။ ယခု ဘဝမှာ သူတစ်ပါးကို နှိမ်ချဆက်ဆံရင်၊ နောင်ဘဝမှာ ကိုယ်တိုင် အနှိမ်ခံရတဲ့ ဘဝမျိုးကို ရောက်တတ်တယ် ဆိုတဲ့ ကံနဲ့ ကံရဲ့ အကျိုးကို ယုံကြည်လိုက်ရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ပြုတ်သွားပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီတော့ တရားရှုမှတ်ကာစမှာတော့ ဆရာသမားတွေ ညွှန်ပြတဲ့အတိုင်း "မြင်ရင် မြင်တယ်၊ ကြားရင် ကြားတယ်" လို့ ပညတ်ကို ခွာပြီး ပရမတ်ကို ရှုပါ။ ဉာဏ်လေး ရင့်သန်လာတဲ့အခါမှာ မိမိခန္ဓာမှာ ဘာပဲပေါ်ပေါ် ပေါ်လိုက်၊ ပျက်လိုက်၊ အစားထိုးလိုက် ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ခန္ဓာအစဉ်တွေသာ ဖြစ်နေပါလားလို့ သိလာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါကျမှ "ငါ" လည်း မရှိ၊ "သူ" လည်း မရှိ၊ "လူမျိုး" လည်း မရှိတော့ဘဲ ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျသွားပြီး စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှု (Anti-Discrimination) ကို လက်တွေ့ ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ရှုမှတ်နိုင်မှသာလျှင် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူတဲ့ "ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော" ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်ပညာနဲ့ ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာမှာပါ။ သိပ္ပံပညာက ပြောတဲ့ DNA တူညီမှုဆိုတဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဆင့်ထက် ကျော်လွန်ပြီး၊ ရုပ်နာမ် ဓမ္မသင်္ခါရတွေရဲ့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောကိုပါ ထိုးထွင်းသိမြင်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအသိဉာဏ် ရလာရင် ဘယ်သူ့ကိုမှ ခွဲခြားဆက်ဆံချင်တဲ့ စိတ် မရှိတော့ဘဲ၊ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ်မှာ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ အပြည့်အဝ ထားနိုင်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်း... ဒါဟာ ဒိဋ္ဌိကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်လိုက်တဲ့ အကောင်းဆုံးသော ဝိပဿနာ ရှုကွက်ပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီသဘောတရားတွေကို ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားအောင် ပြတိုက်မှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်လေးတစ်ခုကို ဇာတ်လမ်းလေးတစ်ပုဒ်လို ပြောပြချင်ပါတယ်။ သွာဂတ ဓာတ်တော်တိုက် ပြတိုက်ကြီးမှာ တစ်နေ့တော့ အလွန်ဝေးလံတဲ့ တောင်တန်းဒေသကနေ ဘုရားဖူးလာတဲ့ အသက် ၇၀ အရွယ် အဘွားအို တစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ အဘွားအိုရဲ့ အဝတ်အစားတွေက နွမ်းပါးစုတ်ပြတ်နေပြီး၊ ခရီးပန်းလာတဲ့အတွက် ဖုန်တွေ၊ သဲတွေလည်း ပေကျံနေပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်ထဲကို နိုင်ငံခြားက V.I.P ဧည့်သည်တော်တွေလည်း လာရောက် ဖူးမြော်နေတဲ့ အချိန်နဲ့ တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။

အဲဒီအခါမှာ ပြတိုက်ရဲ့ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးလှိုင်ဆိုတဲ့ အစ်ကိုကြီးက အဘွားအိုကို ဓာတ်တော်တိုက် အခန်းထဲ ဝင်ခွင့်မပေးဘဲ တားထားလိုက်ပါတယ်။ ဦးလှိုင်က "အဘွား... ဒီအချိန် အထဲမှာ လူကြီးတွေ ရှိနေတယ်။ အဘွားရဲ့ ပုံစံကလည်း ညစ်ပတ်ပေကျံနေတော့ အထဲဝင်ရင် အနံ့အသက်တွေ ထွက်ပြီး လူကြီးတွေ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်လိမ့်မယ်။ အပြင်ကနေပဲ လက်အုပ်ချီပြီး ဖူးလိုက်ပါ" လို့ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ အဘွားအိုခမျာ မျက်ရည်လေးဝဲပြီး "သားရယ်... အဘွားက တောကြိုအုံကြားကနေ ဓာတ်တော်ကို အနီးကပ် ဖူးချင်လွန်းလို့ ရှိသမျှ ပိုက်ဆံလေး စုပြီး လာခဲ့ရတာပါ။ ခဏလေးဖြစ်ဖြစ် ဝင်ဖူးပါရစေ" လို့ တောင်းပန်ရှာပါတယ်။

 "အရှင်ဘုရား... လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းကလည်း သူ့တာဝန် သူထမ်းဆောင်တာပဲ မဟုတ်လား" တဲ့။ ဟုတ်ပါတယ်။ လောကီအမြင်နဲ့ ကြည့်ရင်တော့ V.I.P တွေကို ဦးစားပေးတာ၊ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုကို ကြည့်တာဟာ မှန်သယောင် ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ လူ့အဆင့်အတန်းကို ခွဲခြားလိုက်တဲ့ မောဟစိတ်၊ အဝိဇ္ဇာစိတ် အခြေခံသွားတာပါပဲ။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ ပြတိုက်ရဲ့ တာဝန်ခံ အရာရှိ ကိုမင်း ဆိုတဲ့ လူငယ်လေး ရောက်လာပြီး ကိစ္စကို မေးမြန်းပါတော့တယ်။ ကိုမင်းက အဖြစ်အပျက်ကို သိသွားတဲ့အခါ ဦးလှိုင်ကို သေချာ ရှင်းပြပါတယ်။

"ဦးလှိုင်... ကျွန်တော်တို့ ပြတိုက်ရဲ့ အခြေခံ စည်းမျဉ်း (မူဝါဒ အမှတ် ၅၊ အပိုဒ်ခွဲ ၅.၁) မှာ ဓာတ်တော်မြတ်ကို ဖူးမြော်ခွင့်နဲ့ ပတ်သက်ရင် လူမျိုး၊ ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ ဇာတ်နိမ့်ဇာတ်မြင့် ဘယ်လို ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမှ မရှိစေရဘူးလို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ် ဗျ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်ကတောင် ဆင်းရဲသား သုနီတကိုလည်း ချစ်သားလို့ ခေါ်ခဲ့သလို၊ မင်းသားတွေကိုလည်း ချစ်သားလို့ တန်းတူ ခေါ်ခဲ့တာပဲ။ ဓာတ်တော်မြတ်က ထွက်ပေါ်နေတဲ့ မေတ္တာဓာတ်ဟာ V.I.P တွေအတွက် တစ်မျိုး၊ ဒီအဘွားအတွက် တစ်မျိုး ခွဲခြားမနေဘူး။ အဘွားရဲ့ သဒ္ဓါတရားက V.I.P တွေထက်တောင် ပိုကြီးမားနိုင်တယ်" လို့ ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... လူတွေဟာ အပြင်ပန်း ရုပ်အဆင်း (Appearance) ကို ကြည့်ပြီး တန်ဖိုးဖြတ်တတ်ကြပေမဲ့၊ ဓမ္မရဲ့ စံနှုန်းကတော့ အတွင်းစိတ် သန္တာန်က သဒ္ဓါတရားကိုသာ တန်ဖိုးဖြတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုမင်းက အဘွားအိုကို ရိုရိုသေသေ တွဲခေါ်သွားပြီး ဓာတ်တော်မြတ်ရဲ့ အနီးကပ်ဆုံး နေရာမှာ ဖူးမြော်ခွင့် ပေးလိုက်ပါတယ်။ အဘွားအို ဖူးမြော်နေတဲ့ အချိန်မှာ သူ့ရဲ့ မျက်လုံးကနေ ကျဆင်းလာတဲ့ မျက်ရည်တွေ၊ ကြည်ညိုလွန်းလို့ တုန်ယင်နေတဲ့ လက်အုပ်ချီပုံတွေကို ကြည့်ပြီး လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်း ဦးလှိုင် ကိုယ်တိုင် သံဝေဂ ရသွားပါတယ်။ "ငါ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အဆင့်အတန်း ဆိုတာတွေဟာ တကယ့် သဒ္ဓါတရားရှေ့မှာ ဘာမှ အသုံးမကျပါလား" လို့ သူ လက်တွေ့ နားလည်သွားပါတယ်။

ဖြစ်ရပ်အပြီးမှာ ကိုမင်းက ဒီကိစ္စကို မှတ်တမ်းတင်တဲ့ အနေနဲ့ ပုံစံခွက်တစ်ခု (T222 လို့ ခေါ်တဲ့ လူမှုဆက်ဆံရေးနှင့် ခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာ) ကို ဖြည့်စွက်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဦးလှိုင်ကို အပြစ်ပေးဖို့၊ အလုပ်ထုတ်ဖို့ လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလုံးမှာ နောက်နောင် ဒီလို ဒိဋ္ဌိအခြေခံတဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမျိုး (Discrimination) မဖြစ်ပေါ်စေဖို့အတွက် သင်ခန်းစာ ယူနိုင်အောင် စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မှားသွားတဲ့ သူကို အပြစ်တင်မယ့်အစား၊ အဲဒီ အမှားကိုဖြစ်စေတဲ့ "အထင်အမြင်သေးမှု" ဆိုတဲ့ စိတ်ခံစားချက်ကို ဘယ်လို ကုစားမလဲ ဆိုတာကို အဖြေရှာတာဟာ ဘုရားရှင်ရဲ့ မေတ္တာဝါဒ ပါပဲ။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီ ညနေမှာပဲ ကိုမင်းက ပြတိုက် ဝန်ထမ်းတွေ အားလုံးကို စုစည်းပြီး ဒီဃနိကာယ်က "ဝါသေဋ္ဌသုတ်" ပါဠိတော် အကြောင်းကို ရှင်းပြပါတယ်။ ဝါသေဋ္ဌသုတ်မှာ ဘုရားရှင်က "လူတွေဟာ မွေးဖွားလာတဲ့ အမျိုးအနွယ်ကြောင့် မြင့်မြတ်သူ၊ ယုတ်ညံ့သူ ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ သူပြုလုပ်တဲ့ ကံ၊ အလုပ် (Kamma) ကြောင့်သာ မြင့်မြတ်သူ၊ ယုတ်ညံ့သူ ဖြစ်လာတာပါ" လို့ ဟောကြားထားပါတယ်။ မြက်ပင်တွေ၊ သစ်ပင်တွေ၊ တိရစ္ဆာန်တွေမှာ ဇာတ်အနွယ် ကွဲပြားမှု ရှိပေမဲ့၊ လူသားတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ဖွဲ့စည်းပုံမှာတော့ ဇာတ်အနွယ် ကွဲပြားတဲ့ အမှတ်အသား ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူးလို့ ဘုရားရှင်က သိပ္ပံနည်းကျ အတိအကျ ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည် မေးခွန်းထုတ်ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ "ငါ့ရဲ့ နေ့စဉ် ဘဝမှာရော၊ ငါ့ထက် နိမ့်ကျတယ် ထင်ရတဲ့ သူတွေအပေါ်မှာ ငါ ဘယ်လို ဆက်ဆံနေသလဲ" ဆိုတာပါ။ အိမ်က အကူ ကလေးကို ဆက်ဆံတဲ့ အခါဖြစ်ဖြစ်၊ လမ်းဘေးက ဈေးသည်ကို ဆက်ဆံတဲ့ အခါဖြစ်ဖြစ်၊ "ငါက ပိုက်ဆံပေးထားတာပဲ" ဆိုတဲ့ မာနစိတ်ကလေး ကပ်ပါနေလား။ အဲဒီ စိတ်ကလေးဟာ ခုနက လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်း ဦးလှိုင်ရဲ့ စိတ်နဲ့ အတူတူပါပဲ။ အဝိဇ္ဇာ ဖုံးပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဝင်နေတဲ့ စိတ်ပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အပြင်ပန်းက ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ရာထူးဂုဏ်သိမ်၊ ပညာအရည်အချင်း ဆိုတာတွေဟာ လောကီ အခွံတွေ သက်သက်ပါ။ အတွင်းထဲက သွေးတွေကို ဖောက်စစ်ကြည့်ရင် အားလုံးဟာ အနီရောင်တွေချည်းပါပဲ။ ခံစားတတ်တဲ့ ဝေဒနာတွေကလည်း အတူတူပါပဲ။ ဒီတော့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒက ဝန်ထမ်းတွေကို သွန်သင်ပေးလိုက်တာဟာ စာရွက်ပေါ်က ဥပဒေ သက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ တစ်ပါးသူရဲ့ နှလုံးသားကို ကိုယ်ချင်းစာနာတတ်တဲ့ (Empathy) အမြင့်မားဆုံးသော ဓမ္မအကျင့်ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးစေလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ကျင့်သုံးနိုင်မှသာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ကင်းရှင်းရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ကြစို့။ လောကကြီးမှာ အဆင့်အတန်း ခွဲခြားခံရလို့ စိတ်ဆင်းရဲရတာ၊ ကိုယ်ကလည်း သူတစ်ပါးကို အထင်သေးမိလို့ မာနတွေ တက်ပြီး ပူလောင်ရတာတွေဟာ အားလုံး ဒုက္ခသစ္စာ တွေချည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီလို ခွဲခြားချင်တဲ့ စိတ်တွေ၊ မာနတွေ၊ "ငါ" လို့ စွဲလမ်းနေတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိနဲ့ တဏှာတွေဟာ ဒီဆင်းရဲဒုက္ခကို ဖြစ်စေတဲ့ သမုဒယသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

အဲဒီလို ခွဲခြားတတ်တဲ့ သညာနဲ့ မာနစိတ်တွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီး၊ လူသားအားလုံးအပေါ်မှာ ဓာတ်သဘောသက်သက်၊ ခန္ဓာငါးပါး သက်သက်လို့ မြင်လာတဲ့အခါ အေးချမ်းသွားတဲ့ သဘောဟာ နိရောဓသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက် "သူလည်း ရုပ်နာမ်၊ ငါလည်း ရုပ်နာမ်" လို့ မှန်ကန်စွာ ရှုမှတ်ပွားများနေတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် လမ်းကြောင်းကြီးဟာ မဂ္ဂသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။ သစ္စာလေးပါး ကိုက်ညီသွားပြီ ဆိုရင်တော့ တို့တစ်တွေရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ ဘယ်လို လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး၊ အဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှုမှ မရှိတော့ဘဲ စစ်မှန်တဲ့ တန်းတူညီမျှမှုကို ရရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အသိဉာဏ် (ဝိဇ္ဇာ) နဲ့ အကျင့်သီလ (စရဏ) ကိုသာ အဓိကထားပြီး တန်ဖိုးဖြတ်တတ်ကြပါစေ။ လောကီ ပညတ်တွေဖြစ်တဲ့ ဆင်းရဲ၊ ချမ်းသာ၊ အသားအရောင် ဆိုတဲ့ အခွံတွေကို ခွာချပြီး၊ ပရမတ် ဓာတ်သဘာဝ အစစ်အမှန်ကို ရှုမြင်နိုင်ကြပါစေလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီနေ့ မတ်လ (၁) ရက်၊ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ပပျောက်ရေးနေ့ (Zero Discrimination Day) မှာ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာကြပါစေ၊ မာနတရားတွေ ကင်းစင်ပြီး လောကကြီးမှာ တန်းတူညီမျှမှု ရှိကြပါစေ၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၀၁ မတ် ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.