Day: 058 | ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | သမိုင်းကို သင်ခန်းစာယူခြင်း (Learning from History) | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော် | Risk Assessment

 

Day: 058 | ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ | သမိုင်းကို သင်ခန်းစာယူခြင်း (Learning from History) | ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော် | Risk Assessment

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ အရဟတံ ဂုဏ်ရှင်၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ရှင်၊ လောကဝိဒူ ဂုဏ်ရှင်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏ ဘုရား။ ထို့အတူ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘ၊ ဆရာသမားဆိုတဲ့ အနန္တဂိုဏ်းဝင် ကျေးဇူးရှင်ကြီးများကိုလည်း ရိုသေစွာ ဦးခိုက်ပူဇော်လိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်၊ ဒီကနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ တရားနာယူဖို့ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး၊ ဒီကနေ့လို ရှားပါးရောဂါများ အသိပညာပေးတဲ့ ကာလမှာ၊ ရှားပါးရောဂါဝေဒနာ ခံစားနေရသူတွေ အပါအဝင် လောကသားအားလုံး ရောဂါဆန်းများ ကင်းဝေးပါစေ၊ အတိတ်က အမှားတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ အကောင်းဆုံး တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်နော်။ လောကမှာ အကြီးမားဆုံးသော ရောဂါဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဖြစ်တဲ့ ရောဂါထက်၊ သတိကင်းလွတ်နေတဲ့ စိတ်ရောဂါက ပိုပြီး ကြောက်စရာ ကောင်းလှပါတယ်။

ကဲ... တရားစကားတွေ မစတင်ခင်လေးမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့အားလုံး စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ငြိမ်သက်သွားအောင်၊ ကြည်လင်သွားအောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံလေး တစ်ခုကို စိုက်ကြည့်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို သက်တောင့်သက်သာလေး ထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်၊ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အရင်ဆုံး သတိကပ်ထားလိုက်ပါ။ ပြီးရင် ငါတို့ရဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးထဲမှာ အချိန်မရွေး ဝင်ရောက်လာနိုင်တဲ့ ရောဂါဘေး၊ အန္တရာယ်ဘေး တွေကို ဉာဏ်မျက်စိနဲ့ လှမ်းပြီး သတိထားကြည့်စမ်းပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခု အချိန်လေးမှာ ငါတို့တွေ ကျန်းမာနေတယ်၊ အေးချမ်းနေတယ် လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး (ရူပက္ခန္ဓာ) ဟာ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အမြဲတမ်း ပွတ်တိုက် လှုပ်ရှားနေတဲ့ စစ်မြေပြင်ကြီး တစ်ခုပါပဲ။ အဲဒီ ဓာတ်တွေထဲက တစ်ခုခု ဖောက်ပြန်သွားတာနဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် အပြင်က ပိုးမွှားလေး တစ်ကောင် ဝင်လာတာနဲ့ ငါတို့ရဲ့ အသက်ရှင်ခြင်း ဆိုတာ ချက်ချင်း ရပ်တန့်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ အချိန်မရွေး ဖောက်ပြန် ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်၊ သေဆုံးခြင်း ဆိုတာ ငါတို့နဲ့ အမြဲတမ်း ဒွန်တွဲနေတယ် ဆိုတဲ့ 'မရဏနုဿတိ' နဲ့ 'ကာယဂတာသတိ' ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးကို ပေါင်းစပ်ကာ၊ ခဏလောက် စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားအောင်၊ သံဝေဂဉာဏ်လေး ကိန်းအောင်းသွားအောင် ပွားများကြည့်ကြစို့နော်။

ဒီလို စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ၊ ခန္ဓာရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘော၊ အချိန်မရွေး ပျက်စီးနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် သဘောလေးကို နည်းနည်းလေး သိမြင်သွားပြီဆိုရင်တော့၊ ဒီကနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လေ့လာမယ့် အကြောင်းအရာလေးကို ဆက်ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့မှာ အတိတ်သမိုင်းက အမှားတွေကို ပြန်လည် သုံးသပ်ပြီး အနာဂတ်မှာ အန္တရာယ် ကင်းအောင် နေထိုင်တဲ့ အကြောင်းကို၊ ပိဋကတ်တော်လာ ဓမ္မပဒ သဘောတရားတွေနဲ့ ချိန်ထိုးပြီးတော့၊ ယနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာရပ်တွေက ဘယ်လို ရှုမြင်သလဲဆိုတာကို ဦးပဉ္ဇင်း အသေးစိတ် ဆွေးနွေး ဟောကြားသွားပါမယ်။

ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု ပညာရပ်တွေမှာ ကြည့်မယ်ဆိုရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အနာဂတ်မှာ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တွေကို ကြိုတင် တွက်ချက်ပြီး ကာကွယ်တဲ့ ပညာရပ်ကို အင်္ဂလိပ်လို Risk Assessment လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ခြေကို ဆန်းစစ် လေ့လာတဲ့ သိပ္ပံပညာရပ်ပေါ့နော်။ ဒီပညာရပ်ဟာ အလွန် စနစ်ကျပါတယ်။ ကြီးမားတဲ့ အဆောက်အအုံကြီးတွေ ဆောက်တော့မယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုတွေ လုပ်တော့မယ် ဆိုရင် ပညာရှင်တွေဟာ အရင်ဆုံး အတိတ်သမိုင်း (Historical Data) ကို ပြန်လှန် ကြည့်ကြရပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်တွေတုန်းက ဒီနေရာမှာ ဘာကြောင့် မြေပြိုခဲ့သလဲ၊ ဘာကြောင့် ရောဂါဆန်းတွေ ပျံ့နှံ့ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို အရင်ဆုံး အဖြေရှာပါတယ်။ ပြီးတော့မှ အဲဒီ အမှားတွေ ထပ်မဖြစ်အောင် 'ဖြစ်တန်စွမ်း' (Probability) နဲ့ 'ထိခိုက်နိုင်မှု ပမာဏ' (Impact) ကို သင်္ချာနည်းကျ တွက်ချက်ပါတယ်။ ဥပမာ- ရောဂါပိုး တစ်ခု ဝင်လာဖို့ ရာခိုင်နှုန်း ဘယ်လောက် ရှိသလဲ၊ ဝင်လာရင် လူဘယ်နှစ်ယောက် သေနိုင်သလဲ ဆိုတာကို ဇယားတွေနဲ့ တွက်ချက်ပြီး၊ အဲဒီ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချဖို့ (Risk Mitigation) ကြိုတင် ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်ကို သင်ခန်းစာယူပြီး ပစ္စုပ္ပန်ကို အခိုင်အမာ တည်ဆောက်တာပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ကားမောင်းတဲ့ သူတစ်ယောက်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ရှေ့မှန်ကနေ လမ်းကို ကြည့်ရသလို၊ ဘေးမှာ ပါတဲ့ မှန်ပြောင်းလေး (Rearview Mirror) ကနေလည်း နောက်က လာတဲ့ ကားတွေကို အမြဲ ကြည့်နေရပါတယ်။ နောက်ကို လှည့်ကြည့်နေတာဟာ နောက်ကို ပြန်သွားဖို့ မဟုတ်ပါဘူး၊ ရှေ့ကို လုံလုံခြုံခြုံ ဆက်သွားနိုင်ဖို့ အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ၊ သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်တယ် ဆိုတာ အတိတ်က ဇာတ်လမ်းဟောင်းတွေထဲမှာ နစ်မွန်းပြီး ငိုကြွေးနေဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီ အတိတ်က အမှားတွေကို သတိပြုမိပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကိုယ့်ရဲ့ လုံခြုံရေး၊ ကိုယ့်ရဲ့ ကာကွယ်ရေး စနစ် (Risk Assessment) ကို ပိုမို ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်ဖို့ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

 'အရှင်ဘုရား... သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့ တွက်ချက်ပြီး အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်တယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာရော အဲဒီလို အန္တရာယ်ကင်းအောင် ကာကွယ်တဲ့ စနစ် ရှိပါသလား' လို့ မေးစရာ ရှိလာပါတယ်နော်။ ရှိတာပေါ့ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အကြီးမားဆုံးသော Risk Assessment စနစ်ကြီး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ တခြား မဟုတ်ဘူး၊ 'သတိ' တရားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီသတိတရားရဲ့ အရေးကြီးပုံကို ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်မှာ အလွန် ပြတ်သားစွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ကဲ... ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်တွေနဲ့ ဆက်လက်ပြီး တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ကြရအောင်နော်။

ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်၊ အပ္ပမာဒဝဂ် မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "အပ္ပမာဒေါ အမတံ ပဒံ၊ ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ" လို့ ဟောကြားတော်မူပါတယ်။ ဒီပါဠိတော်လေးဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် တိုင်းရဲ့ နှလုံးသားမှာ ကိန်းအောင်းနေရမယ့် စကားလုံးလေးတွေပါ။ ပါဠိတော် အနက်ကို တစ်လုံးချင်း သေချာ ဓာတ်ခွဲ ကြည့်ကြစို့။ 'အပ္ပမာဒ' ဆိုတာ မေ့လျော့ခြင်း မရှိတာ၊ 'သတိ' နဲ့ အမြဲတမ်း ပြည့်စုံနေတာကို ခေါ်ပါတယ်။ 'အမတံ ပဒံ' ဆိုတာက သေခြင်းကင်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း လမ်းစဉ် ဖြစ်တယ် တဲ့။

နောက်တစ်ကြောင်းက 'ပမာဒေါ' - သတိကင်းလွတ်ပြီး မေ့လျော့ ပေါ့ဆနေခြင်းဟာ၊ 'မစ္စုနော ပဒံ' - သေမင်းရဲ့ နိုင်ငံ၊ သေခြင်းတရားဆီကို သွားတဲ့ လမ်းစ ဖြစ်တယ် တဲ့။ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ လူတစ်ယောက်ဟာ ကားမောင်းနေရင်း သတိတစ်ချက် လွတ်သွားတာနဲ့ အသက်အန္တရာယ် ကြုံရသလိုပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ရောဂါဖြစ်လာမယ့် လက္ခဏာလေးတွေကို သတိမထားမိဘဲ ပေါ့ဆနေရင် (ပမာဒ) ရောဂါကြီးွမ်းပြီး သေဆုံးရပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ လောဘ၊ ဒေါသ တွေ ဝင်လာတာကို သတိမထားမိရင်၊ အဲဒီ ကိလေသာတွေက ကြီးထွားလာပြီး သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး အပါယ်ငရဲကို ဆွဲချသွားတော့တာပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သမိုင်းကို သင်ခန်းစာ ယူတယ် ဆိုတာ တခြား မဟုတ်ပါဘူး။ မနေ့က ငါ ဘာအမှားတွေ လုပ်ခဲ့မိလဲ၊ ငါ့ရဲ့ ဒေါသကြောင့် ဘယ်သူတွေ စိတ်ဆင်းရဲ ခဲ့ရလဲ ဆိုတာကို ညအိပ်ရာဝင်ခါနီးတိုင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်လည် သုံးသပ်တဲ့ အလေ့အကျင့်လေး (Daily Review) လုပ်ကြည့်ပါ။ အတိတ်က အမှားကို မြင်မှ၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာ အဲဒီ အမှားမျိုး ထပ်မဖြစ်အောင် 'အပ္ပမာဒ' သတိတရားနဲ့ ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။ အဲဒါဟာ ဘုရားရှင် ဟောတဲ့ အကောင်းဆုံးသော Risk Assessment ပါပဲ။

 ပုဒ်ရေတွေထဲမှာ 'သောက' (Sorrow/Grief) ဆိုတဲ့ ပူဆွေး သောကရောက်ခြင်း သဘောတရားကို အတိအလင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ လူတွေဟာ သတိကင်းလွတ်ပြီး ပေါ့ပေါ့ဆဆ နေမိတဲ့ အတွက်၊ အမှားတွေ ကျူးလွန်မိတယ်။ အဲဒီ အမှားတွေရဲ့ အကျိုးဆက် အနေနဲ့ ချစ်ရသူတွေနဲ့ ကွဲကွာရတယ်၊ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေ ဆုံးရှုံးရတယ်၊ ရောဂါဝေဒနာတွေ ခံစားရတယ်။ အဲဒီအခါကျမှ ရင်ဘတ်စည်တီးပြီး သောကမီးတွေ လောင်ကျွမ်းကြရပါတယ်။ 'ငါ အဲဒီတုန်းက သတိထားခဲ့မိရင် ကောင်းမှာပဲ' ဆိုပြီး နောင်တတွေ ရကြပါတယ်။

အဲဒီ သောကမီးတွေကို ပယ်သတ်ဖို့ (ပယ်ခြင်း) ဆိုတာ အချိန်လွန်မှ ငိုကြွေးနေလို့ မရပါဘူး။ အတိတ်က အမှားကို သင်ခန်းစာယူပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်မှသာ ရနိုင်တာပါ။ ကဲ... ဒါဆိုရင် ငါတို့တွေ အတိတ်က အမှားတစ်ခုကို ပြန်တွေးမိတဲ့ အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် အန္တရာယ် တစ်ခုကို ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အခါမှာ ခန္ဓာကိုယ် ယန္တရားကြီး ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေသလဲ ဆိုတာကို အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြစို့။

ငါတို့တွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တွေ့ကြုံနေရတာဟာ ဒွါရ (၆) ပါးနဲ့ အာရုံ (၆) ပါး တိုက်ခိုက်မှုတွေချည်းပါပဲ။ ဥပမာလေး တစ်ခုနဲ့ အဏုစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့က အေးအေးဆေးဆေး ထိုင်နေရင်းနဲ့၊ အတိတ်က ကိုယ်လုပ်ခဲ့မိတဲ့ အမှားတစ်ခု၊ ကိုယ့်ကြောင့် သူတစ်ပါး ဒုက္ခရောက်ခဲ့ရတဲ့ မှတ်ဉာဏ်ဟောင်း တစ်ခုကို စိတ်ထဲမှာ ပြန်လည် တွေးတောမိလိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီအချိန်မှာ ပထမဆုံး အလုပ်လုပ်တာက ဘာလဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အကြည်ဓာတ် (မနောဒွါရ) လေးပါ။ အဲဒီ မနောဒွါရ ဆိုတဲ့ 'ဒွါရ' (တံခါးပေါက်) ဟာ 'နာမက္ခန္ဓာ' အစုအဝေး တစ်ခုပါပဲ။ ပြီးတော့ အတွင်းကနေ ပြန်ပေါ်လာတဲ့ အတိတ်က အဖြစ်အပျက် မှတ်ဉာဏ် (ဓမ္မာရုံ) ဆိုတဲ့ 'အာရုံ' တွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ မနောဒွါရ နဲ့ ဓမ္မာရုံ တို့ ထိခိုက်မိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း 'အော်... အဲဒီတုန်းက အဖြစ်အပျက်ပါလား' ဆိုပြီး သိလိုက်တဲ့ စိတ်အာရုံ သိစိတ် (မနောဝိညာဉ်) လေးက ချက်ချင်း ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီ ဝိညာဉ် ကလေးကတော့ 'ဝိညာဏက္ခန္ဓာ' ဖြစ်သွားပါပြီ။

စတုတ္ထ အဆင့်မှာ၊ အဲဒီလို ဒွါရ၊ အာရုံ၊ ဝိညာဉ် သုံးခု ပေါင်းဆုံသွားတာကို အဘိဓမ္မာ သဘောအရ 'ဖဿ' (အတွေ့အထိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပဉ္စမ အဆင့် အနေနဲ့၊ ဖဿ ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အဲဒီ အတိတ်က အမှားကို ပြန်တွေးမိပြီး ရင်ထဲမှာ ပူလောင်သွားတဲ့၊ နောင်တရတဲ့၊ ပူဆွေးတဲ့ 'ဒေါမနဿ ဝေဒနာ' ဆိုတဲ့ 'ဝေဒနာက္ခန္ဓာ' (နာမ်တရား) က ဆက်ပေါ်လာပါတယ်။

ဆဋ္ဌမ အဆင့်မှာ၊ အဲဒီနောက် ချက်ချင်း ဆိုသလိုပဲ၊ ဒါဟာ ငါလုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားပဲ၊ အဲဒီတုန်းက ငါ သိပ်မိုက်မဲခဲ့တာပဲ လို့ အတိတ်က အမှတ်အသားတွေနဲ့ ချက်ချင်း မှတ်သားလိုက်တဲ့ 'သညာက္ခန္ဓာ' က အလုပ်လုပ်သွားပါတယ်။

သတ္တမ အဆင့်မှာတော့၊ အဲဒီ သညာကနေ တစ်ဆင့် 'ငါတော့ သွားပါပြီ၊ ငါ့ဘဝတော့ ပျက်ပါပြီ' ဆိုပြီး တွေးတော ကြံစည်တဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ သောက ဆိုတဲ့ 'သင်္ခါရက္ခန္ဓာ' တွေ တသီတတန်းကြီး ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းသွားလို့ အတိတ်က အရာတွေကို ပစ္စုပ္ပန်မှာ ပြန်လည် အသက်သွင်းပြီး ဒုက္ခခံစား နေရတာပါ။ ဒါဟာ ခန္ဓာငါးပါး အလုပ်လုပ်သွားတဲ့ ယန္တရား အပြည့်အစုံ ပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကြီး တစ်ခုလုံးမှာ သေချာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း ကြည့်လိုက်ရင် ဘယ်နေရာမှာမှ 'ငါ' ဆိုတာ မပါပါဘူး။ 'ငါ အမှားလုပ်ခဲ့တယ်၊ ငါ ဒုက္ခရောက်နေတယ်' ဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိပါဘူး။ မနောဒွါရ၊ ဓမ္မာရုံ၊ သိတဲ့စိတ်၊ ခံစားတဲ့ ဝေဒနာ၊ မှတ်သားတဲ့ သညာ၊ ပြုပြင်တဲ့ သင်္ခါရ... ဒီနာမ် ဓာတ်သဘောတရား တွေပဲ စက်ရုံက စက်သွားတွေလို အဆင့်ဆင့် အလိုအလျောက် အလုပ်လုပ်သွားတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ငါတို့က သတိ (အပ္ပမာဒ) မကပ်နိုင်တဲ့အခါ 'ငါ မှားခဲ့တာ၊ ငါ ပူလောင်နေရပြီ' ဆိုပြီး အတိတ်က မှတ်ဉာဏ်နဲ့ ကိုယ်နဲ့၊ သောကစိတ်နဲ့ ကိုယ်နဲ့ တစ်သားတည်း ပေါင်းစပ်လိုက်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ခန္ဓာငါးပါးကို အကောင်အထည် အဖြစ်၊ ငါ သူတစ်ပါး အဖြစ် အခိုင်အမာ ယူလိုက်တာဟာ 'သက္ကာယဒိဋ္ဌိ' (အမှားအယွင်း အစွဲအလမ်း) ကြီး ဝင်ရောက်လာတာပါပဲ။ အဲဒီ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲကြောင့်ပဲ အတိတ်က ပြုခဲ့တဲ့ အမှားက တစ်ခါ၊ အခု ပြန်တွေးပြီး သောကရောက်ရတာက တစ်ခါ ဒုက္ခ နှစ်ထပ် ဖြစ်နေရတာပါ။

ဒီသက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီးကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။ မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာလိုပါပဲ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးလေးတွေ ဆွဲပြီး အရုပ်လေးတွေကို အတိတ်က ဇာတ်လမ်းတွေ ပြန်ကပြတဲ့အခါ၊ ပွဲကြည့်ပရိသတ်က အဟုတ်ကြီး ထင်ပြီး လိုက်လံ ငိုကြွေးနေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကွယ်က ကြိုးတွေကို မြင်သွားတဲ့အခါ၊ 'အော်... ဒါ ပြီးသွားတဲ့ ဇာတ်လမ်းဟောင်းတွေ ပါလား' ဆိုတဲ့ အစွဲ ပြုတ်သွားပါတယ်။

ထို့အတူပါပဲ၊ သတိပဋ္ဌာန် ရှုဉာဏ်နဲ့ သေချာ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ အတိတ်က အမှားကို တွေးမိလို့ သောကစိတ် ပေါ်လာတဲ့ အချိန်မှာ ဘယ်လို မှတ်ရမလဲ။ 'ငါ မှားခဲ့ပြီ၊ ငါ့အပြစ်တွေ' လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ စိတ်ထဲမှာ တွေးမိရင် 'တွေးတယ်... တွေးတယ်... နောင်တစိတ် ပေါ်တယ်... သိတယ်... သောက ပေါ်တယ်... သိတယ်' လို့ ဓာတ်သဘောသက်သက် အနေနဲ့သာ စောင့်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ကြည့်နိုင်ရင် 'အော်... စိတ်ထဲမှာ အာရုံဟောင်းလေး ဝင်လာလို့ သိစိတ် ပေါ်လာတာပါလား၊ သောက ဆိုတာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတဲ့ သင်္ခါရ နာမ်တရား သက်သက်ပါလား' လို့ ကွဲကွဲပြားပြား မြင်လာပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိကြီး အလိုလို ပြုတ်ကျသွားပါတော့တယ်။

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဆက်ပြီး ရှုရပါဦးမယ်။ အဲဒီလို ပေါ်လာတဲ့ တွေးသိစိတ်ကလေး၊ သောက ဝေဒနာကလေးတွေဟာ အမြဲတမ်း တည်မြဲနေသလား။ သေချာ စောင့်ကြည့်လိုက်ပါ။ ကိုယ်က သတိနဲ့ စောင့်ကြည့်နေတာနဲ့ အမျှ၊ အဲဒီ တွေးသိစိတ်ကလေးဟာ ချက်ချင်း ပျောက်သွားတယ်၊ စောစောက ပူလောင်နေတဲ့ သောက စိတ်ကလေးလည်း တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျပြီး ချက်ချင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားတာပါပဲ။

ဒီလို ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ ရုပ်နာမ် သင်္ခါရတရား မှန်သမျှဟာ ဖြစ်ပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတာပါလား ဆိုတဲ့ 'အနိစ္စ' သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်တာနဲ့၊ ဒီအတိတ်က အမှားကြီးက ငါ့ကို တစ်သက်လုံး ခြောက်လှန့်နေတော့မှာပဲ လို့ ယူဆထားတဲ့ 'သဿတဒိဋ္ဌိ' ကြီး ကွာကျသွားပါတော့တယ်။ အတိတ် ဆိုတာလည်း ပြီးသွားပါပြီ၊ အဲဒီ အတိတ်ကို ပြန်တွေးတဲ့ စိတ်ကလည်း စက္ကန့်မလပ် ပျက်စီးနေတာပါပဲ။ ဘာတစ်ခုမှ ထာဝရ မခိုင်မာပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က ထပ်မေးပြန်ရော၊ 'အရှင်ဘုရား... တွေးသိစိတ်လည်း ပျောက်သွားပြီ၊ သောကလည်း ပျက်သွားပြီ ဆိုရင် ဘာမှ မရှိတော့ဘူးပေါ့။ အကုန်လုံး သုဉ်းသွားပြီပေါ့' လို့ အပြတ်ယူစရာ ရှိပါတယ်။ မဟုတ်ပါဘူး သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ တွေးသိစိတ်လေး ပျက်သွားပေမယ့်၊ ငါတို့က အဲဒီနေရာမှာ 'အပ္ပမာဒ' (သတိတရား) ကို အစားထိုးလိုက်ရင်၊ ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ ရှုမှတ်နေတဲ့ ဉာဏ်စိတ် အသစ် တစ်ခုက ချက်ချင်း ဆိုသလို အစားထိုး ဝင်ရောက်လာပါတယ်။ တစ်ခုပျက်သွားတိုင်း နောက်တစ်ခုက အဆက်မပြတ် အစားထိုးနေတာပါ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရေစီးကြောင်းကြီး တစ်ခုလိုပါပဲ။ ရှေ့ရေက ထွက်သွားပေမယ့် နောက်ရေက အဆက်မပြတ် အစားထိုး ဝင်ရောက်လာတဲ့အတွက် ရေစီးကြောင်းကြီး အနေနဲ့ ဆက်ရှိနေသလိုပါပဲ။ စိတ်အစဉ်ဆိုတာလည်း အကြောင်းတရား ရှိနေသရွေ့ အကျိုးတရား အနေနဲ့ ဆက်တိုက် အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အကြောင်းရှိလို့ အကျိုးဆက်စပ်ပြီး အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘောတရားကို သေချာ သိမြင်သွားတဲ့ အခါမှာတော့၊ သေရင် ဘာမှ မဖြစ်တော့ဘူး၊ ပြတ်သွားပြီ လို့ အပြတ်ယူထားတဲ့ 'ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ' ဆိုတဲ့ အမှားကြီးလည်း လုံးဝ ကျွတ်ထွက်သွားပါတော့တယ်။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဘာပဲ ပေါ်လာပေါ်လာ၊ အတိတ်က အမှားကို ပြန်တွေးမိတာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ သောက ပေါ်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ် 'ဒါဟာ ငါမဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်နာမ် သက်သက်ပဲ။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပဲ။ ပျက်ပြီးရင်လည်း အစားထိုးနေတာပဲ' ဆိုတဲ့ ဓမ္မအစဉ်၊ ခန္ဓာအစဉ်တွေကို အမှန်အတိုင်း ရှုမှတ်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ပြုတ်ပြီး၊ အတိတ်က သောကတွေကို ပယ်သတ်ကာ နိဗ္ဗာန်နဲ့ အနီးဆုံး အနေအထားကို ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ တိုက်တွန်း အလုပ်ပေးလိုက်ရပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒီလို ဓမ္မသဘောတရားတွေကို နားလည်သွားပြီဆိုရင်၊ လက်တွေ့ဘဝမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာတွေကိုလည်း ဘယ်လို သတိပညာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းအောင် ဖြေရှင်းနိုင်သလဲ ဆိုတာကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ထပ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါသေးတယ်။

ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော် မွေတော်တွေကို ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ အထူး လုံခြုံရေး အခန်းကြီး (Strong Room) တစ်ခု ရှိပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်လောက်က၊ အဲဒီ အခန်းရဲ့ လေဝင်လေထွက် စနစ်မှာ ချို့ယွင်းချက် သေးသေးလေး တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီတုန်းက တာဝန်ရှိသူတွေက ပေါ့ဆ (ပမာဒ) ပြီး အဲဒီ ချို့ယွင်းချက်ကို မပြင်ဘဲ ထားလိုက်မိတယ်။ ရလဒ်အနေနဲ့ စိုထိုင်းဆတွေ များလာပြီး၊ အလွန် ရှားပါးတဲ့ ရှေးဟောင်း ပေစာထုပ် တစ်ခု မှိုတက်ပြီး ပျက်စီးသွားခဲ့ရဖူးပါတယ်။ အဲဒါဟာ ပြတိုက် သမိုင်းမှာ အလွန် ကြီးမားတဲ့ အမှား တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

အခု ပစ္စုပ္ပန် အချိန်ကို ရောက်တဲ့ အခါမှာ၊ ပြတိုက် တာဝန်ခံ ภัณฑာထိန်းချုပ် ဦးသန့်ဇင် ဟာ အပတ်စဉ် စစ်ဆေးရေးတွေ လုပ်တဲ့ အခါ၊ ပြတိုက်ရဲ့ အန္တရာယ် ဆန်းစစ်ခြင်း မှတ်တမ်း (Template T163 - Risk & Impact Assessment) ကို အမြဲတမ်း တိတိကျကျ ကိုင်ဆောင်ပြီး စစ်ဆေးလေ့ ရှိပါတယ်။

တစ်နေ့တော့ ဦးသန့်ဇင် ဟာ အဲဒီ လုံခြုံရေး အခန်းကြီးရဲ့ နံရံ ထောင့်နားလေးမှာ ရေစိမ့်နေတဲ့ အက်ကြောင်း သေးသေးလေး တစ်ခုကို သွားတွေ့လိုက်ရတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အတူတူ လိုက်ပါ စစ်ဆေးတဲ့ လက်ထောက် ဝန်ထမ်း ဒေါ်မြ က "ဦးသန့်ဇင်ရယ်... အက်ကြောင်းလေးက သေးသေးလေးပါ။ အထဲက ပစ္စည်းတွေကို ဘာမှ မထိခိုက်နိုင်ပါဘူး။ နောက်လမှပဲ ပန်းရန် ခေါ်ပြီး ဖာခိုင်းလိုက်ပါ" လို့ ပေါ့ပေါ့ဆဆ ပြောလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီစကားကို ကြားတော့ ဦးသန့်ဇင် ဟာ ချက်ချင်းပဲ ပြတိုက်ရဲ့ ဘေးအန္တရာယ် ကြိုတင် ကာကွယ်ရေး မူဝါဒ (Policy 26, Art 26.1 - Learning from Past Incidents to Mitigate Future Risks) ကို သွားပြီး သတိရလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒမှာ ပြတိုက် အနေဖြင့် အတိတ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပျက်စီး ဆုံးရှုံးမှုများကို မှတ်တမ်းတင် သင်ခန်းစာယူရမည်။ မည်မျှ သေးငယ်သော ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်စေကာမူ (Pamada) မေ့လျော့ ပေါ့ဆခြင်း မရှိဘဲ၊ အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ခြေကို ချက်ချင်း တွက်ချက် ဖြေရှင်းရမည် လို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

ဒါနဲ့ ဦးသန့်ဇင် က ဒေါ်မြ ကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှင်းပြပါတယ်။ "ဒေါ်မြ... ဒီအက်ကြောင်း သေးသေးလေးက အခု ချက်ချင်း ဘာမှ မဖြစ်ပေမယ့်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်က ငါတို့ ပေါ့ဆခဲ့လို့ ပေစာထုပ်ကြီး တစ်ထုပ် ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ သမိုင်းကို မမေ့ပါနဲ့။ Risk Assessment (အန္တရာယ် ဆန်းစစ်ခြင်း) သဘောတရား အရ၊ အခုချိန်မှာ မပြုပြင်ရင် ရေတွေ စိမ့်ဝင်လာပြီး အထဲက ဓာတ်တော်တွေကိုပါ ထိခိုက်လာနိုင်တယ်။ သမိုင်းကို သင်ခန်းစာ ယူတယ် ဆိုတာ အတိတ်က အမှားမျိုး ထပ်မဖြစ်အောင် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ချက်ချင်း ပြင်ဆင်တာပါပဲ" လို့ သိပ္ပံနည်းကျ၊ စီမံခန့်ခွဲမှု နည်းကျ ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင် သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဥပဒေနဲ့ ရှင်းပြရုံနဲ့ လူတွေရဲ့ ပေါ့ဆမှုက ချက်ချင်း ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဓမ္မဆေးနဲ့ ထပ်ပြီး တိုက်ကျွေးရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဦးပဉ္ဇင်း ရောက်သွားပြီး ဒေါ်မြ ကို ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓမ္မပဒ ပါဠိတော်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

"ဒကာမကြီး ဒေါ်မြ... သေချာ စဉ်းစားကြည့်စမ်းပါ။ ဘုရားရှင် ဟောထားတဲ့ 'ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ' ဆိုတဲ့ စကားကို သတိရပါ။ မေ့လျော့ ပေါ့ဆခြင်းဟာ သေခြင်းရဲ့ လမ်းစပဲ။ ဒီအက်ကြောင်းလေးကို အထင်သေးပြီး ပေါ့ဆလိုက်ရင်၊ တစ်နေ့ကျတော့ ဓာတ်တော်တွေ ပျက်စီးသွားပြီး သောကမီးတွေ လောင်ရလိမ့်မယ်။ အဲဒီကျမှ နောင်တရနေလို့ မထူးတော့ဘူး။ အပ္ပမာဒ (သတိတရား) ဆိုတာ အရာရာကို အမြဲတမ်း နိုးကြားစွာနဲ့ စောင့်ရှောက်တာပါ။ ဒါကြောင့် အခု ချက်ချင်းပဲ ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ စီစဉ်လိုက်ပါ" လို့ ဓမ္မနဲ့ Risk Assessment ကို ယှဉ်တွဲပြီး ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

ဒီစကားလည်း ကြားရော၊ ဒေါ်မြ ဟာ ချက်ချင်းပဲ သတိဝင်သွားတယ်။ "မှန်လှပါ ဘုရား။ တပည့်တော်မက ပျင်းရိတဲ့ စိတ်နဲ့ ပေါ့ဆ (ပမာဒ) မိသွားလို့၊ ကြီးမားတဲ့ အန္တရာယ်ကြီးကို မျက်ကွယ်ပြုမိမလို ဖြစ်သွားပါတယ်။ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ အတိုင်းပဲ၊ အတိတ်က အမှားကို သင်ခန်းစာယူပြီး ဒီအက်ကြောင်းကို ဒီနေ့ ချက်ချင်းပဲ အရေးပေါ် ပြင်ဆင်ပါတော့မယ်" လို့ ဝန်ခံသွားပါတော့တယ်။

နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီ အက်ကြောင်းကို အချိန်မီ ပြင်ဆင်လိုက်နိုင်တဲ့ အတွက်၊ မိုးတွင်း ရောက်လာတဲ့ အခါ ရေစိမ့်ဝင်မှု အန္တရာယ်ကနေ ဓာတ်တော်တွေကို အပြည့်အဝ ကာကွယ်ပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ အတိတ်က အမှားကို သတိ (အပ္ပမာဒ) နဲ့ သင်ခန်းစာယူပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို အကောင်းဆုံး တည်ဆောက်ကာ ဘေးအန္တရာယ်တွေကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ကာကွယ်လိုက်နိုင်တဲ့ အဖြေ တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ကြစို့။ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးနဲ့တကွ လောကမှာ ကြုံတွေ့ရနိုင်တဲ့ ရောဂါဘေးတွေ၊ အဆောက်အအုံ ပျက်စီးမှု အန္တရာယ်တွေ မှန်သမျှဟာ အချိန်တန်ရင် ဖောက်ပြန် ပြောင်းလဲပြီး ဒုက္ခပေးမယ့် သဘောတရားတွေ ရှိနေတာဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'ဒုက္ခသစ္စာ' ပါပဲ။

အဲဒီလို အန္တရာယ် ရှိတဲ့ အရာတွေကို သတိမထားဘဲ၊ ပေါ့ပေါ့ဆဆ နေမယ် ဆိုပြီး ဒေါ်မြ ရဲ့ အစက စိတ်လိုမျိုး မေ့လျော့နေတဲ့ ပမာဒ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ ကိလေသာတွေက ဘာသစ္စာလဲ... 'သမုဒယသစ္စာ' ပါပဲ။ ဒီ မေ့လျော့မှု တဏှာလောဘ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ကြောင့်ပဲ နောက်ဆုံးမှာ သောက ပူဆွေးမှုတွေ၊ ဒုက္ခ ဝဋ်ဆင်းရဲတွေ အသစ် အသစ် ထပ်ဖြစ်နေရတာပါ။

ဒီလို ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကြီးကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်လာပြီး၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မေ့လျော့မှု ပမာဒ၊ လောဘ၊ အတ္တ တွေကို စွန့်လွှတ်လိုက်နိုင်မယ် ဆိုရင်၊ ပူလောင်မှုတွေ ငြိမ်းအေးသွားတဲ့ သဘောဟာ ဘာသစ္စာလဲ... 'နိရောဓသစ္စာ' ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ငြိမ်းအေးသွားဖို့အတွက်၊ အတိတ်က အမှားတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး၊ အပ္ပမာဒ (သတိတရား) ကို လက်ကိုင်ထားကာ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်အောင် ရှုမှတ်ပြီး၊ ရုပ်နာမ် ဓာတ်သဘောသက်သက်ပဲလို့ သိမြင်ပြီး ဒိဋ္ဌိသုံးပါး ဖြုတ်နေတဲ့ သတိပဋ္ဌာန် ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကြီးကတော့ လမ်းမှန်ဖြစ်တဲ့ 'မဂ္ဂသစ္စာ' ပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီမဂ္ဂသစ္စာ လမ်းစဉ်ကို လိုက်မှသာ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာကို ရောက်မှာ ပေါ်လွင်နေပါတယ် ဟုတ်လား။

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ သမိုင်းကို သင်ခန်းစာယူခြင်း ဓမ္မဒေသနာတော် အတိုင်း မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်တွင် ကိန်းအောင်းနေသော ပမာဒ (မေ့လျော့ခြင်း) နှင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အစွဲများကို ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် ဖြုတ်ခွာနိုင်ကြပါစေ၊ နေ့စဉ် မိမိ၏ လုပ်ရပ်များကို ပြန်လည် သုံးသပ်၍ အတိတ်က အမှားများကို သင်ခန်းစာယူကာ ပစ္စုပ္ပန်ကို အပ္ပမာဒ တရားဖြင့် အကောင်းဆုံး တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ၊ ရှားပါးရောဂါများမှ အစပြု၍ ရောဂါဆန်းများ၊ ဘေးအန္တရာယ် အပေါင်းမှ ကင်းဝေးကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူသော အကျင့်ဖြင့် အမြန်ဆုံး မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.