Day: 137 | ၁၆ မေ ၂၀၂၄ | အလင်းရောင်နေ့ (ဒုက္ခိန္ဒြေနှင့် ပညာအလင်း) | အဘိဓမ္မ၊ ပဘာ (အလင်း) | Optics

 

Day: 137 | ၁၆ မေ ၂၀၂၄ | အလင်းရောင်နေ့ (ဒုက္ခိန္ဒြေနှင့် ပညာအလင်း) | အဘိဓမ္မ၊ ပဘာ (အလင်း) | Optics

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂက သတ်မှတ်ထားတဲ့ "နိုင်ငံတကာ အလင်းရောင်နေ့" (International Day of Light) ဖြစ်သလို၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ရဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်ဖြစ်တဲ့ "ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့" အကြိုနေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်ဖြန်ဆိုရင် လောကသုံးပါးကို အလင်းရောင်ပေးမယ့် မြတ်စွာဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူမယ့်နေ့ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ ဒီနေ့ အကြိုကာလမှာကတည်းက သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးအိမ်မှာ သဒ္ဓါတရား အလင်းရောင်တွေ တောက်ပနေကြပြီလို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ အဝိဇ္ဇာအမှောင် ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ လောကကြီးမှာ ဓမ္မအလင်းရောင် ရရှိကြပါစေ၊ ကြည်ညိုသဒ္ဓါပွားများပြီး ဘေးရန်ကင်းရှင်းကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။

ကဲ... တရားမဟောမီ၊ တရားမနာမီမှာ ဒီနေ့ဟောကြားမယ့် "အလင်းနှင့် ဆင်းရဲခြင်း" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ခဏလောက် လင်းလက်သွားအောင် "အာလောကကသိုဏ်း" (Light Kasina) ကို အခြေခံပြီး ရှုမှတ်ကြည့်ရအောင်။

မျက်စိကို မှိတ်လိုက်ပါ။ မျက်ခွံကို ပိတ်ထားပေမဲ့ စိတ်ထဲမှာတော့ နေရောင်ခြည်လို၊ လျှပ်စစ်မီးရောင်လို လင်းထိန်နေတဲ့ အရောင်တစ်ခုကို အာရုံပြုပါ။ အမှောင်ထဲမှာ ထိုင်နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ လင်းချင်းနေတဲ့ အခန်းထဲမှာ ထိုင်နေတယ်လို့ သဘောထားပါ။

"အလင်း... အလင်း... အလင်း..." (သို့မဟုတ်) "အာလောက... အာလောက..." လို့ စိတ်ထဲက ရွတ်ဆိုရင်း၊ အဲဒီ အလင်းရောင်က ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အညစ်အကြေးတွေ၊ အမှောင်ထုတွေကို ဖောက်ထွင်းပြီး လင်းသွားစေတယ်လို့ အာရုံပြုကာ (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။

ကဲ... စိတ်ကလေး အတော်အတန် ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ခေတ် "အလင်းရူပဗေဒ" (Optics) ရှုထောင့်ကနေ ဓမ္မကို ချိတ်ဆက် ကြည့်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... "အလင်း" (Light) ဆိုတာ ဘာလဲ။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ အလင်းဆိုတာ "ဖိုတွန်" (Photons) လို့ခေါ်တဲ့ စွမ်းအင်အမှုန်လေးတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအလင်းဟာ တစ်စက္ကန့်ကို မိုင်ပေါင်း (၁၈၆,၀၀၀) နှုန်းနဲ့ ပြေးပါတယ်။ အလွန် မြန်ဆန်ပါတယ်။

အလင်းမှာ ထူးခြားတဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ "အမှောင်ကို ခွင်းခြင်း" ပါပဲ။ အခန်းတစ်ခန်းက နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်လောက် မှောင်နေပါစေ၊ မီးခလုတ် တစ်ချက် နှိပ်လိုက်တာနဲ့၊ သို့မဟုတ် ဖယောင်းတိုင် တစ်တိုင် ထွန်းလိုက်တာနဲ့ အဲဒီ နှစ်တစ်ထောင် အမှောင်ထုဟာ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားပါတယ်။ အမှောင်ဆိုတာ သီးခြားဓာတ်သဘော မဟုတ်ပါဘူး။ "အလင်းမရှိခြင်း" (Absence of Light) ကိုသာ အမှောင်လို့ ခေါ်တာပါ။

ဒါ့အပြင် အလင်းဟာ "အမှန်တရားကို ဖော်ထုတ်ပေးခြင်း" (Revelation) သဘော ရှိပါတယ်။ အမှောင်ထဲမှာ ကြိုးခွေကို မြွေလို့ ထင်ပြီး ကြောက်နေတတ်တယ်။ မီးလင်းလိုက်တော့မှ "သြော်... ကြိုးပါလား" ဆိုပြီး အမှန်ကို မြင်ရတယ်။ Optics ပညာရပ်မှာ အလင်းယိုင်ခြင်း (Refraction)၊ အလင်းပြန်ခြင်း (Reflection) စတဲ့ သဘောတရားတွေ ရှိပေမဲ့၊ အဓိက အနှစ်သာရကတော့ "မြင်နိုင်စွမ်း" (Visibility) ကို ပေးခြင်းပါပဲ။

ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ညဘက် ကားမောင်းတဲ့ ဒရိုင်ဘာ တစ်ယောက်ကို ကြည့်ပါ။

ကားရှေ့မီး (Headlight) မကောင်းရင် လမ်းမှာရှိတဲ့ ကျောက်ခဲတွေ၊ ချိုင့်ခွက်တွေကို မမြင်ရဘူး။ မမြင်ရတော့ တိုက်မိတယ်၊ ကျမိတယ်။ ကားရှေ့မီး လင်းနေမှသာ လမ်းမှာရှိတဲ့ အန္တရာယ် (Obstacles) တွေကို ရှောင်ကွင်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ... ငါတို့ဘဝတွေမှာ ဒုက္ခရောက်နေကြတာ၊ မှားနေကြတာတွေဟာ "မသိမှု" (Ignorance) ဆိုတဲ့ အမှောင် ဖုံးလွှမ်းနေလို့ပါပဲ။ ပညာအလင်းရောင်သာ ရှိရင် ဘယ်အရာက အကျိုးရှိတယ်၊ ဘယ်အရာက အန္တရာယ်ရှိတယ် ဆိုတာကို ကွဲကွဲပြားပြား မြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လျှပ်စစ်မီးက အိမ်ကို လင်းစေသလို၊ တရားမီးက ဉာဏ်ကို လင်းစေတာ သဘာဝချင်း တူပါတယ်။

ကဲ... သိပ္ပံဘက်ကနေ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်ဘက်ကို ကူးပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ အဘိဓမ္မာပိဋကတ် (Abhidhamma) မှာ ရုပ်တရားတွေကို ဟောကြားတဲ့အခါ "ပဘာ" (Pabha) - အရောင်အလင်း၊ သို့မဟုတ် "အာလောက" (Aloka) ဆိုတဲ့ သဘောတရား ပါဝင်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်က အလင်းရောင် (၄) မျိုး ရှိတယ်လို့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်မှာ ဟောထားပါတယ်။

၁။ စန္ဒပဘာ: လရောင်။

၂။ သူရိယပဘာ: နေရောင်။

၃။ အဂ္ဂိပဘာ: မီးရောင်။

၄။ ပညာပဘာ: ပညာရောင်။

ဒီ (၄) မျိုးထဲမှာ "နတ္ထိ ပညာသမာ အာဘာ" - ပညာနှင့်တူသော အလင်းရောင် မရှိ၊ ပညာအလင်းသည်သာ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်တယ်လို့ မိန့်တော်မူပါတယ်။

နေရောင်၊ လရောင်တွေက အပြင်ဘက်က အရာဝတ္ထုတွေကိုပဲ မြင်စေနိုင်တယ်။ နံရံခြားရင် မမြင်ရတော့ဘူး။ စိတ်ထဲက အမှောင်ကို မခွင်းနိုင်ဘူး။ "ပညာ" (Panna/Wisdom) ဆိုတဲ့ အလင်းကတော့ နံရံတွေကို ဖောက်ထွင်းနိုင်တယ်။ ဘဝသံသရာရဲ့ အမိုက်မှောင်ကို ဖြိုခွင်းနိုင်တယ်။ ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူတဲ့အခါ "အာလောကော ဥဒပါဒိ" - အလင်းရောင်သည် ဖြစ်ပေါ်လာပြီလို့ ဥဒါန်းကျူးရင့်ခဲ့တာ ဒါကို ဆိုလိုတာပါ။

"ဘေးရန်ကာကွယ်မှု (၅)" ကို ဆက်စပ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပုဒ်ရေ (၄၆) မှာ သရဏဂုံတည်သူကို အမှောင်ထဲက ဘေးရန်တွေ၊ မမြင်ရတဲ့ ဘေးရန်တွေ (Invisible Dangers) မထိခိုက်နိုင်ကြောင်း ဆိုထားပါတယ်။ အလင်းရောင်ရှိတဲ့ နေရာကို သူခိုးမကပ်ရဲသလို၊ တစ္ဆေမခြောက်ရဲသလို၊ ဉာဏ်အလင်းရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းဆီကို အကုသိုလ်ဘေးတွေ၊ အယူမှားဘေးတွေ မကပ်ရောက်နိုင်ပါဘူး။ သရဏဂုံ (Refuge) ဟာ ငါတို့ရဲ့ ဝိညာဉ်အိမ်ကို ထွန်းညှိထားတဲ့ "မီးပြတိုက်" (Lighthouse) ကြီးပါပဲ။

ကဲ... ပါဠိတော်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြီဆိုတော့... အခု အပိုင်းမှာတော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "အလင်းရောင်" နဲ့ "ဒုက္ခိန္ဒြေ" (Dukkhindriya - ကိုယ်ဆင်းရဲခြင်း အစိုးရသောသဘော) ကို ဘယ်လို တွဲဖက်ပြီး ဝိပဿနာရှုကွက် ဓာတ်ခွဲမလဲ ဆိုတာ ကြည့်ကြရအောင်။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးစရာ ရှိတယ်။ "အရှင်ဘုရား... အလင်းရောင်ဆိုတာ ကောင်းတဲ့အရာလေ။ ဘာလို့ ဆင်းရဲခြင်း (ဒုက္ခိန္ဒြေ) နဲ့ တွဲဟောရတာလဲ" တဲ့။

အလွန်ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါ။

အလင်းရောင်ရဲ့ တာဝန်က "အမှန်ကို ဖော်ထုတ်ခြင်း" ပါ။ ငါတို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ "ဒုက္ခ" (Pain/Suffering) တွေ ရှိနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါတို့က အဝိဇ္ဇာ (အမှောင်) နဲ့ ဖုံးထားပြီး "ငါ နေကောင်းပါတယ်၊ ငါ ချမ်းသာပါတယ်" လို့ လိမ်နေကြတယ်။ ပညာအလင်းရောင် ထိုးလိုက်တဲ့အခါကျမှ "သြော်... ခန္ဓာကြီးက နာကျင်နေပါလား၊ ဆင်းရဲနေပါလား" လို့ အမှန်အတိုင်း မြင်ရတာပါ။

Vipassana Instruction (Illuminating the Pain):

သူတော်ကောင်းတို့ တရားထိုင်တဲ့အခါ၊ သို့မဟုတ် နေထိုင်မကောင်း ဖြစ်တဲ့အခါ ဒီရှုကွက်ကို သုံးပါ။

၁။ အာရုံ (Object): ကိုယ်ခန္ဓာ တစ်နေရာရာမှာ နာကျင်နေတဲ့ နေရာ (ဥပမာ - ခါးနာတာ၊ ခေါင်းကိုက်တာ)။

၂။ ဒွါရ (Door): ကာယဒွါရ (Body Door)။

၃။ ဣန္ဒြေ: "ဒုက္ခိန္ဒြေ" (Pain Faculty) - ဆင်းရဲမှုဝေဒနာကို ခံစားသိရှိနေတဲ့ သဘော။

လက်တွေ့ ရှုမှတ်ပုံ:

• ပုံမှန်လူက နာရင် မျက်စိမှိတ်၊ ကြောက်ပြီး ထွက်ပြေးချင်တယ်။ (အမှောင်ထဲ ပုန်းချင်တယ်)။

• ယောဂီကတော့ "ပညာမီးမောင်း" (Spotlight of Wisdom) ကို ဖွင့်ပြီး အဲဒီ နာတဲ့နေရာကို တည့်တည့် ထိုးကြည့်ရမယ်။

• "နာတာ ဘယ်သူလဲ။ ငါလား။ မဟုတ်ဘူး။ ဒုက္ခိန္ဒြေ ဆိုတဲ့ သဘောတရားက သူ့အလုပ်သူ လုပ်နေတာ"။

• အလင်းရောင်အောက်မှာ ကြည့်လိုက်ရင် အနာရောဂါရဲ့ သဘောကို သေချာမြင်ရတယ်။ "စူးခနဲ ဖြစ်လိုက်၊ ပျောက်လိုက်၊ ပူခနဲ ဖြစ်လိုက်၊ ပျောက်လိုက်"။

• အလင်းရောင် (Sati/Panna) အားကောင်းလေလေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြေကို "ငါ" လို့ စွဲလမ်းတဲ့ အမှောင် (Moh) ပျောက်လေလေပါပဲ။

• "မြင်ရတာတော့ ဒုက္ခ (Unpleasant)၊ ဒါပေမဲ့ မြင်နေတာက ဉာဏ် (Wisdom)"။ အဲဒီ ဉာဏ်အလင်းကြောင့် ဒုက္ခကို သည်းခံနိုင်လာတယ်၊ လက်ခံနိုင်လာတယ်။

အလင်းနဲ့ အမှောင်၊ ချမ်းသာနဲ့ ဆင်းရဲကို ကြုံတွေ့ရတိုင်း ဖြစ်တတ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိ (၃) မျိုးကို အခုလို ဖြုတ်ကြရအောင်။

၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "I am Suffering" Illusion):

"ငါ နာတယ်၊ ငါ ဆင်းရဲတယ်" လို့ ညည်းတွားနေရင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မိနေပါပြီ။

အလင်းရောင်နဲ့ ကြည့်ပါ။ "နာတာက ရုပ်၊ သိတာက နာမ်"။ နာတာက ဒုက္ခိန္ဒြေ။ သိတာက မနိန္ဒြေ။ "ငါ" ဘယ်နားမှာလဲ။ ဘယ်နားမှ မရှိဘူး။ "စက်ပစ္စည်း (ခန္ဓာ) ချို့ယွင်းနေတာ" လို့ပဲ ရှုပါ။

၂။ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Pain is Forever" Illusion):

"ဒီရောဂါကြီးက ဘယ်တော့မှ ပျောက်မှာ မဟုတ်တော့ဘူး" လို့ ထင်တာ သဿတဒိဋ္ဌိပါ။

မီးခလုတ် ပိတ်လိုက်ရင် အလင်းပျောက်သလို၊ အကြောင်းတရား (Cause) ကုန်ရင် ဒုက္ခိန္ဒြေလည်း ချုပ်ရမှာပါပဲ။ နာကျင်မှု တစ်ခုဟာ တစ်စက္ကန့်တောင် တည်မနေပါဘူး။ အသစ်အသစ် အစားထိုးနေတာပါ။ "မမြဲဘူး" (Anicca) လို့ အလင်းဖွင့်ကြည့်ပါ။

၃။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Hide in the Dark" Illusion):

"မသိချင်ယောင် ဆောင်နေရင် ပြီးတာပဲ၊ အရက်သောက်ပြီး မေ့ပစ်လိုက်မယ်" လို့ ထင်တာ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (သို့မဟုတ် မောဟ) ပါ။

ပြဿနာကို အမှောင်ထဲမှာ ဖုံးထားလို့ မပျောက်ပါဘူး။ ပိုဆိုးလာမှာပါ။ "အမှန်တရားကို ရင်ဆိုင်မယ်၊ ကံကို ယုံကြည်ပြီး ကုသမယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ အလင်းထဲ ထွက်လာပါ။

ဒီအချက်ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်စေဖို့ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့  ဇာတ်လမ်း (Case-2537) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက Template T130 (Facility Maintenance Log) နဲ့ Policy 9, Art 9.4 (Lighting & Safety Standards) ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးပါ။

တစ်ခါတုန်းက မိုးတွင်းကာလ ညနေခင်းတစ်ခုမှာ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာပြီး ပြတိုက်တစ်ခုလုံး လျှပ်စစ်မီး ပြတ်တောက်သွားတယ်။ (Blackout) ဖြစ်သွားတာပေါ့။ အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်ထဲမှာ ဘုရားဖူး ဧည့်သည်တွေ ကျန်နေသေးတယ်။ မီးပျက်သွားတော့ အကုန်လုံး အမှောင်ထဲရောက်ပြီး ထိတ်လန့် (Panic) ကုန်ကြတယ်။ ကလေးတွေ ငိုတယ်၊ လူကြီးတွေက လမ်းမမြင်လို့ တိုက်မိ ခိုက်မိ ဖြစ်ကြတယ်။ "ဒုက္ခိန္ဒြေ" (ကိုယ်ဆင်းရဲ/စိတ်ဆင်းရဲ) တွေ ဖြစ်ကုန်တာပေါ့။

ပြတိုက်ရဲ့ လျှပ်စစ်တာဝန်ခံ "ကိုလင်း" (အမည်လွှဲ) ဟာ Policy 9, Art 9.4 အရ အရေးပေါ် မီးစက် (Emergency Generator) နဲ့ လမ်းညွှန်မီး (Exit Lights) တွေကို စစ်ဆေးထားရမယ့်သူပါ။ ဒါပေမဲ့ သူက ပေါ့ဆပြီး "မီးမပျက်လောက်ပါဘူး" ဆိုပြီး T130 ဖောင်မှာ အမှန်ခြစ်ပြီး မစစ်ဆေးခဲ့ဘူး။ အခု တကယ် မီးပျက်တော့ အရေးပေါ်မီးတွေက မလင်းဘူး။ ကိုလင်းလည်း အမှောင်ထဲမှာ ဗျာများနေတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်မှူးချုပ် ဆရာတော်က သူ့ကျောင်းဆောင်ကနေ လက်နှိပ်ဓာတ်မီး တစ်လက်ကို ကိုင်ပြီး ထွက်လာတယ်။ ဆရာတော်က တည်ငြိမ်တယ်။ အော်ဟစ်နေတဲ့ လူအုပ်ကြီးကို အလင်းရောင် ထိုးပြပြီး...

"အားလုံး... ငြိမ်ငြိမ်နေကြပါ။ မလှုပ်ကြပါနဲ့။ လှုပ်ရင် ထိခိုက်မယ်။ အလင်းရောင် လာပါပြီ" လို့ အသံပြုလိုက်တယ်။

ဆရာတော်ရဲ့ အသံနဲ့ အလင်းရောင်ကို မြင်တော့ လူတွေ စိတ်အေးသွားတယ်။ ဆရာတော်က ဝန်ထမ်းတွေကို ဓာတ်မီးတွေ ဝေပေးပြီး ဧည့်သည်တွေကို ဘေးကင်းရာ ပို့ဆောင်ခိုင်းတယ်။

မီးပြန်လာတော့ ဆရာတော်က ကိုလင်းကို ခေါ်ပြီး ဆုံးမတယ်။

"ကိုလင်း... ဒကာကြီး။ အမှောင်ဆိုတာ ကြိုမပြောဘဲ လာတတ်တယ်။ ဒကာကြီးက မီးစက်ကို မစစ်ဆေးခဲ့တော့ လူတွေ ဒုက္ခရောက်ရတယ်။ 'အလင်း' ဆိုတာ အလှအပ သက်သက် မဟုတ်ဘူး၊ 'လုံခြုံရေး' (Safety) ဖြစ်တယ်။ ပညာရှိတဲ့သူဟာ အမှောင်မလာခင် အလင်းကို ပြင်ဆင်ထားရတယ်"

ကိုလင်းလည်း နောင်တရပြီး "မှန်ပါ... တပည့်တော်ရဲ့ 'မောဟ' (ပေါ့ဆမှု) ကြောင့် သူများတွေ 'ဒုက္ခ' ရောက်ရပါတယ်" လို့ ဝန်ခံတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်း ပြတိုက်မှာ အလိုအလျောက် မီးစက်တွေ၊ ဆိုလာမီးတွေ တပ်ဆင်လိုက်တယ်။ ဧည့်သည်တွေက "Hswagata ပြတိုက်က ညဘက်ဆို လင်းထိန်နေတာပဲ၊ စိတ်ချမ်းသာစရာ ကောင်းတယ်" လို့ ချီးမွမ်းကြတယ်။ ကိုလင်းလည်း သူ့အမှားကို ပြင်ပြီး "အလင်းပေးသူ" (Light Giver) အဖြစ် ကုသိုလ်ယူပါတော့တယ်။

တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... အလင်းရောင် ရှိနေခြင်းဟာ ဒုက္ခကို တားဆီးပေးနိုင်သလို၊ ပညာရှိနေခြင်းဟာ သံသရာဘေးကို တားဆီးပေးနိုင်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "အလင်းရောင်နေ့" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်ကြရအောင်။

၁။ အဝိဇ္ဇာအမှောင် ဖုံးလွှမ်း၍ အမှားမှားအယွင်းယွင်း လုပ်မိခြင်း၊ ကိုယ်စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း (ဒုက္ခိန္ဒြေ) သည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။

၂။ အမှောင်ထဲ၌ ပျော်မွေ့ခြင်း၊ အာရုံများကို တပ်မက်ခြင်း၊ သတိမေ့လျော့ခြင်းသည် "သမုဒယသစ္စာ"။

၃။ အဝိဇ္ဇာချုပ်၍ ဝိဇ္ဇာဉာဏ် ပေါ်ပေါက်ခြင်း၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ငြိမ်းအေးခြင်းသည် "နိရောဓသစ္စာ"။

၄။ ပညာအလင်းကို ရှာဖွေခြင်း၊ သတိတရား လက်ကိုင်ထားခြင်း၊ ဒုက္ခိန္ဒြေကို ဝိပဿနာရှုခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါပေတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း ဒီနေ့ အလင်းရောင်နေ့နဲ့ ကဆုန်လပြည့် အကြိုကာလမှာ ပြင်ပအလင်းရောင်များဖြင့် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်ကြသလို၊ မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးအတွင်း၌လည်း "ဝိပဿနာပညာ" ဆီမီးတိုင်ကို ထွန်းညှိ၍ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို ခွင်းကာ နိဗ္ဗာန်အလင်းသို့ လှမ်းတက်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၁၆ မေ ၂၀၂၄

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.