Day: 333 | ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ | ကျန်းမာရေး အာမခံ | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ အာမသုတ် | Health Insurance

 

Day: 333 | ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ | ကျန်းမာရေး အာမခံ | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ အာမသုတ် | Health Insurance

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။ ဤသို့ ရှိခိုးပူဇော်ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် အလုံးစုံသော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်တို့မှ ကင်းဝေးကြပါစေကုန်သတည်း

ဒီနေ့ ဒီအချိန်အခါဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၉) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မင်္ဂလာရှိသော နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို နေ့ရက်မြတ်မှာ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် သူတော်ကောင်းများအားလုံး... မိမိတို့၏ ဘဝခရီးလမ်းတွင် ကျန်းမာရေးအတွက် လုံခြုံမှု၊ စီးပွားရေးအတွက် လုံခြုံမှု၊ ဘဝအတွက် လုံခြုံမှုများ ရရှိကြပါစေကုန်သတည်း စစ်မှန်သော အာမခံချက်ဖြစ်သည့် တရားဓမ္မကို အားကိုးရာအဖြစ် ရယူနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းလိုက်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဒီနေ့ ဟောကြားမယ့် တရားတော်ဟာ "ကျန်းမာရေး အာမခံ" (Health Insurance) ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ "Insurance" (အာမခံ) ဆိုတာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်ချက် တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ကားအာမခံ၊ မီးအာမခံ၊ အသက်အာမခံ၊ ကျန်းမာရေး အာမခံ စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိကြပါတယ်။ လူတွေဟာ "မတော်တဆ ဖြစ်ခဲ့ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်နဲ့ အာမခံ ထားကြပါတယ်။

ဒါကြောင့် တရားမနာခင်မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကို လုံခြုံမှု ရှိသွားအောင် "အဘယ ကမ္မဋ္ဌာန်း" (Fearlessness Meditation) လေး စီးဖြန်းကြရအောင်။ ဘုရားရှင်၊ တရားတော်၊ သံဃာတော် ဆိုတဲ့ ရတနာသုံးပါးဟာ အကောင်းဆုံး အာမခံ ကုမ္ပဏီကြီးပါပဲ။ ဒီအာမခံကို ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့ ပရီမီယံ ကြေး ပေးသွင်းတဲ့အနေနဲ့ "သရဏဂုံ" တည်ဆောက်ကြရအောင်။

ကဲ... အားလုံးပဲ ခါးလေးတွေကို ဆန့်ထားပါ... မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို မှန်မှန်လေး ရှုပါ။ စိတ်ထဲမှာ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးပါစေလို့ ဆုတောင်းပါ။

"ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ - ဘုရားရှင်ကို ကိုးကွယ်ရာ ဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။

ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ - တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာ ဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။

သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ - သံဃာတော်ကို ကိုးကွယ်ရာ ဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။"

ဒီ ရတနာသုံးပါး ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ငါ့ဘဝဟာ လုံခြုံတယ်၊ သံသရာအတွက် အာမခံချက် ရှိတယ်လို့ ယုံကြည်ချက် (Saddha) အပြည့်နဲ့ နှလုံးသွင်းပါ။

(ခေတ္တ ငြိမ်သက်၍ ရှုမှတ်စေခြင်း)

ကိုင်း... စိတ်ကလေးတွေ လုံခြုံနွေးထွေးသွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဆွေးနွေးမယ့် "Health Insurance" ဆိုတဲ့ စီးပွားရေးနှင့် ဆေးပညာဆိုင်ရာ အယူအဆကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ (Actuarial Science) ရှုထောင့်ကနေ အရင်ဆုံး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အာမခံ လုပ်ငန်းဆိုတာ "Actuarial Science" (အန္တရာယ်တွက်ချက်မှု သိပ္ပံ) ပေါ်မှာ အခြေခံပါတယ်။ သူတို့က လူတစ်ယောက်ရဲ့ အသက်၊ ရောဂါရာဇဝင်၊ နေထိုင်မှု ပုံစံ (Lifestyle) ကို ကြည့်ပြီး "ဒီလူ ဘယ်တော့ သေနိုင်သလဲ၊ ဘယ်တော့ ရောဂါဖြစ်နိုင်သလဲ" ဆိုတာကို တွက်ချက်ပါတယ်။ ဥပမာ - ဆေးလိပ်သောက်တဲ့သူဆိုရင် အဆုတ်ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ (Probability) များတဲ့အတွက် "Premium" (လစဉ်ကြေး) ပိုပေးရပါတယ်။

အာမခံရဲ့ သဘောတရားကတော့ "Risk Transfer" (စွန့်စားရမှုကို လွှဲပြောင်းခြင်း) ပါပဲ။ သူတော်ကောင်းတို့ဆီမှာ "ကင်ဆာဖြစ်ရင် ပိုက်ဆံကုန်မယ့် အန္တရာယ်" ရှိတယ်။ အဲဒီ အန္တရာယ်ကို အာမခံ ကုမ္ပဏီဆီ လွှဲပေးလိုက်တယ်။ ကုမ္ပဏီက "ငါ တာဝန်ယူမယ်၊ ဒါပေမဲ့ မင်း လစဉ်ကြေး ပေးရမယ်" လို့ သဘောတူတယ်။ တကယ် ရောဂါဖြစ်လာရင် သူတို့က လျော်ကြေး (Coverage) ပေးတယ်။

ဒီပုံကို စိတ်ထဲမှာ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ မိုးရွာတဲ့အခါ ထီးတစ်ချောင်းတည်းနဲ့ မလုံပေမယ့်၊ လူအများကြီး ပေါင်းပြီး ထီးကြီးကြီး တစ်ချောင်း ဆောင်းထားသလိုမျိုးပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ သတိထားစရာ တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အာမခံ ကုမ္ပဏီတွေမှာ "Exclusions" (ကင်းလွတ်ခွင့်များ) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ - "နဂိုရှိပြီးသား ရောဂါ" (Pre-existing Condition) ဆိုရင် အာမခံ မပေးဘူး။ "ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေခြင်း" ဆိုရင် အလျော် မပေးဘူး။ စသဖြင့် စည်းကမ်းချက်တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။

သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကီ အာမခံက ပိုက်ဆံကိုပဲ အာမခံနိုင်ပါတယ်။ ရောဂါကို အာမခံလို့ မရပါဘူး။ "ဒေါ်လာ တစ်သန်းတန် အာမခံထားလို့ ကင်ဆာ မဖြစ်တော့ဘူး" လို့ ပြောလို့ မရပါဘူး။ ကင်ဆာ ဖြစ်လာရင် ကုဖို့ ပိုက်ဆံပဲ ရှိတာပါ။ ရောဂါဝေဒနာကိုတော့ ကိုယ်တိုင်ပဲ ခံစားရမှာပါ။ ပိုက်ဆံက ဝေဒနာကို အစားထိုးလို့ မရပါဘူး။ ပြီးတော့ သေပြီးနောက် ဘဝအတွက် (Afterlife Insurance) ကို ဘယ်ကုမ္ပဏီကမှ တာဝန်မယူပါဘူး။

ဒါကို မျက်စိထဲမြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ အိမ်ကို မီးအာမခံ ထားတယ်။ မီးလောင်သွားရင် အိမ်အသစ် ပြန်ဆောက်ဖို့ ပိုက်ဆံ ရမယ်။ ဒါပေမဲ့ မီးလောင်နေတဲ့ အချိန်မှာ ပူလောင်တဲ့ စိတ်၊ ကြောက်လန့်တဲ့ စိတ်ကိုတော့ အာမခံ ကုမ္ပဏီက ငြိမ်းသတ်ပေးလို့ မရပါဘူး။ အဲဒီ "စိတ်ပူလောင်မှု" အတွက် အာမခံကတော့ "တရားဓမ္မ" ပဲ ရှိပါတယ်။

ကိုင်း... သိပ္ပံဘက်က သဘောတရားကို နားလည်ပြီဆိုရင်၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားက ဘဝအတွက် စစ်မှန်တဲ့ အာမခံချက်ကို ဘယ်လို ဟောကြားထားသလဲ ဆိုတာ ကြည့်လိုက်ကြစို့။ ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ကိုးကားချင်တဲ့ သုတ္တန်ကတော့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်မှာ လာရှိတဲ့ "အာမသုတ်" ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသုတ္တန်မှာ "အာမ" ဆိုတာ "အစိမ်း၊ မရင့်ကျက်သေးသော" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရသလို၊ တချို့ မူကွဲတွေမှာ "အာမခံ" သဘောဖြစ်တဲ့ "အဘယ" (ဘေးကင်းခြင်း) နဲ့လည်း ဆက်စပ် ဟောကြားလေ့ ရှိပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့  "ပါဠိ အဓိပ္ပာယ် နှိုင်းယှဉ်နည်း" (Comparative Pali Semantics) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါမယ်။

လောကမှာ "အာမခံ" (Insurance) လို့ ပြောရင် -

၁။ "Premium" (ပေးသွင်းငွေ) ရှိရမယ်။

၂။ "Policy" (စာချုပ်) ရှိရမယ်။

၃။ "Coverage" (အကာအကွယ်) ရှိရမယ်။

ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဓမ္မအာမခံမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။

၁။ Dhamma Premium: သူတော်ကောင်းတို့ နေ့စဉ် ပြုလုပ်နေတဲ့ "ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ" ကုသိုလ်တွေဟာ ပရီမီယံ ကြေး ပေးသွင်းနေတာပါပဲ။ ဒီကြေး မှန်မှန်သွင်းမှ အရေးကြုံရင် ထုတ်သုံးလို့ ရမှာပါ။

၂။ Kamma Policy: "ကမ္မဿကာ" (မိမိပြုသော ကံသည်သာ မိမိဥစ္စာဖြစ်၏) ဆိုတဲ့ သဘောတရားဟာ စာချုပ်ပါပဲ။ ဒီစာချုပ်က ဘယ်တော့မှ မဖျက်သိမ်းပါဘူး။ ကောင်းတာလုပ်ရင် ကောင်းကျိုးပေးမယ် ဆိုတာ အာမခံချက် (Guarantee) အပြည့် ရှိပါတယ်။

၃။ Nibbana Coverage: အမြင့်ဆုံး အကာအကွယ်ကတော့ "အမတ" (The Deathless) လို့ခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ပါပဲ။ လောကီ အာမခံက သေရင် ပိုက်ဆံပဲ ရမယ်။ ဓမ္မအာမခံက "မသေရာ" ကို ပို့ပေးနိုင်ပါတယ်။

ပါဠိတော်မှာ "စတ္တာရိ ဘယာနိ" (ဘေးလေးမျိုး) ကို ဟောထားပါတယ်။ ဇာတိဘေး၊ ဇရာဘေး၊ ဗျာဓိဘေး၊ မရဏဘေး တဲ့။ ဒီဘေးကြီး လေးပါးကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဘယ်ကုမ္ပဏီကမှ Policy ရောင်းလို့ မရပါဘူး။ မြတ်စွာဘုရား တစ်ပါးတည်းသာလျှင် "မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး" ဆိုတဲ့ အာမခံ စာချုပ်ကို ချပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... စောစောက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "အာမခံ" (Insurance) ဆိုတဲ့ လောကီ စီးပွားရေး သဘောတရားနဲ့ ဓမ္မအာမခံ သဘောတရားကို ယှဉ်တွဲပြီး မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီးပြီ။ အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ ပါဠိတော်တွေထဲမှာ ဒီ "လုံခြုံမှု" (Security) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လို အတိအကျ ဖွင့်ဆိုထားသလဲ ဆိုတာကို လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ အာမသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက "အာမ" (မှန်ကန်ကြောင်း ဝန်ခံခြင်း၊ သို့မဟုတ် အာမခံခြင်း) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဟောကြားရာမှာ... လောကီအရာတွေဟာ ဘယ်အရာမှ "အာမ" မခံနိုင်ကြောင်း၊ မမြဲကြောင်းကို ညွှန်ပြထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် "အာမ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ရှေးမြန်မာစကားမှာ "အာမဘန္တေ" (မှန်လှပါ ဘုရား) လို့ ဝန်ခံရာမှာ သုံးသလို၊ တစ်ဖက်ကကြည့်ရင် "အာမခံချက်" (Assurance) ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့လည်း ဆက်စပ်နိုင်ပါတယ်။

လောကမှာ အာမခံ ကုမ္ပဏီတွေက "Policy" (စာချုပ်) တွေ ထုတ်ပေးကြတယ်။ "ရောဂါဖြစ်ရင် ပိုက်ဆံပေးမယ်" လို့ ကတိပေးကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ "ရောဂါမဖြစ်စေရဘူး" လို့ ကတိပေးနိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီ ရှိသလား။ မရှိပါဘူး။ "မသေစေရဘူး" လို့ အာမခံနိုင်တဲ့ ဆရာဝန် ရှိသလား။ မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် လောကီအာမခံတွေဟာ "Limited Coverage" (အကန့်အသတ်ရှိသော အကာအကွယ်) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို မျက်စိထဲမြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... မြတ်စွာဘုရားက "သောတာပန်" ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုကျတော့ "နိယတ" (မြဲသောသူ၊ အာမခံချက် ရှိသောသူ) လို့ ဟောတော်မူပါတယ်။ သောတာပန် ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် "အပါယ်လေးပါး" (The Four Lower Realms) ကို ဘယ်တော့မှ မကျတော့ဘူးဆိုတဲ့ "Lifetime Warranty" (ထာဝရ အာမခံချက်) ကို ရသွားတာပါ။ ဒါဟာ ပိုက်ဆံပေးပြီး ဝယ်လို့ရတဲ့ အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ဒိဋ္ဌိ" နဲ့ "ဝိစိကိစ္ဆာ" ကို ပယ်သတ်နိုင်မှ ရတဲ့ အာမခံမျိုးပါ။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့အနေနဲ့ စဉ်းစားရမှာက... "ငါ့မှာ ကျန်းမာရေး အာမခံတွေ ဝယ်ထားတယ်၊ ငွေတွေ စုထားတယ်၊ ဒါကြောင့် လုံခြုံပြီ" လို့ ထင်နေရင် မှားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါတွေက ဒီဘဝ ခန္ဓာကိုယ် (Current Body) အတွက်ပဲ အသုံးဝင်တာပါ။ သံသရာ ခရီးသည်ကြီးအတွက်တော့ "ကုသိုလ် အာမခံ" (Merit Insurance) သာလျှင် စစ်မှန်တဲ့ အားကိုးရာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... အခု ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လက်တွေ့ "ဝိပဿနာ ဓာတ်ခွဲခန်း" (Vipassana Lab) ထဲကို ဝင်ပြီး "လုံခြုံမှု" (Security) ဆိုတဲ့ စိတ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်ရအောင်။

လူတွေ ဘာကြောင့် အာမခံ ထားကြသလဲ။ "ကြောက်လို့" (Fear) ထားကြတာပါ။ "ငါ ဒုက္ခရောက်မှာ ကြောက်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်အခံ ရှိနေပါတယ်။

နေ့စဥ်၀တ်ရွတ်စဥ်မှာပါတဲ့ "ခန္ဓာဖွဲ့နည်း" အတိုင်း အဆင့်ဆင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပါမယ်။  "နိရောဓသစ္စာ" (ချုပ်ငြိမ်းမှု) ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့အတွက် ရှုကွက်က ဒီလိုပါ။

ဥပမာ - သူတော်ကောင်းတို့ စိတ်ထဲမှာ "ငါ နေမကောင်းဖြစ်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ် (Worry) ဝင်လာပြီ ဆိုပါစို့။

အဆင့် (၁) - Contact (ဖဿ):

မနောဒွါရ (စိတ်တံခါး) မှာ "အနာဂတ် ပုံရိပ်" (ဓမ္မာရုံ) တစ်ခု လာထင်တယ်။ ဥပမာ - ဆေးရုံတက်နေရတဲ့ ပုံရိပ်။ ဒါဟာ စိတ်ကူး (Mental Image) သက်သက်ပါ။ အခုလက်ရှိ တကယ် ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အဆင့် (၂) - Mechanism (ဖြစ်စဉ်):

အဲဒီ ပုံရိပ်ကို "ငါ" လို့ စွဲလမ်းလိုက်တဲ့အခါ "ဒေါသ" (ကြောက်စိတ်) နဲ့ "မောဟ" (မသိမှု) တွေ ဖြစ်လာတယ်။ ရင်ထဲမှာ ပူလောင်လာတယ်။ "ငါ့မှာ ပိုက်ဆံ လုံလောက်ရဲ့လား" ဆိုပြီး တွေးပူလာတယ်။ ဒါဟာ "Risk Assessment" (အန္တရာယ် တွက်ချက်ခြင်း) လုပ်နေတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ပုထုဇဉ်ရဲ့ တွက်ချက်မှုက အမြဲတမ်း မှားယွင်းနေတတ်ပါတယ်။

အဆင့် (၃) - Deep Insight (ဉာဏ်အမြင်):

ဒီနေရာမှာ "အာမသုတ်" နဲ့ မဟာသရဏဂုံ "နိရောဓသစ္စာ" ကို ပေါင်းစပ်ပြီး ကြည့်လိုက်ပါ။

"ငါ ကြောက်နေတာ ဘာကိုလဲ"

"ခန္ဓာကိုယ် ပျက်စီးမှာကို ကြောက်တာ"

"ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတာ ဘာလဲ"

"ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ရုပ်တရား (Rupa) အစုအဝေးကြီး"။

ဖောက်ပြန်မယ့်အရာကို မဖောက်ပြန်ပါစေနဲ့လို့ တားဆီးချင်တဲ့ "တဏှာ" ကြောင့် ကြောက်စိတ် ဖြစ်တာပါ။ အာမခံ ကုမ္ပဏီက ပိုက်ဆံပေးပြီး ကာကွယ်လို့ ရချင်ရမယ်။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မအမြင်အရ "ဖောက်ပြန်မှု" (Change) ကို တားဆီးလို့ မရပါဘူး။

"မတားဆီးနိုင်ရင် လက်ခံလိုက်ပါ" (Acceptance)။

"ဪ... ဒီခန္ဓာကြီးက သေချာပေါက် ပျက်စီးမယ့်အရာပဲ။ အာမခံ ထားထား၊ မထားထား သူက ပျက်မှာပဲ" လို့ သိမြင်လိုက်တဲ့အခါ... ကြောက်စိတ် (Fear) ချုပ်ငြိမ်းသွားပါတယ်။ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲ ပြုတ်သွားတဲ့အခါ "ကာကွယ်စရာ လူ" (The Person to be Protected) မရှိတော့ပါဘူး။ အဲဒီလို လွတ်မြောက်သွားတဲ့ စိတ်အခြေအနေဟာ "နိရောဓ" (ငြိမ်းအေးမှု) အစစ်ပါပဲ။ ဒါမှသာ စိတ်ချရတဲ့ အာမခံ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီသဘောတရားတွေကို ပိုပြီး ပေါ်လွင်သွားအောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မှတ်တမ်းတွေထဲက ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်း (Case Study) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

Case Study: 2633 (The Million Dollar Patient)

ဇာတ်ကောင် - ဦးသူရ (အသက် ၅၅၊ နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီ ဒါရိုက်တာ)။

ဖြစ်ရပ် - စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံကြီးတစ်ခုတွင် ဆေးကုသမှု ခံယူနေစဉ်။

ဦးသူရဟာ အင်မတန် ချမ်းသာပြီး အစီအစဉ် ကျသူပါ။ သူ့မှာ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ "Platinum Health Insurance" ဝယ်ထားပါတယ်။ ဒေါ်လာ သန်းချီပြီး အကာအကွယ် (Coverage) ရပါတယ်။ "ငါ့မှာ ပိုက်ဆံရှိတယ်၊ အာမခံရှိတယ်၊ ဘာမှ ကြောက်စရာ မလိုဘူး" လို့ သူ ထင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တစ်နေ့မှာ သူ့ကို "ပန်ကရိယ ကင်ဆာ" (Pancreatic Cancer) အဆင့် (၄) လို့ ဆရာဝန်တွေက အဖြေထုတ်လိုက်ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ သူ့ရဲ့ ဒေါ်လာသန်းချီတန်တဲ့ အာမခံက ဘာလုပ်ပေးနိုင်သလဲ။

VIP အခန်း ပေးနိုင်တယ်။ အကောင်းဆုံး ဆေးတွေ ပေးနိုင်တယ်။ သူနာပြုတွေ အများကြီး ငှားပေးနိုင်တယ်။

ဒါပေမဲ့... ညဘက်ရောက်လို့ တစ်ယောက်တည်း ရှိနေတဲ့အချိန်မှာ တက်လာတဲ့ "သေမင်းကို ကြောက်တဲ့စိတ်" ကိုတော့ အာမခံကုမ္ပဏီက လာမကုပေးနိုင်ပါဘူး။ ဦးသူရဟာ ဇိမ်ခံ ကုတင်ကြီးပေါ်မှာ အိပ်ရင်း တစ်ကိုယ်လုံး တုန်လှုပ်နေပါတယ်။ "ငါ သေရတော့မယ်... ငါ့ပိုက်ဆံတွေ ထားခဲ့ရတော့မယ်" ဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့ "Insecure" (မလုံခြုံမှု) အကြီးအကျယ် ခံစားနေရပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်က ဓမ္မမိတ်ဆွေ တစ်ယောက် ရောက်သွားပြီး "Policy 5, Article 5.4" အကြောင်း ပြောပြပါတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒကတော့ "Asset Protection vs. Dhamma Protection" (ပိုင်ဆိုင်မှု ကာကွယ်ခြင်း နှင့် ဓမ္မဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း) ဆိုတာပါပဲ။

"ကိုသူရ... ဒကာရဲ့ အာမခံက 'ခန္ဓာ' ကိုပဲ ကာကွယ်ပေးနိုင်တာ။ 'စိတ်' ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တာက ဓမ္မအာမခံ (Dhamma Insurance) ပဲ ရှိတယ်။ အခုချက်ချင်း Premium ကြေး စသွင်းလိုက်ပါ"

ဦးသူရက မေးတယ် "ဘယ်လို သွင်းရမလဲ" တဲ့။

"အခု ကြောက်နေတဲ့စိတ်ကို ရှုမှတ်လိုက်ပါ။ 'ကြောက်တယ်... သိတယ်' လို့ မှတ်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို အာမခံကုမ္ပဏီ လက်ထဲ အပ်လိုက်ပြီလို့ သဘောထားပြီး၊ စိတ်ကိုတော့ ဘုရားလက်ထဲ အပ်လိုက်ပါ"

ဦးသူရ သဘောပေါက်သွားပါတယ်။ သူ Method #5 (ပါဠိ အဓိပ္ပာယ် နှိုင်းယှဉ်နည်း) ကို သုံးပြီး နှလုံးသွင်းလိုက်တယ်။

"ငါ့ရဲ့ အာမခံက ငွေပေးတယ်။ ဘုရားရဲ့ အာမခံက ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးတယ်"

သူ မျက်လုံးမှိတ်ပြီး "နမော တဿ" ရွတ်ဆိုပါတယ်။ သေခြင်းတရားကို လက်ခံလိုက်ပါတယ်။ (Acceptance)။ အဲဒီလို လက်ခံလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ သူ့မျက်နှာပေါ်က ကြောက်ရွံ့မှုတွေ ပျောက်သွားပြီး တည်ငြိမ်သွားပါတယ်။ နောက်ဆုံးအချိန်အထိ သူ အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ ထွက်ခွာသွားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒေါ်လာ သန်းပေါင်းများစွာက သူ့စိတ်ကို မကယ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ နောက်ဆုံးအချိန်မှာ "ဓမ္မ" ဆိုတဲ့ အာမခံလေး တစ်ခုကသာ သူ့ကို ကယ်တင်သွားတာပါ။ ဒါကြောင့် "အာမသုတ်" မှာ မြတ်စွာဘုရားက တရားကိုသာ အားကိုးရာ (Refuge) အဖြစ် ဟောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ကျန်းမာရေး အာမခံ" တရားတော်ကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ အမြုတေတရားဖြစ်တဲ့ သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်လိုက်ကြစို့။

ပထမဆုံး "ဒုက္ခသစ္စာ" (The Truth of Suffering)။

ကျန်းမာရေး ဖောက်ပြန်ခြင်း၊ ရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ အိုမင်းခြင်း၊ သေဆုံးခြင်းတို့ဟာ အာမခံ ရှိရှိ၊ မရှိရှိ ရှောင်လွှဲလို့ မရတဲ့ "သဘာဝဘေး" (Natural Hazard) ကြီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဒုက္ခသစ္စာပါ။

ဒုတိယက "သမုဒယသစ္စာ" (The Truth of the Cause)။

ဘာကြောင့် မလုံခြုံဘူးလို့ ခံစားရသလဲ။ "ငါ မသေချင်ဘူး၊ ငါ မနာချင်ဘူး" ဆိုတဲ့ "ဘဝတဏှာ" (Craving for Existence) ကြောင့်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို "ငါ့ပစ္စည်း" လို့ ထင်ပြီး အာမခံတွေနဲ့ ကာကွယ်ချင်နေတဲ့ စွဲလမ်းမှုက စိတ်ဆင်းရဲခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းပါပဲ။

တတိယက "နိရောဓသစ္စာ" (The Truth of Cessation)။

 အရ "နိရောဓ" ဆိုတာ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းပါ။ အာမခံ ကုမ္ပဏီကို အားကိုးတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ရဲ့ ကုသိုလ်ကံနဲ့ ဉာဏ်ပညာကို အားကိုးပြီး... "ဖြစ်လာသမျှ ဓမ္မတာပဲ" လို့ လက်ခံနိုင်တဲ့ စိတ်အခြေအနေ (Acceptance) ဟာ စစ်မှန်တဲ့ လုံခြုံမှု (Safety) ပါပဲ။

စတုတ္ထက "မဂ္ဂသစ္စာ" (The Truth of the Path)။

ဒီလို စိတ်လုံခြုံမှု ရဖို့အတွက် ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ နည်းလမ်းတွေ ရှိပါတယ်။

သရဏဂုံ သုံးပါးကို ဆောက်တည်ခြင်းသည် "သမ္မာဒိဋ္ဌိ"။

ကြောက်စိတ်ကို သတိဖြင့် ရှုမှတ်ခြင်းသည် "သမ္မာသတိ"။

မမြဲသောသဘောကို ဆင်ခြင်ခြင်းသည် "သမ္မာသင်္ကပ္ပ"။

ဒီကျင့်စဉ်တွေဟာ ဘဝသံသရာ တစ်လျှောက်လုံးအတွက် အကောင်းဆုံး "Premium Insurance" ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့လည်း လောကီ ကျန်းမာရေး အာမခံတွေ ထားတာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ စာရွက်စာတမ်းတွေကိုပဲ အားမကိုးပါနဲ့။ နေ့စဉ် ဘုရားရှိခိုးခြင်း၊ မေတ္တာပို့ခြင်း၊ ဝိပဿနာ ရှုမှတ်ခြင်း ဆိုတဲ့ "ဓမ္မ ပရီမီယံ" (Dhamma Premium) တွေကိုလည်း မှန်မှန် ပေးသွင်းကြပါ။ ဒါမှသာ အရေးကြုံတဲ့အခါ "အပ္ပမာဒ" (မမေ့လျော့ခြင်း) ဆိုတဲ့ အကျိုးခံစားခွင့်ကို ရရှိပြီး ဘေးကင်းလုံခြုံကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြတာ ပြည့်စုံလုံလောက်ပါပြီ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... ယနေ့ တရားနာယူကြသော သူတော်ကောင်းများ အားလုံး၊ လောကီဘေးအန္တရာယ်များမှ ကင်းဝေး၍ လုံခြုံမှု ရှိကြပါစေ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သော စိုးရိမ်သောကများ ကင်းဝေးကြပါစေ၊ အထူးသဖြင့် သံသရာ ခရီးလမ်းအတွက် စစ်မှန်သော အာမခံချက်ဖြစ်သည့် တရားရတနာကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.