နေ့ရက် - စက်တင်ဘာလ (၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-245) - ဝါယော (Wind Element) နှင့် သန့်ရှင်းသော လေ (Clean Air/AQI)

 

နေ့ရက် - စက်တင်ဘာလ (၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-245) - ဝါယော (Wind Element) နှင့် သန့်ရှင်းသော လေ (Clean Air/AQI)

ကိုးကားကျမ်း - အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း (ရူပပိုင်း)၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်။

သိပ္ပံနယ်ပယ် - Environmental Science & Pulmonology (ပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံနှင့် အဆုတ်ရောဂါဗေဒ)

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

 ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၃) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ စက်တင်ဘာလ (၂) ရက်နေ့မှာတော့ လူသားတွေ အသက်ရှင်ရပ်တည်ဖို့အတွက် ဒုတိယအရေးအကြီးဆုံး အရာဖြစ်တဲ့ "လေ" (Air) အကြောင်းကို ဆွေးနွေးကြပါမယ်။ ရေမသောက်ဘဲ ရက်အနည်းငယ် နေနိုင်ပေမယ့်၊ လေမရှူဘဲ မိနစ်ပိုင်းတောင် နေဖို့ခက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက ဒီနေ့ခေတ်မှာ "သန့်ရှင်းသော လေ" (Clean Air) ဆိုတာ ရှာဖွေရခက်တဲ့ ရှားပါးပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်လာနေပါပြီ။

လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးတွေ ထိခိုက်သလို၊ အောက်ဆီဂျင် မလုံလောက်မှုကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုင်းမှိုင်းမှုတွေလည်း ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့လို နေ့မျိုးမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး သန့်ရှင်းသော လေကို ရှူရှိုက်ခွင့်ရပြီး၊ ကြည်လင်လန်းဆန်းသော ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးများ ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးစွာပထမ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားချင်တဲ့ တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဝါယော" (Wayo) လို့ ခေါ်တဲ့ လှုပ်ရှားထောက်ကန်သော လေဓာတ်သဘောတရားနဲ့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာမှာ တိုင်းတာတဲ့ "Air Quality Index" (လေထုအရည်အသွေး ညွှန်းကိန်း - AQI) အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက လေထုထဲမှာ အဆိပ်ငွေ့တွေ (PM2.5) များနေရင် ကျန်းမာရေး ထိခိုက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဓမ္မနယ်ပယ်မှာလည်း စိတ်ထဲမှာ ကိလေသာ အဆိပ်ငွေ့တွေ များနေရင် သံသရာကျန်းမာရေး ထိခိုက်ပါတယ်။ ဒီ "လေ" သဘောတရား နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး လေ့လာကြပါမယ်။

ကဲ... တရားမဟောကြားမီမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှုတွေ ကင်းစင်ပြီး၊ လေဟုန်စီးနေတဲ့ ငှက်ကလေးလို ပေါ့ပါးသွားအောင် သမထဘာဝနာလေး ခဏလောက် ပွားများကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "ဝါယော" ဖြစ်တဲ့အတွက် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀ ထဲက "ဝါယော ကသိုဏ်း" (Wind Kasina) နဲ့ "အာနာပါန" ကို ပေါင်းစပ်ပြီး ရှုမှတ်ကြည့်မယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... မျက်လုံးလေးတွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း မှိတ်ထားပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို မတ်မတ်ထားပြီး ရင်ဘတ်ကို ဖွင့်ထားပါ။ လေကောင်းလေသန့်တွေကို အားရပါးရ ရှူသွင်းလိုက်ပါ။ အဲဒီလေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို တိုးဝင်သွားပြီး ဆဲလ်လေးတွေ၊ သွေးကြောလေးတွေထဲအထိ ပျံ့နှံ့သွားတယ်လို့ အာရုံပြုပါ။ လေရဲ့ တွန်းကန်အားကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ကြီး မတ်မတ်တည်နေတာကို သတိပြုပါ။ "ပေါ့ပါးတယ်... လှုပ်ရှားတယ်... ထောက်ကန်တယ်" လို့ စိတ်ထဲက မှတ်ရင်း၊ (၁) မိနစ်လောက် လေဓာတ်ရဲ့ ကျေးဇူးကို ဆင်ခြင်ကြည့်ရအောင်...။

စိတ်ကလေး ပေါ့ပါးလန်းဆန်းလာပြီဆိုရင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာ၊ အထူးသဖြင့် "Environmental Science" (ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး သိပ္ပံ) နဲ့ "Pulmonology" (အဆုတ်ရောဂါဗေဒ) က ဒီ "လေထုအရည်အသွေး" ကို ဘယ်လို ရှင်းပြထားသလဲဆိုတာ ဓမ္မမီးမောင်း ထိုးကြည့်ကြမယ်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေက လေထုသန့်ရှင်းမှုကို "AQI" (Air Quality Index) နဲ့ တိုင်းတာပါတယ်။ AQI 0-50 ဆိုရင် သန့်ရှင်းတယ်။ 100 ကျော်ရင် ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်ဘူး။ အထူးသဖြင့် "PM2.5" လို့ခေါ်တဲ့ ဖုန်မှုန့်လေးတွေက အရမ်းကြောက်ဖို့ ကောင်းတယ်။ သူတို့က ဆံပင်တစ်ချောင်းထက် အဆ (၃၀) လောက် သေးငယ်တော့ နှာခေါင်းမွှေးက မတားနိုင်ဘူး။ အဆုတ်ထဲက လေအိတ်ငယ်လေးတွေ (Alveoli) ထဲထိ ဝင်ပြီး သွေးကြောထဲ ရောက်သွားနိုင်တယ်။

ဦးနှောက် (Brain) ဟာ ခန္ဓာကိုယ် အောက်ဆီဂျင်ရဲ့ ၂၀% ကို သုံးစွဲပါတယ်။ လေညစ်ညမ်းရင် ဦးနှောက်ဆီကို အောက်ဆီဂျင် အရောက်နည်းပြီး "Brain Fog" (ဦးနှောက်မြူဆိုင်းခြင်း)၊ အာရုံစူးစိုက်မှု ကျဆင်းခြင်း၊ စိတ်တိုလွယ်ခြင်းတွေ ဖြစ်စေပါတယ်။ "Sick Building Syndrome" ဆိုတာ ရှိတယ်။ လေဝင်လေထွက် မကောင်းတဲ့ ရုံးခန်းထဲမှာ နေရတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေဟာ ခေါင်းကိုက်မယ်၊ မူးဝေမယ်၊ အလုပ်မလုပ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် "Ventilation" (လေဝင်လေထွက်) ဟာ ကျန်းမာရေးအတွက်ရော၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအတွက်ပါ အသက်သွေးကြော ဖြစ်ပါတယ်။

 ခုနက ပုံမှာ မြင်ရတဲ့အတိုင်းပဲ၊ PM2.5 အမှုန်လေးတွေက အောက်ဆီဂျင် ဝင်ပေါက်တွေကို ပိတ်ဆို့ထားတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးနှောက်က "ငတ်" နေတာ။ ဦးနှောက်ဆာလောင်နေရင် တရားအားထုတ်ဖို့ မပြောနဲ့၊ သာမန် စဉ်းစားတွေးခေါ်ဖို့တောင် ခက်ခဲပါတယ်။ သန့်ရှင်းတဲ့လေဟာ ဉာဏ်ပညာရဲ့ လောင်စာပါပဲ။

သိပ္ပံပညာဘက်ကနေ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဘိဓမ္မာဘက်ကို ပြန်လှည့်ကြည့်ကြစို့။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "ဝါယောဓာတ်" (Wayo Dhatu) ကို ဓာတ်ကြီးလေးပါးထဲမှာ အရေးပါတဲ့ ဓာတ်တစ်ခုအဖြစ် ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ ပါဠိလို "ဝါယတီတိ ဝါယော" (ရွေ့ရှားတိုက်ခတ်တတ်သောကြောင့် ဝါယော မည်၏) တဲ့။

ဝါယောဓာတ်ရဲ့ လက္ခဏာက "ဝိတ္ထမ္ဘန လက္ခဏာ" တဲ့။ ထောက်ကန်ထားတဲ့ သဘော ရှိတယ်။ လေဖြည့်ထားတဲ့ ဘောလုံးကြီးဟာ လေပေါင်ပြည့်နေရင် မပိန်မလိမ်ဘဲ တင်းနေသလို၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီး မတ်မတ်ရပ်နိုင်တာ၊ ခေါင်းမစိုက်ကျတာ၊ လက်မောင်းတွေ မြှောက်လို့ရတာ ဒီ "ဝါယော" ကြောင့်ပါပဲ။ သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်း (Rasa) ကတော့ "သမုဒီရဏ ရသ" တဲ့။ ရွေ့ရှားစေခြင်း ကိစ္စ ရှိတယ်။ ခြေလှမ်းလှမ်းတာ၊ မျက်တောင်ခတ်တာ၊ အသက်ရှူတာ အားလုံးဟာ ဝါယောရဲ့ စွမ်းပကားပါ။

ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဝါယောဓာတ် (၆) မျိုး ရှိတယ်လို့ ဟောထားတယ်။

(၁) ဥဒ္ဓင်္ဂမ ဝါယော: အထက်သို့ ဆန်တက်သော လေ (လေတက်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း)။

(၂) အဓောဂမ ဝါယော: အောက်သို့ စုန်သော လေ (လေလည်ခြင်း၊ ဝမ်းသွားခြင်း)။

(၃) ကုစ္ဆိဋ္ဌ ဝါယော: ဝမ်းဗိုက်အတွင်း (အူအပြင်ဘက်) ရှိသော လေ။

(၄) ကောဋ္ဌာသယ ဝါယော: အူအတွင်းရှိသော လေ။

(၅) အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရီ ဝါယော: အင်္ဂါကြီးငယ်သို့ လျှောက်သော လေ (သွေးလေ လည်ပတ်ခြင်း)။

(၆) အဿာသ ပဿာသ ဝါယော: ထွက်သက် ဝင်သက် လေ။

ဒီအထဲမှာ "အဿာသ ပဿာသ" (ထွက်သက် ဝင်သက်) ဟာ "ကာယသင်္ခါရ" (ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြုပြင်ပေးသော အရာ) ဖြစ်ပါတယ်။ လေကောင်းကောင်း ရှူမှ ခန္ဓာကိုယ် ငြိမ်းအေးသလို၊ ဝိပဿနာ ရှုမှတ်ရာမှာလည်း ဒီလေကြောင်းကို အခြေခံပြီး သတိ၊ သမာဓိ တည်ဆောက်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ... အခု ဒီ "ဝါယော" သဘောတရားကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "နေ့စဥ်၀တ်ရွတ်စဥ်မှာပါတဲ့" မှာ ပါတဲ့ ခန္ဓာဖွဲ့နည်း၊ ဓာတ်ဖွဲ့နည်းတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး "ကာယာနုပဿနာ" ရှုကွက်ထဲကို ထည့်ပြီး လက်တွေ့ အလုပ်လုပ်ကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဝိပဿနာ ရှုမှတ်တဲ့အခါ "လေ" (Air/Gas) ဆိုတဲ့ ပညတ်ကို မကြည့်ဘဲ၊ "တွန်းကန်မှု၊ လှုပ်ရှားမှု" (Motion/Pressure) ဆိုတဲ့ ပရမတ်ကို ကြည့်ရမယ်။

ဝိပဿနာ ယန္တရား (Mechanism of Noting Wind):

အသက်ရှူနေတဲ့ အခြေအနေကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

(၁) အာရုံ (Object): နှာသီးဖျားကို လေလာထိတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းလာတာ (ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ - ဝါယောဓာတ်)။

(၂) ဝါယော (Characteristics):

• ဝင်လေဝင်လာရင် "တွန်း" သွားတယ် (Pushing).

• ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းလာရင် "တင်း" လာတယ် (Distension - ဝိတ္ထမ္ဘန).

• ပြန်ထုတ်လိုက်ရင် "လျော့" သွားတယ် (Motion - သမုဒီရဏ).
  (၃) သတိ (Observation): "ငါ ရှူတာ မဟုတ်ဘူး။ ဝါယောဓာတ်က ဝင်လိုက် ထွက်လိုက် တွန်းလိုက် ကန်လိုက် ဖြစ်နေတာပါလား" လို့ သိလိုက်တယ်။

ဒီအဆင့်မှာ ယောဂီက ဘယ်လို ရှုရမလဲ။

နှာသီးဖျားမှာ စောင့်ကြည့်ပါ။

လေဝင်လာရင် နှာခေါင်းဝကို "တိုး" သွားတာ၊ "တွန်း" သွားတာကို သိပါ။

"တိုးတယ်... တိုးတယ်" (သို့မဟုတ်) "ဝင်တယ်... ဝင်တယ်"။

ဝမ်းဗိုက်နဲ့ မှတ်မယ်ဆိုရင် ဖောင်းလာတဲ့အခါ "တင်းအား" လေးကို ကြည့်။ "ဖောင်းတယ်... ဖောင်းတယ်"။ ပိန်သွားတဲ့အခါ "လှုပ်ရှားမှု" လေးကို ကြည့်။ "ပိန်တယ်... ပိန်တယ်"။

"လေ" ဆိုတဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ကို မဖော်ပါနဲ့။ "တွန်းကန်တဲ့ သဘော" (Pushing Nature) ကိုပဲ မိအောင် ဖမ်းပါ။

အဲဒီ တွန်းကန်မှုဟာ မမြဲဘူး။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတယ်။ အဲဒီ "အနိစ္စ" ကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။

 "ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ" လို့ ဆိုလိုက်တဲ့အခါ၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ "သုဂတော" (ကောင်းသော စကားကို ဆိုသူ / ကောင်းသော ခရီးကို ကြွသွားသူ) ဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုရာ ရောက်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ထွက်သက်ဝင်သက်ဟာ အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ်နေပါတယ်။ "ငါ့ရဲ့ အသက်ရှူခြင်းကို ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတော်နဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်ပါမယ်။ ဝင်လေမှာ သတိ၊ ထွက်လေမှာ ဉာဏ်ပညာ ယှဉ်တွဲပါစေ" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုခြင်းသည် အကောင်းဆုံးသော "Spiritual Air Filter" (စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လေသန့်စက်) တပ်ဆင်လိုက်ခြင်းပါပဲ။

လက်တွေ့ ရှုကွက် (Vipassana Assignment - The Fresh Air Break):

ကဲ... သူတော်ကောင်းတို့၊ ဒီနေ့ ရုံးမှာ၊ အိမ်မှာ နေရင်း ဒီနည်းလမ်းလေးကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးကြည့်ပါ။

(၁) လေကောင်းလေသန့် ရှာပါ: မနက်စောစော သစ်ပင်တွေရှိတဲ့ နေရာ၊ ဒါမှမဟုတ် ပြတင်းပေါက် ဖွင့်ထားတဲ့ နေရာကို သွားပါ။

(၂) Deep Breathing: အသက်ကို ဝဝ ရှူသွင်းပါ။ ဝင်သွားတဲ့လေက နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း၊ ရင်ဘတ်၊ ဝမ်းဗိုက် အဆင့်ဆင့်ကို "တွန်း" သွားတာကို သတိထားကြည့်။

(၃) Exhale Stress: ပြန်ထုတ်လိုက်တဲ့အခါ စိတ်ထဲက အညစ်အကြေးတွေ (PM2.5 of the Mind) ပါ ထွက်သွားတယ်လို့ သဘောထားပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း မှုတ်ထုတ်လိုက်ပါ။ "ပေါ့ပါးသွားပြီ" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။

တရားသဘောတွေချည်း ပြောနေရင် မျက်စိထဲ မမြင်မှာစိုးလို့၊ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ  ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုကို အခြေခံပြီး ဥပမာပေးချင်ပါတယ်။ လေဝင်လေထွက် (Ventilation) မကောင်းလို့ ဖြစ်ရတဲ့ ပြဿနာနဲ့ ဖြေရှင်းပုံပေါ့။

တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မှတ်တမ်းထိန်းသိမ်းရေးခန်း (Archive Room) မှာ "မဖြူ" ဆိုတဲ့ ဝန်ထမ်းမလေး တာဝန်ကျတယ်။ အဲဒီအခန်းက မြေအောက်ခန်းလို ဖြစ်နေတော့ ပြတင်းပေါက် မရှိဘူး။ စာရွက်စာတမ်း အဟောင်းတွေက ထွက်တဲ့ အနံ့တွေ၊ ဖုန်တွေနဲ့ ပြည့်နေတယ်။ မဖြူက အဲဒီမှာ တစ်နေကုန် အလုပ်လုပ်ရတော့ ညနေဆိုရင် ခေါင်းကိုက်တယ်၊ မျက်ရည်ကျတယ်၊ အမြဲတမ်း ငိုက်နေတယ်။ (ဒါ Oxygen Deficiency & High CO2 ကြောင့် ဖြစ်တာ)။

သူက "ကျွန်မ နေမကောင်းဘူး၊ အလုပ်ထွက်ချင်တယ်" လို့ လာပြောတယ်။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့က စစ်ဆေးကြည့်တော့ မဖြူရဲ့ ကျန်းမာရေးက အခန်းကြောင့် ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရတယ်။ ဒါကြောင့် "Template T190" (Air Quality & Environmental Safety Log) ကို ထုတ်သုံးရတယ်။ ပြီးတော့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ "Policy No. 12, Article 12.5" (Ventilation Standards & Workplace Safety) ကို ကိုးကားပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု လုပ်ရတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒမှာ ဘာပါလဲဆိုတော့... "ဝန်ထမ်းများ အလုပ်လုပ်ရာ နေရာသည် လေဝင်လေထွက် ကောင်းမွန်ရမည်။ AQI ကို ပုံမှန် စစ်ဆေးရမည်။ လေထု မသန့်ရှင်းပါက Air Purifier (လေသန့်စက်) တပ်ဆင်ပေးရမည်" တဲ့။

ဦးပဉ္ဇင်းက ချက်ချင်းပဲ အဲဒီအခန်းမှာ လေစုပ်စက် (Exhaust Fan) တွေ အသစ်တပ်ပေးတယ်။ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး လေသန့်စက်ကြီး ထည့်ပေးလိုက်တယ်။ မဖြူကိုလည်း "သမီး... နေ့လယ်စာ စားပြီးရင် အပြင်ထွက်ပြီး လေကောင်းလေသန့် ရှူပါ၊ အခန်းထဲမှာပဲ အောင်းမနေနဲ့" လို့ မှာကြားလိုက်တယ်။

တစ်ပတ်လောက် နေတော့ မဖြူရဲ့ မျက်နှာလေး ပြန်လန်းလာတယ်။ ခေါင်းမကိုက်တော့ဘူး။ အလုပ်လုပ်တာလည်း ပိုသွက်လက်လာတယ်။ သူ့ရဲ့ "ဝါယောဓာတ်" တွေ မျှတသွားတော့ "စိတ္တဇရုပ်" (စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သောရုပ်) တွေပါ လန်းဆန်းလာတာပေါ့။ ဒါဟာ "Case-2545" အနေနဲ့ မှတ်တမ်းဝင်သွားတယ်။ "Clean Air equals Clear Mind" (လေသန့်မှ စိတ်ကြည်မည်) ဆိုတာ လက်တွေ့ပါပဲ။

ကိုင်း... တရားတော်ကို နိဂုံးချုပ်ကြစို့။ ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ဝါယော" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ရအောင်။

(၁) ဒုက္ခသစ္စာ: လေမသန့်လို့ ရောဂါရတာ၊ အသက်ရှူကျပ်တာ၊ ဝါယောဓာတ် ဖောက်ပြန်လို့ လေးလံထိုင်းမှိုင်းတာတွေဟာ ဒုက္ခသစ္စာပါ။

(၂) သမုဒယသစ္စာ: အဲဒီ ဒုက္ခတွေကို ဖြစ်စေတာက ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဂရုမစိုက်တဲ့ မောဟ၊ သက်တောင့်သက်သာ နေချင်ပြီး လှုပ်ရှားမှု နည်းတဲ့ တဏှာတွေဟာ သမုဒယသစ္စာပါ။

(၃) နိရောဓသစ္စာ: ဝါယောဓာတ် ငြိမ်းအေးပြီး၊ ထောက်ကန်မှု ရွေ့ရှားမှုတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန် (အသင်္ခတဓာတ်) ကို မျက်မှောက်ပြုတာဟာ နိရောဓသစ္စာပါ။

(၄) မဂ္ဂသစ္စာ: အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်း၊ ရုပ်တရားကို ဓာတ်သဘောဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းတို့ဟာ မဂ္ဂသစ္စာ ကျင့်စဉ်ပါပဲ။

ဒီနေ့ စက်တင်ဘာလ (၂) ရက်၊ သန့်ရှင်းသော လေ အထိမ်းအမှတ် (နှင့်ဆက်စပ်သော) အခါသမယမှာ... ဦးပဉ္ဇင်း အနေနဲ့ နိဂုံးချုပ် ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... "သူတော်ကောင်းများအားလုံး သန့်ရှင်းသော လေကို ရှူရှိုက်ခွင့် ရရှိကြပါစေ"။ ပြင်ပလေထု ညစ်ညမ်းမှုများကို ရှောင်ရှားနိုင်သလို၊ မိမိတို့၏ စိတ်အတွင်းမှ ကိလေသာ အခိုးအငွေ့များကိုလည်း ဝိပဿနာလေသန့်စက်ဖြင့် သန့်စင်ကာ၊ ပေါ့ပါးလန်းဆန်းသော ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးဖြင့် နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်မြတ်သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka

ORCID: 0009-0000-0697-4760 The Office of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Museum

စက်တင်ဘာလ (၂) ရက်၊ ၂၀၂၃