Day 1 Jan 1 ပရမတ်နှင့် ပညတ် (နှစ်သစ်ကူးအမြင်) - Paramattha and Paññatti (New Year's View)

 Day 1 Jan 1 ပရမတ်နှင့် ပညတ် (နှစ်သစ်ကူးအမြင်) - Paramattha and Paññatti (New Year's View)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

[OP]: "သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်သော သစ္စာလေးပါး အမှန်တရားကို သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဉာဏ်တော်အနန္တကို ဦးထိပ်ထားလျက်၊ ယခုကျရောက်သော နှစ်သစ်အခါသမယတွင် မှန်ကန်သော အမြင်၊ မှန်ကန်သော အသိဖြင့် ဘဝကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော တရားတော်၏ အဓိက အကြောင်းအရာသည် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ကြီး၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်တာလုံး သွားမည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သော "The Dhamma in the Material" ဆိုသည့် ရုပ်ဒြပ်နှင့် ဓမ္မသဘောတရား ပေါင်းစပ်ရှုမြင်ခြင်း၏ ပထမဆုံး ခြေလှမ်းဖြစ်ပါသည်။ ယနေ့သည် ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်အရ ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှစ်သစ်ကူး နေ့ထူးနေ့မြတ် ဖြစ်ပါသည်။ ဒကာ ဒကာမ အပေါင်းတို့၊ နှစ်သစ်ကူးပြီဆိုလျှင် လူတိုင်း စိတ်သစ် လူသစ် မွေးကြမည်၊ အကြံသစ်တွေ ချကြမည်ဟု စိတ်ကူးယဉ်တတ်ကြပါသည်။ သို့သော် ဦးဇင်းတို့ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာ ရှုထောင့်က ကြည့်လျှင် "နှစ်" ဆိုတာ ဘာလဲ၊ "သစ်" ဆိုတာ ဘာလဲ၊ "အချိန်" ဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုသည်ကို စနစ်တကျ ခွဲခြားသိမြင်ဖို့ လိုအပ်လှပါသည်။ ဤနေရာတွင် ဒကာကြီးတစ်ယောက်၏ စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ "ဦးဇင်းဘုရား... နှစ်သစ်ကူးတာပဲ ပျော်ပျော်ပါးပါး မနေဘဲ ဘာလို့ ခက်ခဲနက်နဲတဲ့ အဘိဓမ္မာကို ပြောရတာလဲ" ဟု တွေးမိကောင်း တွေးမိပါလိမ့်မည်။ အဖြေကတော့ ရှင်းပါသည်။ အမှန်တရား နှစ်ပါးဖြစ်သည့် "ပညတ်" နှင့် "ပရမတ်" ကို မကွဲပြားလျှင် ဦးဇင်းတို့သည် ပြက္ခဒိန် အဟောင်းကို လဲလိုက်ရုံမှတစ်ပါး ဘဝတွင် အနှစ်သာရ အသစ်ကို ရှာတွေ့နိုင်မည် မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

ဦးစွာပထမ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်တော်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်း မာတိကာတွင် လာရှိသော ပါဠိတော် အကျဉ်းချုပ်ကို နာယူမှတ်သားကြည့်ကြပါစို့။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က တရားဦး ဓမ္မစကြာကို ဟောပြီးနောက် နတ်ပြည်တွင် အဘိဓမ္မာကို ဟောသောအခါ ဤသို့ စတင်ခဲ့ပါသည်။ "ကုသလာ ဓမ္မာ၊ အကုသလာ ဓမ္မာ၊ အဗျာကတာ ဓမ္မာ" ဟူ၍ ဖြစ်ပါသည်။ ဒီပါဠိစာကြောင်းလေးကို အနက်ဖွင့်ကြည့်လိုက်ရင် အလွန်ကျယ်ဝန်းနက်ရှိုင်းလှပါသည်။ "ကုသလာ ဓမ္မာ" ဆိုသည်မှာ အပြစ်မရှိသော၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ပေးတတ်သော၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ယှဉ်သော တရားတို့သည် လည်းကောင်း၊ "အကုသလာ ဓမ္မာ" ဆိုသည်မှာ အပြစ်ရှိသော၊ မကောင်းကျိုး ဒုက္ခကို ပေးတတ်သော၊ မသိမှု မောဟနှင့် ယှဉ်သော တရားတို့သည် လည်းကောင်း၊ "အဗျာကတာ ဓမ္မာ" ဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်၊ အကုသိုလ်လည်း မဟုတ်၊ ဝိပါက်စိတ် ကြိယာစိတ် ရုပ်တရား နိဗ္ဗာန်ဟု ဆိုအပ်သော အကျိုးပေးသဘော သက်သက်မျှသာ ဖြစ်သော တရားတို့သည် လည်းကောင်း ရှိကြကုန်၏ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။ ဤနေရာတွင် ဘုရားရှင်သည် "ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ နှစ်၊ လ၊ ရက်" ဟူသော စကားလုံးများကို မသုံးဘဲ "ဓမ္မာ - သဘောတရားများ" ဟုသာ သုံးနှုန်းသွားသည်ကို သတိပြုရပါမည်။ ဒါကို "ပရမတ်" သို့မဟုတ် "Paramattha" (Ultimate Reality) ဟု ခေါ်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ ပြောနေကြသည့် "၂၀၂၃ ခုနှစ်"၊ "ဇန်နဝါရီလ"၊ "မောင်ဖြူ၊ မောင်နီ" ဆိုသည်များမှာ "ပညတ်" သို့မဟုတ် "Paññatti" (Concept) သာ ဖြစ်ပါသည်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ Quantum Physics ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီးရှင်းသွားပါလိမ့်မည်။ Quantum Physics တွင် "Observer Effect" ဟု ခေါ်သော သဘောတရားတစ်ခု ရှိပါသည်။ အမှုန် (Particle) တစ်ခုသည် ကြည့်ရှုသူ (Observer) မရှိခင်အချိန်ထိ လှိုင်းသဘော (Wave function) ဆောင်နေပြီး၊ ကြည့်ရှုသူ ရှိလာမှသာ အမှုန်အဖြစ် တည်ရှိမှု ပုံသဏ္ဍာန် ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုပါသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ ဖြစ်တည်မှုသည် ကြည့်ရှုသူ၏ စိတ်အာရုံ စိုက်မှုအပေါ်တွင် မူတည်နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဦးဇင်းတို့၏ "နှစ်သစ်" ဆိုသည်မှာလည်း ထိုနည်းလည်းကောင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာမြေကြီး နေကို တစ်ပတ်ပတ်ခြင်းသည် ရုပ်ဝတ္ထု သက်သက် (Physical Process) ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုအရာကို "၂၀၂၃" ဟု အမည်တပ်၊ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆို၊ မျှော်လင့်ချက်ထားခြင်းသည် ဦးဇင်းတို့၏ စိတ် (Observer) က ဖန်တီးလိုက်သော ပညတ်ချက်များသာ ဖြစ်ပါသည်။ သိပ္ပံပညာက ပြသနေသည်မှာ အပြင်လောက ရုပ်ဝတ္ထု (Matter) သည် စိတ် (Mind) နှင့် ကင်းပြီး သီးခြား ရပ်တည်နေခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ စိတ်၏ သိမှတ်မှုကြောင့်သာ "လောက" ဟူ၍ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နှစ်သစ်တွင် ပြောင်းလဲရမှာက ပြက္ခဒိန် (ပညတ်) မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ် (ပရမတ်) သာ ဖြစ်ကြောင်း သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ယှဉ်တွဲသုံးသပ်နိုင်ပါသည်။

Caption: ပညတ်ဟူသော အချိန်ကာလသတ်မှတ်ချက်နှင့် ပရမတ်ဟူသော စိတ်-ရုပ် ဖြစ်စဉ်၏ ကွမ်တမ်သဘောတရား နှိုင်းယှဉ်ချက်

ဒီသဘောတရားကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ လက်တွေ့ဖြစ်ရပ် Case Study တစ်ခုနဲ့ ချိတ်ဆက်ကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီး ထင်ရှားသွားပါလိမ့်မည်။ Case-2301 ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု ရှိခဲ့ပါသည်။ တစ်ခါက ဒကာကြီးတစ်ဦးသည် ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်ကြုတ်တစ်ခုကို လာရောက် လှူဒါန်းပြီး ဤကြုတ်သည် "နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ သက်တမ်းရှိသော ရှေးဟောင်းပစ္စည်း" ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒါကြောင့် "နှစ် ၁၀၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်" အဖြစ် ပြခန်းတွင် ခမ်းနားစွာ ပြသပေးစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုပါသည်။ ထိုဒကာကြီး၏ စိတ်ထဲတွင် "နှစ် ၁၀၀၀" ဆိုသော ပညတ်အချိန်ကာလနှင့် "ရှေးဟောင်း" ဆိုသော ဂုဏ်ပုဒ်ကို အလွန် တန်ဖိုးထားနေပါသည်။ သို့သော် ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်၏ မူဝါဒ Policy 1, Article 1.1 အရ ပစ္စည်းတိုင်းကို သိပ္ပံနည်းကျ စစ်ဆေးရပါသည်။ ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် Carbon Dating နှင့် သတ္တုဖွဲ့စည်းပုံ (Metallurgy) ကို စစ်ဆေးလိုက်သောအခါ ထိုကြုတ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ် ၅၀ ခန့်က ပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းဖြစ်နေပြီး၊ အတွင်းရှိ ဓာတ်တော်များမှာမူ ဓာတုဗေဒအရ သက်တမ်းအလွန်ရင့်ကျက်သော organic compound များ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရပါသည်။

ဤနေရာတွင် ပဋိပက္ခ သေးသေးလေး ဖြစ်လာပါသည်။ ဒကာကြီးက "နှစ် ၁၀၀၀" ဆိုသော ပညတ် (Concept) ကို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး၊ ဦးဇင်းတို့က "ရုပ်ဝတ္ထု သက်သေ" ဆိုသော ပရမတ် (Ultimate Reality) ကို တွေ့ရှိထားပါသည်။ အကယ်၍ ဦးဇင်းတို့က ဒကာကြီး စိတ်ချမ်းသာအောင် "နှစ် ၁၀၀၀" ဟု လိမ်ညာပြီး ဆိုင်းဘုတ်တပ်လိုက်လျှင် "မုသာဝါဒ" ဖြစ်မည့်အပြင် သမိုင်းအမှန်တရားကို ဖျောက်ဖျက်ရာ ရောက်ပါလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ဦးဇင်းတို့သည် Template T101 (Doctrinal Briefing Note) ကို အသုံးပြုပြီး ဒကာကြီးအား ရှင်းပြခဲ့ရပါသည်။ "ဒကာကြီး... နှစ် ၁၀၀၀ ဆိုတာ ပညတ်ချက်ပါ၊ အရေးကြီးတာက ဒီကြုတ်ထဲမှာ ရှိတဲ့ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ စစ်မှန်မှု (Authenticity) ပါ။ ကြုတ်က အသစ်ဖြစ်နေပေမယ့် ဓာတ်တော်က စစ်မှန်နေတယ်ဆိုတာ ပိုပြီး တန်ဖိုးမရှိဘူးလား" ဟု မေးခွန်းထုတ်ကာ ပညာသားပါပါ ရှင်းပြခဲ့ရပါသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒကာကြီးသည် ပညတ်အပေါ် စွဲလမ်းမှုကို လျှော့ချပြီး၊ ပရမတ် အနှစ်သာရကို လက်ခံကာ ကြည်နူးစွာဖြင့် လှူဒါန်းခဲ့ပါသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် "အမည်နာမ" (Name/Paññatti) ထက် "အနှစ်သာရ" (Essence/Paramattha) က ပိုမို အရေးကြီးကြောင်း သက်သေပြနေပါသည်။

ဒီနေရာမှာ မူဝါဒ (Policy) တစ်ခု မရှိဘူးဆိုရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အလှူရှင် စိတ်တိုင်းကျ လိုက်လုပ်ပေးရင်း ပြတိုက်တစ်ခုလုံး အမှားများ၊ လိမ်ညာမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်သွားနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သွာဂတပြတိုက်၏ Policy 1 "Identity and Mission" တွင် အမှန်တရားကို ကာကွယ်ခြင်း (Protect Dhātu) သည် အဓိက တာဝန်ဖြစ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဦးဇင်းတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင်လည်း ထိုနည်းလည်းကောင်းပါပဲ။ "ငါ့အိမ်၊ ငါ့ကား၊ ငါ့ရာထူး" ဆိုသော ပညတ်များကို အမှန်ထင်ပြီး စွဲလမ်းနေကြသမျှ ကာလပတ်လုံး၊ ထိုအရာများ ပြောင်းလဲပျက်စီးသွားသောအခါ (အနိစ္စ ရောက်သောအခါ) ကြီးစွာသော သောက ဖြစ်ကြရပါသည်။ အဘိဓမ္မာက သင်ပေးသည်မှာ ထိုအရာများသည် "အဗျာကတာ ဓမ္မာ" (ကုသိုလ် အကုသိုလ် မဟုတ်သော သဘာဝတရားများ) သာ ဖြစ်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထင်မှတ်နေသော စိတ်သာလျှင် အရေးကြီးကြောင်း ညွှန်ပြနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဒီအချက်အားလုံးကို ဆက်စပ်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ သင်ခန်းစာတစ်ခု ထင်ရှားလာပါသည်။ နှစ်သစ်ကူး ဆိုသည်မှာ ပြက္ခဒိန်ကို အသစ်လဲခြင်း (ပညတ်ပြောင်းခြင်း) သက်သက် မဖြစ်စေဘဲ၊ မိမိ၏ စိတ်အစဉ်ကို အကုသိုလ်မှ ကုသိုလ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း (ပရမတ်ပြောင်းခြင်း) သာလျှင် စစ်မှန်သော နှစ်သစ်ကူး ဖြစ်ပါသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များက Observer Effect အရ ကြည့်ရှုသူ၏ အမြင်က ရလဒ်ကို ပြောင်းလဲစေသည်ဟု ဆိုသကဲ့သို့၊ ဦးဇင်းတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ အနေဖြင့်လည်း မိမိတို့၏ ဘဝကို "သမ္မာဒိဋ္ဌိ" (Right View) ဖြင့် ကြည့်ရှုပြီး အမှန်တရားကို ရှာဖွေရပါမည်။ ရုပ်ဝတ္ထု (Material) တွေ ဘယ်လောက် ပြောင်းလဲသွားပါစေ၊ ဓမ္မ (Dhamma) သဘောတရားကတော့ ပျက်စီးသွားခြင်း မရှိဘဲ အစဉ်အမြဲ တည်ရှိနေပါသည်။ ဒါကို နားလည်မှသာလျှင် လောကဓံ တရားတွေကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်သော စိတ်စွမ်းအားကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါသည်။

ဒီအကြောင်းအရာကို ဒီလောက်နဲ့ မထားဘဲ နောက်ဆုံးတစ်ချက် ထပ်စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ယနေ့မှ စပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် တစ်နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ ဒကာ ဒကာမတို့ ကြုံတွေ့ရမည့် အရာဝတ္ထုတိုင်း၊ အဖြစ်အပျက်တိုင်းကို "ဒါဟာ ပညတ်လား၊ ပရမတ်လား" ဟု ဆန်းစစ်ကြည့်ပါ။ ဥပမာ - ရွှေကို မြင်လျှင် "ရွှေ" ဟူသော တန်ဖိုး (ပညတ်) ကို မကြည့်ဘဲ "တေဇောဓာတ်၊ ပထဝီဓာတ်" စသော ရုပ်သဘော (ပရမတ်) ကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ လူကို မြင်လျှင် "ချစ်သူ၊ မုန်းသူ" (ပညတ်) ဟု မမြင်ဘဲ "ရုပ်၊ နာမ် နှစ်ပါး အစုအဝေး" (ပရမတ်) ဟု မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ ဤသို့ လေ့ကျင့်ပေးခြင်းဖြင့် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ နည်းပါးပြီး ငြိမ်းချမ်းသော နှစ်သစ်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါလိမ့်မည်။

"ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ပရမတ်နှင့် ပညတ် (နှစ်သစ်ကူးအမြင်)' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် [CL]: ယခုနှစ်သစ်မှ စတင်၍ ပညတ်နယ်ပယ်၏ အတုအယောင်များကို ကျော်လွန်ကာ ပရမတ်အမှန်တရားကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ကြပြီး၊ မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်ကို ကုသိုလ်တရားများဖြင့် မွမ်းမံခြယ်သနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Jan 1, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင် ဝင်ရောက် join နိုင်ပါသည်။

[Scripture Reference: Abhidhamma, Dhammasangani (Matika)]

[Modern Field Concept: Quantum Physics (Observer Effect)]

[Case Study: Case-2301 | Policy Ref: Pol 1, Art 1.1 | Template: T101]