Day: 325 | November 21 | ကင်ဆာ (Cancer) | သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဠာယတနဝဂ်၊ အာဗာဓသုတ် (စာ-၁) | Oncology & Cellular Biology

 

Day: 325 |  November 21 |  ကင်ဆာ (Cancer) |  သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဠာယတနဝဂ်၊ အာဗာဓသုတ် (စာ-၁) |  Oncology & Cellular Biology

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၉ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၁) ရက်နေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော နံနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ Hswagata ပြတိုက်ကြီးကနေ တရားနာ ပရိသတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကို ဓမ္မမိတ်ဆက် ပြုလုပ်ခွင့် ရတဲ့အတွက် ဝမ်းမြောက်မိပါတယ်။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၊ မိဘ၊ ဆရာ ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာလ (၂၁) ရက်နေ့မှာ သူတော်ကောင်းများအားလုံး ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ကင်ဆာရောဂါဘေးမှ ကင်းဝေးပြီး၊ အကယ်၍ ခံစားနေရသူများ ရှိခဲ့လျှင်လည်း စိတ်ဓာတ်ခွန်အားဖြင့် ရောဂါကို အနိုင်ယူကျော်လွှားနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ဦးစွာပထမ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဟောကြားချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကတော့ ကြားလိုက်ရုံနဲ့ လူကို ခြေဖျားလက်ဖျား အေးသွားစေနိုင်တဲ့ "ကင်ဆာ (Cancer) နှင့် ဥဒယဗ္ဗယ ဖြစ်ပျက်ရှုကွက်" ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာလေး ဖြစ်ပါတယ်။ ကင်ဆာဆိုတာ "လူသတ်ရောဂါ" လို့ လူတွေက သတ်မှတ်ထားကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မမျက်လုံးနဲ့ ကြည့်ရင်တော့ ကင်ဆာဆိုတာ "သတိပေး ခေါင်းလောင်းသံ" တစ်ခုပါပဲ။ တရားမဟောကြားမီမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားအောင်၊ ပြီးတော့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တွေရဲ့ မမြဲတဲ့သဘောကို မြင်အောင် "ဥဒယဗ္ဗယ ဉာဏ်" (ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းကို သိသောဉာဏ်) အခြေခံ သမထလေး ပွားများကြရအောင်။ ကိုင်း... အားလုံးပဲ ခါးလေးတွေ ဆန့်ပြီး ထိုင်လိုက်ကြပါ။ မျက်လွှာလေး ချထားပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သန်းပေါင်းများစွာသော ဆဲလ်လေးတွေ တဖြုတ်ဖြုတ် မွေးဖွားနေတယ်၊ တဖြုတ်ဖြုတ် သေဆုံးနေတယ်လို့ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ "ဖြစ်တယ်... ပျက်တယ်... ဖြစ်တယ်... ပျက်တယ်..."။ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ အခဲကြီး တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါလား။ ရေပွက်ပမာ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ အစုအဝေးကြီးပါလား လို့ ဆင်ခြင်ရင်း တစ်မိနစ်လောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး နေလိုက်ကြရအောင်။

ကဲ... စိတ်ကလေးတွေ တည်ငြိမ်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်း ပြောပြချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကို "ကင်ဆာရောဂါဗေဒ" (Oncology) ရှုထောင့်ကနေ အရင် မိတ်ဆက်ပေးချင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ Hswagata လမ်းညွှန်ချက်  အရ "စိတ်လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်နည်း" (Creating Emotional Intensity) နဲ့ တင်ပြပါမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သတိထား နားထောင်ကြနော်။

ကင်ဆာ (Cancer) ဆိုတာ ဘာလဲ။ အပြင်က ဝင်လာတဲ့ ရန်သူလား။ မဟုတ်ပါဘူး။ ကင်ဆာဆိုတာ "ကိုယ့်လူက ကိုယ့်ကို ပြန်သတ်တာ" (Mutiny) ပါ။

ပုံမှန်အားဖြင့် ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တွေဟာ စည်းကမ်းရှိကြတယ်။ အချိန်တန်ရင် ပွားတယ်၊ အချိန်တန်ရင် သေပေးတယ် (Apoptosis)။ ဒါပေမဲ့... တစ်နေ့ကျတော့ ဆဲလ်ဆိုးလေး တစ်လုံး ပေါ်လာတယ်။ သူက "ငါ မသေချင်ဘူး၊ ငါ့သဘောပဲ" ဆိုပြီး (DNA Mutation) ဖြစ်သွားတယ်။ သူက စည်းကမ်းမလိုက်နာတော့ဘဲ အဆမတန် ပွားများလာတယ်။ ဘေးနားက ဆဲလ်ကောင်းတွေကို ဝါးမျိုတယ်။ အာဟာရတွေကို လုယူတယ်။

ဒါဟာ ဘာနဲ့တူသလဲဆိုတော့... တိုင်းပြည်တစ်ပြည်မှာ အကြမ်းဖက် သူပုန်ထသလိုပါပဲ။ ကိုယ့်သွေးသားထဲက ကောင်တွေက ကိုယ့်ကို ပြန်ဒုက္ခပေးတာပါ။ ဒီအချိန်မှာ သူတော်ကောင်းတို့ ဘာလုပ်မလဲ။ ကြောက်ပြီး ငိုနေမလား။ ဒါမှမဟုတ် "ဒီကောင်တွေက သူပုန်တွေပဲ၊ ငါ့နိုင်ငံ (ငါ့စိတ်) ကိုတော့ အသိမ်းမခံနိုင်ဘူး" ဆိုပြီး ပြန်တိုက်မလား။

ခေတ်သစ် ဆေးပညာမှာ Chemotherapy (ဓာတုကုထုံး)၊ Radiation (ဓာတ်ရောင်ခြည်) တွေနဲ့ တိုက်တယ်။ ဒါက "ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ပွဲ"။

ဒါပေမဲ့ "စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ပွဲ" မှာ ရှုံးနေရင် ရုပ်က မနိုင်ပါဘူး။ ကင်ဆာဖြစ်လို့ သေတာထက်၊ "ငါ ကင်ဆာဖြစ်နေပြီ" ဆိုတဲ့ အသိနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျပြီး သေတာက ပိုမြန်ပါတယ်။

ဒါဟာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ Hswagata ပြတိုက်ရဲ့ ကျန်းမာရေး မူဝါဒ (Policy 7)၊ ပုဒ်မ ၇.၉ (Article 7.9 - Full Disclosure & Acceptance) မှာ ပါရှိတဲ့ "ရောဂါအခြေအနေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လက်ခံပြီး စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်စွာ ရင်ဆိုင်ခြင်း" ဆိုတဲ့ အနှစ်သာရနဲ့ တစ်ထပ်တည်း ကျနေပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးလာတယ်။ "အရှင်ဘုရား... ကင်ဆာဖြစ်ရင် နာတာပေါ့ဘုရား၊ ဘယ်လိုလုပ် စိတ်ချမ်းသာမှာလဲ" တဲ့။ မှန်တယ် ဒကာကြီး။ နာတာက "ရုပ်"။ မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်ပြီး ပူလောင်တာက "စိတ်"။ ရုပ်နာတာကို တားလို့ မရပေမဲ့၊ စိတ်ပူတာကိုတော့ တရားနဲ့ တားလို့ ရတယ်။ ဘုရားရှင်က ရောဂါသည် ရဟန်းတွေကို "အာဗာဓ" (ရောဂါ) ဖြစ်နေတဲ့ကြားက ဘယ်လို ရှုမှတ်ရမယ် ဆိုတာ ဟောထားတယ်။ အဲဒါ ဘာလဲဆိုတာကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပါဠိတော်တွေနဲ့ ဆက်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။

ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီ "အာဗာဓ" (Abadha - ကြီးစွာသော ရောဂါဝေဒနာ) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပါဠိတော်တွေမှာ ဘယ်လို ဟောကြားခဲ့သလဲ၊ ကင်ဆာလို ရောဂါဆိုးကြီးကို ရင်ဆိုင်နေရချိန်မှာ စိတ်ကို ဘယ်လို ထားရမလဲ ဆိုတာကို လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။

သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဠာယတနဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ အာဗာဓသုတ် (သို့မဟုတ် ဂိရိမာနန္ဒသုတ်၊ နကုလပိတာသုတ် စသည်တို့နှင့် ဆက်စပ်၍) ဘုရားရှင်က အလွန် အားရှိစရာကောင်းတဲ့ စကားတစ်ခွန်း မိန့်ကြားခဲ့ပါတယ်။

"အာတုရကာယဿ မေ သတော စိတ္တံ အနာတုရံ ဘဝိဿတိ။"

(ငါ၏ ကိုယ်သည် နာကျင်သော်လည်း၊ ငါ၏ စိတ်သည် မနာကျင်စေရ။)

ဒီပါဠိတော်လေးကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့  စိတ်ဓာတ်တက်ကြွစေတဲ့ လေသံနဲ့ ဖွင့်ဆိုကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သေချာ နားထောင်နော်။

"ကင်ဆာ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြားလိုက်တာနဲ့ လူတိုင်းက "သေမိန့်" (Death Sentence) လို့ ထင်ကြတယ်။ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါ "စိန်ခေါ်မှု" (Challenge) တစ်ခုပါ။

ဘုရားရှင်က ဘာပြောသလဲ။ "ဟေ့... ရုပ်ကတော့ နာချင် နာပါစေ၊ ပုပ်ချင် ပုပ်ပါစေ၊ ကွဲချင် ကွဲပါစေ။ အဲဒါ သူ့သဘော (Nature of Matter)။ ဒါပေမဲ့ မင်းရဲ့ စိတ် (Mind) ကတော့ ကင်ဆာ မဖြစ်စေနဲ့" တဲ့။

ကင်ဆာဆဲလ်တွေက ခန္ဓာကိုယ်ကို စားလို့ရတယ်၊ စိတ်ကို စားလို့ မရဘူး။ သူတော်ကောင်းတို့က ကြောက်လန့်ပြီး "အမယ်လေး... သေပါပြီ" လို့ အော်နေမှသာ ကင်ဆာက စိတ်ကိုပါ စားသွားတာ။

ခေတ်သစ် Oncology (ကင်ဆာဆေးပညာ) မှာ "Psycho-oncology" ဆိုတာ ရှိတယ်။ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်တဲ့ လူနာတွေဟာ ဆေးကုသမှုကို ပိုခံနိုင်ရည် ရှိတယ် (Resilience)၊ ကိုယ်ခံအား (Immunity) ပိုကောင်းတယ်၊ အသက်ပိုရှည်တယ် ဆိုတာ လက်တွေ့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

ဆရာဝန်က ကင်ဆာကို ဆေးနဲ့ တိုက်မယ်။ သူတော်ကောင်းတို့က ကင်ဆာကို "ဉာဏ်" နဲ့ တိုက်ရမယ်။ ဘယ်လို တိုက်မလဲ။ "ဥဒယဗ္ဗယ ဉာဏ်" (Udayabbaya Nana) နဲ့ တိုက်ရမယ်။

ကဲ... ဒီတော့ ဒီ "ကင်ဆာဆဲလ်" တွေရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု နဲ့ "နိရောဓသစ္စာ" ရှုကွက်ကို ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဝိပဿနာ ရှုကွက် (Vipassana Mechanism) အနေနဲ့ ဘယ်လို အသုံးချမလဲ။

ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (Aggregates Assembly) အရ ကြည့်မယ်ဆိုရင် -

(၁) ဒွါရ - ကာယဒွါရ (Body) - ကင်ဆာဖြစ်နေသော နေရာ။

(၂) အာရုံ - ဒုက္ခဝေဒနာ (Severe Pain)။

(၃) ရုပ် - ဥပါဒါ ရုပ် (ကင်ဆာကျိတ်/အလုံးအခဲ)။

(၄) စိတ် - စိုးရိမ်စိတ် (Dosa/Moha) သို့မဟုတ် ရှုမှတ်စိတ် (Panna)။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အများစုက ကင်ဆာအလုံးကို "ငါ့ရောဂါ၊ ငါ့အကျိတ်" ဆိုပြီး "အတ္တ" (Self) နဲ့ သိမ်းပိုက်ထားကြတယ်။ "ငါ့မှာ ကင်ဆာ ရှိနေတယ်" လို့ တွေးတိုင်း ကြောက်စိတ်က ပိုကြီးလာတယ်။

တကယ်တမ်း ဓာတ်ခွဲကြည့်လိုက်ပါ။ (Scientific Visualization).

ကင်ဆာအကျိတ် ဆိုတာ "Mutated Cells" (ဖောက်ပြန်နေတဲ့ ဆဲလ်) အစုအဝေးမျှသာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ ဆဲလ်တွေဟာ တစ်စက္ကန့်မှာ သန်းနဲ့ချီပြီး ကွဲပွားနေတယ် (Arising)၊ သန်းနဲ့ချီပြီး သေနေတယ် (Passing)။

ဒါကို လက်တွေ့ ဘယ်လို ရှုမှတ်မလဲ။ 

၁။ Disassociate (ခွဲထုတ်လိုက်ပါ): နာကျင်မှု ပေါ်လာရင် "ငါ နာတယ်" လို့ မအော်ပါနဲ့။ "ဆဲလ်တွေ ဖောက်ပြန်နေတယ်"၊ "ရုပ်တွေ ရုန်းကန်နေတယ်" လို့ (Third Person View) ဘေးက ကြည့်သလို ကြည့်ပါ။

၂။ Observe the Change (အပြောင်းအလဲကို ကြည့်ပါ): အဲဒီ နာကျင်မှုက အမြဲတမ်း တူနေသလား။ မတူပါဘူး။ တိုးလိုက်၊ လျော့လိုက်၊ ရွှေ့လိုက် ဖြစ်နေတယ်။ "ဪ... သူလည်း မမြဲပါလား (Anicca)။ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်တာပါလား" လို့ မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

၃။ Fight with Dhamma (တရားဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်ပါ): ဆေးသွင်းလို့ ပျို့အန်နေချိန်၊ ဆံပင်ကျွတ်နေချိန်မှာ စိတ်မကျပါနဲ့။ "ဒါဟာ အခွံဟောင်းတွေ ကွာကျတာပဲ။ ငါ့ရဲ့ ပါရမီတွေကတော့ မကျွတ်ဘူး" လို့ အားတင်းပါ။

ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီးတစ်ယောက်က မေးလာတယ်။ "အရှင်ဘုရား... ကင်ဆာက သေဖို့ များတယ်လေ၊ သေရမှာ မကြောက်ဘူးလား" တဲ့။ ဒကာမကြီးရေ... လူတိုင်း သေရမှာပါ။ ကင်ဆာမဖြစ်လည်း သေရမှာပါ။ ကင်ဆာဖြစ်တာက "ပြင်ဆင်ချိန်" (Preparation Time) ရလို့ ပိုတောင် ကောင်းသေးတယ်။ ရုတ်တရက် သေတာထက် စာရင် တရားအားထုတ်ခွင့် ရသေးတယ်လေ။ ကင်ဆာကို "မိတ်ဆွေ" (Teacher) လို့ သဘောထားပြီး၊ သူပေးတဲ့ သင်ခန်းစာ (သံဝေဂ) ကို ယူတတ်ရင် နိဗ္ဗာန်နဲ့ ပိုနီးပါတယ်လို့ ဖြေကြားချင်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဆက်လက်ပြီးတော့ ဒီ "ကင်ဆာရောဂါ" နဲ့ "နိရောဓသစ္စာ" ရှုကွက်ကို ပိုပြီး လေးနက်သွားအောင် ဉာဏ်စဉ်နဲ့ တစ်ခါ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာလ (၂၁) ရက်နေ့၊ Oncology (ကင်ဆာဆေးပညာ) ဆိုင်ရာ ဓမ္မဆွေးနွေးပွဲ ဆိုတော့၊  သစ္စာလေးပါး ရှုကွက်ကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ မဖြစ်မနေ နှလုံးသွင်းရပါလိမ့်မယ်။

ဒီနေရာမှာ "နိရောဓသစ္စာ" (Truth of Cessation) ကို ဘယ်လို ယူမလဲ။ ကင်ဆာပျောက်သွားမှ နိရောဓ လို့ မထင်ပါနဲ့။ ရောဂါပျောက်ခြင်း (Cure) သည် "လောကီ နိရောဓ" သက်သက်ပါ။

အစစ်အမှန် "ဓမ္မ နိရောဓ" ကတော့... ကင်ဆာရောဂါ ရှိနေရက်နဲ့၊ နာကျင်မှု ရှိနေရက်နဲ့ စိတ်ထဲမှာ ငြိမ်းချမ်းနေခြင်း (Healing) ပါ။

"ရောဂါက ရုပ်မှာပဲ ရှိတယ်၊ ငါ့စိတ်ကို မထိခိုက်နိုင်ဘူး" ဆိုတဲ့ သတ္တိ။

"သေခြင်းတရားကို လက်ခံနိုင်ပြီး၊ တွယ်တာမှု (သမုဒယ) ကုန်ခမ်းသွားခြင်း"။ အဲဒါဟာ ကင်ဆာကို အနိုင်ရလိုက်ခြင်းပါပဲ။

ကဲ... ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ Hswagata ပြတိုက်ရဲ့ မှတ်တမ်းတွေထဲက ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒါကတော့ Case-2625 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ အဖြစ်အပျက်လေးပါ။

ဒီဖြစ်စဉ်က Hswagata ပြတိုက်ရဲ့ စာကြည့်တိုက်မှူး "ဒေါ်သီတာ" အကြောင်းပါ။ ဒေါ်သီတာက အသက် (၅၀) ကျော်၊ စာဖတ်ဝါသနာပါတယ်၊ အေးဆေးတည်ငြိမ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကံအကြောင်းမလှစွာဘဲ ရင်သားကင်ဆာ (Breast Cancer) အဆင့် ၄ (Stage 4) ဖြစ်နေတာကို တွေ့လိုက်ရတယ်။ ဆရာဝန်တွေက "အသည်းနဲ့ အရိုးထဲထိ ပျံ့နေပြီ၊ ၆ လ လောက်ပဲ ခံမယ်" လို့ ခန့်မှန်းတယ်။

သာမန်လူဆိုရင် ဒီသတင်းကြားတာနဲ့ လဲသွားပြီ။ ဒေါ်သီတာလည်း အစပိုင်းမှာတော့ တုန်လှုပ်သွားတယ်။ (Policy 7.9 - Denial to Acceptance). "ငါ ဘာလို့ ဖြစ်ရတာလဲ" ဆိုပြီး ငိုတယ်။

ဒါပေမဲ့ Hswagata ပြတိုက်ရဲ့ နာယက ဆရာတော်က ဒေါ်သီတာကို သတိပေးတယ်။ .

"ဒေါ်သီတာ... ဒကာက စာအုပ်တွေ အများကြီး ဖတ်ဖူးတယ် မဟုတ်လား။ အခု စာမေးပွဲ ဖြေရမယ့် အချိန် ရောက်ပြီ။ ကင်ဆာက ဒကာကို စိန်ခေါ်နေပြီ။ ဒကာက အရှုံးပေးပြီး ငိုနေမှာလား။ ဒါမှမဟုတ် 'ငါ့စိတ်ကို မင်း မသတ်နိုင်ဘူး' ဆိုပြီး ပြန်တိုက်မလား"

ဒီစကားက ဒေါ်သီတာရဲ့ နှလုံးသားကို မီးမွှေးပေးလိုက်သလိုပါပဲ။ သူ မျက်ရည်သုတ်လိုက်တယ်။ "မှန်ပါတယ် ဘုရား... တပည့်တော် မရှုံးစေရပါဘူး" လို့ ကတိပေးတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်း ဒေါ်သီတာဟာ ဆေးကုသမှု (Chemo) ကိုလည်း ခံယူတယ်။ ဆေးသွင်းလို့ ဆံပင်တွေ ကျွတ်တဲ့အခါ မှန်ကြည့်ပြီး ပြုံးတယ်။ "ဪ... ရုပ်တရားတွေ ဖောက်ပြန်နေလိုက်တာ၊ ငါ မလုပ်ရဘဲနဲ့ ဘုန်းကြီး ဝတ်ပေးနေပါလား" လို့ ဟာသလုပ်တယ်။

အရိုးတွေ ကိုက်ခဲလာတဲ့အခါ အိပ်ရာထဲမှာ လှဲပြီး "နာတယ်... နာတယ်... ပျက်တယ်... ပျက်တယ်" ဆိုပြီး ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် နဲ့ ရှုမှတ်တယ်။ နာကျင်မှုကို "ရန်သူ" လို မမြင်ဘဲ "တရားပြဆရာ" လို မြင်တယ်။

၆ လ ခံမယ် ဆိုတဲ့ ဒေါ်သီတာဟာ ၂ နှစ် ကြာတဲ့အထိ အသက်ရှင်ခဲ့တယ်။ အံ့ဩစရာ ကောင်းတာက သူ မသေခင် နောက်ဆုံးအချိန်အထိ မျက်နှာက ကြည်လင်နေတယ်။ ဆေးရုံလာမေးတဲ့ သူတွေကိုတောင် သူက ပြန်အားပေးလိုက်သေးတယ်။

"မငိုကြနဲ့... ကင်ဆာက ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကိုပဲ ယူသွားမှာ၊ ငါ့ကုသိုလ်တွေကို မယူသွားနိုင်ဘူး" တဲ့။

နောက်ဆုံး ထွက်သက်မှာ ဒေါ်သီတာဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာ စုတိစိတ် ကျသွားခဲ့တယ်။ ဆရာဝန်တွေကတောင် "ဒီလောက် နာနေတာတောင် ဘယ်လိုလုပ် ဒီလောက် အေးချမ်းနိုင်သလဲ" လို့ ချီးကျူးရတယ်။ ဒေါ်သီတာဟာ ကင်ဆာကို အောင်နိုင်သူ (Cancer Conqueror) စစ်စစ် ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်လေးကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ရအောင်။

ဒေါ်သီတာ ခံစားရတဲ့ ကင်ဆာဝေဒနာ၊ ဘဝတိုတောင်းမှုတွေဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။

"ငါ့ရောဂါ၊ ငါမသေချင်ဘူး" ဆိုတဲ့ ကနဦး ကြောက်ရွံ့မှု၊ တဏှာ (Tanha) ဟာ "သမုဒ္ဒယသစ္စာ" ဖြစ်ပါတယ်။

တရားနဲ့ ရင်ဆိုင်ပြီး စိတ်နှလုံး အေးချမ်းသွားတဲ့ အခြေအနေဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ပါ။

အဲဒီလို ရဲရင့်အောင် ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်ပျက်ရှုဉာဏ် (မဂ္ဂ)၊ သတိ၊ ဝီရိယ တို့ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" လမ်းစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား...။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း ကင်ဆာမှ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဘယ်လို ရောဂါဆိုးပဲ ကြုံရ ကြုံရ... "စိတ်ဓာတ်မကျပါနဲ့"။ ရောဂါဆိုတာ ရုပ်ရဲ့ အလုပ်၊ သည်းခံခြင်းနဲ့ ရှုမှတ်ခြင်းက စိတ်ရဲ့ အလုပ်ပါ။ ကိုယ့်အလုပ် ကိုယ်လုပ်ပါ။ ရောဂါကို ကြောက်နေမယ့်အစား ရောဂါကို "ပါရမီဖြည့်ဖက်" အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ကြပါစေလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့ရတဲ့ "ကင်ဆာ (Cancer)" တရားတော် အတိုင်း... သူတော်ကောင်းများ အားလုံး ရောဂါဝေဒနာများကို သတိ၊ ပညာဖြင့် ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်ကြပါစေ။ ခန္ဓာကိုယ် နာကျင်သော်လည်း စိတ်နှလုံး မနာကျင်ဘဲ၊ ငြိမ်းချမ်းသော နိရောဓသုခကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... အားလုံးသော သူတော်ကောင်းများ နာကျင်မှု ကင်းဝေးပြီး ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ လို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.