Day 70 Mar 11 Year 2023 Topic: ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် စိတ်၏ပုံဆောင်ခဲတည်ဆောက်ပုံ (Crystals & Crystallography)

 

Day 70 Mar 11 Year 2023 Topic: ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် စိတ်၏ပုံဆောင်ခဲတည်ဆောက်ပုံ (Crystals & Crystallography)

ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ သုတ္တနိပါတ်၊ ရတနသုတ်

---

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၅) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၁) ရက်၊ စနေနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ရှေးဦးစွာ တရားပွဲ မစတင်မီမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို အာရုံပြုပြီး ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က ကျောက်မျက်ရတနာတွေ အကြောင်း ဆိုတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို အဖိုးတန် ရတနာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အညစ်အကြေး၊ အပြစ်အနာအဆာ ဟူသမျှတို့မှ ကင်းစင်တော်မူသဖြင့် အစစ်ဆေးခံနိုင်သော ကျောက်မျက်ရတနာကဲ့သို့ စင်ကြယ်တော်မူပါပေထသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - လောကသုံးပါး၌ အတုမရှိသော ရတနာစစ် ရတနာမှန် ဖြစ်တော်မူသော တရားတော်မြတ်တို့ကို ကိုယ်တော်တိုင် ရှာဖွေတွေ့ရှိတော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "ကျောက်မျက်ရတနာများ၏ တည်မြဲသော ဂုဏ်ရည်ကဲ့သို့ မိမိတို့၏ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာကို ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး တည်ငြိမ်သွားအောင်၊ ကြည်လင်သွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "ဩဒါတကသိုဏ်း" (White Kasina) သို့မဟုတ် "အာလောကကသိုဏ်း" (Light Kasina) ကို အာရုံပြုကြည့်ကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အလွန် ကြည်လင်တောက်ပတဲ့ စိန်တုံးကြီး တစ်တုံး၊ ဒါမှမဟုတ် သလင်းကျောက် လုံးကြီး တစ်လုံး ရှိနေတယ်လို့ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အဲဒီ ကျောက်မျက်ရဲ့ ကြည်လင်မှု၊ တောက်ပမှု၊ အေးမြမှုက ကိုယ့်ရဲ့ နှလုံးသားထဲကို စီးဝင်သွားတယ်လို့ သဘောထားပါ။ စိတ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ နောက်ကျိတဲ့ အရာတွေ၊ ပူလောင်တဲ့ အရာတွေ အကုန်လုံး ဒီအလင်းရောင်အောက်မှာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး "ကြည်တယ်... အေးတယ်... လင်းတယ်" လို့ မှတ်ယူရင်းနဲ့ လောကီအာရုံတွေကို ခဏလောက် ဘေးချထားလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် စိတ်၏ပုံဆောင်ခဲတည်ဆောက်ပုံ" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ လူတိုင်း ရတနာကို လိုချင်ကြတယ်။ စိန်၊ ရွှေ၊ ပတ္တမြား၊ နီလာ ဆိုရင် တန်ဖိုးထားကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကျောက်မျက်ရတနာတွေ ဘာကြောင့် တန်ဖိုးရှိသလဲ၊ ဘာကြောင့် ဒီလောက် မာကျောပြီး လှပသလဲဆိုတာကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာဖြစ်တဲ့ "Crystallography" (ပုံဆောင်ခဲဗေဒ) အရ လေ့လာကြည့်ရင် ဓမ္မသဘောတွေ အများကြီး တွေ့ရပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ တန်ဖိုးကို ဆုံးဖြတ်ပေးတာဟာ သူတို့ရဲ့ "ဖွဲ့စည်းပုံ" (Structure) ပါပဲ။ ဥပမာအားဖြင့် ပြောရရင် "စိန်" (Diamond) နဲ့ "မီးသွေး" (Graphite) ပေါ့။ သူတို့နှစ်ခုစလုံးဟာ "ကာဗွန်" (Carbon) အက်တမ်တွေနဲ့ပဲ ဖွဲ့စည်းထားတာချင်း တူတူပါပဲ။ ဓာတ်သဘောချင်း အတူတူပဲ။ ဒါပေမဲ့ မီးသွေးက မဲညစ်တယ်၊ ပျော့တယ်၊ တန်ဖိုးနည်းတယ်။ စိန်ကကျတော့ ကြည်လင်တယ်၊ မာကျောတယ်၊ တန်ဖိုးကြီးတယ်။ ဘာကွာသွားတာလဲ။ အဖြေကတော့ "Molecular Lattice Structure" (မော်လီကျူး ဖွဲ့စည်းပုံ) ပါပဲ။

စိန်မှာရှိတဲ့ ကာဗွန်အက်တမ်တွေဟာ တစ်လုံးနဲ့ တစ်လုံး အလွန် စနစ်ကျတဲ့၊ ခိုင်မာတဲ့ "Tetrahedral" ပုံစံနဲ့ လက်တွဲထားကြတယ်။ စည်းကမ်းရှိရှိ တန်းစီနေကြတယ်။ ဒါကြောင့် အလင်းရောင် ဖြတ်သန်းရင် လှပစွာ တောက်ပပြီး၊ ဘယ်လောက် ဖိဖိ မကွဲမအက်ဘဲ ခံနိုင်ရည် ရှိတာပါ။ မီးသွေးကျတော့ အက်တမ်တွေက စနစ်မကျဘူး။ ဖရိုဖရဲ ဖြစ်နေတယ်။ (Amorphous) သဘော ဆောင်တယ်။ ဒါကြောင့် နည်းနည်းလေး ဖိလိုက်တာနဲ့ ကြေမွသွားတယ်။ ပုံဆောင်ခဲဗေဒမှာ ဒါကို "Order vs Disorder" (စနစ်ကျမှုနှင့် ဖရိုဖရဲဖြစ်မှု) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ သုတ္တနိပါတ်၊ ရတနသုတ် မှာ ရတနာရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုခဲ့ပါတယ်။

"ယံကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။

န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊ ဣဒမ္ပိ ဗုဒ္ဓေ ရတနံ ပဏီတံ။"

"လောကမှာ ရှိသမျှ ရတနာတွေ၊ နတ်ပြည်မှာ ရှိသမျှ ရတနာတွေ ဘယ်လောက်ပဲ များများ၊ မြတ်စွာဘုရားတည်းဟူသော ရတနာနဲ့ မတူနိုင်ပါဘူး" တဲ့။

ဘာကြောင့်လဲ။ စောစောက Crystallography သဘောအရ ကြည့်မယ်ဆိုရင်... ပုထုဇဉ်တွေရဲ့ စိတ်က မီးသွေးခဲနဲ့ တူပါတယ်။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ တွေကြောင့် စိတ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက ဖရိုဖရဲ (Disorder) ဖြစ်နေတယ်။ စည်းကမ်းမရှိဘူး။ ဒါကြောင့် လောကဓံ နည်းနည်းလေး တိုက်လိုက်တာနဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ကျ၊ ကြေမွပြီး ဒုက္ခရောက်ကြတယ်။

ဘုရားရှင်နဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေရဲ့ စိတ်ကတော့ "စိန်" နဲ့ တူပါတယ်။ "သီလ" ဆိုတဲ့ စည်းကမ်း၊ "သမာဓိ" ဆိုတဲ့ တည်ငြိမ်မှု၊ "ပညာ" ဆိုတဲ့ အလင်းရောင်တွေနဲ့ အလွန် စနစ်ကျစွာ (Perfect Lattice) ဖွဲ့စည်းထားတယ်။ ဒါကြောင့် လောကဓံ ခဲတွေနဲ့ ဘယ်လောက်ပဲ ထုထု၊ စိတ်ဓာတ် ပျက်စီးမသွားဘဲ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရတနာ ဆိုတာ "နှစ်သက်ဖွယ် ရှိခြင်း၊ တန်ဖိုးကြီးခြင်း၊ တွေ့ရခဲခြင်း" ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တွေနဲ့ ပြည့်စုံသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကိုလည်း ဓမ္မပုံဆောင်ခဲ ဖြစ်အောင် တည်ဆောက်မှ တန်ဖိုးရှိမှာပါ။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ ကျောက်မျက်ရတနာတွေကို ကြည့်ပြီး၊ ဒါမှမဟုတ် လိုချင်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ လှပတဲ့ စိန်လက်စွပ်လေး တစ်ကွင်းကို မြင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ စက္ခု (မျက်စိအကြည်ဓာတ်) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၂။ ရူပ (စိန်ရဲ့ အရောင်အဆင်း၊ တောက်ပမှု) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၃။ စက္ခုဝိညာဉ် (မြင်သိစိတ်) ပေါ်လာတယ်။ (ဒါက ဝိညာဏက္ခန္ဓာ)။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ဟာ... လှလိုက်တာ၊ ငါ့လက်စွပ်လေး ဖြစ်ရင် ကောင်းမှာပဲ" ဆိုပြီး လောဘ ဝင်တယ်။ "ငါ မြင်တယ်" ဆိုပြီး ဒိဋ္ဌိ ဝင်တယ်။ အဲဒီ "ငါ" ဝင်လာတာနဲ့ တပြိုင်နက် စိတ်ရဲ့ ပုံဆောင်ခဲ ဖွဲ့စည်းပုံ ပျက်စီးသွားပြီး မီးသွေးခဲလို ညစ်နွမ်းသွားတော့တာပဲ။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

ကျောက်မျက်ကို ကြည့်တဲ့အခါ... "စိန်ပဲ၊ ရွှေပဲ" လို့ မကြည့်ပါနဲ့။ "ငါ မြင်တယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"မြင်တယ်... သိတယ်... အရောင်ပဲ... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

မျက်စိနဲ့ အရောင် တိုက်ဆိုင်မှု (Collision of Elements) သက်သက်ပါပဲ။

စိန်တုံး ဆိုတာလည်း ကာဗွန်အက်တမ် (Carbon Atoms) တွေ စုဖွဲ့ထားတဲ့ ရုပ်အစုအဝေးပါပဲ။

အဲဒီ ရုပ်ကို မြင်တဲ့ စိတ်ကလည်း ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပါပဲ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က ကျောက်ခဲကို ရွှေလုပ်ပြသလို၊ တဏှာက ကာဗွန်ခဲကို "ရတနာ" လို့ ထင်အောင် လှည့်စားထားတာပါ။

တကယ်တော့ ဓာတ်သဘောတွေပါပဲ။

အဲဒီ မြင်သိစိတ်လေးဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ မျက်တောင် တစ်ခတ်အတွင်းမှာ ကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်ပျက်သွားတယ်။ (အနိစ္စ)

လိုချင်လို့ မရရင် ဆင်းရဲမယ်၊ ပျောက်သွားရင် ဆင်းရဲမယ်။ (ဒုက္ခ)

"ငါ့ဟာ ဖြစ်ပါစေ" လို့ အပိုင်သိမ်းလို့ မရ။ သဘာဝအတိုင်း ပြောင်းလဲနေလို့ (အနတ္တ)။

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ကျောက်မျက်ရတနာ" ဆိုတဲ့ ပညတ် ပျောက်ပြီး၊ "မြင်စိတ် နဲ့ အဆင်း" ဆိုတဲ့ ပရမတ်ကို ရောက်သွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ စိတ်က လောဘကင်းပြီး ကြည်လင်တဲ့ ပုံဆောင်ခဲအစစ် ဖြစ်နေပါပြီ။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2370 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ အခန်းအမှတ် ၄၃၀ (Room 430) မှာ တန်ဖိုးအလွန်ကြီးမားတဲ့ သဘာဝ "နီလာ" (Sapphire) ကျောက်မျက်ရတနာ တစ်ခုကို ပြသထားပါတယ်။ ဒီကျောက်က အပြာရောင် တောက်နေပြီး အလွန် လှတယ်။ တစ်နေ့တော့... တာဝန်ကျတဲ့ ဝန်ထမ်း "မောင်လှ" (အမည်လွှဲ) ပေါ့။ သူက သန့်ရှင်းရေး လုပ်ရင်းနဲ့ "ဒီအခန်းက အေးလိုက်တာ၊ ကျောက်မျက်တွေလည်း အေးနေမှာပဲ" ဆိုပြီး အတွေးပေါက်တယ်။ အဲဒီနေ့က အပြင်မှာ ရာသီဥတုက အရမ်းပူတယ်။ သူက ကျောက်မျက်ဗီရို (Display Case) ကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်ဖို့အတွက် အဖုံးဖွင့်လိုက်တယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီ ကျောက်မျက်ကို နေရောင်ခြည် တိုက်ရိုက်ကျတဲ့ ပြတင်းပေါက်နားမှာ ခဏ သွားတင်ထားလိုက်တယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ကျောက်မျက်ရတနာတွေ ဆိုတာက "Thermal Shock" (အပူချိန် ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲခြင်း) ကို အလွန် ကြောက်ပါတယ်။ အေးစက်နေတဲ့ အဲကွန်းခန်းထဲကနေ ပူပြင်းတဲ့ နေရောင်အောက်ကို ရုတ်တရက် ရောက်သွားတဲ့အခါ ကျောက်မျက်ရဲ့ မော်လီကျူးတွေက ချက်ချင်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ် (Rapid Expansion) ဖြစ်ကုန်တယ်။ အပြင်ပန်း ကြည့်ရင်တော့ ဘာမှ မဖြစ်သလိုပဲ။ ဒါပေမဲ့ ညနေစောင်းလို့ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေက ပုံမှန် စစ်ဆေးမှု လုပ်တဲ့အခါ Microscope အောက်မှာ ကြည့်လိုက်တော့မှ အားလုံး ထိတ်လန့်သွားကြတယ်။

နီလာကျောက်ရဲ့ အတွင်းပိုင်းမှာ "Internal Fractures" လို့ ခေါ်တဲ့ အက်ကြောင်းလေးတွေ ဖွေးဖွေးလှုပ်နေပြီ။ အပြင်က ကြည့်ရင် မသိသာပေမယ့်၊ အတွင်းမှာတော့ ပုံဆောင်ခဲ ဖွဲ့စည်းပုံ (Crystal Lattice) ပျက်စီးသွားပြီ။ တန်ဖိုး ချက်ချင်း ကျသွားတယ်။

ဒီကိစ္စကို ဖြေရှင်းဖို့ ဦးဇင်းတို့ Policy 19 (Risk Management) နဲ့ Article 19.1 (Environmental Standards for Gemstones) အရ ချက်ချင်း အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရတယ်။ မောင်လှရဲ့ ပေါ့ဆမှုကို မှတ်တမ်းတင်ရတယ်။ ပြီးတော့ Template T177 (Condition Audit Report) ကို သုံးပြီး ကျောက်မျက်ရဲ့ ပျက်စီးမှု အတိုင်းအတာကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးရတယ်။ "Surface condition: Intact. Internal structure: Compromised due to thermal shock" ဆိုပြီး မှတ်တမ်းတင်လိုက်ရတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်မှာ ဦးဇင်းတို့ သင်ခန်းစာ ယူရမှာက... မောင်လှက အပြင်ပန်းကိုပဲ ကြည့်ပြီး "ကျောက်ခဲပဲ၊ ဘာဖြစ်မှာလဲ" လို့ ထင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ အတွင်းပိုင်း ဖွဲ့စည်းပုံက အပူဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးသွားတယ်။ ထို့အတူပါပဲ... သူတော်ကောင်းတို့လည်း "ငါ့စိတ်က ခိုင်ပါတယ်၊ ဘာမှ မဖြစ်ပါဘူး" လို့ မထင်ပါနဲ့။ လောကဓံ အပူတွေ၊ လောဘ ဒေါသ အပူတွေ ရုတ်တရက် ဝင်လာတဲ့အခါ (Thermal Shock ဖြစ်တဲ့အခါ) စိတ်ရဲ့ သီလ သမာဓိ ဖွဲ့စည်းပုံတွေက အတွင်းကနေ အက်ကွဲသွားတတ်ပါတယ်။ အပြင်မှာ လူကောင်း သူကောင်းလို နေပေမယ့်၊ စိတ်ထဲမှာ အက်ကြောင်းတွေ ထပ်နေရင် တန်ဖိုးမရှိတဲ့ ရတနာ ဖြစ်သွားမှာပါ။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T177 နဲ့ ကျောက်မျက်ကို စစ်ဆေးသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးပါ။ "ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဒေါသအက်ကြောင်းတွေ ထင်နေပြီလား၊ မနာလိုမှု အက်ကြောင်းတွေ ထင်နေပြီလား" လို့ Audit လုပ်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

• အပူဒဏ်ကြောင့် အက်ကွဲတတ်တဲ့၊ ပျက်စီးတတ်တဲ့ ရုပ်တရားတွေ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"။

• အဲဒီ ပျက်စီးတတ်တဲ့ အရာတွေကို "ရတနာ" လို့ ထင်ပြီး တွယ်တာမက်မောနေတဲ့ တဏှာ၊ စိတ်ကို ပူလောင်စေတဲ့ ကိလေသာ အပူမီးဟာ "သမုဒယသစ္စာ"။

• ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ပူလောင်မှု၊ အက်ကွဲမှု၊ ကြေမွမှုတွေ အားလုံး ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့၊ အလွန်အေးမြ ကြည်လင်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ဓာတ်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"။

• အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် "ရုပ်နာမ်သဘောကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်တဲ့" ဝိပဿနာဉာဏ်၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် စိတ်၏ပုံဆောင်ခဲတည်ဆောက်ပုံ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးကို သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတည်းဟူသော ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် စိန်ရတနာကဲ့သို့ ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်နိုင်ကြပြီး၊ လောကဓံ အပူမီးများကြောင့် စိတ်ဓာတ်အက်ကွဲခြင်း မရှိကြဘဲ၊ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အရိယာရတနာ အစစ်အမှန်များ ဖြစ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။