Day 28 Jan 28 အသေးစိတ်ကို မြင်ခြင်း (Seeing the Details: Sukhuma Rupa & Microscopic Analysis)

 

Day 28 Jan 28 အသေးစိတ်ကို မြင်ခြင်း (Seeing the Details: Sukhuma Rupa & Microscopic Analysis)

[Scripture Reference: Abhidhamma, Rūpa-khandha (Oḷārika vs. Sukhuma Rūpa)]

[Modern Field Concept: Microscopic Analysis (Scanning Electron Microscopy)]

[Case Study: Case-2328 | Policy Ref: Pol 21, Art 21.1 | Template: T195]

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် (၇) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၈) ရက်။

"သာမန်မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်သော သိမ်မွေ့လှသည့် ရုပ်နာမ်သဘောတရား အဖုံဖုံကို ဒိဗ္ဗစက္ခု (နတ်မျက်စိ)၊ ပညာစက္ခု (ပညာမျက်စိ)၊ သမန္တစက္ခု (အရာရာကို မြင်နိုင်သော မျက်စိ) တို့ဖြင့် အသေးစိတ် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဉာဏ်တော်အနန္တကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် အပေါ်ယံ အမြင်များကို ကျော်လွန်၍ အနက်ရှိုင်းဆုံးသော အမှန်တရားကို မြင်နိုင်စွမ်းရှိသော ပညာမျက်လုံးများ ပွင့်လင်းလာကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်တွေတုန်းက သန့်ရှင်းရေးအကြောင်း ပြောခဲ့ကြတယ်။ ဖုန်မှုန့်လေးတွေ၊ ရောဂါပိုးလေးတွေဟာ မျက်စိနဲ့ မမြင်ရပေမယ့် ဒုက္ခပေးနိုင်ကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ အဲဒီ "မမြင်ရတဲ့ အရာတွေ" (Invisible Things) ကို မြင်အောင်ကြည့်တဲ့ နည်းပညာ၊ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာအခေါ် "သုခုမရုပ်" (Subtle Matter) အကြောင်းကို ခေတ်သစ် Microscopic Analysis (အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း) ပညာရပ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

လူသားတွေရဲ့ သဘာဝက မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့ အရာလောက်ကိုပဲ "အမှန်" လို့ ယူဆတတ်ကြတယ်။ ကျောက်တုံးတစ်တုံးကို ကြည့်ပြီး "မာတယ်၊ ချောတယ်" လို့ ပြောကြတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်း အဲဒီကျောက်တုံးရဲ့ အတွင်းပိုင်းမှာ ဘာတွေ ဖြစ်ပျက်နေသလဲ၊ ဘယ်လို အက်ကြောင်းတွေ ရှိနေသလဲ ဆိုတာကိုတော့ သာမန်မျက်စိနဲ့ မမြင်နိုင်ပါဘူး။

အဘိဓမ္မာပိဋကတ်တော်မှာ ရုပ် ၂၈ ပါးကို "ဩဠာရိက" (ကြမ်းတမ်းသော ရုပ်) နဲ့ "သုခုမ" (သိမ်မွေ့သော ရုပ်) ဆိုပြီး နှစ်မျိုး ခွဲခြားထားပါတယ်။

ပါဠိစာကြောင်းလေးကို နာယူမှတ်သားကြည့်ပါ။

"ဒွါဒသ ဩဠာရိကာ၊ သောဠသ သုခုမာ။"

ဒီပါဠိတော်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကတော့...

"ဩဠာရိကာ" - ဉာဏ်ဖြင့်သာမက မျက်စိ၊ နား စသော ဒွါရတို့ဖြင့်ပါ ထိတွေ့သိရှိနိုင်သော ရုပ်ကြမ်းတို့သည်၊ "ဒွါဒသ" - (ပသာဒရုပ် ၅၊ အာရုံရုပ် ၇) ၁၂ ပါး ရှိကုန်၏။

"သုခုမာ" - မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်၊ လက်ဖြင့် မထိတွေ့နိုင်၊ ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိနိုင်သော သိမ်မွေ့သော ရုပ်တို့သည်၊ "သောဠသ" - (အာပေါ၊ ဣတ္ထိ၊ ပုရိသ၊ ဟဒယ၊ ဇီဝိတ၊ အာဟာရ၊ အာကာသ၊ ဝိညတ် ၂၊ ဝိကာရ ၃၊ လက္ခဏ ၄) ၁၆ ပါး ရှိကုန်၏။

ဒါကိုကြည့်ရင် ဘုရားရှင်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၅၀၀ ကတည်းက "ငါတို့ မြင်ရတာတွေဟာ အကုန် မဟုတ်ဘူး၊ မမြင်ရတဲ့ သိမ်မွေ့တဲ့ ရုပ်တွေ အများကြီး ရှိသေးတယ်" ဆိုတာကို ညွှန်ပြခဲ့တာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ Microscopy (အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း နည်းပညာ) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီး ရှင်းလင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ သာမန်မျက်စိ (Naked Eye) ဟာ ၀.၁ မီလီမီတာလောက် သေးတဲ့ အရာကိုပဲ မြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် Scanning Electron Microscope (SEM) လို စက်ကြီးတွေနဲ့ ကြည့်လိုက်ရင်တော့ အက်တမ် (Atom) အဆင့်နီးပါးအထိ ချဲ့ပြီး မြင်ရပါတယ်။

သာမန်မျက်စိနဲ့ ကြည့်ရင် "ဓားသွား" တစ်ခုဟာ ညီညာဖြောင့်တန်းပြီး ထက်မြနေသလို ထင်ရပေမယ့်၊ မိုက်ကရိုစကုပ် အောက်မှာ ကြည့်လိုက်ရင်တော့ အဲဒီ ဓားသွားဟာ လွှသွားလို အထစ်ထစ် အငေါ့ငေါ့တွေ၊ ချိုင့်ခွက်တွေနဲ့ ကြမ်းတမ်းနေတာကို တွေ့ရမှာပါ။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက "Scale" (ကြည့်ရှုသည့် အတိုင်းအတာ) ပြောင်းသွားရင် "Reality" (အမှန်တရား) လည်း ပြောင်းသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ကြည့်ရင် "ချောမွတ်ခြင်း" (Smoothness) ဆိုတာ ရှိပေမယ့်၊ အသေးစိတ်ကြည့်ရင် လောကမှာ ချောမွတ်တဲ့အရာ ဆိုတာ မရှိသလောက် ရှားပါတယ်။ အားလုံးဟာ "မညီညာခြင်း" (Roughness/Imperfection) သဘော ရှိနေကြပါတယ်။

Caption: သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်ရသော ပြည့်စုံမှု (Gross View) နှင့် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် မြင်ရသော အသေးစိတ် မပြည့်စုံမှု (Microscopic View) နှိုင်းယှဉ်ချက်

ဒီသဘောတရားကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။

Case-2328 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဆောင်းရာသီတုန်းက ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ဝါသနာရှင် ဒကာကြီးတစ်ယောက်က အလွန်လှပတဲ့ "ကျောက်စိမ်း ဓာတ်တော်ကြုတ်" တစ်ခုကို လာလှူပါတယ်။ သူက "ဦးဇင်း... ဒီကြုတ်က အဖိုးတန် ကျောက်စိမ်းအသားကောင်း (Imperial Jade) နဲ့ ထွင်းထားတာ၊ အက်ရာ တစ်ချက်မှ မပါဘူး၊ ကြည်လင်ပြီး အေးမြနေတာပဲ၊ ဓာတ်တော်ထည့်ဖို့ အသင့်တော်ဆုံးပဲ" လို့ ဝမ်းသာအားရ လျှောက်ထားပါတယ်။

မျက်စိနဲ့ ကြည့်ရင်တော့ တကယ့်ကို ပြီးပြည့်စုံနေသလိုပါပဲ။

ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 21 (Research & Scientific Analysis), Article 21.1 (Microscopic Standards) အရ ပစ္စည်းသစ်တစ်ခု ဝင်လာရင် "မျက်မြင်" ကို မယုံရပါဘူး။ အထူးသဖြင့် ဓာတ်တော်လို အဖိုးတန်အရာကို ထည့်မယ့် ကြုတ်ဆိုရင် ပိုပြီး စိတ်ချရဖို့ လိုပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T195 (Microscopic Examination Form) ကို ဖွင့်ပြီး၊ ဒကာကြီးရှေ့မှာတင် Digital Microscope နဲ့ ၅၀ ဆ (50x Zoom) ချဲ့ပြီး စစ်ဆေးပြလိုက်ပါတယ်။

ရလဒ်ကတော့ ဒကာကြီး မျက်လုံးပြူးသွားပါတယ်။

၁။ Micro-cracks: မျက်စိနဲ့ မမြင်ရတဲ့ အက်ကြောင်းလေးတွေဟာ ပင့်ကူအိမ်လို ရှုပ်ထွေးနေတာကို တွေ့လိုက်ရတယ်။ ဒီအက်ကြောင်းတွေထဲမှာ ဖုန်မှုန့်တွေ၊ မှိုသတ်ဆေးဟောင်းတွေ ခိုအောင်းနေပါတယ်။

၂။ Stability Risk: ဒီအက်ကြောင်းတွေဟာ အချိန်ကြာရင်၊ ဒါမှမဟုတ် အပူချိန် ပြောင်းရင် (Thermal Expansion) ချက်ချင်း ကွဲထွက်သွားနိုင်တဲ့ အနေအထား ရှိပါတယ်။

၃။ Fake Treatment: ကျောက်စိမ်းရဲ့ မျက်နှာပြင်မှာ အရောင်တင်ဆီ (Wax) တွေ ဖုံးထားလို့သာ အက်ရာတွေ ပျောက်ပြီး ချောနေတာ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။

ဦးဇင်းက ဒကာကြီးကို ရှင်းပြရပါတယ်။ "ဒကာကြီး... ဒကာကြီး လိမ်တာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒကာကြီးရဲ့ 'မျက်စိ' က ဒကာကြီးကို လိမ်လိုက်တာပါ။ ဩဠာရိက (အကြမ်း) အမြင်နဲ့ ကြည့်ရင် လှပပေမယ့်၊ သုခုမ (အနု) အမြင်နဲ့ ကြည့်တော့ အပြစ်အနာအဆာတွေ ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီကြုတ်ထဲမှာ ဓာတ်တော် ထည့်လိုက်ရင်၊ နောင်တစ်ချိန် ကြုတ်ကွဲပြီး ဓာတ်တော်တွေပါ ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်" လို့ ပြောပြပါတယ်။

ဒကာကြီးက သက်ပြင်းချပြီး "မှန်ပါဘုရား... တပည့်တော်က အပေါ်ယံပဲ ကြည့်မိတာကိုး၊ အခုလို အသေးစိတ် မြင်လိုက်ရတော့မှ အမှန်ကို သိရတော့တယ်" ဆိုပြီး၊ ကြုတ်ကို ပြန်ယူကာ ပိုပြီး ခိုင်ခံ့တဲ့ Stainless Steel ကြုတ်ကို ပြောင်းလဲ လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာမယ်လို့ ဦးဇင်း ထင်ပါတယ်… "ဦးဇင်းဘုရား... လူ့လောကမှာကော ဒီလို အသေးစိတ်မြင်ဖို့ လိုသလား၊ အရမ်းလိုက်ကြည့်နေရင် စိတ်ညစ်စရာ မကောင်းဘူးလား" လို့။

အလွန် ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါ။ လောကီကိစ္စမှာတော့ တချို့အရာတွေကို မျက်စိမှိတ်ထားတာ ကောင်းချင်ကောင်းမယ်။ ဒါပေမယ့် "သံသရာ လွတ်မြောက်ရေး" အတွက်ဆိုရင်တော့ "အသေးစိတ် မြင်ခြင်း" ဟာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။

ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို မျက်စိနဲ့ ကြည့်ရင် "ငါ၊ သူ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ" ဆိုပြီး လှပသလို ထင်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် "ဝိပဿနာ" ဆိုတဲ့ မိုက်ကရိုစကုပ်နဲ့ ချဲ့ကြည့်လိုက်ရင် ဘာတွေ့ရမလဲ။ အရိုးစု၊ အသားဆိုင်၊ သွေး၊ ပြည်၊ သလိပ် ဆိုတဲ့ မစင်ကြယ်တဲ့ အစုအဝေး (၃၂ ကောဋ္ဌာသ) တွေကိုပဲ တွေ့ရမှာပါ။ ဒါတင် မကသေးဘူး၊ ပိုပြီး ချဲ့ကြည့်ရင် ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက် ဖြစ်နေတဲ့ "ရုပ်ကလာပ်" တွေကိုပဲ တွေ့ရမှာပါ။

အဲဒီလို အသေးစိတ် (Sukhuma) မြင်မှသာ "ငါ့ကိုယ်ကြီး လှတယ်" ဆိုတဲ့ "သုဘသညာ" (အလှထင်မှတ်မှားမှု) ပျောက်ပြီး၊ တပ်မက်မှု ကင်းကွာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်က ပိုးမွှားကို မြင်လို့ လက်ဆေးသလို၊ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း ခန္ဓာရဲ့ အပြစ်ကို မြင်လို့ ခန္ဓာကို ငြီးငွေ့တာ (Nibbida) ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒီနေ့ကစပြီး...

အရာရာကို အပေါ်ယံ (Superficial) မဆုံးဖြတ်ပါနဲ့။

၁။ လူတစ်ယောက်ကို တွေ့ရင် အဝတ်အစား၊ ရာထူးလောက်နဲ့ အထင်မကြီးပါနဲ့။ သူ့ရဲ့ စိတ်နေသဘောထား၊ သီလ (Details of Character) ကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

၂။ ပြဿနာတစ်ခု ကြုံရင် မျက်မြင် အကြောင်းရင်းလောက်နဲ့ မကျေနပ်ပါနဲ့။ "Root Cause" (အဓိက ဇာစ်မြစ်) ကို မိုက်ကရိုစကုပ်နဲ့ ရှာသလို ရှာဖွေပါ။

၃။ ကိုယ့်စိတ်ကိုလည်း အမြဲ စစ်ဆေးပါ။ "ငါ ဒီနေ့ ကုသိုလ်ရတယ်" လို့ အကြမ်းဖျင်း မတွေးဘဲ၊ "ငါ့ကုသိုလ်ထဲမှာ လောဘလေး ကပ်ပါနေသလား၊ မာနလေး ရောနေသလား" ဆိုတာကို Template T195 သုံးသလိုမျိုး အသေးစိတ် စစ်ဆေးပါ။

အသေးစိတ် မြင်တတ်ခြင်းဟာ "ပညာ" ရဲ့ လက္ခဏာပါပဲ။ အမှန်တရားဆိုတာ အပေါ်ယံမှာ မရှိပါဘူး၊ နက်ရှိုင်းတဲ့ အတွင်းပိုင်းမှာသာ ရှိတတ်စမြဲမို့လို့... သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံး "ဓမ္မအဏုကြည့်မှန်ပြောင်း" ကို ကိုယ်စီ တပ်ဆင်နိုင်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အသေးစိတ်ကို မြင်ခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် အပေါ်ယံ အမြင်အာရုံ၏ လှည့်စားမှုများကို ကျော်လွန်၍၊ သိပ္ပံနည်းကျ စူးစမ်းလေ့လာမှုနှင့် ဓမ္မနည်းကျ ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုတို့ဖြင့် သိမ်မွေ့နက်နဲသော အမှန်တရား (ပရမတ်) ကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Jan 28, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/