နေ့ရက် - ဇူလိုင်လ (၇) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-188)- မကင်းကွာခြင်း (Avigata: Persistence)

 

နေ့ရက် - ဇူလိုင်လ (၇) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-188)- မကင်းကွာခြင်း (Avigata: Persistence)

ကိုးကားကျမ်း - အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော် (အဝိဂတပစ္စယော)။

သိပ္ပံနယ်ပယ် - Conservation Biology & Persistence (ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး ဇီဝဗေဒနှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲမှု သဘောတရား)

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား လည်းကောင်း၊ တရားတော်မြတ်အား လည်းကောင်း၊ သံဃာတော်မြတ်အား လည်းကောင်း၊ ကျေးဇူးရှင် မိခင်အပေါင်းတို့အား လည်းကောင်း၊ ကျေးဇူးရှင် ဖခင်အပေါင်းတို့အား လည်းကောင်း၊ သင်ဆရာ မြင်ဆရာ ကြားဆရာ အပေါင်းတို့အား လည်းကောင်း (ဤ အနန္တငါးပါးတို့အား) ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။ ကန်တော့ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်း ဆိုတဲ့ ဒုက္ခအပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီး၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် (၅) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၇) ရက်၊ သောကြာနေ့ မင်္ဂလာရှိသော နံနက်ခင်းအချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါမှာ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံးကို အထူးမေတ္တာပို့ ဆုတောင်းပေးချင်တာကတော့... ကျွန်ုပ်တို့ ရှင်သန်နေထိုင်ရာ ဒီကမ္ဘာကြီးပေါ်မှာရှိတဲ့ သဘာဝတရားနှင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများဟာ မပျောက်ပျက်ဘဲ တည်တံ့ပါစေ၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေလည်း မပျောက်ပျက်ဘဲ တည်တံ့နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးစွာပထမ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သအပ်ပါတယ်။

လောကကြီးမှာ ပျက်စီးသွားတာတွေ ရှိသလို၊ မပျက်စီးသေးဘဲ တည်ရှိနေခြင်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုနေတာတွေလည်း ရှိတယ်နော်။ မနေ့က ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "ဝိဂတ" ဆိုတဲ့ ကင်းကွာပျောက်ကွယ်သွားခြင်း အကြောင်းကို ဟောခဲ့ပြီးပြီ။ ဒီနေ့ကျတော့ သူ့ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်၊ ဒါပေမဲ့ တစ်သားတည်းကျနေတဲ့ "အဝိဂတ" (Avigata) ဆိုတဲ့ "မကင်းကွာခြင်း၊ မပျောက်ပျက်သေးခြင်း၊ တည်တံ့နေခြင်း" အကြောင်းကို ဟောကြားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် သိပ္ပံပညာအနေနဲ့ ပြောရရင်တော့ "Persistence" လို့ခေါ်တဲ့ တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုနဲ့ "Conservation" လို့ခေါ်တဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု သဘောတရားတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ... တရားမဟောခင်မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ငြိမ်သွားအောင်၊ မပျောက်ပျက်တဲ့ သတိတရား ရရှိအောင် ကသိုဏ်းနည်းလေးနဲ့ အာရုံပြုကြရအောင်။ "တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်း" ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်တဲ့ "ပထဝီ ကသိုဏ်း" (Pathavi Kasina) လို့ခေါ်တဲ့ မြေကသိုဏ်းလေးကို အာရုံပြုကြမယ်။ ကိုင်း... အားလုံးပဲ ခါးလေးတွေ ဆန့်ပြီး သက်သောင့်သက်သာ ထိုင်လိုက်ကြပါ။ မျက်စိကို မှိတ်ထားပါ။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အာရုံထဲမှာ ကျယ်ပြန့်ခိုင်ခံ့တဲ့ မြေကြီးကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ မြေကြီးဆိုတာဟာ အရာရာကို ထောက်ပံ့ပေးထားတယ်၊ မတုန်မလှုပ် တည်ရှိနေတယ်။ ဘယ်လောက်ပဲ လေတိုက်တိုက်၊ မိုးရွာရွာ မြေကြီးကတော့ မပျောက်ပျက်ဘဲ တည်ရှိနေတယ်နော်။ "မြေ... မြေ... မြေ" သို့မဟုတ် "တည်တယ်... တည်တယ်... ခိုင်တယ်" လို့ စိတ်ထဲက ရွတ်ဆိုရင်း၊ မိမိရဲ့ စိတ်ကလေးကိုလည်း ဒီမြေကြီးလိုပဲ ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ငြိမ်နေတယ်လို့ အာရုံပြုပါ။ တစ်မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ နေကြပါစို့။

ကိုင်း... စိတ်ကလေး တည်ငြိမ်သွားပြီဆိုရင် ဒီ "မကင်းကွာခြင်း" သဘောတရားကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ (Conservation Biology) ရှုထောင့်ကနေ အရင်ဆုံး ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သိပ္ပံပညာမှာ "Persistence" (တည်တံ့မှု) ဆိုတာ ဂေဟစနစ်တစ်ခုရဲ့ အသက်သွေးကြောပဲ။ ဥပမာ - တောအုပ်တစ်ခုထဲမှာရှိတဲ့ သစ်ပင်ကြီးတွေ၊ သတ္တဝါလေးတွေကို ကြည့်လိုက်ပါ။ သူတို့တွေဟာ တစ်နေ့မှာ ပျက်စီးမှာ မှန်ပေမယ့်၊ အခု လောလောဆယ်မှာ သူတို့တွေ "မပျောက်ပျက်သေးဘဲ" တည်ရှိနေခြင်း (Persistence) ကပဲ ပတ်ဝန်းကျင်ကို အောက်ဆီဂျင် ပေးနေတယ်၊ အစာကွင်းဆက်တွေကို ထိန်းညှိပေးနေတယ် မဟုတ်လား။ အကယ်၍ သစ်ပင်တွေက အခုချက်ချင်း "ဝိဂတ" ဖြစ်ပြီး ပျောက်ကွယ်သွားမယ်ဆိုရင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ အသက်ရှူလို့ ရပါတော့မလား... မရတော့ဘူးနော်။

နောက်ပြီး ရူပဗေဒမှာလည်း "Law of Conservation of Mass and Energy" (ဒြပ်ထုနှင့် စွမ်းအင် တည်မြဲမှု နိယာမ) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ စွမ်းအင်ဆိုတာ ဖျက်ဆီးလို့ မရဘူး၊ တစ်ပုံစံကနေ တစ်ပုံစံကို ပြောင်းလဲသွားတာပဲ ရှိတယ်၊ စုစုပေါင်း စွမ်းအင်ပမာဏကတော့ စကြဝဠာထဲမှာ အမြဲတမ်း "တည်မြဲ" နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါဟာ "အဝိဂတ" သဘောပဲ။ ဒြပ်ဝတ္ထုတွေဟာ ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းချင်ပြောင်းမယ်၊ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ အခြေခံ ဓာတ်သဘာဝတွေကတော့ လောကကြီးထဲမှာ "မကင်းမကွာ" ရှိနေကြတာပါ။

Conservation Science (ထိန်းသိမ်းရေး သိပ္ပံ) ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဘာလဲဆိုတော့ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်တော့မယ့် သတ္တဝါတွေကို "မပျောက်ပျက်အောင်" ဝိုင်းဝန်း ထိန်းသိမ်းကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် "ဝိဂတ" (ပျောက်ကွယ်ခြင်း) ကို တားဆီးပြီး "အဝိဂတ" (တည်တံ့ခြင်း) ဖြစ်အောင် ကြိုးစားနေကြတာပါ။ အဲဒီလို တည်တံ့နေမှသာလျှင် နောက်လာမယ့် မျိုးဆက်သစ်တွေအတွက် အရင်းအမြစ်တွေ ရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "တည်ရှိနေခြင်း" ဆိုတာဟာ သူ့ချည်းသက်သက် ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်လောကလုံးကို ကျေးဇူးပြုနေတာလို့ သိပ္ပံပညာက ဆိုထားပါတယ်။

ကိုင်း... သိပ္ပံဘက်ကနေ ရှင်းပြပြီးပြီ ဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတော်ဘက်ကို လှည့်ကြည့်ကြစို့။ ဒီနေ့အတွက် ရွေးချယ်ထားတဲ့ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကတော့ "အဝိဂတပစ္စယော" (Avigata Paccayo) ဖြစ်ပါတယ်။ ပါဠိတော်ကို ဦးပဉ္ဇင်း ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါမယ်။ နာယူကြပါဦး။ "စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။" မြန်မာလို အနက်ဖွင့်ရရင် - "မကင်းမကွာ ထင်ရှားရှိကုန်သော နာမ်ခန္ဓာ လေးပါးတို့သည် အချင်းချင်းအား လည်းကောင်း၊ မကင်းမကွာ ထင်ရှားရှိကုန်သော မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည် အချင်းချင်းအား လည်းကောင်း၊ မကင်းကွာသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် (အဝိဂတသတ္တိဖြင့်) ကျေးဇူးပြုပါပေ၏။"

ဒီနေရာမှာ "အဝိဂတ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သေချာ နားလည်ဖို့ လိုပါတယ်။ "အ" ဆိုတာ "မ"၊ "ဝိဂတ" ဆိုတာ "ကင်းကွာခြင်း"။ ဒါကြောင့် "မကင်းမကွာ တည်ရှိနေခြင်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဘုရားရှင်က "မကင်းမကွာ ရှိနေတာက ကျေးဇူးပြုတယ်" တဲ့။ ဘယ်လို ကျေးဇူးပြုတာလဲ? ဥပမာ - သမုဒ္ဒရာရေပြင်ကြီး "မပျောက်ပျက်သေးဘဲ" ရှိနေခြင်းကသာလျှင် ငါးတွေ၊ လိပ်တွေ၊ သတ္တဝါတွေကို ရှင်သန်ခွင့် ပေးထားတာ မဟုတ်လား။ ရေပြင်ကြီး ပျောက်ကွယ်သွားရင် သတ္တဝါတွေလည်း ပျောက်ကွယ်ကုန်မှာပဲ။ အဲဒီလိုပါပဲ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ "ရုပ်တရား" တွေ မကင်းမကွာ ရှိနေခြင်းက "နာမ်တရား" တွေကို မှီတွယ် ဖြစ်ပေါ်ခွင့် ပေးထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဘိဓမ္မာမှာ "အတ္ထိ" (ရှိခြင်း) နဲ့ "အဝိဂတ" (မကင်းခြင်း) က သဘောတရား ဆင်တူသလို ရှိပေမယ့်၊ ဆရာတော်ကြီးတွေက ဒီလို ခွဲပြထားတယ်။ "အတ္ထိ" ဆိုတာ ပစ္စည်းတည်ရှိမှုကို အလေးပေးပြီး၊ "အဝိဂတ" ဆိုတာကတော့ ပစ္စည်းပျောက်ကွယ်မသွားသေးဘဲ တစ်သားတည်း ယှဉ်တွဲနေမှုကို အလေးပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ - ကြွေပန်းကန်လေး တစ်ချပ်မှာ အရောင်လေးတွေ ရှိတယ်ဆိုပါစို့။ ပန်းကန်က "ရှိ" နေသလို၊ အရောင်ကလည်း ပန်းကန်ကနေ "မကင်းမကွာ" ဖြစ်နေမှသာလျှင် ပန်းကန်ပြားလှလှလေးအဖြစ် ကျေးဇူးပြုနိုင်တာ မဟုတ်လား။ အဲဒီသဘောပါပဲ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "သဒ္ဓါ" တရားတွေ၊ "ပညာ" တရားတွေ မကင်းမကွာ တည်ရှိနေမှသာလျှင် ကုသိုလ်ဆိုတဲ့ အကျိုးတရားတွေ ထင်ရှားလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ... အခု သူတော်ကောင်းတို့ စောင့်မျှော်နေတဲ့ ဝိပဿနာ ရှုကွက် အပိုင်းကို ရောက်ပါပြီ။ "အဝိဂတ" သဘောတရားကို ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဘယ်လို ရှုမြင်မလဲ။ ဝိပဿနာ ရှုတယ်ဆိုတာ အမှန်တရားကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်အောင် ကြည့်တာပဲ။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်၊ ရုပ်အစဉ်ကို "Aggregates Assembly" လို့ခေါ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါး ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းပုံအရ ဓာတ်ခွဲကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။

ဝိပဿနာ ရှုမှတ်တဲ့အခါမှာ... ဥပမာ - သူတော်ကောင်းတို့ အသက်ရှူနေတာကို သတိထားကြည့်ပါ။ "ဝင်လေ... ထွက်လေ"။ အဲဒီ လေဓာတ် (ဝါယောဓာတ်) လေးက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ "မကင်းမကွာ" ရှိနေခြင်းကပဲ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ ဇီဝိတိန္ဒြေရုပ်ကို ထောက်ပံ့ပေးနေတာ မဟုတ်လား။ အကယ်၍ ဝါယောဓာတ်က ကင်းကွာသွားရင် (အသက်ရှူရပ်သွားရင်) ကျန်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးလည်း ပြိုကွဲသွားမှာပဲ။

ရှုကွက်က ဒီလိုပါ - စိတ်ထဲမှာ "ငါ ရှိတယ်၊ ငါ တည်မြဲနေတယ်" လို့ ထင်နေရင် ဒါဟာ "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" အမှားကြီး ဖြစ်နေပြီ။ "ငါ" ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ "အကြောင်းအကျိုးတွေ မကင်းမကွာ ပေါင်းစပ်နေတာ" ပဲ ရှိတာ။ သိစိတ်ကလေး (ဝိညာဏက္ခန္ဓာ) ပေါ်လာဖို့အတွက် မျက်စိအကြည်ရုပ် (ရူပက္ခန္ဓာ) က မကင်းမကွာ ရှိနေပေးရတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ခံစားမှု (ဝေဒနာ)၊ မှတ်သားမှု (သညာ)၊ ပြုပြင်မှု (သင်္ခါရ) တွေကလည်း တစ်သားတည်း "အဝိဂတ" ဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုနေကြတယ်။

"ရှိတယ်... တည်တယ်... ရှိတယ်... တည်တယ်" လို့ ရှုမှတ်ရင်းနဲ့... ဒီတရားတွေဟာ တစ်ခုပေါ်လာဖို့ နောက်တစ်ခုက မပျောက်ပျက်သေးဘဲ ထောက်ကန်ပေးထားရပါလား ဆိုတာကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ "ငါ" က စီမံနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ "ဓာတ်သဘာဝ" တွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု "မကင်းမကွာ" ထောက်ပံ့နေကြတာ။ မျက်လှည့်ဆရာက ပဝါတွေ အများကြီးကို တစ်စချင်းစီ ဆက်ပြီး တစ်ခုတည်းလို ပြသလိုမျိုး၊ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကလည်း "အဝိဂတ" သတ္တိနဲ့ တည်မြဲနေသယောင် ပြနေတာ။ ဒါကို ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ရင် "ငါ" မဟုတ်တဲ့ "အဝိဂတ" သတ္တိစုတွေကိုသာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ဒီသဘောတရားကို ပိုပြီး ထင်ရှားသွားအောင် Hswagata ပြတိုက်ကြီးမှာ တကယ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းကတော့ ပြတိုက်မှတ်တမ်း Case-2488 မှာ ရှိပြီး၊ Template T180 (Conservation & Persistence Maintenance Protocol) ကို အသုံးပြုထားတဲ့ ဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဇာတ်ကောင်ကတော့ "ကိုကျော်ဇော" တဲ့။ ကိုကျော်ဇောက ပြတိုက်ရဲ့ ထိန်းသိမ်းရေးပညာရှင် (Conservator)။ သူက အင်မတန် စေ့စပ်တယ်။ တစ်နေ့မှာ... ပြတိုက်ကို ရှားပါးလှတဲ့ "ရှေးဟောင်း ကျွန်းသား ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်" တစ်ဆူ ရောက်လာတယ်။ ဒီရုပ်ပွားတော်က နှစ်ပေါင်း ရာနဲ့ချီ နေပြီဆိုတော့ သစ်သားတွေက ဆွေးမြေ့ချင်နေပြီ။ "ဝိဂတ" (ပျောက်ကွယ်ခြင်း) ဆီကို ဦးတည်နေတာပေါ့။

ကိုကျော်ဇောရဲ့ တာဝန်က ဒီရုပ်ပွားတော်ကို "မပျောက်ပျက်အောင်" (Avigata ဖြစ်အောင်) ထိန်းသိမ်းရမှာ။ သူက Template T180 အရ "Persistence Assessment" (တည်တံ့မှု ဆန်းစစ်ချက်) ကို အရင်လုပ်တယ်။ ရုပ်ပွားတော်ရဲ့ အတွင်းထဲမှာ ပိုးတွေ ရှိနေသလား၊ စိုထိုင်းဆက ဘယ်လောက်လဲ ဆိုတာကို စစ်ဆေးတယ်။ ပြီးတော့ သူက "Chemical Stabilizer" လို့ခေါ်တဲ့ သစ်သားဓာတ် ထိန်းသိမ်းဆေးတွေကို အသုံးပြုပြီး၊ သစ်သားမျှင်လေးတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု "မကင်းမကွာ" ဆက်စပ်နေအောင် ပြုပြင်ပေးလိုက်တယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်ကို လာရောက်ဖူးမြော်တဲ့ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးတယ်။ "ဆရာကြီး... ဒါတွေက အနိစ္စတရားတွေပဲလေ။ ဘာလို့ ဒီလောက် ပင်ပန်းခံပြီး ထိန်းသိမ်းနေရတာလဲ" တဲ့။ ကိုကျော်ဇောက ပြုံးပြီး ပြန်ပြောတယ်။ "ဒကာကြီး... အနိစ္စဆိုတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီရုပ်ပွားတော်ကြီး 'မကင်းမကွာ' တည်ရှိနေခြင်း (Persistence) ကပဲ ဒကာကြီးတို့လို လူတွေအတွက် သဒ္ဓါတရား တိုးပွားဖို့၊ ဓမ္မအသိ ရဖို့ ကျေးဇူးပြုနေတာ မဟုတ်လား။ သူ ပျက်စီးသွားရင် ဒီကျေးဇူးတရားတွေလည်း ကွယ်ပျောက်သွားမှာပေါ့။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့က 'အဝိဂတပစ္စည်း' အဖြစ် တည်ရှိနေအောင် ဝိုင်းဝန်း စောင့်ရှောက်နေတာပါ" တဲ့။

ကိုကျော်ဇောဟာ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ Policy 9, Article 9.1 (Integrity of Sacred Objects) အတိုင်း... ရုပ်ပွားတော်ကို အတင်းအဓမ္မ ပြုပြင်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ သူ့ရဲ့ မူလ အရှိတရားတွေ "မကင်းမကွာ" တည်တံ့နေအောင်သာ စီမံပေးလိုက်တယ်။ ရလဒ်ကတော့... ဆွေးမြေ့ပျက်စီးတော့မယ့် ရုပ်ပွားတော်ကြီးဟာ ပြန်လည် ခိုင်မာလာပြီး၊ နောက်ထပ် နှစ်ပေါင်းများစွာအထိ သာသနာပြုဖို့ အဆင်သင့် ဖြစ်သွားပါတော့တယ်။ ကိုကျော်ဇောရဲ့ "အဝိဂတ" အမြင်ကြောင့် အဖိုးတန်တဲ့ သာသနာ့အမွေအနှစ်ကြီး တစ်ခု တည်တံ့သွားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီဇာတ်လမ်းလေးကနေ ဘာသင်ခန်းစာ ယူရမလဲ။ ၁။ လောကမှာ အရာရာဟာ အနိစ္စဆိုပေမယ့်၊ တည်ရှိနေသရွေ့တော့ အကျိုးပြုနေတာမို့ "တည်တံ့ခြင်း" (Persistence) ကို တန်ဖိုးထားရမယ်။ ၂။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ၊ သီလတရားတွေ မိမိတို့သန္တာန်မှာ "မကင်းမကွာ" ရှိနေအောင် Template T180 လိုပဲ အမြဲမပြတ် စစ်ဆေး ထိန်းသိမ်းရမယ်။ ၃။ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း (Conservation) ဆိုတာ ရက်စက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အားလုံးအတွက် ရေရှည်အကျိုး (Sustainable Peace) ကို ဖန်တီးပေးတာ ဖြစ်တယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး စစ်ဆေးကြည့်ကြစို့။ - ရုပ်ပွားတော် ဆွေးမြေ့ပျက်စီးတာ၊ သဘာဝတရားတွေ ပြိုကွဲတာ၊ အဲဒီအတွက် စိုးရိမ်ရတာဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" ပါ။ - "ငါ့ဟာ၊ ငါ့ပစ္စည်း" ဆိုပြီး အတင်းဆွဲထားချင်တဲ့ တဏှာ သို့မဟုတ် ဂရုမစိုက်ဘဲ ပစ်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာဟာ "သမုဒယသစ္စာ" ပါ။ - ပျက်စီးခြင်းသဘောကို နားလည်ပြီး၊ စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လို့ အောင်မြင်သွားတာ၊ စိတ်အေးသွားတာဟာ "နိရောဓသစ္စာ" ပါ။ - အဲဒီလို ထိန်းသိမ်းဖို့ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ T180 နည်းလမ်းနဲ့ "အဝိဂတ" ဆိုတဲ့ အမြင်မှန် (Samma Ditthi) ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပါပဲ။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းများ အားလုံး... ယနေ့ ဇူလိုင်လ (၇) ရက်နေ့မှာ... မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ကောင်းမြတ်သော တရားများ "မကင်းမကွာ" တည်ရှိနိုင်ကြပါစေ။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကိုလည်း "အဝိဂတပစ္စယော" သဘောအရ ဝိုင်းဝန်းထိန်းသိမ်းကြရင်း၊ မပျောက်ပျက်နိုင်သော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မကင်းမကွာသော ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း နိဂုံးချုပ်လိုက်ပါတယ်။

"သဘာဝတရားကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူများ ဖြစ်ကြပါစေ..."

"ကုသိုလ်တရားတို့နှင့် မကင်းမကွာ ရှိနိုင်ကြပါစေ..."

"မကင်းမကွာသော ဉာဏ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ဆိုက်ရောက်နိုင်ကြပါစေ..."

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၇) ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760