Total Pageviews

Sunday, February 1, 2026

Day 37 Feb 6 အသား (မံသ) နှင့် ကြွက်သားစနစ် (Flesh & Muscles: The Biological Engine of Movement)

 

Day 37 Feb 6 အသား (မံသ) နှင့် ကြွက်သားစနစ် (Flesh & Muscles: The Biological Engine of Movement)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၁) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၆) ရက်။

"အရိုးစုတည်းဟူသော အဆောက်အအုံကို လိမ်းကျံဖုံးအုပ်ထားသော၊ ပုပ်သိုးသော အနံ့ရှိသော၊ ၉၀၀ သော အသားတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော 'မံသ' မည်သည့် အသား၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်သဘောကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ ကာယဗလထက် ဉာဏဗလကသာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကို ဖြတ်ကျော်နိုင်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ကြွက်သားအင်အားကို အသုံးပြု၍ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို မမောမပန်း ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၆) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ မနေ့က ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အပေါ်ယံ "အရေပြား" (တစော) ကို ခွာချကြည့်ခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ အဲဒီ အရေပြားအောက်မှာ ဘာရှိသလဲ ဆိုတာကို ဆက်လက် လေ့လာကြရအောင်။ အဲဒါကတော့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသရဲ့ ပဉ္စမမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "အသား" (မံသ) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

လူတွေက "ငါ့လက်မောင်းလေးက တောင့်တင်းတယ်၊ ငါ့ခြေသလုံးလေးက ပြည့်ဖြိုးတယ်" ဆိုပြီး အသားတွေကို ကြည့်ပြီး ဂုဏ်ယူကြတယ်။ အထူးသဖြင့် ကာယဗလ လိုက်စားသူတွေဆိုရင် ကြွက်သားတွေ ကြီးထွားအောင်၊ အဖုအထစ်တွေ ပေါ်အောင် မနည်း ကြိုးစားကြရတယ်။ ဒါပေမယ့်... ဒီအသားဆိုတာ တကယ်တမ်း ဘာလဲ။ ဈေးထဲမှာ ရောင်းနေတဲ့ ဝက်သား၊ အမဲသား၊ ကြက်သားတွေနဲ့ ဘာကွာသလဲ။ အရေပြားသာ မရှိရင် ဒီအသားဆိုင်ကြီးကို ဘယ်သူကများ နှစ်သက်ဦးမှာလဲ။

ဒီနေ့တော့ ဒီ "အသား" ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် ခန္ဓာဗေဒ (Anatomy) နဲ့ ကြွက်သားစနစ် (Muscular System) တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအသားတုံးကြီးတွေကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... မံသံ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အသားသည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။

အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ "အသား ၉၀၀" (900 pieces of flesh) ရှိတယ်လို့ ဖွင့်ဆိုပါတယ်။ ဒီအသားတွေဟာ အရိုးစုကြီးကို မြေကြီးတွေနဲ့ မံသလိုမျိုး ဖုံးအုပ်ထားတာပါ။

သူ့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် မီးဖုတ်ထားသော အိုးခြမ်းကွဲ ကဲ့သို့ နီသော အဆင်း ရှိပါတယ်။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် နေရာဒေသကို လိုက်ပြီး ပုံစံအမျိုးမျိုး ရှိတယ်။ ပေါင်သားက ငရုတ်ကျည်ပွေ့နဲ့ တူတယ်၊ ကျောသားက ထန်းလျက်ခဲနဲ့ တူတယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့။ ဂန္ဓ (Smell) အားဖြင့် ကြည့်ရင် အလွန် နံစော်ပါတယ်။ အသားစိမ်းရဲ့ အနံ့ကို သူတော်ကောင်းတို့ သိကြမှာပါ။ လူသေရင် ပထမဆုံး ပုပ်တာ ဒီအသားပါပဲ။ အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် အရိုးစုအပေါ်မှာ လိမ်းကျံပြီး တည်ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ကြွက်သားစနစ် (Muscular System) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် အသားဆိုတာ "Biological Engine" (ဇီဝအင်ဂျင်စက်) ကြီး ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုအရ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ ကြွက်သားပေါင်း ၆၀၀ ကျော် ရှိပါတယ်။ (အဋ္ဌကထာက ၉၀၀ လို့ ဆိုတာက ကြွက်သားမျှင် အသေးစားလေးတွေပါ ထည့်ရေတွက်လို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်)။

ဒီကြွက်သားတွေ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သလဲ။

၁။ Muscle Fibers (ကြွက်သားမျှင်များ): အသားတုံး တစ်တုံးကို ဖြဲကြည့်ရင် အမျှင်လေးတွေ တွေ့ရမယ်။ အဲဒီ အမျှင်လေးတွေထဲမှာ Actin နဲ့ Myosin ဆိုတဲ့ ပရိုတိန်းမျှင်လေးတွေ ရှိတယ်။

၂။ Contraction (ကျုံ့ခြင်း): ဦးနှောက်က အမိန့်ပေးလိုက်တဲ့အခါ (ဝါယောဓာတ် စီးဆင်းလာတဲ့အခါ)၊ အဲဒီ ပရိုတိန်းမျှင်လေးတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ချိတ်ပြီး ဆွဲလိုက်တယ်။ အဲဒီအခါ ကြွက်သားက တိုသွားပြီး အရိုးကို ဆွဲလိုက်တာပါ။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ လက်ကို ကွေးလို့ရတာ၊ လမ်းလျှောက်လို့ ရတာ၊ ပြုံးလို့ ရတာ အားလုံးဟာ ဒီအသားမျှင်လေးတွေရဲ့ "ကျုံ့ခြင်း၊ ဆန့်ခြင်း" (Contraction & Relaxation) ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတာက... ဒီကြွက်သားတွေ အလုပ်လုပ်ဖို့ ATP Energy (မနေ့တုန်းက ပြောခဲ့တဲ့ အာဟာရစွမ်းအင်) ကို လောင်စာအဖြစ် သုံးရပါတယ်။ လူတစ်ယောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်နေရင်တောင် အသားတွေက အပူဓာတ် (Body Heat) ထုတ်ပေးနေရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသားများတဲ့ လူက အပူဒဏ် ပိုခံနိုင်တာပါ။

Caption: လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ကြွက်သားစနစ် (Muscular System) နှင့် ကြွက်သားမျှင်များ (Myofibrils) ကျုံ့ဆန့်၍ လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်ပုံ

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အသား" (မံသ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အရေခွံခွာ၍ အသားပုံကို ရှုမှတ်ခြင်း (Visualization of the Meat Suit):

၁။ မနေ့ကလိုပဲ စိတ်အာရုံနဲ့ အရေပြားကို ခွာလိုက်ပါ။

၂။ အရေပြား ကွာသွားတဲ့အခါ နီရဲနေတဲ့ အသားတုံးကြီး (The Muscle Suit) ပေါ်လာတာကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ မျက်နှာမှာ ပါးသားတွေ၊ နှုတ်ခမ်းသားတွေ နီရဲနေမယ်။ လက်မောင်းမှာ အသားဆိုင်တွေ ပေါ်နေမယ်။

၃။ "ဒါဟာ ငါမဟုတ်၊ အသားတုံးကြီးသာ ဖြစ်သည်။ ဈေးထဲက အမဲသားတုံးနဲ့ အတူတူပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။

၄။ ကိုယ် တပ်မက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ ချစ်ခင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မြင်ရင်လည်း "သူ့အရေပြား အောက်မှာ ဒီလို အသားတုံးကြီး ရှိနေတာပါလား" လို့ ဓာတ်မှန်ရိုက်သလို ဖောက်ထွင်းမြင်အောင် ကြည့်ပါ။ ဒါဆိုရင် ရာဂစိတ် ငြိမ်းပါလိမ့်မယ်။

နည်းလမ်း (၂) - လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဓာတ်သဘောကို ရှုမှတ်ခြင်း (Movement & Elements):

၁။ လက်ကို ကွေးလိုက်၊ ဆန့်လိုက် လုပ်ကြည့်ပါ။

၂။ လက်မောင်းကြွက်သား (Biceps) ဖုထွက်လာတာ၊ ပြန်ပြေသွားတာကို သတိပြုပါ။ "ငါ လှုပ်တာ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်က ဝါယောဓာတ် (လေ) ကို တွန်းပို့လိုက်လို့၊ ကြွက်သားမျှင်လေးတွေ (ပထဝီဓာတ်) ကျုံ့သွားပြီး အရိုးကို ဆွဲလိုက်တာပါလား" လို့ အကြောင်းအကျိုး (Cause & Effect) ကို ဆင်ခြင်ပါ။

၃။ ကြွက်သားညောင်းညာတာ၊ ကိုက်ခဲတာ ဖြစ်လာရင် "မံသ (အသား) ဟာ ဒုက္ခသစ္စာ ပါလား" လို့ ရှုမှတ်ပါ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2337 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တပတ်က ပြတိုက်ကို လူငယ်တစ်စု ရောက်လာပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ခေါင်းဆောင်ပုံရတဲ့ လူငယ်တစ်ယောက်က Bodybuilder (ကာယဗလ မောင်) တစ်ယောက်ပါ။ အင်္ကျီလက်ပြတ် ဝတ်ထားတော့ သူ့ရဲ့ ကြွက်သားတွေ၊ လက်မောင်းတွေက အကြီးကြီးတွေ၊ အဖုအထစ်တွေနဲ့ပေါ့။ သူက သူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို အတော်လေး ဂုဏ်ယူပုံ ရပါတယ်။

ပြတိုက်ထဲမှာ ပြသထားတဲ့ ရှေးဟောင်း "ကျောက်ဆစ် ဘုရားဆင်းတုတော်" တစ်ဆူ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ဆင်းတုက တော်တော် လေးပါတယ်။ ပုံမှန်ဆိုရင် ဝန်ထမ်း ၂ ယောက်လောက် မ မှ ရတာပါ။

ဒီလူငယ်က စေတနာ ဗလပွနဲ့ "ဦးဇင်း... ဒီဘုရားကို နေရာရွှေ့ချင်ရင် ပြောပါ၊ တပည့်တော် တစ်ယောက်တည်း မ ပေးပါ့မယ်။ တပည့်တော်က ဂျင်ဆော့ထားတာ၊ ဒီလောက် ကျောက်တုံးလောက်ကတော့ စာဖွဲ့စရာ မလိုပါဘူး" ဆိုပြီး ကြွားဝါချင်တဲ့ သဘောနဲ့ လျှောက်ပါတယ်။ သူက ဘုရားမ,တာကို ကုသိုလ်လို့ ထင်သလို၊ သူ့ရဲ့ "အင်အား" (Strength) ကို ပြသချင်တဲ့ "မာန" လည်း ပါနေပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 7 (Safety & Handling), Article 7.4 (Artifact Handling Protocols) အရ သူ့ကို တားမြစ်ရပါတယ်။ ပြတိုက်စည်းကမ်းအရ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတွေကို တစ်ယောက်တည်း မ,ခွင့် မရှိပါဘူး။ ပြုတ်ကျရင် ပစ္စည်းပျက်စီးနိုင်သလို၊ လူလည်း ထိခိုက်နိုင်လို့ပါ။

ဦးဇင်းက Template T156 (Physical Force vs. Spiritual Force) ကို သုံးပြီး သူ့ကို ပညာပေး ဆွေးနွေးပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာလေး... စေတနာကို သာဓုခေါ်ပါတယ်။ ဒကာလေးရဲ့ ကြွက်သားတွေက သန်မာတာ အမှန်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ပြတိုက်စည်းကမ်းအရ ခွင့်မပြုပါဘူး။ ပြီးတော့ ဦးဇင်း တစ်ခု မေးချင်တယ်။ ဒကာလေးက ဒီအသားတုံးကြီးတွေ ကြီးလာအောင် ဘယ်လောက် ကြာကြာ ဆော့ခဲ့ရသလဲ။"

လူငယ် - "၃ နှစ်လောက် နေ့တိုင်း ဆော့ရတယ် ဘုရား။ ကြက်သားတွေ၊ ပရိုတိန်းတွေ အများကြီး စားရတယ်။"

ဦးဇင်း - "ကောင်းပါပြီ။ သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် ဒကာလေးရဲ့ ကြွက်သားတွေဟာ Hypertrophy (ဆဲလ်ကြီးထွားခြင်း) ဖြစ်နေတာပါ။ ဒါဟာ ထာဝရ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒကာလေး အသက် ၅၀ ကျော်လာရင် Sarcopenia (ကြွက်သားလျော့ရဲခြင်း) ဖြစ်လာမှာပါ။ အခု မ,နိုင်တဲ့ ကျောက်တုံးကို နောက် အနှစ် ၂၀ နေရင် မ,နိုင်ပါဦးမလား။"

လူငယ် - "မရနိုင်တော့ဘူး ထင်ပါတယ် ဘုရား။"

ဦးဇင်းက ဆက်ပြီး ဟောပြပါတယ်။ "မှန်ပါတယ်။ 'မံသ' (အသား) ဆိုတာ အနိစ္စသဘောပါ။ သူ့ကို အားကိုးလို့ မရပါဘူး။ ဒကာလေး အနေနဲ့ ကာယဗလ (Physical Strength) ကို တည်ဆောက်သလို၊ ဉာဏဗလ (Mental Strength) ကိုပါ တည်ဆောက်စေချင်တယ်။ အလေးတုံးကို မ,တာထက်၊ 'လောဘ၊ ဒေါသ' ဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေကို မ,တင် ဖယ်ရှားနိုင်တာက ပိုပြီး ခွန်အားကြီးရာ ရောက်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓက 'မိမိစိတ်ကို နိုင်သူသည် စစ်မြေပြင်တွင် လူတစ်သိန်းကို နိုင်သူထက် မြတ်၏' လို့ ဟောခဲ့ပါတယ်။"

လူငယ်လေးက သဘောကျသွားတယ်။ "ဟုတ်တယ်နော်... ကျွန်တော်က ကြွက်သားကြီးဖို့ပဲ စိတ်ဝင်စားနေတာ၊ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်ဖို့ မေ့နေတာ" ဆိုပြီး ဝန်ခံပါတယ်။

နောက်ဆုံးတော့ သူက ဘုရားဆင်းတုကို တစ်ယောက်တည်း မ,မပြတော့ဘဲ၊ တခြား ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ညီညီညာညာ ဝိုင်းကူ မ,ပေးပါတယ်။ "အသား" ရဲ့ အင်အားထက် "ညီညွတ်ခြင်း" (Unity) ရဲ့ အင်အားကို သူ နားလည်သွားပါပြီ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"အသား" (မံသ) ဆိုတာ ငါတို့ရဲ့ အရိုးစုကို ဖုံးအုပ်ပေးထားတဲ့ "အင်္ဂတေ" ပါပဲ။ သူက လှုပ်ရှားမှုအတွက် အရေးပါပေမယ့်၊ သူ့သဘောကတော့ ပုပ်သိုးလွယ်ခြင်း၊ နာကျင်လွယ်ခြင်း၊ အိုမင်းလွယ်ခြင်းပါပဲ။

ကာယဗလ ဆိုတာ ကောင်းပါတယ်။ ကျန်းမာရေးအတွက် လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ အသားဆိုင်တွေကို "ငါ" လို့ စွဲလမ်းပြီး မာနတက်နေရင်တော့ အမှားကြီး မှားပါလိမ့်မယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "လှုပ်ရှားတိုင်း သတိထားပါ"။ လမ်းလျှောက်တိုင်း၊ ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ကိုင်တိုင်း "ကြွက်သားတွေ ကျုံ့နေပါလား၊ ဆန့်နေပါလား၊ ဝါယောဓာတ်တွေ အလုပ်လုပ်နေပါလား" လို့ ရှုမှတ်ပါ။

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "အသားအရေကို အမှန်အတိုင်းမြင်ပါ"။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ရေချိုးတဲ့အခါ၊ ဆပ်ပြာတိုက်တဲ့အခါ "အရေပြားအောက်မှာ အသားစိမ်းတွေ ရှိနေတယ်" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် တွယ်တာမှု လျော့ပါးစေပါလိမ့်မယ်။

တတိယအချက်ကတော့ "စစ်မှန်သော အင်အားကို ရှာပါ"။ ကြွက်သားအင်အား (Muscle Power) ထက်၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ စွမ်းအား (Spiritual Power) ကို တည်ဆောက်ပါ။ ကြွက်သားက အိုရင် ပျော့သွားမယ်၊ ပါရမီက အိုလေ ရင့်လေ ဖြစ်ပါတယ်။

မိမိ၏ လက်မောင်းကြွက်သားကို စမ်းသပ်ကြည့်တိုင်း... ၎င်းသည် မြေဓာတ် (ပထဝီ) မျှသာ ဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်၍၊ ခန္ဓာမာနကို ချိုးနှိမ်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အသား (မံသ) နှင့် ကြွက်သားစနစ်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝအင်ဂျင်ဖြစ်သော ကြွက်သားများကို အသုံးပြု၍ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပြီး၊ အနှစ်သာရကင်းသော အသားဆိုင်ခန္ဓာကို စွန့်ခွာ၍ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်သို့ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 6, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/


Day 36 Feb 5 အရေပြား (တစော) နှင့် အကာအကွယ် (Skin: The Biological Barrier & The Illusion of Beauty)

Day 36 Feb 5 အရေပြား (တစော) နှင့် အကာအကွယ် (Skin: The Biological Barrier & The Illusion of Beauty)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့် (၁၅) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၅) ရက်။

"ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ဖုံးအုပ်ထားသော၊ အဆင်းသဏ္ဍာန်ကို လှပသည်ဟု ထင်မှတ်မှားစေတတ်သော 'တစ' မည်သည့် အရေပြား၏ အောက်၌ စက်ဆုပ်ဖွယ် အညစ်အကြေးတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေပုံကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ယုံမှားသံသယ 'ဝိစိကိစ္ဆာ' တည်းဟူသော အရေထူကို ခွာချတော်မူနိုင်သော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တပို့တွဲလပြည့်၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိနေ့ထူးနေ့မြတ်တွင် တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် အပေါ်ယံ အရေပြား၏ လှည့်စားမှုကို ကျော်လွန်၍ အတွင်းစိတ်၏ စစ်မှန်သော အလှတရားကို ရှာဖွေနိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၅) ရက်၊ တပို့တွဲလပြည့်နေ့ အခါသမယကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ မြန်မာ့ရိုးရာမှာတော့ ထမနဲပွဲတွေ ကျင်းပကြ၊ မီးပုံပွဲတွေ ကျင်းပကြနဲ့ အလွန် ပျော်စရာကောင်းတဲ့ ရာသီဥတုလေးပါ။ အေးမြတဲ့ ဆောင်းလေကို ကာကွယ်ဖို့ လူတွေ အနွေးထည်တွေ ဝတ်ကြ၊ မီးလှုံကြတယ်။

ဒါပေမယ့် သဘာဝတရားက လူသားတွေအတွက် အကောင်းဆုံး "အနွေးထည်"၊ အကောင်းဆုံး "အကာအကွယ်" တစ်ခုကို မွေးကတည်းက ပေးလိုက်ပြီးသားပါ။ အဲဒါကတော့ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံးကို ရစ်ပတ်ဖုံးအုပ်ထားတဲ့ "အရေပြား" (Skin/Taca) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

လောကမှာ "လှတယ်၊ ချောတယ်" ဆိုတာ ဘာကို ကြည့်ပြီး ပြောတာလဲ။ အရေပြားကို ကြည့်ပြီး ပြောတာပါ။ အသားဖြူရင် ချောတယ်၊ အသားညိုရင် ညက်တယ်ပေါ့။ တကယ်တော့ အရေပြားဆိုတာ ပါးလွှာတဲ့ စက္ကူပါးလေး တစ်ချပ်သာသာပါပဲ။ အဲဒီ စက္ကူပါးလေးသာ မရှိခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီ အရေပြားလေးက ဖန်သားလို ကြည်နေခဲ့မယ်ဆိုရင်... ဦးဇင်းတို့ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ကြည့်ရဲပါ့မလား။ အထဲက သွေးတွေ၊ အသားတွေ၊ အမြှေးတွေ၊ အူတွေကို မြင်နေရရင် ဘယ်သူကများ "ချစ်တယ်" လို့ ပြောနိုင်ဦးမလဲ။

ဘုရားရှင်ကတော့ ဒီအရေပြားကို "အညစ်အကြေးအိတ်ကို ဖုံးအုပ်ထားသော ပိတ်ပါးစ" လို့ တင်စားတော်မူပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ဒီအရေပြားရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် ခုခံအားစနစ် (Immunology) နဲ့ ဇီဝဗေဒ (Dermatology) တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအရေပြားပါးပါးလေးက လူသားတွေကို ဘယ်လို လှည့်စားထားသလဲ၊ ဝိပဿနာ ဘယ်လို ရှုမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... တစော" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အရေသည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီ "တစ" (Skin) ဟာ "တစပဉ္စက ကမ္မဋ္ဌာန်း" (ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေ) ရဲ့ နောက်ဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သလို၊ အရေးအကြီးဆုံး အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက ဥပမာ ပေးပါတယ်။ "နွားတစ်ကောင်ကို အရေခွံ ဆုတ်လိုက်ပြီးမှ၊ အဲဒီ အရေခွံနဲ့ပဲ ပြန်ဖုံးထားသလို၊ လူသားတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အရေပြားနဲ့ ဖုံးထားရုံ သက်သက် ဖြစ်တယ်" တဲ့။

အရေပြားမှာ နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။

၁။ သုခုမအရေ (Inner Skin): အတွင်းဘက်က နူးညံ့ပြီး စိုစွတ်နေတဲ့ အရေ။

၂။ ဗာဟိရအရေ (Outer Skin): အပြင်ဘက်က မာကျောပြီး ခြောက်သွေ့နေတဲ့ အရေ။ (ဦးဇင်းတို့ မြင်နေရတာ ဒါပါပဲ)။

ဓမ္မသဘောအရ ပြောရရင် "တစ" ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "ပုံသဏ္ဍာန်" (Shape) ကို သတ်မှတ်ပေးသူ ဖြစ်သလို၊ အတွင်းက အပုပ်ကောင်ကို အပြင်မမြင်အောင် ဝှက်ထားပေးတဲ့ "မျက်လှည့်ဆရာ" လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

Image of Skin Layers Diagram

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ခုခံအားစနစ် (Immunology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် အရေပြားဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အကြီးမားဆုံး အင်္ဂါ (Largest Organ) ဖြစ်ပြီး၊ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ "ခံတပ်" (Fortress) ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ သိပ္ပံနည်းကျ အရေပြားမှာ အလွှာ (၃) ခု ရှိပါတယ်။ ၁။ Epidermis (အပေါ်ယံလွှာ): ဒါက ဦးဇင်းတို့ ထိတွေ့နေရတဲ့ အပိုင်းပါ။ ဒီအလွှာမှာ သွေးကြော မရှိပါဘူး။ သူ့ရဲ့ အပေါ်ဆုံးအပိုင်းကို Stratum Corneum လို့ ခေါ်တယ်။ သူက "အုတ်ခဲနှင့် အင်္ဂတေ" (Brick and Mortar) ပုံစံ ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ရေမဝင်အောင်၊ ပိုးမွှားမဝင်အောင် ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ ၂။ Dermis (သားရေလွှာ): ဒီအလွှာက ပိုထူပါတယ်။ သွေးကြောတွေ၊ အာရုံကြောတွေ၊ ချွေးအိတ်တွေ ရှိတယ်။ အရေပြား ကျုံ့နိုင် ဆန့်နိုင်တာ (Elasticity) ဒီအလွှာကြောင့်ပါ။ ၃။ Hypodermis (အဆီလွှာ): အောက်ဆုံးမှာ ရှိတဲ့ အဆီပြင်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို အပူဓာတ် ထိန်းပေးပါတယ်။ (တပို့တွဲလမှာ အေးပေမယ့် ခံနိုင်တာ ဒီအဆီလွှာကြောင့်ပါ)။

စိတ်ဝင်စားစရာ အကောင်းဆုံးကတော့ "Skin Microbiome" (အရေပြားပေါ်ရှိ ဇီဝပိုးမွှားလောက) ပါပဲ။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခု ကိုယ့်လက်ကို ပြန်ကြည့်လိုက်ပါ။ သန့်ရှင်းတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရင် လက်မောင်း တစ်နေရာတည်းမှာတင် ဘက်တီးရီးယား၊ မှို၊ ဗိုင်းရပ်စ် ပေါင်း သန်းချီ နေထိုင်နေပါတယ်။

အရေပြားဆိုတာ "တိရစ္ဆာန်ရုံ" (Zoo) ကြီး တစ်ခုလိုပါပဲ။ အဲဒီ ပိုးမွှားတွေက အရေပြားပေါ်က အဆီတွေ၊ ဆဲလ်သေတွေကို စားသုံးပြီး ရှင်သန်နေကြတာပါ။ ဒါပေမယ့် သူတို့က ရောဂါမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ (Good Bacteria) တွေ ဖြစ်နေလို့သာ ဦးဇင်းတို့ အသက်ရှင်နေတာပါ။ တကယ်လို့သာ မျက်စိနဲ့ မြင်ရမယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အရေပြားပေါ်မှာ ပိုးကောင်တွေ တရွရွ သွားနေတာ မြင်ပြီး မူးမေ့လဲသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဘုရားဟောတဲ့ "ပဋိကုလ" (စက်ဆုပ်ဖွယ်) သဘောတရားကို သိပ္ပံက သက်သေပြနေတာပါပဲ။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အရေပြား" (တစော) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အရေခွံခွာ၍ ရှုမှတ်ခြင်း (Peeling Visualization):

၁။ တိတ်ဆိတ်တဲ့ နေရာမှာ ထိုင်ပြီး မျက်စိမှိတ်ပါ။ မိမိရဲ့ မျက်နှာ၊ လက်၊ ခြေထောက်တွေကို အာရုံပြုပါ။

၂။ စိတ်အာရုံထဲမှာ ဓားလေးတစ်ချောင်းနဲ့ နဖူးကနေ စပြီး အရေပြားကို ခွဲလိုက်တယ်လို့ မြင်ယောင်ပါ။ ပြီးတော့ အဲဒီ အရေပြားကို တဖြည်းဖြည်း ခွာချလိုက်ပါ။

၃။ အရေပြား ကွာသွားတဲ့ နေရာမှာ ဘာကျန်ခဲ့သလဲ။ နီရဲနေတဲ့ အသားတွေ၊ အဖြူရောင် အမြှေးတွေ၊ စီးကျလာတဲ့ သွေးတွေကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ "ငါ လှတယ်ထင်နေတဲ့ မျက်နှာဆိုတာ ဒီအရေပြားပါးပါးလေးပါလား။ ဒီအရေပြား မရှိရင် သွေးသံရဲရဲ အသားတုံးကြီးပါလား" လို့ အသုဘ သဘောကို ထင်ရှားအောင် ရှုပါ။

၄။ "တစော၊ တစော" (အရေ၊ အရေ) လို့ ရွတ်ဆိုရင်း၊ ဒီအရေပြားဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ "မာယာ" ဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်ပါ။

နည်းလမ်း (၂) - ဇီဝပိုးမွှားများနှင့် ဓာတ်သဘောကို ရှုမှတ်ခြင်း (Microbiome & Elements):

၁။ ကိုယ့်လက်ဖမိုးကို သေချာ ကြည့်ပါ။ "ဒီနေရာမှာ ငါမမြင်ရတဲ့ ပိုးကောင် သန်းပေါင်းများစွာ နေထိုင်နေတယ်" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။

၂။ "ဒီအရေပြားဟာ ငါ့ပိုင်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘူး။ ပိုးမွှားတွေရဲ့ စားကျက်မြေ (Ecosystem) သာ ဖြစ်တယ်" လို့ အနတ္တသဘော ရှုပါ။

၃။ ရာသီဥတု အေးလို့ အသားပတ်တာ၊ ခြောက်သွေ့တာ ဖြစ်ရင် "သြော်... တေဇောဓာတ် (အပူ) နည်းသွားလို့ ပထဝီဓာတ် (မြေ) ခြောက်သွေ့သွားတာပါလား။ ဓာတ်သဘော ပြောင်းလဲမှု (အနိစ္စ) သက်သက်ပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2336 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။

ဒီနေ့လို လပြည့်နေ့မျိုးမှာ ပြတိုက်ကို အနယ်နယ် အရပ်ရပ်က ဘုရားဖူးတွေ လာကြတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အသက် (၅၀) ကျော် အရွယ် ဒကာမကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူ့ကြည့်ရတာ အလွန် ချမ်းသာပုံရပေမယ့်၊ မျက်နှာမှာ ထူးခြားချက် ရှိတယ်။ မျက်နှာက အရမ်း တင်းနေတယ်၊ သဘာဝမကျဘူး။ ပြောရရင် Botox (အရေးအကြောင်းပျောက်ဆေး) တွေ၊ Fillers တွေ အလွန်အကျွံ ထိုးထားပုံ ရပါတယ်။

သူက ဦးဇင်းကို လျှောက်ပါတယ်...

"ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော်က အလှူတစ်ခု လုပ်ချင်လို့ပါ။ တပည့်တော်က အိုမင်းရင့်ရော်ရမှာ အရမ်းကြောက်တယ်။ အခု မျက်နှာကို ပြုပြင်ထားပေမယ့် စိတ်မချရဘူး။ ဒါကြောင့် ဓာတ်တော်တွေကို 'ရွှေသင်္ကန်း' (Gold Leaf) ကပ်ချင်တယ်။ ဓာတ်တော်တွေ ရွှေရောင်ဝင်းနေသလို၊ တပည့်တော် နောင်ဘဝကျရင် အသားအရေ ရွှေရောင်ဝင်းပြီး မအိုမစာ ဖြစ်ချင်လို့ပါ" တဲ့။

သူ့ရဲ့ စေတနာမှာ "လောဘ" နဲ့ "သက္ကာယဒိဋ္ဌိ" (ခန္ဓာစွဲ) ကပ်ပါနေပါတယ်။ သူက အရေပြားကို ထာဝရ တည်မြဲချင်တဲ့ ဆန္ဒ (Craving for Eternal Youth) ရှိနေပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 13 (Conservation of Relics), Article 13.1 (Prohibition of Direct Application) အရ ရှင်းပြရပါတယ်။ ဓာတ်တော်ဆိုတာ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ဖြစ်တဲ့အတွက် ရွှေပြား တိုက်ရိုက်ကပ်ရင် ပျက်စီးနိုင်ပါတယ်။

ဦးဇင်းက Template T155 (Donor Education on Impermanence) ကို သုံးပြီး ဒကာမကြီးကို မေတ္တာနဲ့ ဆွေးနွေးပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာမကြီး... ရွှေကပ်ချင်တဲ့ စေတနာကို သာဓုခေါ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် အရေပြားဆိုတာ Epidermis ဆဲလ်သေတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ အချိန်တန်ရင် ကွာကျရစမြဲပါ။ ဒကာမကြီး ဘယ်လောက်ပဲ ဆေးထိုးထိုး၊ ပြုပြင်ပြင်၊ 'ဇရတာ' (အိုမင်းခြင်း) ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားကို တားဆီးလို့ မရပါဘူး။"

ဒကာမကြီး - "တပည့်တော် သိပါတယ်ဘုရား။ ဒါပေမယ့် မှန်ကြည့်တိုင်း စိတ်ညစ်လို့ပါ။"

ဦးဇင်း - "မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဓာတ်တော်တွေဟာ ရွှေမကပ်ထားလည်း သူ့အလိုလို ကြည်ညိုစရာ ကောင်းနေပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။ 'သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ' ဆိုတဲ့ အတွင်းဓာတ် ရှိလို့ပါ။ ဒကာမကြီးလည်း အရေပြားလှဖို့ ကြိုးစားမယ့်အစား၊ စိတ်နှလုံး လှပအောင် 'မေတ္တာ' ပွားကြည့်ပါ။ မေတ္တာရှိတဲ့သူရဲ့ မျက်နှာဟာ ဘာဆေးမှ မထိုးဘဲနဲ့ ကြည်လင် ဝင်းပနေတတ်ပါတယ်။ အဲဒါကမှ စစ်မှန်တဲ့ 'ရွှေရောင်အဆင်း' ပါ။"

ပြီးတော့ ဦးဇင်းက အကြံပြုပါတယ်။ "ရွှေပြားကို ဓာတ်တော်မှာ တိုက်ရိုက်မကပ်ဘဲ၊ ဓာတ်တော်ထည့်တဲ့ ကြုတ်မှာ ကပ်လှူပါ။ ပြီးတော့ အဲဒီရွှေကို လှူတဲ့ ကုသိုလ်ကြောင့် 'တပည့်တော်၏ စိတ်နှလုံးသည် ရွှေကဲ့သို့ စင်ကြယ်ပါစေ' လို့ ဆုတောင်းပါ။ အရေပြားလှဖို့ ဆုမတောင်းပါနဲ့။ အရေပြားက ပုပ်သိုးမယ့်အရာမို့လို့ပါ" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

ဒကာမကြီးက ခဏ ငြိမ်သက်သွားတယ်။ ပြီးမှ သက်ပြင်းချပြီး "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က အပြင်ပန်းကိုပဲ ဖက်တွယ်ထားမိတာ။ အတွင်းစိတ်ကို မပြင်မိဘူး" ဆိုပြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ သူ ရွှေပြားတွေကို ကြုတ်မှာ ကပ်လှူပြီးတဲ့နောက်၊ မျက်နှာမှာ စိုးရိမ်စိတ်တွေ လျော့ကျသွားပြီး၊ အတုအယောင် အလှတွေထက် ပိုတင့်တယ်တဲ့ အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လာပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"အရေပြား" (တစော) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖုံးအုပ်ထားတဲ့ တံတိုင်း၊ ရောဂါပိုးတွေကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ခံတပ် ဖြစ်ပေမယ့်၊ တဖက်မှာလည်း ငါတို့ရဲ့ ဉာဏ်မျက်လုံးကို ပိတ်ထားတဲ့ "အဝိဇ္ဇာ တံတိုင်း" လည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ လူတွေဟာ ဒီအရေပြားလေး တစ်လွှာကို ကြည့်ပြီး သတ်ကြ၊ ဖြတ်ကြ၊ ချစ်ကြ၊ မုန်းကြနဲ့ သံသရာ လည်နေကြတာပါ။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "အရေပြားကို ကျေးဇူးတင်ပါ"။ သူရှိလို့သာ ရောဂါပိုးတွေ မဝင်တာ၊ အပူအအေးဒဏ် ခံနိုင်တာပါ။ ဒါကြောင့် သူ့ကို သန့်ရှင်းအောင် ထားပါ။ ဒါပေမယ့် "ငါ" လို့ မစွဲပါနဲ့။

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "အလှအပ နောက်ကွယ်က အမှန်တရားကို ရှာပါ"။ လှပတဲ့ သူတစ်ယောက်ကို တွေ့ရင် "အရေပြား ခွာလိုက်ရင် ဘာကျန်မလဲ" လို့ ချက်ချင်း နှလုံးသွင်းပါ။ ဒါဆိုရင် ရာဂစိတ် ငြိမ်းပါလိမ့်မယ်။

တတိယအချက်ကတော့ "ဝိစိကိစ္ဆာ အရေထူကို ခွာပါ"။ ဘုရား တရား သံဃာအပေါ် ယုံမှားသံသယ ဆိုတာ စိတ်ကို ဖုံးအုပ်ထားတဲ့ အရေထူကြီးပါပဲ။ အဲဒီ အရေထူကို "ပညာ" ဆိုတဲ့ ဓားနဲ့ ခွာချမှသာ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်ကို မြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိမိ၏ အရေပြားကို ပွတ်သပ်မိတိုင်း... ၎င်း၏ အောက်၌ ရှိသော အသုဘသဘောကို ဆင်ခြင်၍၊ ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါအပေါ် တပ်မက်သော စိတ်ကို လျှော့ချနိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အရေပြား (တစော) နှင့် အကာအကွယ်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် အပေါ်ယံ အရေပြား၏ လှည့်စားမှု (Skin-deep Beauty) ကို ကျော်လွန်၍၊ အတွင်းစိတ်၏ စစ်မှန်သော အလှတရား (Inner Beauty) ကို တည်ဆောက်ကာ၊ အရေထူသော သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 5, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/


Day 35 Feb 4 သွား (ဒန္တ) နှင့် ခိုင်ခံ့မှု (Teeth: The Hardest Substance & The History of Relics)

 Day 35 Feb 4 သွား (ဒန္တ) နှင့် ခိုင်ခံ့မှု (Teeth: The Hardest Substance & The History of Relics)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၄) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်။

"အရိုးစု၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သော်လည်း အပြင်သို့ ထင်ရှားစွာ ထွက်ပြူနေသော၊ အစားအစာတို့ကို ဝါးချေဖြတ်တောက်ပေးတတ်သော၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ အမာကျောဆုံး အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော 'ဒန္တ' မည်သည့် သွားတို့၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူပြီးသည့်နောက်၌ သတ္တဝါတို့ ကိုးကွယ်ရာအဖြစ် စွယ်တော်မြတ်လေးဆူနှင့် သွားတော်မြတ် ၃၆ ဆူတို့ကို မပျက်မစီးဘဲ ထားရစ်တော်မူခဲ့သော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ သွားများကို ကြည့်ရှုဆင်ခြင်၍၊ ခိုင်ခံ့သော သဒ္ဓါတရား၊ မာကျောသော ဝီရိယတရားတို့ကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ အစိတ်အပိုင်းတွေကို တစ်ခုချင်းစီ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာနေကြတာ၊ ဒီနေ့ဆိုရင် စတုတ္ထမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "သွား" (ဒန္တ) အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

သွားဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အလှအပအတွက် အရေးပါသလို၊ ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း မရှိမဖြစ်တဲ့ အရာပါ။ သွားမရှိရင် စကားပြောမပီသဘူး၊ အစာမစားနိုင်ဘူး၊ မျက်နှာပုံပျက်သွားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီသွားတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ တခြားအစိတ်အပိုင်းတွေနဲ့ မတူတဲ့ ထူးခြားချက် တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ခိုင်ခံ့မှု" (Hardness & Durability) ပါပဲ။ လူသေပြီး အရိုးတွေ ဆွေးသွားရင်တောင် သွားတွေက မဆွေးဘဲ ကျန်ရစ်လေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဓာတ်တော်တွေထဲမှာ "စွယ်တော်၊ သွားတော်" တွေဟာ အထင်ရှားဆုံး ကျန်ရစ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ဒီ "သွား" ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာ (Odontology/Dentistry) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအရိုးဖြူဖြူလေးတွေကနေ တရားဓမ္မ အဆီအနှစ် ဘယ်လို ထုတ်ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... ဒန္တာ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ သွားတို့သည် ရှိကုန်၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီ "ဒန္တ" (Teeth) ရဲ့ သဘောတရားကို အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက အသေးစိတ် ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ သွားဆိုတာ "အရိုး" (Bone) အမျိုးအစားထဲမှာ ပါဝင်ပေမယ့်၊ အသားထဲမှာ မြှုပ်မနေဘဲ အပြင်ကို ထွက်နေတဲ့ တစ်ခုတည်းသော အရိုး ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် ဖြူသော အဆင်း ရှိပါတယ်။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်။ ရှေ့သွားတွေက သင်္ဘောပွင့်ဖတ်လို ပြားတယ်၊ စွယ်သွားတွေက အစွယ်လို ချွန်တယ်၊ အံသွားတွေက ကြိတ်ဆုံလို ပြားပြီး ကျယ်တယ်။ အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် မေးရိုး (Jawbone) ထဲမှာ အမြစ်တွယ်ပြီး ပေါက်ရောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘုရားရှင်ရဲ့ သမိုင်းတော်မှာ "သွား" (Danta) နဲ့ ပတ်သက်ရင် ထူးခြားချက် ရှိပါတယ်။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး တေဇောဓာတ် လောင်ကျွမ်းတဲ့အခါ၊ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း အတော်များများက ဓာတ်တော် (Ash/Relics) အဖြစ် ကြွေကျသွားပေမယ့်၊ "စွယ်တော် ၄ ဆူ၊ သွားတော် ၃၆ ဆူ" စုစုပေါင်း အဆူ ၄၀ တို့ကတော့ မူလပုံသဏ္ဍာန် မပျက်ဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကို "အသမ္ဘိန္နဓာတ်" (မကွဲမပြားသော ဓာတ်တော်) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလို ကျန်ရစ်တာလဲ။ ပါရမီတော်ကြောင့် လည်းကောင်း၊ အဓိဋ္ဌာန်တော်ကြောင့် လည်းကောင်း ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဓာတ်သဘောအရ ကြည့်ရင်လည်း "သွား" ဆိုတာ အင်မတန် မာကျောပြီး မီးဒဏ်၊ ရေဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည် အရှိဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လို့ပါပဲ။ ဒါဌာဝံသ (စွယ်တော်ဝင်ကျမ်း) မှာ ဒီစွယ်တော်မြတ်ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို အခိုင်အမာ မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ၊ အထူးသဖြင့် သွားဘက်ဆိုင်ရာပညာ (Odontology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် "သွား" ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "စိန်" (Diamond of the Body) လို့တောင် တင်စားလို့ ရပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သွားရဲ့ အပေါ်ယံလွှာဖြစ်တဲ့ Enamel (ကြွေလွှာ) ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမာဆုံး ပစ္စည်း (Hardest Substance) ဖြစ်လို့ပါပဲ။

သိပ္ပံနည်းကျ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်ရအောင်...

၁။ Enamel (ကြွေလွှာ): သွားရဲ့ အပြင်ဘက်ဆုံး အလွှာပါ။ သူက Hydroxyapatite (ဟိုက်ဒရိုဆီ အပါတိုက်) လို့ခေါ်တဲ့ သတ္တုဓာတ် (Crystalline Calcium Phosphate) ၉၆% နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ ဒါဟာ သံမဏိနီးပါး မာကျောပါတယ်။ ဒါကြောင့် နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီ ကြာတာတောင် မြေကြီးထဲမှာ မဆွေးဘဲ ကျန်နေတာပါ။ ဓာတ်တော်တွေ မပျက်စီးတာဟာ ဒီ Enamel ရဲ့ ခိုင်ခံ့မှုကြောင့်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

၂။ Dentin (သွားဆင်စွယ်): ကြွေလွှာရဲ့ အောက်မှာ ရှိပါတယ်။ သူက အရိုးနဲ့ တူတယ်၊ နည်းနည်း ပျော့တယ်။ အာရုံခံနိုင်စွမ်း ရှိတယ်။

၃။ Pulp (သွားအူတိုင်): အတွင်းဆုံး အလွှာပါ။ ဒီနေရာမှာ သွေးကြောတွေ၊ အာရုံကြောတွေ ရှိပါတယ်။ သွားကိုက်တယ် ဆိုတာ ဒီအူတိုင်ကို ပိုးစားသွားလို့ နာတာပါ။

Image of Tooth Anatomy Cross Section

နောက်ပြီး Forensic Odontology (မှုခင်းသွားဘက်ဆိုင်ရာပညာ) အရ၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ သွားအနေအထားဟာ လက်ဗွေရာ (Fingerprint) လိုပဲ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူပါဘူး။ လေယာဉ်ပျက်ကျလို့ ရုပ်အလောင်း ပျက်စီးသွားရင်တောင်၊ သွားမှတ်တမ်း (Dental Record) ကို ကြည့်ပြီး ဘယ်သူဘယ်ဝါလဲ ဆိုတာ ခွဲခြားလို့ ရပါတယ်။ ဒါဟာ သွားရဲ့ "အတ္တ" (Identity) ကို ဖော်ပြနေသလိုပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ဓမ္မနယ်ပယ်မှာတော့ အဲဒီ အမှတ်အသားကိုကျော်ပြီး "အနတ္တ" ကို ရှုမြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "သွား" (ဒန္တ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အရိုးစုကို ဖော်ထုတ်ခြင်း (Visualizing the Skeleton):

၁။ မှန်ရှေ့မှာ ရပ်ပြီး ပါးစပ်ကို ဖြဲကြည့်ပါ။ ဖြူဖွေးနေတဲ့ သွားတွေကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

၂။ "ဒါတွေဟာ အရိုးတွေပါလား။ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အရိုးစုကြီးက အပြင်ကို ထွက်ပြူနေတာပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ နှုတ်ခမ်းသား၊ ပါးစောင်သားတွေကို စိတ်ထဲကနေ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီး၊ "အရိုးခေါင်းကြီး" (Skull) တစ်ခု ပြုံးဖြဲဖြဲ လုပ်နေတဲ့ ပုံကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။

၃။ လှတယ်ထင်ရတဲ့ အပြုံးတစ်ခုရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ဒီအရိုးတွေ၊ သွားတွေ ရှိနေတာကို မြင်အောင်ကြည့်ပြီး "တင့်တယ်ခြင်း မရှိပါလား" (အသုဘ) လို့ ရှုမှတ်ပါ။

နည်းလမ်း (၂) - ပထဝီဓာတ်နှင့် စက်ဆုပ်ဖွယ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း (Pathavi & Foulness):

၁။ လျှာနဲ့ သွားကို ထိုးကြည့်ပါ။ မာကျောတဲ့ သဘောကို တွေ့ရမယ်။ ဒါဟာ ပထဝီဓာတ် (Earth Element) ပါ။ "မာတာသည် ပထဝီ၊ သွားသည် ပထဝီ၊ ငါမဟုတ်" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၂။ မနက်အိပ်ရာထ၊ သွားမတိုက်ခင် ပါးစပ်နံ့ကို သတိထားကြည့်ပါ။ သွားကြားထဲက ထွက်လာတဲ့ အနံ့ဟာ အလွန် ဆိုးရွားပါတယ်။ "ဖြူဖွေးပြီး လှတယ် ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ အစာဟောင်းတွေ၊ ပိုးမွှားတွေ (Plaque/Bacteria) ခိုအောင်းရာပါလား" လို့ စက်ဆုပ်ဖွယ် ရှုမှတ်ပါ။

၃။ သွားကျိုးသွားတာ၊ သွားပဲ့သွားတာကို မြင်ရင် "အမာဆုံးဆိုတဲ့ အရာတောင် ပျက်စီးရသေးတာပဲ၊ ငါ့ဘဝ ဘာခိုင်မြဲစရာ ရှိလဲ" လို့ အနိစ္စ ကို ပွားများပါ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2335 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ လတုန်းက ပြတိုက်ကို အလွန် ကြွယ်ဝချမ်းသာတဲ့ သူဌေးကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူ့လက်ထဲမှာ ရွှေချထားတဲ့ အစ်ကြီး တစ်ခု ပါလာတယ်။ ဖွင့်ပြလိုက်တော့ အထဲမှာ ကြီးမားတဲ့၊ ဖြူဖွေးနေတဲ့ သွားကြီး တစ်ချောင်း ရှိပါတယ်။ အရွယ်အစားက လက်မဝက်လောက် ရှိမယ်။

သူဌေးကြီးက ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာနဲ့ လျှောက်ပါတယ်... "ဦးဇင်း... ဒါက တပည့်တော် ဒေါ်လာ သောင်းချီပေးပြီး နိုင်ငံခြား လေလံပွဲက ဝယ်လာတဲ့ 'ဘုရားရှင်ရဲ့ သွားတော်' ပါ။ ကြည့်ပါဦး၊ အရွယ်အစားက လူသွားထက် ကြီးတယ်၊ အရောင်က ပုလဲလို ဖြူနေတာပဲ။ ပြီးတော့ မီးရှို့ကြည့်တာ မမည်းဘူးဘုရား။ ဒါ အစစ်ပဲ။ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ အများပြည်သူ ဖူးရအောင် လှူချင်လို့ပါ" တဲ့။

သူ့စေတနာက ကောင်းပေမယ့်၊ ပစ္စည်းက သံသယ ဖြစ်စရာပါ။ လူသွား (Human Tooth) က ဒီလောက် မကြီးနိုင်ပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 9 (Relic Verification), Article 9.6 (Morphological Analysis) အရ လက်ခံစစ်ဆေးပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T101 (Relic Intake & Verification) ကို သုံးပြီး သိပ္ပံနည်းကျ စစ်ဆေးပါတယ်။

၁။ Visual Analysis: ဦးဇင်းက မိုက်ကရိုစကုပ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တယ်။ သွားရဲ့ မျက်နှာပြင် (Occlusal Surface) မှာ အဖုအထစ်တွေ (Cusps) ပါတာ တွေ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ အဖုအထစ်တွေရဲ့ ပုံစံက လူ့သွား (Omnivore pattern) နဲ့ မတူဘဲ၊ မြက်စားသတ္တဝါ (Herbivore pattern) နဲ့ ပိုတူနေတယ်။

၂။ Material Check: အရောင်က သဘာဝ Enamel ထက် ပိုပြီး ဖြူလွန်းနေတယ်။ ပလတ်စတစ် (Resin) သို့မဟုတ် ကြွေ (Ceramic) နဲ့ တုပထားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဦးဇင်းက UV Light နဲ့ ထိုးကြည့်လိုက်တော့ သဘာဝသွားဆိုရင် Fluorescence (အပြာရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင် တောက်ပမှု) ရှိရမယ့်အစား၊ မှိန်နေတာ တွေ့ရတယ်။

၃။ Scientific Explanation: ဦးဇင်းက သူဌေးကြီးကို ရှင်းပြပါတယ်။ "ဒကာကြီး... ဘုရားရှင်ဟာ 'မဟာပုရိသ' (ယောက်ျားမြတ်) ဖြစ်တဲ့အတွက် သွားတော် ၄၀ ပါတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အချိုးအစားအရ သွားတစ်ချောင်းက ဒီလောက်ကြီးဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဇီဝဗေဒ (Odontology) အရ ကြည့်ရင် ဒီသွားရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်က မြင်း သို့မဟုတ် ကျွဲနွား တစ်မျိုးမျိုးရဲ့ သွားကို အရောင်တင်ထားတာ (သို့မဟုတ်) ကြွေတု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်" လို့ အမှန်ကို ပြောပြပါတယ်။

သူဌေးကြီးက အစပိုင်းမှာ လက်မခံချင်ဘူး။ "ဘုရားတန်ခိုးနဲ့ ကြီးတာ ဖြစ်မှာပေါ့" လို့ ငြင်းတယ်။

ဦးဇင်းက ဓမ္မနဲ့ ဆက်ရှင်းပြတယ်။ "ဒကာကြီး... ဘုရားရှင်ကို ကြည်ညိုတာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် 'အစစ်' မဟုတ်တာကို 'အစစ်' လို့ ပြောပြီး လူတွေကို ပြသရင် 'မုသာဝါဒ' ဖြစ်သွားမယ်။ သာသနာကို စောင့်ရှောက်ရာ မရောက်ဘဲ သာသနာဖျက်ရာ ရောက်လိမ့်မယ်။ ဒကာကြီးရဲ့ စေတနာက အစစ်ပါ။ ဝတ္ထုပစ္စည်း အတုဖြစ်နေတာက ဒကာကြီး အပြစ် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အမှန်တရားကို လက်ခံလိုက်တာက ကုသိုလ် ပိုရပါတယ်" လို့ ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးတော့ သူဌေးကြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က ရှားပါးတာဆိုရင် ပြီးရော ယုံလိုက်မိတာ။ အခုလို သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြတော့မှ သံသယ ရှင်းသွားပါတော့တယ်" ဆိုပြီး၊ အဲဒီသွားတုကို ပြတိုက်မှာ မထားတော့ဘဲ ပြန်သိမ်းသွားပါတယ်။ (နောင်မှာ သူက တကယ်စစ်မှန်တဲ့ ရှေးဟောင်း ဘုရားဆင်းတုတော်တွေကိုပဲ ရွေးချယ် လှူဒါန်းပါတော့တယ်)။

Image of Dental Forensic Chart

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။ "သွား" (ဒန္တ) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမာဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပေမယ့်၊ သူလည်းပဲ တိုက်စားခြင်း (Erosion)၊ ပျက်စီးခြင်း (Decay)၊ ကျွတ်ထွက်ခြင်း (Loss) ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားကို မလွန်ဆန်နိုင်ပါဘူး။

ဘုရားရှင်ရဲ့ စွယ်တော်မြတ်တွေ ကျန်ရစ်တယ် ဆိုတာကတော့ လောကသားတွေကို "ငါဘုရား တကယ်ပွင့်ခဲ့တယ်" ဆိုတဲ့ သမိုင်းသက်သေ (Historical Evidence) ပြချင်လို့ ထားခဲ့တာပါ။ အဲဒီ စွယ်တော်ကို ကိုးကွယ်ရင်းနဲ့ "ငါ့ရဲ့ သွားတွေ၊ အရိုးတွေလည်း တစ်နေ့ ဒီလိုပဲ ကျန်ရစ်ခဲ့မှာပါလား" လို့ သံဝေဂ ယူတတ်ဖို့ လိုပါတယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။ ပထမအချက်အနေနဲ့ "သွားတိုက်တိုင်း တရားမှတ်ပါ"။ မနက်တိုင်း သွားတိုက်တဲ့အခါ "ငါ အရိုးတွေကို ဆေးနေတာပါလား၊ အညစ်အကြေးတွေကို ဖယ်ရှားနေတာပါလား" လို့ သတိကပ်ပါ။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "စကားပြောတိုင်း သတိထားပါ"။ သွားတွေ (Danta) ရှိနေတာဟာ အစာစားဖို့တင် မဟုတ်ဘူး၊ စကားပြောဖို့လည်း ပါပါတယ်။ ဒီသွားတွေကို ဖြတ်ပြီး ထွက်လာတဲ့ စကားလုံးတိုင်းဟာ "သမ္မာဝါစာ" (မှန်ကန်သော စကား)၊ "ပီယဝါစာ" (ချစ်ဖွယ်သော စကား) တွေ ဖြစ်ပါစေ။ (သွားကောင်းမှ စကားပီသသလို၊ စိတ်ကောင်းမှ စကားလှမှာပါ)။ တတိယအချက်ကတော့ "သဒ္ဓါတရားကို သွားလို ခိုင်မာစေပါ"။ သွားရဲ့ ကြွေလွှာ (Enamel) ဟာ ဘယ်လောက် မာကျောသလဲ။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ဘုရား တရား သံဃာအပေါ် ယုံကြည်တဲ့ သဒ္ဓါတရားကိုလည်း ဘယ်လောကဓံနဲ့မှ ရိုက်ခွဲလို့ မရအောင်၊ Enamel လို မာကျောအောင် တည်ဆောက်ကြပါ။

ပါးစပ်ထဲက သွားတစ်ချောင်းကို လျှာနဲ့ ထိုးမိတိုင်း... မာကျောသော ပထဝီဓာတ်ကို ဆင်ခြင်၍ ခိုင်ခံ့သော သဒ္ဓါတရားကို တည်ဆောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'သွား (ဒန္တ) နှင့် ခိုင်ခံ့မှု' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အမာကျောဆုံး ဤအစိတ်အပိုင်းကို အကြောင်းပြု၍၊ မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်ကို စိန်ကဲ့သို့ မာကျောခိုင်ခံ့အောင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ကာ၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 4, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/