"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"
"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။
"လက်ဖမိုး၊ လက်ဖဝါး၊ မျက်နှာ စသည်တို့၌ အပူဟပ်သောအခါ ထွက်ပေါ်လာတတ်သော၊ ဆီကြည်ကဲ့သို့သော အဆင်းရှိသော 'ဝသာ' မည်သည့် အဆီကြည်၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ အပေါ်ယံ အရေပြား၏ စိုပြည်လှပမှုကို တပ်မက်ခြင်းသည် ဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ မျက်နှာပေါ်ရှိ အဆီကြည်များကို ကြည့်၍၊ ရုပ်အလှ၏ မမြဲသော သဘောကို ဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ ဦးဇင်းတို့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်ခန်းထဲမှာ ၂၄ ခုမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "အဆီကြည်" (ဝသာ) အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။
သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။
လူတွေ၊ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေက "မျက်နှာ အဆီပြန်လို့" ဆိုပြီး စိတ်ညစ်ကြတယ်။ မျက်နှာသစ်ဆေးတွေ၊ ပေါင်ဒါတွေနဲ့ အဲဒီ အဆီတွေကို ဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားကြတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်က ကြည့်ပြန်ရင်လည်း အသားအရေ စိုပြည်ဖို့၊ နုပျိုဖို့အတွက် ဒီအဆီကြည်က မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပြန်တယ်။
"အဆီကြည်" ဆိုတာ သဘာဝက ပေးထားတဲ့ "Lotion" (လိမ်းဆေး) ပါပဲ။ သူသာ မရှိရင် အရေပြားက ခြောက်သွေ့အက်ကွဲပြီး ပိုးမွှားတွေ ဝင်လာမှာပါ။ ဒါပေမယ့် သူများလွန်းပြန်ရင်လည်း ဝက်ခြံတွေ ပေါက်ပြီး ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် ဖြစ်တတ်တယ်။
ဒီနေ့တော့ ဒီ "အဆီကြည်" (ဝသာ) ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် အရေပြားဆေးပညာ (Dermatology) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီစေးကပ်ကပ် အရည်ကြည်လေးကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။
ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... ဝသာ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အဆီကြည်သည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။
အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက အဆီကြည်၏ သဘောကို ဖွင့်ဆိုရာမှာ -
သဏ္ဌာန (Shape): ရေပေါ်၌ ကျနေသော ဆီစက်ကဲ့သို့ (Like oil drops on water) ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသည်။
ဝဏ္ဏ (Color): အုန်းဆီကဲ့သို့ ကြည်လင်သော အဆင်းရှိသည်။
အာသယ (Origin): အမြဲတမ်း တည်ရှိနေသည် မဟုတ်။ မီးဖြင့် အပူပေးသောအခါ၊ နေပူထဲ သွားသောအခါ၊ လှုပ်ရှားမှု များသောအခါတို့၌ အရေပြားပေါ်သို့ စိမ့်ထွက်လာသည်။ (မေဒေါ ဟူသော အဆီခဲ ပျော်ကျလျှင် ဝသာ ဟူသော အဆီကြည် ဖြစ်၏ ဟုလည်း ဆိုကြသည်)။
ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ အရေပြားပညာ (Dermatology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် "ဝသာ" ဆိုတာ "Sebum" (ဆီဘမ်) လို့ခေါ်တဲ့ အရေပြားအဆီ ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ (အပေါ်က ပုံမှာ ကြည့်ပါ)။
သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များကို ကြည့်ရအောင်။
၁။ Sebaceous Glands (အဆီဂလင်းများ): ဦးဇင်းတို့ရဲ့ မွေးညင်းပေါက်တိုင်းရဲ့ အောက်ခြေမှာ အဆီဂလင်းလေးတွေ တွဲနေပါတယ်။ မျက်နှာနဲ့ ဦးရေပြားမှာ အများဆုံး ရှိပါတယ်။
၂။ Function (လုပ်ဆောင်ချက်): ဒီအဆီကြည်တွေက အရေပြားကို ရေဓာတ်မဆုံးရှုံးအောင် (Waterproof) လုပ်ပေးတယ်။ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ မှိုပိုးတွေကို ကာကွယ်ပေးတယ်။
၃။ Acne (ဝက်ခြံ): အဆီထွက်တာ များလွန်းပြီး ဖုန်တွေနဲ့ ပိတ်မိသွားရင်၊ ဘက်တီးရီးယားတွေ ပေါက်ပွားပြီး ဝက်ခြံ (Pimple) ဖြစ်လာပါတယ်။ လူတွေက အလှပျက်မှာ ကြောက်ကြပေမယ့်၊ တကယ်တော့ ဒါဟာ အဆီဂလင်းရဲ့ သဘာဝ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။
[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]
ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အဆီကြည်" (ဝသာ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။
နည်းလမ်း (၁) - စေးကပ်မှုကို ရှုမှတ်ခြင်း (Feeling the Greasiness):
၁။ နေ့လယ်ဘက် ရာသီဥတုပူတဲ့အခါ နဖူးနဲ့ နှာခေါင်းကို လက်နဲ့ စမ်းကြည့်ပါ။
၂။ စေးကပ်ကပ်၊ အဆီပြန်နေတာကို သတိပြုပါ။
၃။ "ငါ့မျက်နှာ လှတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တော့ အဆီတွေ၊ ဖုန်တွေနဲ့ ညစ်ပတ်နေတာပါလား" လို့ အသုဘ သဘောကို ဆင်ခြင်ပါ။
၄။ "ဝသာ၊ ဝသာ" လို့ ရွတ်ဆိုရင်း၊ ရုပ်အလှအပေါ် တပ်မက်တဲ့ မာနကို ချိုးနှိမ်ပါ။
နည်းလမ်း (၂) - မမြဲသော သဘောကို ရှုမှတ်ခြင်း (Impermanence of Beauty):
၁။ မနက်က သနပ်ခါး၊ မိတ်ကပ်တွေနဲ့ လှနေပေမယ့်၊ ညနေကျတော့ အဆီပြန်ပြီး ကွက်ကုန်တာကို ကြည့်ပါ။
၂။ "အလှဆိုတာ ခဏပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အဆီကြည်တွေက အချိန်မရွေး ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ပါလား" လို့ အနိစ္စ ကို ရှုမြင်ပါ။
ဒီ အဆီကြည်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံလိုက်ရတဲ့ လူငယ်လေးတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်ရပ် (Case-2360) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ လတုန်းက ဆယ်ကျော်သက် ကောင်မလေးတစ်ယောက် မိဘတွေနဲ့အတူ ရောက်လာတယ်။ ကောင်မလေးက Mask တပ်ထားပြီး မျက်နှာမဖော်ချင်ဘူး ဖြစ်နေတယ်။ မျက်လုံးတွေကလည်း ငိုထားပုံ ရတယ်။
မိခင်ဖြစ်သူက လျှောက်ပါတယ်...
"ဦးဇင်းဘုရား... သမီးလေးက မျက်နှာမှာ ဝက်ခြံတွေ အရမ်းထွက်လို့ ကျောင်းမသွားရဲဘူး ဖြစ်နေတယ်။ ရှက်လို့တဲ့။ ဆရာဝန်ပြပေမယ့် ချက်ချင်း မပျောက်ဘူး။ သူက မှန်ကြည့်တိုင်း ငိုနေတယ်။ ဦးဇင်းတို့ဆီမှာ မျက်နှာသစ်လို့ရတဲ့ 'ပရိတ်ရေ'၊ ဒါမှမဟုတ် အဆီကျစေတဲ့ နည်းလမ်းများ ရှိမလား" တဲ့။
ဒီကလေးမလေးက "Rūpa Taṇhā" (ရုပ်ကို စွဲလမ်းခြင်း) နဲ့ Social Anxiety (လူမှုရေး စိုးရိမ်စိတ်) ခံစားနေရတာပါ။ အဆီကြည် (Sebum) နည်းနည်း များတာကို ဘဝပျက်သလို ထင်နေပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 10 (Health & Body Image), Article 10.5 (Acceptance) အရ သူ့ကို နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T217 (Inner Beauty) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါတယ်။
ဦးဇင်း - "သမီးလေး... Mask လေး ခဏ ချွတ်ကြည့်ပါဦး။ (သူက ရှက်ရှက်နဲ့ ချွတ်ပြတယ်)။ ဪ... ဒါက သဘာဝပါပဲ။ သမီးအရွယ်က ဟော်မုန်းတွေ ပြောင်းလဲတဲ့အရွယ်မို့ 'ဝသာ' (အဆီကြည်) တွေ ထွက်တာ များတာပါ။ ဒါက သမီး ကျန်းမာတယ်ဆိုတဲ့ လက္ခဏာပဲ။"
ကောင်မလေး - "ဒါပေမယ့် ရုပ်ဆိုးတယ်လေ ဘုရား။ သူငယ်ချင်းတွေက လှောင်ကြတယ်။"
ဦးဇင်း - "သမီး... မျက်နှာပေါ်က အဆီဆိုတာ ရေနဲ့ ဆေးရင် ပြောင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်ထဲက 'ရှက်စိတ်'၊ 'အားငယ်စိတ်' တွေကမှ တကယ် ရုပ်ဆိုးစေတာပါ။ ဝက်ခြံဆိုတာ ခဏပဲ။ စိတ်ထားဖြူစင်မှုကသာ ထာဝရ အလှပါ။"
ဦးဇင်းက သူ့ကို လက်တွေ့ကျတဲ့ အကြံဉာဏ် ပေးပါတယ်။
"ပရိတ်ရေနဲ့ မျက်နှာသစ်တာ ကုသိုလ်ရပေမယ့်၊ ဝက်ခြံပျောက်ဖို့ကတော့ မျက်နှာကို သန့်ရှင်းအောင် ထားရမယ်။ လက်နဲ့ မညှစ်ရဘူး။ အဓိကက စိတ်မညစ်နဲ့။ စိတ်ညစ်ရင် ဟော်မုန်းတွေ ပိုထွက်ပြီး အဆီပိုပြန်မယ်။ 'ငါ့မျက်နှာလေး သန့်ရှင်းပါစေ' လို့ မေတ္တာပို့ပြီး မျက်နှာသစ်ပါ။ အဲဒီ စိတ်အေးချမ်းမှုက မျက်နှာကို ကြည်လင်စေပါလိမ့်မယ်" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။
ကောင်မလေး စိတ်သက်သာရာ ရသွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... သမီးက ဝက်ခြံကိုပဲ မုန်းနေတာ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချစ်ဖို့ မေ့နေတယ်" ဆိုပြီး ပြန်သွားပါတယ်။ နောက်ပိုင်း သူပြန်လာတော့ ဝက်ခြံတွေ ရှိနေသေးပေမယ့် Mask မတပ်တော့ဘဲ ယုံကြည်မှု ရှိရှိ ပြုံးရယ်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။
"အဆီကြည်" (ဝသာ) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ အရာပါ။ သူ့ကို မုန်းတီးမနေပါနဲ့။
ဒါပေမယ့် အပြင်ပန်း အလှအပဆိုတာ ဒီအဆီကြည်လေးတွေအပေါ်မှာ မူတည်နေတဲ့၊ အလွန် ပျက်စီးလွယ်တဲ့ အရာ (Fragile) ပါလားလို့ ဆင်ခြင်ပါ။
အမှန်တကယ် လှချင်ရင်တော့ သီလ၊ မေတ္တာ ဆိုတဲ့ အလှဆီကို လိမ်းခြယ်ကြပါ။
ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။
ပထမအချက်အနေနဲ့ "မျက်နှာကို ဂရုစိုက်ပါ"။ တစ်နေ့ နှစ်ကြိမ် မျက်နှာသစ်ပြီး အဆီပိုတွေ ဖယ်ရှားပါ။ ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းပါ။
ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "မှန်ကြည့်တိုင်း တရားမှတ်ပါ"။ မှန်ထဲမှာ ကိုယ့်မျက်နှာကို မြင်ရင် "ဒါဟာ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေးပါလား။ အဆီတွေ၊ အရေပြားတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါလား" လို့ အမှန်အတိုင်း မြင်အောင် ကြည့်ပါ။
တတိယအချက်ကတော့ "အတွင်းအလှကို ရှာပါ"။ "ငါ့မျက်နှာ အဆီပြန်နေရင်တောင်၊ ငါ့စိတ်ကတော့ မေတ္တာကြောင့် ဝင်းပနေရမယ်" လို့ ခံယူချက် ထားပါ။
မိမိ၏ မျက်နှာပြင်ကို စမ်းသပ်ကြည့်တိုင်း... စိုစွတ်နေသော အဆီကြည်ကို သတိပြုလျက်၊ ရုပ်အလှ၏ မမြဲသော သဘောကို သိမြင်ကာ၊ စိတ်နှလုံး၏ အလှကိုသာ အဓိကထား တည်ဆောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အဆီကြည် (ဝသာ) နှင့် အလှအပ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် အပေါ်ယံ အဆင်း၌ သာယာခြင်းကို ပယ်စွန့်ကာ၊ အတွင်းစိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်းဖြင့် နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/
