Day 58 Feb 27 အဆီခဲ (မေဒေါ) နှင့် သံယောဇဉ် (Fat & Attachment: The Heavy Layer of Sneha)

 

Day 58 Feb 27 အဆီခဲ (မေဒေါ) နှင့် သံယောဇဉ် (Fat & Attachment: The Heavy Layer of Sneha)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၇) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၇) ရက်။

"အရေနှင့် အသားကြား၌ တည်ရှိသော၊ ဝဖြိုးသူတို့တွင် ထူထဲ၍ ပိန်သူတို့တွင် ပါးလွှာသော၊ နနွင်းရောင် အဆင်းရှိသော 'မေဒေါ' မည်သည့် အဆီခဲ၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်နှလုံးကို စေးကပ်စေသော 'သံယောဇဉ်' (သ স্নেဟ - အဆီ) ကို အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ပယ်ဖျက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အဆီပြင်များကို ဆင်ခြင်ရင်း၊ စိတ်၌ ကပ်ငြိနေသော တပ်မက်မှုအဆီများကိုပါ ချေဖျက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၇) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်ခန်းထဲမှာ ၂၂ ခုမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "အဆီခဲ" (မေဒေါ) အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

ခေတ်ကြီးက "ပိန်မှ လှမယ်" ဆိုပြီး အဆီတွေကို မုန်းတီးနေကြတဲ့ ခေတ်ပါ။ လူတိုင်းက ဗိုက်ခေါက်အဆီတွေ၊ ပေါင်အဆီတွေကို ဖယ်ရှားချင်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် သဘာဝတရားကတော့ အကြောင်းမဲ့ ဖန်တီးထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဆီဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Power Bank" (စွမ်းအင်သိုလှောင်ရာ) ပါပဲ။ အစာမစားနိုင်တဲ့ အချိန်တွေမှာ ခန္ဓာကိုယ်က ဒီအဆီတွေကို ပြန်လောင်ကျွမ်းပြီး အသက်ရှင်ရတာပါ။

ဓမ္မနယ်ပယ်မှာတော့ "အဆီ" (Fat) နဲ့ "အချစ်" (Love) ဟာ စကားလုံး အတူတူပါပဲ။ ပါဠိလို "သနေဟ" (Sneha) ဆိုတာ "အဆီ" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရသလို၊ "ချစ်ခင်စုံမက်ခြင်း" (Affection) လို့လည်း အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ အဆီက လက်မှာ စေးကပ်သလို၊ အချစ်ကလည်း စိတ်မှာ စေးကပ်တတ်လို့ပါ။

ဒီနေ့တော့ ဒီ "အဆီခဲ" (မေဒေါ) ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် အင်ဒိုခရိုင်းဗေဒ (Endocrinology) နဲ့ အဆီတစ်သျှူး ဇီဝဗေဒ တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအဝါရောင် အလွှာကြီးကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... မေဒေါ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အဆီခဲသည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။

အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက အဆီခဲ၏ သဘောကို ဖွင့်ဆိုရာမှာ -

သဏ္ဌာန (Shape): အရေပြားနှင့် အသားကြား၌ ကပ်၍နေသော နနွင်းရောင်ရှိသော အဝတ်ပိုင်းအစ ကဲ့သို့ တည်ရှိသည်။ (ဝသောသူတို့တွင် ထူထဲပြီး၊ ပိန်သောသူတို့တွင် အရိုးနှင့် အရေကြား၌ ကပ်လျက်ရှိသော အသားဆိုင်တို့တွင် တည်ရှိသည်)။

ဝဏ္ဏ (Color): နနွင်းရောင်ကဲ့သို့ ဝါသော အဆင်းရှိသည်။

အာသယ (Origin): တကိုယ်လုံးရှိ အရေနှင့် အသားကြား (Subcutaneous Layer) ၌ အများဆုံး တည်ရှိသည်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ခန္ဓာဗေဒ (Anatomy) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် အဆီ (Adipose Tissue) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Insulation & Energy Storage" (အပူကာကွယ်ခြင်းနှင့် စွမ်းအင်သိုလှောင်ခြင်း) စနစ် ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ( ပုံမှာ ကြည့်ပါ)။

သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များကို ကြည့်ရအောင်။

၁။ Adipocytes (အဆီဆဲလ်များ): အဆီပြင်ဆိုတာ အဆီဆဲလ် (Fat Cells) သန်းပေါင်းများစွာနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ သူတို့က ပူဖောင်းလေးတွေလိုပဲ၊ စွမ်းအင်ပိုနေရင် ဖောင်းလာပြီး (ဝလာတယ်)၊ စွမ်းအင်လိုရင် ရှုံ့သွားကြတယ် (ပိန်သွားတယ်)။

၂။ Insulation (အပူကာကွယ်ခြင်း): အဆီလွှာက ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် မဆုံးရှုံးအောင် စောင်တစ်ထည်လို လွှမ်းခြုံပေးထားတယ်။ ဒါကြောင့် ပိန်တဲ့သူတွေက ပိုချမ်းတတ်တာပါ။

၃။ Hormone Factory (ဟော်မုန်းစက်ရုံ): အရင်က အဆီကို အပိုပစ္စည်းလို့ ထင်ခဲ့ကြပေမယ့်၊ အခုသိပ္ပံပညာမှာ အဆီဟာ Leptin လို့ခေါ်တဲ့ ဟော်မုန်းထုတ်ပေးတဲ့ အင်္ဂါ (Organ) တစ်ခုလို့ လက်ခံထားပါတယ်။ Leptin က ဦးနှောက်ကို "ဗိုက်ဝပြီ၊ တော်တော့" လို့ သတင်းပို့တဲ့ ဟော်မုန်းပါ။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အဆီခဲ" (မေဒေါ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - ခန္ဓာကိုယ် အလေးချိန်ကို ရှုမှတ်ခြင်း (Feeling the Weight):

၁။ ထိုင်နေရင်း ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အလေးချိန်ကို ခံစားကြည့်ပါ။

၂။ ဗိုက်ခေါက်၊ ပေါင်တံတွေမှာ ရှိနေတဲ့ အဆီပြင်တွေကို စိတ်နဲ့ ဖြတ်ကြည့်ပါ။ "ဒါတွေဟာ နနွင်းရောင် အဆီခဲတွေ (Yellow Fat) ပါလား" လို့ မြင်ယောင်ပါ။

၃။ "ဒီအဆီတွေ များလေ ခန္ဓာကိုယ် လေးလံလေ၊ ရောဂါများလေ ပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပြီး၊ ခန္ဓာဝန် (Burden of the Body) ကို ဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

နည်းလမ်း (၂) - သံယောဇဉ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်း (Fat & Attachment):

၁။ အဆီက လက်မှာ ပေကျံရင် ဆေးရခက်သလို၊ သံယောဇဉ် (Sneha) က စိတ်မှာ ကပ်ရင် ခွာရခက်ပါတယ်။

၂။ "ငါ့စိတ်ထဲမှာ သားသမီး၊ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေအပေါ် တွယ်တာတဲ့ 'အဆီ' တွေ ဘယ်လောက် ထူနေပြီလဲ" လို့ ဆန်းစစ်ပါ။

၃။ "ခန္ဓာကိုယ် အဆီကျဖို့ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ရသလို၊ စိတ်အဆီကျဖို့ ဝိပဿနာ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ရမယ်" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပါ။

ဒီ အဆီခဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံလိုက်ရတဲ့ ခေတ်လူငယ်တို့ရဲ့ ပြဿနာတစ်ခု (Case-2358) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ လတုန်းက အမျိုးသမီးငယ်လေးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူက ခန္ဓာကိုယ် ပြည့်ပြည့်ဖောင်းဖောင်းလေးပါ။ ဒါပေမယ့် မျက်နှာကတော့ မပျော်မရွှင် ဖြစ်နေတယ်။

သူက လျှောက်ပါတယ်...

"ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် ဝိတ်ကျချင်လွန်းလို့ အစာဖြတ်တယ်၊ ဆေးသောက်တယ်၊ ဘာမှ မထူးပါဘူး။ လူတွေက 'ဝက်မ' လို့ စနောက်ကြတော့ စိတ်ဒုက္ခရောက်ရပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ဆီမှာ ပိန်စေတဲ့ 'ဓာတ်စာ'၊ ဒါမှမဟုတ် အဆီကျစေတဲ့ ယတြာ ရှိရင် ကူညီပါဘုရား" တဲ့။

သူ့ရဲ့ ပြဿနာက အဆီ (Fat) မဟုတ်ပါဘူး။ Body Image Obsession (ရုပ်အဆင်းကို စွဲလမ်းလွန်းခြင်း) နဲ့ Social Pressure (လူမှုရေး ဖိအား) ပါ။ သူက ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို မုန်းတီးနေတာ (Self-hatred) ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 10 (Dietary & Health Advice), Article 10.4 (Body Positivity & Health) အရ သူ့ကို နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T215 (True Beauty & Balance) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာမလေး... ဝိတ်ကျချင်တာ ကျန်းမာရေးအတွက်လား၊ လှချင်လို့လား။"

အမျိုးသမီးငယ် - "လှချင်လို့ပါ ဘုရား။ ပိန်မှ လှတယ်လို့ ပြောကြလို့ပါ။"

ဦးဇင်း - "သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် 'မေဒေါ' (အဆီ) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေမှာ အဆီရာခိုင်နှုန်း (Fat Percentage) နည်းလွန်းရင် ဟော်မုန်းတွေ မညီမျှဘဲ ရောဂါရတတ်ပါတယ်။ ဒကာမလေးက ကျန်းမာနေရင် ပြီးတာပါပဲ။ သူများအပြောကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲစရာ မလိုပါဘူး။"

ဦးဇင်းက ဆက်ပြီး ဓမ္မအမြင်နဲ့ ဟောပြပါတယ်။

"တကယ့် အလှဆိုတာ 'မေဒေါ' (အဆီ) ပါးတာ မဟုတ်ဘူး။ 'ဒေါသ၊ မောဟ' ပါးတာပါ။ ခန္ဓာကိုယ် ပိန်ပေမယ့် စိတ်ထဲမှာ မာနအဆီတွေ ထူနေရင် မလှပါဘူး။ ဒကာမလေး အနေနဲ့ အစာဖြတ်ပြီး ပင်ပန်းနေမယ့်အစား၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်အောင် စား၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်၊ ပြီးရင် ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ကျေးဇူးတင်ပါ။ 'ဒီအဆီလေးတွေက ငါ့ကို အအေးဒဏ်က ကာကွယ်ပေးထားတာပါလား' လို့ မေတ္တာထားလိုက်ပါ။ စိတ်ချမ်းသာရင် အလိုလို လှလာပါလိမ့်မယ်" လို့ လမ်းညွှန်လိုက်ပါတယ်။

အမျိုးသမီးငယ်လေး မျက်ရည်ဝဲပြီး ပြုံးလာတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော် ကိုယ့်ကိုယ်ကို မုန်းနေမိတာ။ အခုမှ စိတ်သက်သာရာ ရပါတယ်" ဆိုပြီး ပြန်သွားပါတယ်။ သူ ယတြာ မချေတော့ဘဲ၊ ကျန်းမာရေး လိုက်စားရင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှု ရှိလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"အဆီခဲ" (မေဒေါ) ဆိုတာ စွမ်းအင်သိုလှောင်ရာ ဖြစ်သလို၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အလွန်အကျွံ မဖြစ်ဖို့ (Balance) အရေးကြီးပါတယ်။

ထို့အတူပဲ... "သံယောဇဉ်" ဆိုတဲ့ စိတ်အဆီဟာလည်း လူမှုဆက်ဆံရေးအတွက် လိုအပ်ပေမယ့်၊ များလွန်းရင် ပူလောင်စေပါတယ်။

ခန္ဓာကိုယ် အဆီကို လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ လျှော့ချသလို၊ စိတ်အဆီ (တွယ်တာမှု) ကို ဉာဏ်ပညာနဲ့ လျှော့ချကြပါ။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "မှန်မှန် လှုပ်ရှားပါ"။ ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှု ရှိမှ အဆီပိုတွေ လောင်ကျွမ်းပြီး ကျန်းမာမှာပါ။ (Burn the Calorie).

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "ကိုယ်ခန္ဓာကို လက်ခံပါ"။ ဝသည် ဖြစ်စေ၊ ပိန်သည် ဖြစ်စေ "ဒါဟာ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေးပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းပြီး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မုန်းတီးခြင်း (Self-loathing) ကို ရှောင်ပါ။

တတိယအချက်ကတော့ "သံယောဇဉ် ခွာပါ"။ ညအိပ်ရာဝင်တိုင်း "ငါပိုင်တာ ဘာမှမရှိ၊ အားလုံးကို ထားခဲ့ရမှာ" လို့ စိတ်ထဲက တွယ်တာမှု အဆီတွေကို နေ့စဉ် နည်းနည်းစီ ခွာချပါ။

မိမိ၏ ဝမ်းဗိုက်ကို ပွတ်သပ်ကြည့်တိုင်း... အရေအောက်၌ ရှိသော အဆီပြင်ကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်ကာ၊ ခန္ဓာဝန်ကိုရော သံယောဇဉ်ဝန်ကိုပါ ပေါ့ပါးအောင် နေထိုင်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အဆီခဲ (မေဒေါ) နှင့် သံယောဇဉ်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် တွယ်တာမှု အဆီအငေါေ့များကို ပယ်ဖျက်ကာ၊ ပေါ့ပါး လွတ်လပ်သော နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 27, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/