Day 48 Feb 17 အူမ (အန္တံ) နှင့် လမ်းကြောင်း (Large Intestine: The Path of Processing & The Microbiome Universe)
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"
"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။
သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊
ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၁၂) ရက်၊
ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၇) ရက်။
"လည်ချောင်းမှ စ၍ စအိုဝတိုင်အောင် အခွေခွေ အလိပ်လိပ်ဖြင့် တည်ရှိသော၊ အစာဟောင်းတို့၏ ဖြတ်သန်းရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်သော 'အန္တံ' မည်သည့် အူမကြီး၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ စားလိုက်သော အစာအာဟာရသည် ခဏချင်း၌ပင် စက်ဆုပ်ဖွယ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားကြောင်း 'အာဟာရေပဋိကူလသညာ' ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ရှည်လျားသော အူလမ်းကြောင်းကြီးကို ဉာဏ်ဖြင့် ရှုမြင်ကာ၊ တပ်မက်ဖွယ်ရာ အစာအာဟာရတို့၏ အဆုံးသတ်ကို ဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၇) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ မနေ့ကတော့ အသက်ရှူခြင်း (လေ) အကြောင်း ပြောခဲ့ကြတယ်။ လေပြီးရင် လူသားတွေ အသက်ရှင်ဖို့ ဒုတိယ အရေးအကြီးဆုံးက "အစာ" ပါပဲ။ အဲဒီ အစာတွေ ဖြတ်သန်းသွားရာ လမ်းကြောင်းကြီးရဲ့ အဆုံးသတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသရဲ့ ၁၅ ခုမြောက် အစိတ်အပိုင်း "အူမ" (အန္တံ) အကြောင်းကို ဒီနေ့ ဆွေးနွေးကြရအောင်။
သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။
ဦးဇင်းတို့ စားလိုက်တဲ့ ထမင်း၊ ဟင်း၊ မုန့်ပဲသရေစာတွေဟာ ပါးစပ်ထဲမှာတော့ မွှေးတယ်၊ ကြိုင်တယ်၊ အရသာရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် မျိုချလိုက်ပြီးတာနဲ့ သူတို့ ဘယ်ရောက်သွားသလဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ပေ ၃၀ လောက် ရှည်တဲ့ ပိုက်လိုင်းကြီး တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ပိုက်လိုင်းကြီးထဲမှာ ကွေ့ကောက်ပြီး သွားနေကြတာပါ။ အထူးသဖြင့် နောက်ဆုံးအပိုင်းဖြစ်တဲ့ "အူမကြီး" ထဲကို ရောက်သွားတဲ့အခါ၊ မွှေးကြိုင်နေတဲ့ ကြက်သားဟင်းဟာ မည်းညစ်ညစ်၊ နံစော်စော် အညစ်အကြေးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ ဒါဟာ မျက်လှည့် မဟုတ်ပါဘူး။ သဘာဝတရားရဲ့ "Processing" (ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း) ဖြစ်စဉ်ပါပဲ။
ဒီနေ့တော့ ဒီ "အူမ" (အန္တံ) ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် အူလမ်းကြောင်းဆေးပညာ (Gastroenterology) နဲ့ အူတွင်းပိုးမွှားလောက (Gut Microbiome) တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအူခွေကြီးတွေကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။
ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... အန္တံ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အူမသည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။
အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက "အန္တံ" (အူမ) ဆိုတာ ယောကျာ်းမှာ ၃၂ တောင်၊ မိန်းမမှာ ၂၈ တောင် ရှည်လျားပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အခွေ ၂၁ ခွေ (21 Coils) ခွေပြီး တည်ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ (ဒါက အူသိမ်ရော အူမရော ပေါင်းပြောတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်)။
သူ့ရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ကတော့ "ခေါင်းဖြတ်ထားသော မြွေတစ်ကောင်ကို သွေးခွက်ထဲ၌ ခွေထားသကဲ့သို့" တည်ရှိသည် ဟု အလွန်ကွက်ကွင်းကွင်း ဥပမာ ပေးထားပါတယ်။
ဝဏ္ဏ (Color): ထုံးကျောက်ကဲ့သို့ ဖြူသော အဆင်းရှိသည်။
အာသယ (Origin): လည်ချောင်းမှ စအိုဝတိုင်အောင် တဆက်တည်း တည်ရှိသည်။
ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ အူလမ်းကြောင်းဆေးပညာ (Gastroenterology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် "အူမကြီး" (Large Intestine/Colon) ဆိုတာ အူသိမ်ရဲ့ အဆက်၊ အစာခြေစနစ်ရဲ့ နောက်ဆုံး ဘူတာရုံကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ အရှည်အားဖြင့် ၅ ပေလောက် ရှိပါတယ်။
သိပ္ပံနည်းကျ သူ့ရဲ့ တာဝန် (၃) ခုကို ကြည့်ရအောင်။
၁။ Water Absorption (ရေစုပ်ယူခြင်း): အူသိမ်ကနေ ဆင်းလာတဲ့ အစာဟောင်းတွေဟာ အရည်ပျော်နေပါတယ်။ အူမကြီးက အဲဒီ အရည်တွေကို ပြန်စုပ်ယူလိုက်တဲ့အတွက် မစင် (Stool) က အတုံးအခဲ ဖြစ်သွားတာပါ။
၂။ Waste Storage (အညစ်အကြေး သိုလှောင်ခြင်း): စွန့်ထုတ်ဖို့ အချိန်မတန်ခင်အထိ အညစ်အကြေးတွေကို ယာယီ ထိန်းသိမ်းထားပေးပါတယ်။
၃။ Gut Microbiome (အူတွင်းပိုးမွှားလောက): ဒါက အရေးအကြီးဆုံးပါပဲ။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ အူမကြီးထဲမှာ ဘက်တီးရီးယားပိုးကောင်ပေါင်း ၁၀၀ ထရီလီယံ (100 Trillion) ကျော် နေထိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးမှာ ရှိတဲ့ ဆဲလ်အရေအတွက်ထက်တောင် များပါသေးတယ်။ သူတို့က ဗီတာမင်တွေ ထုတ်ပေးတယ်၊ အစာကြေအောင် ကူညီတယ်။ ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ "ငါ" တစ်ယောက်တည်း နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပိုးကောင်တွေအတွက် "ကမ္ဘာဂြိုဟ်" (Planet) ကြီး တစ်ခု ဖြစ်နေတာပါ။
[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]
ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အူမ" (အန္တံ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။
နည်းလမ်း (၁) - အူခွေများကို အာရုံပြုခြင်း (Visualizing the Coils):
၁။ တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်ပါ။ စိတ်အာရုံကို ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့ ပို့လိုက်ပါ။
၂။ ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာ မြွေတစ်ကောင် ခွေနေသလိုမျိုး၊ ပိုက်လုံးကြီးတွေ အခွေခွေ အလိပ်လိပ် ရှိနေတာကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။
၃။ အဲဒီ ပိုက်လုံးတွေထဲမှာ အစာဟောင်းတွေ၊ လေတွေ ပြည့်နေတာကို ဆင်ခြင်ပါ။
၄။ "အန္တံ၊ အန္တံ" (အူမ၊ အူမ) လို့ ရွတ်ဆိုရင်း၊ မိမိရဲ့ ဗိုက်သား လှုပ်ရှားမှုကို သတိပြုပါ။ ဗိုက်ထဲက ဂွီဂွီမြည်သံ ကြားရင် "အူမကြီး အလုပ်လုပ်နေပါလား" လို့ မှတ်ပါ။
နည်းလမ်း (၂) - ပိုးမွှားတို့၏ အိမ်ရာအဖြစ် ရှုမှတ်ခြင်း (Host to Trillions):
၁။ ကိုယ့်ဗိုက်ကို ပွတ်သပ်ပြီး "ဒီထဲမှာ သက်ရှိပေါင်း ထရီလီယံချီ နေထိုင်နေကြတယ်" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။
၂။ "ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ငါ့အိမ် မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ရဲ့ အိမ်ရာ၊ သူတို့ရဲ့ စားကျက်မြေ ဖြစ်နေပါလား" လို့ အနတ္တ သဘောကို ပွားများပါ။
၃။ "ငါ စားလိုက်တဲ့ အစားအစာတွေဟာ တကယ်တော့ ဒီပိုးကောင်တွေကို ကျွေးမွေးနေတာပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပြီး၊ အစားအစာအပေါ် တပ်မက်တဲ့ တဏှာကို လျှော့ချပါ။
ဒီအူမကြီးရဲ့ သဘာဝနဲ့ ပတ်သက်လို့ စဉ်းစားမိတိုင်း၊ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်ကို ရောက်လာဖူးတဲ့ ဒကာမကြီးတစ်ယောက်အကြောင်း သတိရမိပါတယ် (Case-2348)။
လွန်ခဲ့တဲ့ ၄ လလောက်က ဒကာမကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူက အသက် ၅၀ ကျော်ပေမယ့် အရမ်း နုပျိုချင်တဲ့ သူပါ။ ခေတ်ပေါ် ကျန်းမာရေး နည်းလမ်းတွေကို အရမ်း လိုက်စားတယ်။
သူက ဦးဇင်းကို လျှောက်ပါတယ်...
"ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် 'Detox' (အဆိပ်ထုတ်ခြင်း) လုပ်နေတာ တစ်လ ရှိပါပြီ။ အူမကြီး ဆေးကြောခြင်း (Colonic Irrigation) ဆိုပြီး စအိုကနေ ရေတွေသွင်း၊ ဆေးတွေသွင်းပြီး အူတွေကို ဆေးနေတာပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အညစ်အကြေးတွေ အကုန်ထွက်သွားရင် စိတ်ရော ကိုယ်ပါ စင်ကြယ်ပြီး နိဗ္ဗာန်နဲ့ ပိုနီးမယ်လို့ ဆရာက ပြောပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ဆီမှာရော အူဆေးဖို့အတွက် ဓာတ်တော်ရေ၊ ပရိတ်ရေများ ရနိုင်မလား" တဲ့။
သူ့ရဲ့ အယူအဆက "ရုပ်သန့်ရှင်းရင် စိတ်သန့်ရှင်းမယ်" ဆိုတဲ့ "Material Purity" ကို အစွန်းရောက် ယုံကြည်နေတာပါ။ တကယ်တော့ အူမကြီးကို နေ့တိုင်း ဆေးကြောလွန်းရင် ကောင်းကျိုးထက် ဆိုးကျိုး ပိုများနိုင်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 10 (Dietary & Health Advice), Article 10.1 (Balanced Living) အရ သူ့ကို ပညာပေး ဆွေးနွေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T167 (Detox Myth & True Purity) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါတယ်။
ဦးဇင်း - "ဒကာမကြီး... သန့်ရှင်းချင်တဲ့ စေတနာကို နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် အူမကြီး (Colon) ဆိုတာ အညစ်အကြေးတွေ ရှိနေဖို့ ဖန်တီးထားတာပါ။ အဲဒီ အညစ်အကြေးတွေထဲမှာ ခန္ဓာကိုယ်ကို အကျိုးပြုတဲ့ ပိုးမွှားကောင်း (Good Bacteria/Microbiome) တွေ ရှိပါတယ်။ ဒကာမကြီးက နေ့တိုင်း ဆေးတွေနဲ့ ထိုးဆေးနေရင် အဲဒီ ပိုးကောင်းတွေပါ သေကုန်ပြီး၊ အူလမ်းကြောင်း ဟန်ချက်ပျက် (Dysbiosis) သွားပါလိမ့်မယ်။"
ဒကာမကြီး - "ရှင်... ပိုးကောင်းတွေ သေကုန်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ ဘုရား။"
ဦးဇင်း - "လေပွမယ်၊ ဝမ်းပျက်လွယ်မယ်၊ ခုခံအား ကျမယ်၊ စိတ်တိုလွယ်မယ်။ အူလမ်းကြောင်းနဲ့ ဦးနှောက်က ဆက်စပ်နေတာ (Gut-Brain Axis) မို့လို့၊ အူမကောင်းရင် စိတ်ပါ မကြည်လင်တော့ပါဘူး။"
ဦးဇင်းက ဆက်ပြီး ဓမ္မနဲ့ ဟောပြပါတယ်။
"ဒကာမကြီး... ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ 'စင်ကြယ်ခြင်း' (Visuddhi) ဆိုတာ ရေနဲ့ ဆေးလို့ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ 'သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ' နဲ့မှ ဆေးလို့ ရတာပါ။ အူထဲက မစင်ကို ဆေးထုတ်ရုံနဲ့ လောဘ၊ ဒေါသတွေ ပါသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတာ ဘယ်လောက် ဆေးဆေး၊ အထဲမှာ မစင်ကတော့ ရှိနေမှာပါပဲ။ အဲဒီ 'ရှိနေတာ' ကို လက်ခံပြီး၊ 'ရွံစရာပါလား' လို့ ရှုမှတ်တာကမှ စစ်မှန်တဲ့ Detox (ကိလေသာ အဆိပ်ထုတ်ခြင်း) ဖြစ်ပါတယ်" လို့ လမ်းညွှန်လိုက်ပါတယ်။
ဒကာမကြီးလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က အပြင်ပန်း သန့်ရှင်းရေးကိုပဲ အာရုံစိုက်ပြီး၊ အတွင်းစိတ်ကို မေ့နေတာကိုး" ဆိုပြီး၊ အလွန်အကျွံ ဆေးကြောတာကို ရပ်လိုက်ပါတယ်။ သဘာဝအတိုင်း မျှတအောင် စားသောက်ပြီး၊ စိတ်နှလုံး သန့်ရှင်းရေးကို ပိုလုပ်ဖြစ်သွားပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။
"အူမ" (အန္တံ) ဆိုတာ ငါတို့ စားသမျှ အစာတွေရဲ့ နောက်ဆုံးခရီးဆုံးပါပဲ။ ဘယ်လောက် ကောင်းတဲ့ အစာစားစား၊ ဒီနေရာရောက်ရင် အညစ်အကြေး ဖြစ်သွားတာပါပဲ။ ဒါကို ဆင်ခြင်ရင် "ရသတဏှာ" (အရသာ ခုံမင်စိတ်) ကို လျှော့ချနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အူမကြီး ရှိနေတာကို ရွံရှာစရာလို့ မမြင်ဘဲ၊ သဘာဝတရားရဲ့ စီမံထားပုံ (Design) အဖြစ် လက်ခံပါ။ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာမှ စိတ်ချမ်းသာမှာ ဖြစ်လို့၊ အမျှင်ဓာတ် များများစားပါ၊ ရေများများ သောက်ပါ။
ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။
ပထမအချက်အနေနဲ့ "စားတိုင်း ဆင်ခြင်ပါ"။ ထမင်းစားတဲ့အခါ "ဒီအစာတွေဟာ ပါးစပ်ကနေ အူမကြီးအထိ ခရီးရှည်ကြီး သွားရမှာပါလား" လို့ လမ်းကြောင်းကို မြင်ယောင်ပါ။
ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "ပိုးမွှားများကို မေတ္တာပို့ပါ"။ ကိုယ့်ဗိုက်ထဲက ပိုးကောင်လေးတွေကို "ငါ့ကို ကူညီနေတဲ့ မိတ်ဆွေလေးတွေ ကျန်းမာပါစေ" လို့ မေတ္တာပို့ပါ။ (ဒါဟာ ထူးဆန်းပေမယ့် ကိုယ့်ခန္ဓာကို ချစ်ခင်ခြင်း တစ်မျိုးပါပဲ)။
တတိယအချက်ကတော့ "စွန့်ထုတ်တိုင်း တရားမှတ်ပါ"။ ဝမ်းသွားတဲ့အခါ "အညစ်အကြေးတွေ စွန့်ထုတ်လိုက်ရလို့ ပေါ့ပါးသွားသလို၊ ငါ့စိတ်ထဲက ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကိုလည်း စွန့်ထုတ်လိုက်မယ်" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုပါ။
မိမိ၏ ဝမ်းဗိုက်ကို ပွတ်သပ်ကြည့်တိုင်း... အတွင်း၌ ခွေနေသော အူမကြီးကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်ကာ၊ အာဟာရ၏ အဆုံးသတ် (အသုဘ) ကို ဆင်ခြင်၍ တဏှာကို လျှော့ချနိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အူမ (အန္တံ) နှင့် လမ်းကြောင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အတွင်းပိုင်း စက်ယန္တရားများကို နားလည်ကာ၊ ရုပ်အာဟာရကို မျှတရုံသာ မှီဝဲ၍ ဓမ္မအာဟာရကို အဓိကထား ရှာဖွေနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - Feb 17, 2023
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/
