Day 34 Feb 3 ခြေသည်းလက်သည်း (နခါ) - အလှအပနှင့် ပရိုတိန်းဓာတ် (Nails: Keratin Structures & The Illusion of Beauty)

 Day 34 Feb 3 ခြေသည်းလက်သည်း (နခါ) - အလှအပနှင့် ပရိုတိန်းဓာတ် (Nails: Keratin Structures & The Illusion of Beauty)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၃) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်။

"ခြေသည်း လက်သည်းတို့ကို ရှည်လျားစွာ ထားခြင်း၊ အရောင်ဆိုးခြင်း၊ တန်ဆာဆင်ခြင်းတို့သည် ရဟန်းတို့နှင့် မအပ်စပ်ကြောင်း ဝိနည်းတော်၌ ပညတ်တော်မူ၍၊ ထိုခြေသည်း လက်သည်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အစွန်းထွက်နေသော အရိုးနုမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ စက်ဆုပ်ဖွယ် အသုဘသဘောသာ ဖြစ်ကြောင်းကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခြေသည်း လက်သည်းများကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ထားရှိပြီး၊ တပ်မက်ဖွယ်ရာ အာရုံအဖြစ်မှ ပယ်ခွာ၍ ဓမ္မသံဝေဂ ယူနိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်တွေတုန်းက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အမွေးအမျှင်တွေ (ဆံပင်၊ အမွေး) အကြောင်းကို ပြောခဲ့ကြပြီးပြီ။ ဒီနေ့မှာတော့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသရဲ့ တတိယမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "ခြေသည်း၊ လက်သည်း" (နခါ) အကြောင်းကို ဆက်လက် ဆွေးနွေးကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။ လောကမှာ လူတွေဟာ ဒီလက်သည်းလေးတွေကို အလွန် အရေးပေးကြတယ်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေပေါ့လေ။ လက်သည်းကို အရှည်ကြီး ထားကြတယ်၊ ဆေးတွေ ဆိုးကြတယ်၊ ကျောက်တွေ စီကြတယ်၊ ပန်းတွေ ချီကြတယ်။ "Nail Art" ဆိုပြီး အနုပညာတစ်ခုလိုတောင် ခေတ်စားနေကြတယ်။ ဒါပေမယ့်... တကယ်တမ်း ဒီလက်သည်းဆိုတာ ဘာလဲ။ ဘာကြောင့် လူတွေက ဒီ "အစွန်းထွက်နေတဲ့ အမာသား" လေးတွေကို ဒီလောက်တောင် စွဲလမ်းနေကြတာလဲ။ ဘုရားရှင်ကတော့ ရဟန်းတော်တွေကို လက်သည်းရှည်ထားခွင့် မပေးပါဘူး။ လက်သည်းကို အရောင်တင်ခွင့် မပေးပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတာကို ဒီနေ့ သိပ္ပံနည်းကျ ရော၊ ဓမ္မနည်းကျပါ အဖြေရှာကြည့်ကြပါစို့။ ဒီနေ့တော့ ဒီလက်သည်းရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို ခေတ်သစ် Keratin & Protein Science (ကယ်ရာတင်းနှင့် ပရိုတိန်းသိပ္ပံ) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီလက်သည်းခွံလေးတွေကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကိုပါ အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... နခါ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ ခြေသည်း လက်သည်းတို့သည် ရှိကုန်၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီ "နခါ" (Nails) ရဲ့ သဘောတရားကို အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက အသေးစိတ် ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ လက်သည်းဆိုတာ လက်ချောင်းထိပ်၊ ခြေချောင်းထိပ်တွေမှာ ပေါက်ရောက်ပြီး၊ နူးညံ့တဲ့ အသားကို အကာအကွယ် ပေးထားတဲ့ အရာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် ဖြူဖတ်ဖတ် အရောင် ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အောက်က သွေးသားကို ထွင်းဖောက်မြင်ရတဲ့အတွက် ပန်းရောင်သမ်းနေသလို ထင်ရတယ်။ တကယ်လို့ လက်သည်းကို ခွာလိုက်ရင် ခရုခွံလိုပဲ အဖြူရောင် ဖြစ်သွားတာ တွေ့ရမှာပါ။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် ကြည့်ရင် ငါးကြေးခွံ သဏ္ဌာန် ရှိပါတယ်။ အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် လက်ချောင်းထိပ်၊ ခြေချောင်းထိပ်က အရေပြားအိတ်တွေထဲကနေ ထိုးထွက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဝိနည်းပိဋကတ်၊ စုလ္လဝဂ္ဂပါဠိတော် မှာ ဘုရားရှင်က ရဟန်းတွေကို စည်းကမ်းထုတ်ထားတာ ရှိပါတယ်။ "ရဟန်းတို့... လက်သည်း ရှည်မထားရ။ လက်သည်းကို ချောမွတ်အောင် မတိုက်ရ (Nail polishing)။ လက်သည်းကို အရောင်မဆိုးရ။ လက်သည်းကို အလှမပြုပြင်ရ။ ပြုလုပ်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်စေ" လို့ ပညတ်ထားပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လက်သည်းကို အလှပြင်ခြင်းဟာ "ကာမဂုဏ်" (Sensuality) ကို တိုးပွားစေပြီး၊ "အတ္တ" (Self-image) ကို ကြီးထွားစေလို့ပါပဲ။ ရဟန်းဆိုတာ ရိုးရှင်းရမယ်၊ သန့်ရှင်းရမယ်။ အသားနဲ့အမျှ လှီးဖြတ်ထားရမယ်လို့ ဆိုလိုရင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ပရိုတိန်းသိပ္ပံ (Protein Science) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် လက်သည်းဆိုတာ ဘာမှ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆံပင်လိုပါပဲ၊ သူကလည်း Keratin (ကယ်ရာတင်း) လို့ခေါ်တဲ့ မာကျောတဲ့ ပရိုတိန်းဓာတ်တစ်မျိုးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကွာခြားတာက ဆံပင်ထက် ပိုပြီး သိပ်သည်းဆ များပြီး ပြားနေတာပါပဲ။ သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် လက်သည်းမှာ အဓိက အစိတ်အပိုင်း (၃) ခု ရှိပါတယ်။ ၁။ Nail Matrix (လက်သည်းအမြစ်): ဒါက အရေပြားအောက်မှာ ရှိတယ်။ ဒီနေရာမှာပဲ သက်ရှိဆဲလ် (Living Cells) တွေ ရှိပြီး၊ လက်သည်းအသစ်ကို ထုတ်လုပ်ပေးတယ်။ ၂။ Nail Plate (လက်သည်းခွံ): ဒါက ဦးဇင်းတို့ အပြင်မှာ မြင်နေရတဲ့ မာကျောတဲ့ အပိုင်း။ ဒီအပိုင်းက ဆဲလ်တွေက သေပြီးသား (Dead Cells) ပါ။ အသက်မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် လက်သည်းညှပ်ရင် မနာတာပါ။ ၃။ Nail Bed (လက်သည်းအောက်ခံသား): လက်သည်းခွံရဲ့ အောက်မှာ ရှိတဲ့ သွေးကြောတွေ၊ အာရုံကြောတွေ ရှိတဲ့ နေရာပါ။ လက်သည်းခွံက ဒီအသားကို ကာကွယ်ပေးထားတာပါ။

စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတာက... လက်သည်းဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကျန်းမာရေး မှတ်တမ်း (Health Record) လိုပါပဲ။ ဆရာဝန်တွေက လက်သည်းကို ကြည့်ပြီး ရောဂါရှာကြတယ်။ လက်သည်း ပြာနေရင် နှလုံးမကောင်းဘူး (အောက်ဆီဂျင် နည်းနေတယ်)။ လက်သည်း ခွက်နေရင် သံဓာတ်အားနည်းနေတယ်။ လက်သည်း ဝါနေရင် အသည်းမကောင်းဘူး စသည်ဖြင့်ပေါ့။ ဓမ္မနည်းအရ ပြောရင်တော့ ဒီလက်သည်းတွေဟာ ဓာတ်ကြီးလေးပါး ဖောက်ပြန်မှု (Imbalance of Elements) ကို ပြသနေတဲ့ "မော်နီတာ" (Monitor) တွေပါပဲ။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "လက်သည်း" (နခါ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အသုဘသဘောဖြင့် ရှုမှတ်ခြင်း (The Foulness Approach):

၁။ ကိုယ့်လက်သည်း၊ ခြေသည်းတွေကို သေချာ ကြည့်ပါ။ အထူးသဖြင့် ခြေသည်းကြား၊ လက်သည်းကြားတွေကို ကြည့်ပါ။

၂။ နေ့တိုင်း မဆေးကြောရင်၊ မတိုက်ချွတ်ရင် ဒီကြားထဲမှာ ဘာတွေ ရှိနေမလဲ။ ဖုန်တွေ၊ မြေကြီးတွေ၊ အစာဟောင်းတွေ၊ ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွှားတွေ ခိုအောင်းနေပါတယ်။ "အပြင်ပန်း ကြည့်ရင် ချောမွတ်သယောင် ရှိပေမယ့်၊ အတွင်းမှာ အညစ်အကြေးတွေ စုဝေးရာ ဌာနပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၃။ လက်သည်းရှည်ကြီးတွေ ထားတာကို မြင်ရင် "လှတယ်" လို့ မမြင်ဘဲ၊ "တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ ခြေသည်း လက်သည်း (Claws) နဲ့ တူပါလား၊ အညစ်အကြေးတွေ ပိုပြီး ခိုကပ်စရာ နေရာပါလား" လို့ အမှန်အတိုင်း မြင်အောင် ကြည့်ပါ။ "နခါ၊ နခါ" (လက်သည်း၊ လက်သည်း) လို့ ရွတ်ဆိုရင်း စက်ဆုပ်ဖွယ် သဘောကို ပွားများပါ။

နည်းလမ်း (၂) - ဓာတ်သဘောနှင့် အနိစ္စကို ရှုမှတ်ခြင်း (The Elemental & Impermanence Approach):

၁။ လက်သည်းကို တခြားလက်တစ်ဖက်နဲ့ ထိကြည့်ပါ။ မာကျောတဲ့ သဘောကို တွေ့ရမယ်။ ဒါဟာ ပထဝီဓာတ် (Earth Element) ပါ။

၂။ လက်သည်းတွေ တစ်ရက်ပြီး တစ်ရက် ရှည်ထွက်လာတာကို သတိပြုပါ။ ဒါဟာ ဝါယောဓာတ် (Motion/Growth) ရဲ့ တွန်းကန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ လက်သည်းကို ညှပ်လိုက်တဲ့အခါ "တောက်" ခနဲ ပြတ်သွားတာကို ကြည့်ပြီး "သြော်... ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုက ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ကင်းကွာသွားပါလား။ ကင်းကွာသွားတာနဲ့ တပြိုင်နက် အမှိုက် ဖြစ်သွားပါလား။ ငါဆိုတဲ့ အကောင်အထည် မရှိပါလား (အနတ္တ)" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၄။ ဒီလက်သည်းတွေဟာ ငယ်ငယ်တုန်းက နူးညံ့တယ်၊ အသက်ကြီးလာတော့ ကြမ်းတမ်းလာတယ်၊ ကျိုးပဲ့လွယ်လာတယ်။ ဒါဟာ အနိစ္စ (မမြဲခြင်း) သဘောပါပဲ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2334 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ လတုန်းက ပြတိုက်ကို ခေတ်ဆန်ဆန် ဝတ်စားထားတဲ့ အမျိုးသမီးငယ် တစ်စု ရောက်လာပါတယ်။ သူတို့ထဲက ခေါင်းဆောင်လို့ ယူဆရတဲ့ ဒကာမလေးတစ်ယောက်က အလွန် ထူးခြားတယ်။ သူ့လက်သည်းတွေက ၂ လက်မလောက် ရှည်ပြီး၊ အဲဒီအပေါ်မှာ ကျောက်တွေ၊ ပုလဲတွေ စီထားတယ်။ အရောင်ကလည်း တောက်ပြောင်နေတာပဲ။

သူက စေတနာတော့ ရှိပါတယ်။ "ဦးဇင်း... တပည့်တော် ဓာတ်တော်တွေကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်ပေးချင်လို့ပါ။ တပည့်တော် ကုသိုလ်ယူချင်လို့ပါ၊ ခွင့်ပြုပါဘုရား" ဆိုပြီး လျှောက်တယ်။

ဒါပေမယ့် ပြဿနာက သူ့ရဲ့ လက်သည်းတွေပါ။ အဲဒီလောက် ရှည်ပြီး ချွန်ထက်နေတဲ့ လက်သည်းတွေ၊ ဓာတုဗေဒ ဆေးတွေ (Chemical Polish) သုတ်ထားတဲ့ လက်သည်းတွေနဲ့ ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေကို ကိုင်တွယ်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ ခြစ်မိနိုင်တယ် (Scratch Hazard)၊ ဓာတုဆေးတွေ ပေကျံနိုင်တယ် (Chemical Contamination)၊ ပြီးတော့ လက်သည်းကြားက ပိုးမွှားတွေ ကူးစက်နိုင်တယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 15 (Volunteer Hygiene & Safety), Article 15.3 (Attire & Personal Grooming) အရ သူ့ကို ယဉ်ကျေးစွာ ငြင်းပယ်ရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T153 (Volunteer Guidance Form) ကို သုံးပြီး ရှင်းပြပါတယ်။

ဦးဇင်းက "ဒကာမလေး... စေတနာကို သာဓုခေါ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဓာတ်တော်ထိန်းသိမ်းရေး စည်းကမ်းအရ လက်သည်းရှည်ထားသူတွေ၊ လက်သည်းဆေးဆိုးထားသူတွေကို ဓာတ်တော်နဲ့ တိုက်ရိုက် ထိတွေ့ခွင့် မပေးပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လက်သည်းဆိုတာ Keratin မာကျောတဲ့ အရာမို့လို့ ဓာတ်တော်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်သလို၊ လက်သည်းဆေးတွေကလည်း ဓာတ်ပြုနိုင်လို့ပါ" လို့ သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြပါတယ်။

ဒကာမလေးက နည်းနည်း စိတ်မကောင်း ဖြစ်သွားတယ်။ "တပည့်တော်က ဒီလက်သည်းကို သိန်းချီ အကုန်ခံပြီး ပြင်ထားတာဘုရား။ ဖြတ်တော့ မဖြတ်နိုင်ဘူး" တဲ့။

ဦးဇင်းက ဓမ္မနဲ့ ဆက်ပြီး ဟောပြပါတယ်။ "ဒကာမလေး... ဒီလက်သည်းတွေက အလှအပလို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ 'ဆဲလ်သေ' (Dead Cells) တွေပါပဲ။ ဒီဆဲလ်သေတွေကို တန်ဖိုးထားပြီး မစွန့်လွှတ်နိုင်ရင်၊ ဓာတ်တော်ဆိုတဲ့ 'အမြတ်ဆုံး ရတနာ' ကို ကိုင်တွယ်ခွင့် ဆုံးရှုံးရတာပေါ့။ စဉ်းစားကြည့်ပါ... သိန်းချီတန်တဲ့ လက်သည်းနဲ့၊ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ ကုသိုလ် ဘယ်ဟာကို ယူမလဲ။"

ဦးဇင်းရဲ့ စကားက သူ့နှလုံးသားကို ထိသွားပုံ ရပါတယ်။ သူ ခဏ ငြိမ်သက်သွားတယ်။ ပြီးတော့ သူ့သူငယ်ချင်းတွေဘက် လှည့်ပြီး "ငါ ကုသိုလ် လိုချင်တယ်။ ဒီလက်သည်းတွေက ပြန်လုပ်လို့ ရပါတယ်" ဆိုပြီး၊ ချက်ချင်းပဲ အိတ်ထဲက လက်သည်းညှပ်ကို ထုတ်၊ အလှတပ်ထားတဲ့ လက်သည်းတုတွေ၊ ကျောက်တွေကို ခွာချ၊ သဘာဝလက်သည်း အတိုလေး ဖြစ်အောင် ညှပ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ လက်ကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးပြီးမှ "ဦးဇင်း... အခု ရပြီလားဘုရား" ဆိုပြီး ပြုံးပြုံးလေး မေးပါတယ်။

အဲဒီနေ့က ဒကာမလေးဟာ ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေကို ကိုယ်တိုင် ပွတ်တိုက် သန့်ရှင်းရေး လုပ်ခွင့် ရသွားပါတယ်။ သူ့မျက်နှာမှာ လက်သည်းလှတုန်းကထက် ပိုပြီး ကြည်လင်တဲ့ အလှ (Inner Beauty) ကို တွေ့ရပါတယ်။ သူ ပြန်ခါနီးမှာ ပြောသွားတယ်... "လက်သည်းညှပ်လိုက်တော့ လက်ကော စိတ်ကော ပေါ့သွားသလိုပဲ ဘုရား" တဲ့။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။ "လက်သည်း" (နခါ) ဆိုတာ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ အရာ ဖြစ်ပေမယ့်၊ သူ့ကို အလှအပ ပစ္စည်းတစ်ခုအနေနဲ့ စွဲလမ်းလိုက်ရင်တော့ "သံသရာထောင်ချောက်" ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။ သိပ္ပံနည်းအရ ကြည့်ရင်လည်း လက်သည်းဆိုတာ Keratin ပရိုတိန်းနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ အမာပြားလေးတွေ၊ ဆဲလ်သေတွေ သက်သက်ပါပဲ။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။ ပထမအချက်အနေနဲ့ "သန့်ရှင်းမှုကို ဦးစားပေးပါ"။ လက်သည်းကို အလှပြင်တာထက်၊ သန့်ရှင်းအောင် ထားတာက ကျန်းမာရေးအတွက်ရော၊ ဘုရားဝတ်ပြုတဲ့အခါမှာရော ပိုမွန်မြတ်ပါတယ်။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "လက်သည်းညှပ်တိုင်း တရားမှတ်ပါ"။ လက်သည်းညှပ်တဲ့အခါ "ငါ့ခန္ဓာကိုယ်က အစိတ်အပိုင်းတွေ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီ၊ ဒါ ငါမဟုတ်ဘူး" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ တတိယအချက်ကတော့ "စွဲလမ်းမှုကို ဖြတ်ပါ"။ ဒကာမလေးလိုပဲ၊ မလိုအပ်တဲ့ အပေါ်ယံ အလှအပတွေ (လက်သည်းဆေး၊ လက်သည်းတု) ကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ ရိုးရှင်းတဲ့ သဘာဝအတိုင်း နေထိုင်ခြင်းဖြင့် စိတ်ရဲ့ ပေါ့ပါးမှုကို ရှာဖွေပါ။

လက်သည်း တစ်ဖဲ့ကို ညှပ်လိုက်တိုင်း... ကိလေသာ တစ်စကိုပါ ပူးတွဲ ဖြတ်တောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ခြေသည်းလက်သည်း (နခါ)' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အစွန်းထွက်နေသော ဤအစိတ်အပိုင်းများကို အသုဘ၊ အနတ္တ သဘောဖြင့် ရှုမြင်ကာ၊ ပြင်ပ အလှအပတည်းဟူသော မာယာကို ကျော်လွန်၍ အတွင်းစိတ်၏ စင်ကြယ်မှုကိုသာ တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 3, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/

Day 33 Feb 2 အမွေး (လောမာ) နှင့် အာရုံခံစားမှု (Body Hair & Sensation: The Skin's Antennae)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၂) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်။

"ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ပေါက်ရောက်နေသော အမွေးအမျှင်တို့ကို တင့်တယ်သည်ဟု ထင်မှတ်မှားသော 'သုဘသညာ' ကို ပယ်ဖျက်တော်မူ၍၊ ထိုအမွေးအမျှင်တို့သည် အာရုံခံစားမှု ဝေဒနာတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ရာ တံခါးပေါက်များသာ ဖြစ်ကြောင်းကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ အမွေးအမျှင်တစ်ခုချင်းစီကို ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံအဖြစ် ပြောင်းလဲ ရှုမှတ်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ မနေ့က ဦးဇင်းတို့ ခေါင်းပေါ်က "ဆံပင်" အကြောင်း ပြောခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ ဆံပင်နဲ့ အမျိုးတော်စပ်တဲ့၊ ဒါပေမယ့် ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံးမှာ နေရာအနှံ့ ပေါက်ရောက်နေတဲ့ "အမွေး" (လောမာ) အကြောင်းကို ဆက်လက် ဆွေးနွေးကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။ လူတွေက ခေါင်းပေါ်က ဆံပင်ကိုတော့ တယုတယ ပြုပြင်ကြပေမယ့်၊ လက်မောင်း၊ ခြေသလုံး၊ ရင်ဘတ် စတဲ့ နေရာတွေမှာ ပေါက်နေတဲ့ အမွေးတွေကိုကျတော့ "အပိုတွေပဲ၊ ရွံစရာတွေပဲ" ဆိုပြီး ရိတ်ပစ်ကြ၊ နှုတ်ပစ်ကြတယ်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေပေါ့လေ။ တကယ်တော့ ဒီအမွေးလေးတွေဟာ အလကား ပေါက်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့မှာ အလွန် အရေးကြီးတဲ့ တာဝန်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ပြင်ပလောကက အထိအတွေ့တွေကို ဖမ်းယူပေးတဲ့ "အာရုံခံ ကိရိယာ" (Sensors) လေးတွေအဖြစ် လုပ်ဆောင်နေခြင်းပါပဲ။ ဒီနေ့တော့ ဒီအမွေးမျှင်လေးတွေရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် အရေပြားပညာ (Dermatology) နဲ့ အာရုံကြောသိပ္ပံ (Neuroscience) တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအမွေးတွေကို အကြောင်းပြုပြီး ဝိပဿနာ ဘယ်လို ရှုရမလဲ ဆိုတာကိုပါ အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာနဲ့ သတိပဋ္ဌာန် ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ကြရအောင်။ ဘုရားရှင်က ၃၂ ကောဋ္ဌာသကို ဟောတဲ့အခါ "ကေသာ" (ဆံပင်) ပြီးရင် ဒုတိယမြောက်အနေနဲ့ "လောမာ" (အမွေး) ကို ဟောတော်မူပါတယ်။ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... လောမာ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အမွေးတို့သည် ရှိကုန်၏) လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီ "လောမာ" ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုသလဲဆိုတော့ ခေါင်းပေါ်က ဆံပင်ရယ်၊ မျက်ခုံးမွေး၊ မျက်တောင်မွေးရယ် ဒီသုံးမျိုးကို ဖယ်လိုက်ရင် ကျန်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ပေါက်နေတဲ့ အမွေးမှန်သမျှကို "လောမာ" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နှာခေါင်းမွေး၊ နားမွေး၊ လက်မွေး၊ ခြေမွေး အကုန် ပါဝင်ပါတယ်။

ဒီအမွေးတွေရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်မယ်ဆိုရင် ပထမဆုံး ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် လူမျိုးအလိုက် အမည်း၊ အညို၊ အဝါ စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘယ်အရောင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အနီးကပ်ကြည့်ရင်တော့ မတင့်တယ်တဲ့ သဘောသာ ရှိပါတယ်။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် ကြည့်ရင် ဆံပင်နဲ့တူပေမယ့် ဆံပင်လောက် မရှည်ပါဘူး၊ တိုပြီး ကောက်ကွေးတဲ့ သဘော ရှိပါတယ်။ အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် ဘယ်က ပေါက်သလဲ။ အရေပြား (Skin) ကို ဖောက်ထွက်ပြီး ပေါက်လာတာပါ။ အရေပြားအောက်က သွေးသား ဓာတ်စာတွေကို စားသုံးပြီး ကြီးထွားလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ၊ အထူးသဖြင့် အရေပြားပညာ (Dermatology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် အမွေးဆိုတာ သာမန် အမျှင်လေးတွေ မဟုတ်တာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဆံပင်လိုပဲ သူတို့ဟာလည်း Keratin (ကယ်ရာတင်း) လို့ခေါ်တဲ့ ပရိုတိန်းတစ်မျိုးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဆဲလ်သေ (Dead Cells) တွေပါပဲ။ ဒါကြောင့် အမွေးညှပ်ရင် မနာပါဘူး။ ဒါပေမယ့်... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ အပေါ်ယံ အမွေးမျှင်က သက်မဲ့ ဖြစ်ပေမယ့်၊ အရေပြားအောက်ထဲ မြှုပ်နေတဲ့ သူ့ရဲ့ Root (အမြစ်) မှာတော့ အလွန် အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိနေပါတယ်။

အဲဒါကတော့ အမွေးအိတ် (Hair Follicle) တိုင်းရဲ့ ဘေးပတ်လည်မှာ သေးငယ်တဲ့ Nerve Endings (အာရုံကြော အစွန်းလေးတွေ) က ရစ်ပတ်ထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် အမွေးလေး တစ်ပင်ကို လေတိုးလိုက်လို့ လှုပ်သွားတာနဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် ပုရွက်ဆိတ်လေး တစ်ကောင် ဖြတ်လျှောက်သွားတာနဲ့၊ အဲဒီ အမွေးမျှင်က "မောင်းတံ" (Lever) လိုမျိုး လှုပ်ရှားပြီး အောက်ခြေက အာရုံကြောကို သွားထိလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအခါကျမှ "ယားတယ်"၊ "တိုးတယ်" ဆိုတဲ့ အာရုံခံစားမှု (Sensation/Vedana) ပေါ်လာပြီး ဦးနှောက်ဆီကို သတင်းပို့လိုက်တာပါ။ ပြောရရင်တော့ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး တစ်ခုလုံးကို ဖုံးအုပ်ထားတဲ့ "အင်တာနာတိုင်" (Antennae) သန်းပေါင်းများစွာပါပဲ။ သူတို့ရှိလို့သာ အပြင်လောကရဲ့ အန္တရာယ်တွေ၊ အပြောင်းအလဲတွေကို ချက်ချင်း သိနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

Caption: အရေပြားအောက်ရှိ အမွေးအိတ် (Hair Follicle) ကို ဝန်းရံထားသော အာရုံကြောမျှင်များ (Nerve Endings) နှင့် ပြင်ပ အထိအတွေ့ကို အာရုံခံပုံ

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးဆုံး အပိုင်းကို ရောက်ပါပြီ။ ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အမွေး" (လောမာ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အသုဘသဘောဖြင့် ရှုမှတ်ခြင်း (The Foulness Approach):

ဒါကတော့ ရာဂ၊ တပ်မက်မှု များတဲ့သူတွေအတွက် အထူး သင့်လျော်ပါတယ်။

၁။ မိမိ ခန္ဓာကိုယ် (ဥပမာ - လက်ဖျံ) ပေါ်က အမွေးတွေကို သေချာ စိုက်ကြည့်ပါ။

၂။ ဤအမွေးများသည် အရေပြားကို ဖောက်ထွက်၍ ပေါက်ရောက်နေသော၊ သွေး၊ ပြည်၊ အညစ်အကြေးတို့ကို စားသုံး၍ ကြီးထွားလာသော အရာများသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆင်ခြင်ပါ။

၃။ စိတ်အာရုံထဲမှာ ဒီအမွေးတွေကို ခန္ဓာကိုယ်ကနေ နှုတ်လိုက်တယ်လို့ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ ထမင်းပန်းကန်ထဲမှာ အမွေးတစ်ပင် ပါလာရင် ရွံသလိုမျိုး၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ကင်းကွာသွားရင် ဒီအမွေးတွေဟာ အမှိုက်သရိုက် (Disgusting Object) သာ ဖြစ်ကြောင်း နှလုံးသွင်းပါ။ "လောမာ၊ လောမာ" ဟု ရွတ်ဆိုရင်း စက်ဆုပ်ဖွယ် သဘောကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

နည်းလမ်း (၂) - ဓာတ်သဘောနှင့် ဝေဒနာကို ရှုမှတ်ခြင်း (The Elemental & Sensation Approach):

ဒါကတော့ သိပ္ပံအမြင်နဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ဝိပဿနာ ဉာဏ်ဦးစီးတဲ့ ရှုနည်း ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ လေတိုက်သောအခါ သို့မဟုတ် မိမိလက်ဖြင့် အမွေးများကို ပွတ်သပ်လိုက်သောအခါ "သိတယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေး ပေါ်လာတာကို သတိပြုပါ။

၂။ အဲဒီလို သိလိုက်တဲ့အချိန်မှာ သိပ္ပံနည်းအရ ဘာဖြစ်သွားသလဲ ဆင်ခြင်ပါ။ "ငါ" သိလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။ လေ (ဝါယောဓာတ်) က အမွေးမျှင် (ပထဝီဓာတ်) ကို လာတိုက်တယ်။ အမွေးမျှင် လှုပ်ရှားသွားပြီး အောက်ခြေက အာရုံကြော (ကာယပသာဒ) ကို သွားထိတယ်။ အဲဒီ "ထိမှု" (ဖဿ) ကြောင့် "ယားတယ်၊ တိုးတယ်" ဆိုတဲ့ "ခံစားမှု" (ဝေဒနာ) ပေါ်လာတာပါလား။

၃။ "အမွေးကလည်း ငါမဟုတ်၊ အာရုံကြောကလည်း ငါမဟုတ်၊ ပေါ်လာတဲ့ ယားစိတ်ကလေးကလည်း ငါမဟုတ်၊ အကြောင်းအကျိုး တိုက်ဆိုင်မှုကြောင့် ခဏတာ ပေါ်လာတဲ့ သဘောတရား (Phenomenon) မျှသာပါလား" ဟု အနတ္တသဘောကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

ဤနည်းဖြင့် အမွေးမျှင်လေး တစ်ပင်ကနေ အစပြုပြီး ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2333 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ တစ်နေ့မှာတော့ ပြတိုက်ကို အမျိုးသမီး ဒကာမကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူ့ကြည့်ရတာ အလွန် စိတ်ဒုက္ခ ရောက်နေပုံပါပဲ။ မျက်နှာမှာလည်း မိတ်ကပ်တွေ အများကြီး လိမ်းထားပေမယ့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဖုံးမရပါဘူး။

သူက ဦးဇင်းကို သီးသန့် လျှောက်ထားပါတယ်။ "ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် အရမ်း စိတ်ညစ်နေရပါတယ်။ တပည့်တော်မှာ ထူးဆန်းတဲ့ ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်နေတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမွေးတွေက ပုံမှန်ထက် ပိုရှည်ပြီး ပိုများလာတယ်။ အမျိုးသမီးဖြစ်ပြီး နှုတ်ခမ်းမွေးရေးရေးလေးတောင် ထွက်လာတယ်။ ဆရာဝန်ပြတော့ ဟော်မုန်း မညီမျှတာလို့ ပြောတယ်။ လေဆာနဲ့ ဖယ်ရှား၊ ဖယောင်းနဲ့ နှုတ်၊ အမျိုးမျိုး လုပ်ပေမယ့် ပြန်ပြန်ပေါက်လာတယ်။ တပည့်တော် လူကြားထဲ မသွားရဲတော့ဘူး။ မှန်ကြည့်တိုင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ရွံလာတယ်။ ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ ဘုရား" ဆိုပြီး ငိုမဲ့မဲ့နဲ့ လျှောက်ပါတယ်။

သူ့ရဲ့ ပြဿနာက "အမွေး" (ရုပ်) ကြောင့် ဖြစ်တာထက်၊ အဲဒီ အမွေးအပေါ်မှာ ထားတဲ့ သူ့ရဲ့ "အမြင်" (သညာ) ကြောင့် ဖြစ်နေတာပါ။ သူက အမွေးကို "မရှိသင့်တဲ့ အရာ၊ ရုပ်ဆိုးစေတဲ့ အရာ" လို့ စွဲလမ်းနေတာကိုး။ ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 9 (Body Contemplation Guidance) အရ သူ့ကို ဓမ္မနည်းလမ်းနဲ့ ကုစားပေးရပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T152 (Body Image & Attachment) ကို သုံးပြီး ဆွေးနွေးပါတယ်။

ဦးဇင်းက မေတ္တာနဲ့ ရှင်းပြပါတယ်။ "ဒကာမကြီး... စိတ်မပူပါနဲ့။ ဒကာမကြီး ဖြစ်နေတာက သိပ္ပံလို Hirsutism (အမွေးလွန်ကဲခြင်း) လို့ ခေါ်တယ်။ ဟော်မုန်း အပြောင်းအလဲကြောင့်ပါ။ ဒါက ရောဂါတစ်ခုပါ၊ ကုရင် ပျောက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အရေးကြီးတာက ဒကာမကြီးရဲ့ စိတ်ပါ။ ဒကာမကြီးက 'အမွေးမရှိမှ လှတယ်' ဆိုတဲ့ လောကအမြင် (Social Standard) ကို အရမ်း ဖက်တွယ်ထားမိတယ်။ တကယ်တော့ ဗုဒ္ဓအလိုအရဆိုရင် အမွေးရှိတာရော၊ မရှိတာရော နှစ်ခုစလုံးက 'အသုဘ' (မတင့်တယ်တာ) ချည်းပါပဲ။"

ဆက်လက်ပြီးတော့ ဦးဇင်းက လက်တွေ့ ကျင့်သုံးဖို့ နည်းလမ်း ပေးလိုက်ပါတယ်။ "ဒကာမကြီး... အခုကစပြီး မှန်ကြည့်တိုင်း၊ အဲဒီ အမွေးတွေကို မြင်တိုင်း စိတ်မညစ်ပါနဲ့။ သူ့ကို 'တရားမှတ်စရာ အာရုံ' (Meditation Object) အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်ပါ။ 'ဩော်... ဒါ လောမာ ဓာတ်ပါလား၊ ပထဝီဓာတ်ပါလား၊ ဟော်မုန်းဓာတ်တွေ ဖောက်ပြန်လို့ ပေါက်လာရတာပါလား၊ ငါ့အလိုအတိုင်း မဖြစ်ပါလား (အနတ္တ)' လို့ ဆင်ခြင်လိုက်ပါ။ အဲဒီလို ဆင်ခြင်လိုက်တိုင်း ဒကာမကြီး စိတ်ထဲက 'စိုးရိမ်စိတ်' (Dosa) တွေ လျော့သွားပြီး၊ 'ပညာ' (Panna) တွေ တိုးလာပါလိမ့်မယ်။ အမွေးကို ရန်သူလို မမြင်ဘဲ၊ တရားပြတဲ့ ဆရာလို သဘောထားလိုက်ပါ" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

ဒကာမကြီးလည်း တော်တော်လေး စိတ်သက်သာရာ ရသွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က အလှအပ ကိုပဲ စွဲလမ်းနေမိတာကိုး။ အခုတော့ ဒီအမွေးတွေကို ကြည့်ပြီး အနတ္တတရား ရှုပါ့မယ်" ဆိုပြီး ဝန်ခံသွားပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ သူ ဆေးကုသမှုလည်း ခံယူရင်း၊ စိတ်ကိုလည်း တရားနဲ့ ဖြေသိမ့်ရင်းနဲ့ တဖြည်းဖြည်း ပုံမှန် စိတ်အခြေအနေ ပြန်ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။ "အမွေး" (လောမာ) ဆိုတာ ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အလှဆင်ထားတဲ့ အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ သိပ္ပံနည်းအရ ကြည့်ရင် အပြင်လောက အထိအတွေ့တွေကို ဦးနှောက်ဆီ ပို့ပေးနေတဲ့ အာရုံခံ ကြိုးမျှင်လေးတွေ (Sensory Fibers) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓမ္မနည်းအရ ကြည့်ရင်တော့ စက်ဆုပ်ဖွယ် အသုဘ အစုအဝေးသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။ ပထမအချက်အနေနဲ့ "ထိတိုင်းသိပါ"။ လေတိုးလို့၊ အဝတ်နဲ့ ပွတ်မိလို့ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှာ ယားခနဲ၊ တိုးခနဲ ဖြစ်သွားတိုင်း "သြော်... အမွေးမျှင်လေးတွေနဲ့ အာရုံကြောလေးတွေ အလုပ်လုပ်သွားပါလား" လို့ သတိကပ်ပါ။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "ရွံရှာစိတ်ကို ထိန်းပါ"။ ကိုယ့်မှာ အမွေးပေါက်လို့၊ သူများမှာ အမွေးထူလို့ ဆိုပြီး ရွံရှာတာ၊ ကဲ့ရဲ့တာတွေ မလုပ်ပါနဲ့။ အားလုံးဟာ ဓာတ်သဘာဝတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တတိယအချက်ကတော့ "အသုဘ ရှုပါ"။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို လှတယ်လို့ ထင်နေတဲ့ စိတ်ဝင်လာရင်၊ ဒီအမွေးအမျှင်တွေ ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ သဘောကို ပြန်ဆင်ခြင်ပြီး ရာဂစိတ်ကို ငြှိမ်းသတ်ပါ။

ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်က အမွေးတစ်ပင်ကို မြင်တိုင်း... အာရုံခံစားမှု (ဝေဒနာ) တို့ရဲ့ ဖြစ်ပေါ်ရာ၊ ချုပ်ငြိမ်းရာ သဘောကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အမွေး (လောမာ) နှင့် အာရုံခံစားမှု' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အမွေးအမျှင်များကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော အထိအတွေ့၊ ခံစားမှုတို့ကို သတိပဋ္ဌာန် ဉာဏ်ဖြင့် ရှုမှတ်ကာ၊ ရုပ်နာမ်ဓမ္မတို့၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောမှန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 2, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/

Day 32 Feb 1 ဆံပင် (ကေသ) နှင့် DNA (Hair and DNA: The Code of Identity)

 Day 32 Feb 1 ဆံပင် (ကေသ) နှင့် DNA (Hair and DNA: The Code of Identity)

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၁) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်။

"ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်း၊ သွား၊ အရေ တည်းဟူသော ငါးပါးသော အစုအဝေးကို အစပြု၍၊ ဤခန္ဓာကိုယ်၌ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ အစိတ်အပိုင်းတို့သည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် အတိဖြစ်ကြောင်းကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် တွယ်တာသော တဏှာကို ပယ်ဖျောက်စေခြင်းငှာ 'ကာယဂတာသတိ' တရားတော်ကို ဟောကြားပြသတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်၍၊ ရုပ်ခန္ဓာကို အရင်းပြုကာ ဉာဏ်ပညာကို ရှာဖွေနိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်၊ လသစ်ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ တစ်လလုံးမှာ ဦးဇင်းတို့ ရုပ်တရားတွေရဲ့ အခြေခံ သဘောတရား (Fundamental Physics of Matter) တွေကို လေ့လာခဲ့ကြပြီးပါပြီ။ ဒီနေ့က စပြီးတော့ ဖေဖော်ဝါရီလ တစ်လလုံးမှာတော့ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဓားနဲ့ ခွဲစိတ်ကြည့်သလို၊ မိုက်ကရိုစကုပ်နဲ့ ချဲ့ကြည့်သလို အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုချင်းစီကို အသေးစိတ် လေ့လာကြမယ့် "ရုပ်ခန္ဓာဇီဝဗေဒ" (Biology of the Body) ခေါင်းစဉ်ကို စတင် ဆွေးနွေးကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။ လူတွေဟာ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို "ငါ" လို့ စွဲလမ်းကြတယ်။ "ငါ့မျက်နှာလေး၊ ငါ့ဆံပင်လေး၊ ငါ့အသားအရေလေး" ဆိုပြီး မြတ်နိုးကြတယ်။ မှန်ကြည့်ပြီး ပြုပြင်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုရားရှင်ကတော့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို "အပုပ်ကောင်"၊ "အညစ်အကြေးအိတ်" လို့ ဟောတော်မူပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။ အပေါ်ယံ အရေပြားလေး ဖုံးထားလို့သာ လှတယ် ထင်ရတာ၊ အထဲကို လှန်ကြည့်လိုက်ရင် ဘယ်အရာကမှ လိုချင်စရာ မရှိလို့ပါပဲ။ ဒီနေ့ ပထမဆုံးရက်မှာတော့ လူတွေ အမြတ်နိုးဆုံး၊ အလှပဆုံးလို့ ထင်နေကြတဲ့ "ဆံပင်" (ကေသ) အကြောင်းကို စတင် ဖွင့်ဆိုကြရအောင်။ ဘုရားရှင်က ရှင်သာမဏေတွေကို သင်္ကန်း စဝတ်ပေးကတည်းက "တစပဉ္စက ကမ္မဋ္ဌာန်း" (အရေလျှင် ငါးခုမြောက်ရှိသော ကမ္မဋ္ဌာန်း) ကို သင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ "ဆံပင်" ဟာ ထိပ်ဆုံးက ပါဝင်နေပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ဒီဆံပင်ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် မျိုးရိုးဗီဇသိပ္ပံ (Genetics) နဲ့ DNA နည်းပညာတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဆံပင်တစ်မျှင်မှာ ဘယ်လောက် နက်နဲတဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေ ရှိနေသလဲ၊ ဓမ္မသဘောအရ ဘယ်လို ရှုမှတ်ရမလဲ ဆိုတာကို အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ "ကာယဂတာသတိသုတ်" (သို့မဟုတ်) "ဒွတ္တိံသာကာရ" (၃၂ မျိုးသော အစိတ်အပိုင်းများ) ထဲက ပထမဆုံး အပိုင်းကို ပါဠိတော်နဲ့တကွ လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစော" လို့ ဟောကြားထားပါတယ်။ ဒီပါဠိတော်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို စိစစ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် "ဣမသ္မိံ ကာယေ" ဆိုတာ အတောင်တံတောင် ရွံရှာဖွယ် အပေါင်းစုဝေးနေသော ဤခန္ဓာကိုယ်ကြီး၌၊ "အတ္ထိ" ဆိုတာ ရှိနေကြပါတယ်တဲ့။ ဘာတွေ ရှိသလဲဆိုတော့ ဦးခေါင်း၌ ပေါက်ရောက်ကုန်သော "ကေသာ" ခေါ်တဲ့ ဆံပင်တို့သည် လည်းကောင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ ပေါက်ရောက်ကုန်သော "လောမာ" ခေါ်တဲ့ အမွေးတို့သည် လည်းကောင်း၊ ခြေသည်း လက်သည်းတို့သည် လည်းကောင်း၊ သွားတို့သည် လည်းကောင်း၊ အရေသည် လည်းကောင်း ရှိကုန်၏ လို့ ဆိုလိုပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ စဉ်းစားစရာ အချက်တစ်ချက် ရှိလာပါပြီ။ ဘာဖြစ်လို့ ဘုရားရှင်က ၃၂ ကောဋ္ဌာသကို ဟောတဲ့အခါ "ဆံပင်" (Kesa) ကို ထိပ်ဆုံးနေရာမှာ ထားခဲ့တာလဲ။ နှလုံးတို့၊ ဦးနှောက်တို့က ပိုအရေးကြီးတယ် မဟုတ်လား။ ဒါကို အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက ရှင်းပြပါတယ်။ လူတွေဟာ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် တွေ့တဲ့အခါ "မျက်နှာ" ကို အရင်ဆုံး ကြည့်ကြတယ်။ မျက်နှာမှာ အထင်းရှားဆုံး၊ ပြုပြင်လို့ အကောင်းဆုံး၊ တပ်မက်စရာ အကောင်းဆုံးက "ဆံပင်" ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ ဆံပင်ပုံစံ ပြောင်းလိုက်တာနဲ့ လူရုပ် ပြောင်းသွားတယ်။ ဆံပင်ဆေးဆိုးလိုက်တာနဲ့ အရွယ်တင်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် "အတ္တ" (Self) ကို တည်ဆောက်တဲ့နေရာမှာ ဆံပင်က အဓိက လက်နက် ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က အဲဒီ "မာနတံခွန်" ဖြစ်တဲ့ ဆံပင်ကို အရင်ဆုံး ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းခိုင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆံပင်ရဲ့ သဘောတရား (သဘာဝလက္ခဏာ) ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်မယ်ဆိုရင် ပထမဆုံး ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် အမည်းရောင်၊ အဖြူရောင်၊ ရွှေရောင် စသည်ဖြင့် ရှိပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ ဆီတွေ၊ ဖုန်တွေနဲ့ လူးနေရင် မည်းညစ်တဲ့ အရောင်သာ ရှိပါတယ်။ နောက်ပြီး သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် ကြည့်ရင် ရှည်လျားပြီး သေးသွယ်တဲ့ ပုံသဏ္ဍာန် ရှိတယ်။ ဂန္ဓ (Smell) အားဖြင့် ကြည့်ရင်တော့ အနံ့ဟာ အလွန် ဆိုးရွားပါတယ်။ ခေါင်းမလျှော်ဘဲ ၃ ရက်လောက် နေကြည့်ပါ၊ ဘယ်လောက် နံသလဲ။ မွှေးတယ်ဆိုတာ ခေါင်းလျှော်ရည် အနံ့သာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံး အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် ဘယ်က ပေါက်သလဲ။ ဦးခေါင်းခွံပေါ်က အရေပြားထဲမှာ ပြည်တွေ၊ သွေးတွေ၊ အဆီတွေနဲ့ ရောနှောပြီး ပေါက်ဖွားလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပဒုမ္မာကြာပန်းက ရေကြည်ရာမှာ ပေါက်ပေမယ့်၊ ဆံပင်ကတော့ ဦးခေါင်းဆိုတဲ့ အညစ်အကြေးအိုးကြီး အပေါ်မှာ ပေါက်ရောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ မျိုးရိုးဗီဇသိပ္ပံ (Genetics) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် ဆံပင်ဆိုတာ ရိုးရိုး အမွေးအမျှင်လေး မဟုတ်ပါဘူး။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ "မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း" (Identity) ကို ဖော်ပြနေတဲ့ အချက်အလက် သိုလှောင်ရုံကြီး ဖြစ်နေပါတယ်။ သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် ဆံပင်ဆိုတာ "သက်မဲ့" (Dead Matter) ပါ။ ဦးရေပြား အောက်မှာရှိတဲ့ Hair Follicle (ဆံပင်အိတ်) ကနေ ဆဲလ်တွေ ပွားများပြီး၊ အပေါ်ကို တွန်းတင်လိုက်တဲ့အခါ၊ အဲဒီ ဆဲလ်တွေက သေဆုံးသွားပြီး မာကျောတဲ့ Keratin (ကယ်ရာတင်း) ပရိုတိန်း အဖြစ် ပြောင်းသွားတာပါ။ ဒါကြောင့် ဆံပင်ညှပ်ရင် မနာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူက သေပြီးသား ဆဲလ်တွေ စုစည်းထားတဲ့ ကြိုးမျှင်လေး သက်သက်ပါပဲ။ ဘုရားဟောတဲ့ "အသုဘ" (မတင့်တယ်သော အပုပ်ကောင်) ဆိုတာ သိပ္ပံနည်းကျ အရမ်းမှန်ပါတယ်။ ဆံပင်ဆိုတာ "အလောင်းကောင်လေးတွေ" (Dead Cells) ကို ခေါင်းပေါ် တင်ထားတာပါပဲ။

Caption: ဆံပင်၏ အောက်ခြေအမြစ်တွင်သာ သက်ရှိဆဲလ်များ (Living Cells) ရှိပြီး၊ အပေါ်သို့ ထွက်လာသော ဆံပင်သားမှာ သေဆုံးပြီးသော ဆဲလ်များ (Dead Keratin) သာ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် DNA တည်ရှိပုံ

ဒါပေမယ့် ဆံပင်ရဲ့ အမြစ် (Root) မှာတော့ အလွန် အဖိုးတန်တဲ့ အရာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ DNA (Deoxyribonucleic Acid) ပါပဲ။ ဆံပင်တစ်ပင်ကို အမြစ်ပါအောင် နုတ်လိုက်ရင်၊ အဲဒီ အမြစ်မှာ ပါလာတဲ့ ဆဲလ် (Follicular Tag) ထဲမှာ ဒီလူရဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ အချက်အလက် (Genetic Code) အပြည့်အစုံ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒီလူက ဘယ်သူလဲ၊ သူ့မိဘက ဘယ်သူလဲ၊ သူ့မှာ ဘာရောဂါတွေ ရှိနိုင်သလဲ၊ သူ့မူလဇာစ်မြစ် (Ancestry) က ဘယ်ကလာတာလဲ ဆိုတာတွေကို ဖော်ပြနေပါတယ်။ မှုခင်းဆေးပညာ (Forensic Science) မှာ လူသတ်တရားခံကို ရှာရင် ဆံပင်တစ်မျှင် ကျန်ခဲ့ရုံနဲ့ ဖမ်းမိနိုင်တာ ဒီ DNA ကြောင့်ပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတာက ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ "အတ္တ" (Self) မရှိဘူး လို့ ဟောပေမယ့်၊ သိပ္ပံပညာမှာတော့ DNA ဟာ "Biological Self" (ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အတ္တ) ကို ကိုယ်စားပြုနေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အဲဒီ DNA ဆိုတာ ဘာလဲ။ ဓာတုဗေဒ မော်လီကျူး (Molecule) တွေ စီတန်းထားတာ သက်သက်ပါပဲ။ "ငါ" ဆိုတဲ့ ကောင် မပါပါဘူး။ C (Carbon), H (Hydrogen), N (Nitrogen), O (Oxygen), P (Phosphorus) ဆိုတဲ့ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အနုစိတ်တွေ စုဖွဲ့ထားတာပါပဲ။ ဆံပင်က "ဒါ ငါ့ DNA ပဲ" လို့ မသိပါဘူး။ "ဒါ ငါ့အဖေပဲ" လို့ မသိပါဘူး။ သူ့သဘာဝအတိုင်း ဓာတ်ပြုနေတာ သက်သက်ပါပဲ။ ဒါကြောင့် သိပ္ပံနည်းကျ ချဲ့ကြည့်လေလေ၊ "ငါ" ပျောက်လေလေ၊ "ဓာတ်သဘော" ပေါ်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2332 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်တုန်းက ပြတိုက်ကို အနယ်နယ် အရပ်ရပ်က ဘုရားဖူးတွေ လာကြတယ်။ တစ်နေ့မှာတော့ ဒကာကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူ့ပုံစံက ဂမ္ဘီရ လိုင်းကို လိုက်စားပုံ ရတယ်။ လည်ပင်းမှာလည်း အင်းကွက်တွေ၊ ကြိုးတွေ ဆွဲလို့။ သူ့လက်ထဲမှာ ဖန်ပုလင်းလေး တစ်လုံးကို အမြတ်တနိုး ကိုင်ထားတယ်။ သူက ဦးဇင်းကို လျှောက်ပါတယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... ဒါက တပည့်တော် ရထားတဲ့ 'ဝိဇ္ဇာဆံတော်' ပါ။ ထွက်ရပ်ပေါက် ဝိဇ္ဇာကြီး တစ်ပါးရဲ့ ဆံပင်ပါ။ ဒီဆံပင်က အသက်ရှိတယ်။ နေ့တိုင်း ရှည်ထွက်လာတယ်။ ရေထဲထည့်ရင် လူးလာခေါက်တုံ့ သွားတယ်။ ဒါကို ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ စစ်ပေးပါ၊ ပြီးရင် ပြတိုက်မှာ အပူဇော်ခံထားပေးပါ" ဆိုပြီး လာအပ်ပါတယ်။

သူ့ရဲ့ ယုံကြည်မှုက လွန်ကဲနေပါတယ်။ ဆံပင်ကို တန်ခိုးရှင် (Supernatural Object) အဖြစ် ကိုးကွယ်နေတာပါ။ ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 9 (Relic Verification), Article 9.5 (Biological Specimen Handling) အရ လက်ခံစစ်ဆေးပေးရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံနည်းကျ အဖြေရှာဖို့ လိုပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T151 (Biological Relic Analysis Form) ကို သုံးပြီး အဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ စတင်ပြီး မျက်စိနဲ့ စစ်ဆေးကြည့်တဲ့အခါ မိုက်ကရိုစကုပ်အောက်မှာ ဆံပင်သားက ကြမ်းတမ်းပြီး၊ အကြေးခွံ (Cuticles) တွေ ပွင့်နေတာ တွေ့ရတယ်။ ဒါဟာ ရှေးဟောင်း ဆံပင် သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အမွေး (ဥပမာ - မြင်းမြီး) ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

Caption: လူ့ဆံပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်အမွေး (ဥပမာ-မြင်းမြီး) တို့၏ မိုက်ကရိုစကုပ်အောက်တွင် ကွာခြားပုံ နှိုင်းယှဉ်ချက်

ဒါ့အပြင် ရေထဲထည့်ပြီး စမ်းသပ်ကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ ဒကာကြီး ပြောသလိုပဲ ဆံပင်က တွန့်လိမ်ပြီး လှုပ်ရှားနေတယ်။ ဒကာကြီးက "တွေ့လား ဘုရား၊ အသက်ရှိတယ်" လို့ ဝမ်းသာအားရ အော်ပါတယ်။ ဦးဇင်းက ပြုံးပြီး ရှင်းပြရပါတယ်။ "ဒကာကြီး... ဒါ အသက်ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သိပ္ပံပညာမှာ 'Hygroscopic Expansion' (ရေငွေ့စုပ်ယူ၍ ပြန့်ကားခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဆံပင်ရဲ့ Keratin ဖွဲ့စည်းပုံက ရေကို စုပ်ယူလိုက်တဲ့အခါ ဆဲလ်တွေ ပွလာပြီး၊ ပုံစံပြောင်းသွားတာ (Shape Memory Effect) ပါ။ ခြောက်သွေ့တဲ့ မြက်ပင်ကို ရေစိမ်ရင် ပြန်ဖြောင့်လာသလိုပါပဲ" လို့ ပြောပြပါတယ်။

ဆက်လက်ပြီးတော့ ဦးဇင်းက ဆက်ရှင်းပြပါတယ်။ "တကယ်လို့ ဒကာကြီးက ဒါကို ဘယ်သူ့ဆံပင်လဲဆိုတာ အတိအကျ သိချင်ရင်၊ DNA စစ်လို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် DNA စစ်လိုက်ရင် 'ပုဂ္ဂိုလ်' ပျောက်ပြီး 'ဒြပ်စင်' ပဲ ကျန်တော့မယ်။ ဒကာကြီးရဲ့ ကြည်ညိုစိတ် ပျက်သွားနိုင်တယ်။ စစ်ချင်သလား" လို့ မေးလိုက်တယ်။ ဒကာကြီးက စဉ်းစားသွားတယ်။ သူက "တန်ခိုး" ကို လိုချင်တာ၊ "သိပ္ပံအဖြေ" ကို လိုချင်တာ မဟုတ်ဘူး။ ဦးဇင်းက ဓမ္မနဲ့ ဆက်ပြီး ဟောပြပါတယ်။ "ဒကာကြီး... ဆံပင်ဆိုတာ ဘယ်သူ့ ဆံပင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ပရမတ်သဘောအရတော့ 'ပထဝီ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ အာပေါ' ဓာတ်လေးပါးပါပဲ။ ဝိဇ္ဇာဆံပင် မို့လို့ ရွှေဖြစ်သွားတာ မရှိပါဘူး။ အရေးကြီးတာက အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ 'ဂုဏ်ကျေးဇူး' ကို အာရုံပြုပြီး ကိုယ်တိုင် ကျင့်ကြံဖို့ပါပဲ။ ဆံပင်ကို ကိုးကွယ်နေမယ့်အစား၊ ကိုယ့်ခေါင်းပေါ်က ဆံပင်ကို 'အနိစ္စ' လို့ ရှုမှတ်တာက ပိုပြီး အကျိုးကြီးပါတယ်" လို့ ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။ ဒကာကြီးလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က အခွံကို အကာမှတ်ပြီး ဖက်တွယ်နေမိတာကိုး" ဆိုပြီး၊ ဆံပင်ပုလင်းကို ပြန်ယူသွားပါတယ်။ ပြတိုက်မှာ မထားတော့ဘဲ၊ သူ့အိမ်ဘုရားစင်မှာပဲ အနုဿတိ (အောက်မေ့ဖွယ်) အဖြစ် ထားရှိ ပူဇော်ပါတော့တယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။ "ဆံပင်" (ကေသ) ဆိုတာ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ ရှိပေမယ့်၊ သူ့ရဲ့ သဘောတရားကတော့ မမြဲခြင်း၊ ဆွေးမြေ့ခြင်း၊ စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်ခြင်း ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို ပြသနေပါတယ်။ သိပ္ပံပညာအရ ကြည့်ရင်လည်း ဆံပင်ဟာ "ဆဲလ်သေ" (Dead Cells) တွေ စုဝေးရာ ဖြစ်ပြီး၊ DNA ဆိုတဲ့ ဓာတုဗေဒ ကုဒ် (Chemical Code) တွေ သိုလှောင်ရာ နေရာ သက်သက်ပါပဲ။ ဘုရားရှင်က ရဟန်းပြုမယ့် သူတွေကို ဆံချခိုင်းတာဟာ "အလှအပ" (Beauty) ဆိုတဲ့ အစွဲကို ချွတ်ခိုင်းတာ ဖြစ်သလို၊ "ငါ" (Identity) ဆိုတဲ့ အမှတ်အသားကို ဖျက်ဆီးခိုင်းတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆံပင်ရိတ်လိုက်တာနဲ့ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ရုပ်သွင်ပြင် (Appearance) လုံးဝ ပြောင်းသွားပြီး၊ မာနတွေ လျော့ကျသွားတတ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။ ပထမအချက်အနေနဲ့ ဆံပင်ကို တရားမှတ်ပါ။ မနက်မိုးလင်းလို့ ခေါင်းဖီးတဲ့အခါ၊ ကြမ်းပြင်ပေါ် ကျနေတဲ့ ဆံပင်တွေကို မြင်တဲ့အခါ "သြော်... ခေါင်းပေါ်မှာတုန်းကတော့ လှတယ်ထင်ရတယ်၊ ကျွတ်ကျသွားတော့ အမှိုက်ဖြစ်ပါရောလား" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ အတ္တကို လျှော့ချပါ။ ဆံပင်ကို အရမ်း ပြုပြင်၊ အရမ်း ဆေးဆိုး၊ အရမ်း ပုံဖော်နေတာတွေကို လျှော့ချပါ။ ဆံပင်လှမှ ငါလှမယ် ဆိုတဲ့ အတွေးအစား၊ "စိတ်ထားလှမှ ငါလှမယ်" ဆိုတဲ့ အတွေးကို မွေးမြူပါ။ တတိယအချက်ကတော့ မျိုးရိုးဗီဇထက် ကုသိုလ်ဗီဇကို ယုံကြည်ပါ။ DNA ထဲမှာ မိဘမျိုးရိုး ပါလာလို့ ရောဂါပါလာနိုင်တယ်၊ ရုပ်ပါလာနိုင်တယ်။ ဒါကို ပြင်လို့ မရဘူး။ ဒါပေမယ့် "ကုသိုလ်" ဆိုတဲ့ ဝိညာဉ်မျိုးရိုး (Spiritual DNA) ကိုတော့ ကိုယ်တိုင် ပြုပြင် ဖန်တီးလို့ ရပါတယ်။ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ မျိုးရိုးကောင်းအောင် ဒီနေ့ကစပြီး ပျိုးထောင်ကြပါ။ ဆံပင်တစ်မျှင်ကို မြင်တိုင်း... "ဒါ ငါမဟုတ်၊ ငါ့ဟာမဟုတ်၊ ငါ့အတ္တမဟုတ်" လို့ ဆင်ခြင်နိုင်တဲ့ ဉာဏ်ပညာတွေ ပွင့်လန်းကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ဆံပင် (ကေသ) နှင့် DNA' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် အပေါ်ယံ ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါတို့၏ လှည့်စားမှုကို ကျော်လွန်၍၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ မမြဲသော၊ အနှစ်သာရကင်းသော သဘောမှန်ကို သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ မျက်လုံးဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်ကာ၊ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်သည့်တိုင်အောင် ကာယဂတာသတိကို လက်ကိုင်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 1, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/