နေ့ရက် - မေလ (၁၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-132)သူနာပြုနှင့် မေတ္တာစိတ် (The Nurse & The Heart of Metta)

 

နေ့ရက် - မေလ (၁၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-132)သူနာပြုနှင့် မေတ္တာစိတ် (The Nurse & The Heart of Metta)

ကိုးကားကျမ်း - ဝိနည်းမဟာဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ ဂိလာနုပဋ္ဌာက (သူနာပြုရဟန်းတို့၏ ဝတ္တရား)

သိပ္ပံနယ်ပယ် - Nursing Ethics & Compassion Fatigue (သူနာပြုကျင့်ဝတ်နှင့် ကရုဏာကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း)

---

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဘုရားရှင်၊ တရားတော်၊ သံဃာတော်တည်းဟူသော ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။ ဤသို့ ရှိခိုးပူဇော်ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် ဘေးရန်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းလွင့်ပျောက်၍ ကောင်းကျိုးလိုအင်ဆန္ဒများ တစ်လုံးတစ်ဝတည်း ပြည့်စုံကြပါစေကုန်သတည်း။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ မေလ (၁၂) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးမှာရှိတဲ့ "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သူနာပြုများနေ့" (International Nurses Day) ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ်သူနာပြုလောကရဲ့ မိခင်ကြီး ဖလော်ရင့်စ် နိုက်တင်ဂေးလ် (Florence Nightingale) မွေးဖွားတဲ့နေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူနာပြုဆရာမကြီးတွေ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းတွေ၊ ပြီးတော့ အိမ်မှာ ကိုယ့်မိဘ ကိုယ့်ဆွေမျိုး မကျန်းမာလို့ ပြုစုစောင့်ရှောက်နေကြရတဲ့ "အိမ်တွင်းသူနာပြု" ဓမ္မမိတ်ဆွေများအားလုံး ဒီနေ့တရားကို အထူး ဂရုစိုက် နာယူစေချင်ပါတယ်။ လူမမာကို ပြုစုရတယ်ဆိုတာ လွယ်ကူတဲ့ ကိစ္စ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ခန္ဓာ ပင်ပန်းမှုသာမက စိတ်ပင်ပန်းမှုပါ ကြီးမားလှပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပင်ပန်းမှုတွေကို ဓမ္မဆေးနည်းနဲ့ ဘယ်လို ကုစားမလဲ၊ လူနာကို ပြုစုရင်းနဲ့ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း တရားကို ဘယ်လို ရှာဖွေမလဲ ဆိုတာကို ဒီနေ့ အကျယ်တဝင့် ဆွေးနွေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တရားမဟောခင်မှာ... သူနာပြုတစ်ယောက်၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်သူ တစ်ယောက်မှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်တာကတော့ "နူးညံ့ပျော့ပျောင်းတဲ့ စိတ်ထား" ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဘုန်းကြီးတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်ကို မေတ္တာရေစင်နဲ့ ဆေးကြောဖို့ "မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း" (Loving-Kindness Meditation) ကို အရင် စီးဖြန်းကြရအောင်။

ကိုင်း... အားလုံးပဲ ခါးလေးမတ်မတ်ထား၊ မျက်လုံးလေး မှိတ်ထားပါ။ စိတ်ထဲမှာ ကိုယ် အချစ်မြတ်နိုးရဆုံး၊ ကျေးဇူးအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် (သို့မဟုတ်) ဝေဒနာ ခံစားနေရတဲ့ လူနာတစ်ယောက်ကို ပုံဖော်လိုက်ပါ။ သူ့ရဲ့ မျက်နှာလေးကို မြင်ယောင်ပြီး "ဒီပုဂ္ဂိုလ်ခမျာ ရောဂါဝေဒနာတွေ ကင်းဝေးပါစေ... ကိုယ်ဆင်းရဲခြင်း ကင်းပါစေ... စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ကင်းပါစေ... ကျန်းမာချမ်းသာပါစေ" လို့ စိတ်ထဲကနေ ရွတ်ဆိုရင်း မေတ္တာလှိုင်းလေးတွေ လွှတ်ပေးလိုက်ပါ။ ကိုယ့်ရင်ထဲမှာ အေးမြတဲ့၊ ကြင်နာတဲ့ ခံစားမှုလေး ဖြစ်ပေါ်လာသည်အထိ (၁) မိနစ်ခန့် ငြိမ်သက်စွာ ပွားများကြပါစို့။

(ခေတ္တ ငြိမ်သက်ခြင်း)

ကိုင်း... စိတ်ထဲမှာ မေတ္တာဓာတ်လေးတွေ ကိန်းဝပ်သွားပြီဆိုရင်၊ ဒီ "ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း" (Caregiving) ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ခေတ်သစ် ဆေးပညာနဲ့ စိတ်ပညာ (Nursing Science) ရှုထောင့်ကနေ အရင်ဆုံး ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာမှာ Nursing Ethics (သူနာပြုကျင့်ဝတ်) နဲ့ Neuroscience (ဦးနှောက်သိပ္ပံ) ကို ပေါင်းစပ်လေ့လာတဲ့အခါ အလွန် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ အချက်တစ်ခုကို တွေ့ရတယ်။ အဲဒါကတော့ "Mirror Neurons" (ကြေးမုံဆဲလ်များ) ဆိုတဲ့ သဘောတရားပါပဲ။

လူသားတွေရဲ့ ဦးနှောက်ထဲမှာ သူတစ်ပါးရဲ့ ခံစားချက်ကို ကိုယ်တိုင် ခံစားရသလို ဖြစ်စေတဲ့ ဆဲလ်လေးတွေ ရှိတယ်။ ဥပမာ - ရှေ့ကလူက ဓားရှသွားတာ မြင်ရင် ကိုယ့်လက်ကပါ "ကျိန်း" ခနဲ ဖြစ်သွားတာမျိုးပေါ့။ သူနာပြုတွေ၊ ဆရာဝန်တွေ၊ လူနာစောင့်တွေမှာ ဒီဆဲလ်တွေက နေ့တိုင်း အလုပ်လုပ်နေရတယ်။ လူနာက ညည်းတွားရင် သူတို့စိတ်ထဲမှာပါ လိုက်ပြီး နာကျင်ရတယ်။

ဒီနေရာမှာ ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ အဲဒါကတော့ "Compassion Fatigue" (ကရုဏာသက်ရင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရေမြှုပ် (Sponge) တစ်ခုလိုပါပဲ။ ရေမြှုပ်က ရေတွေကို စုပ်ယူသလို၊ ပြုစုသူက လူနာရဲ့ ဒုက္ခတွေကို နေ့တိုင်း စုပ်ယူနေရတယ်။ ကြာလာတော့ ရေမြှုပ်က ပြည့်သွားပြီး ဘာမှ ထပ်မစုပ်နိုင်တော့ဘူး။ လေးလံလာတယ်။ အနံ့နံလာတယ်။ အဲဒီအခါမှာ သူနာပြုဟာ စိတ်တိုလာမယ်၊ ဒေါသထွက်လွယ်လာမယ်၊ လူနာကို အော်ဟစ်မိလာမယ်။ ဒါဟာ သူတို့ စိတ်ယုတ်မာလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ "စိတ်စွမ်းအင်" (Mental Energy) ကုန်ခန်းသွားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ကုစားဖို့အတွက် သိပ္ပံပညာမှာ "Self-Care" (မိမိကိုယ်ကို ပြုစုခြင်း) လိုအပ်သလို၊ ဓမ္မပညာမှာတော့ "ဝိပဿနာ" လိုအပ်လာပါပြီ။

ကိုင်း... ဒါဆိုရင် ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်တွေကို သူနာပြုနည်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လို သင်ကြားပေးခဲ့သလဲ။ ဝိနည်းမဟာဝဂ္ဂပါဠိတော်မှာ အလွန် ထင်ရှားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။

တစ်ခါတုန်းက "အရှင်တိဿ" ဆိုတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါး ဝမ်းကိုက်ရောဂါ (Dysentery) ဖြစ်တယ်။ ရောဂါက ပြင်းထန်လွန်းတော့ ကျင်ကြီးကျင်ငယ်တွေ ပေကျံပြီး၊ သင်္ကန်းတွေ ညစ်ပတ်နံစော်နေတယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာကလည်း ပြည်တွေ ယိုစီးနေတော့ တခြားရဟန်းတွေက ရွံရှာပြီး ပစ်ထားကြတယ်။ ဘယ်သူမှ မပြုစုကြဘူး။

အဲဒီအချိန်မှာ မဟာကရုဏာရှင် ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး ကြွလာတယ်။ ဘုရားရှင်က နှာခေါင်းရှုံ့ခြင်း မရှိ၊ ရွံရှာခြင်း မရှိဘဲ၊ ရေနွေးအိုး ကိုယ်တိုင် တည်တယ်။ အရှင်အာနန္ဒာကို ရေလောင်းခိုင်းပြီး၊ ဘုရားရှင် ကိုယ်တိုင် အရှင်တိဿရဲ့ ညစ်ပတ်နေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်၊ မစင်တွေ ပေနေတဲ့ သင်္ကန်းတွေကို လက်တော်နဲ့ ပွတ်တိုက် လျှော်ဖွပ်ပေးတယ်။

ပြီးတော့မှ ရဟန်းတွေကို စုရုံးစေပြီး သမိုင်းဝင် စကားတစ်ခွန်း မိန့်ကြားခဲ့ပါတယ်။

"ယော ဘိက္ခဝေ မံ ဥပဋ္ဌေယျ၊ သော ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌေယျ"

"ချစ်သား ရဟန်းတို့... ငါဘုရားကို ပြုစုလုပ်ကျွေးလိုသော သူသည် လူမမာကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရာ၏" တဲ့။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီစကားဟာ သာမန်စကား မဟုတ်ပါဘူး။ လူမမာကို ပြုစုတာဟာ ဘုရားကို ပြုစုတာနဲ့ ကုသိုလ်ချင်း တူတယ်လို့ အာမခံချက် ပေးလိုက်တာပါ။ ဘုရားရှင်က သူနာပြုကောင်း တစ်ယောက်မှာ ရှိရမယ့် အရည်အချင်း (၅) မျိုးကိုလည်း "ဂိလာနုပဋ္ဌာက အင်္ဂါ" အနေနဲ့ ဟောကြားခဲ့တယ်။

၁။ ဆေးစပ်တတ်ရမယ် (Capable of preparing medicine) - လူနာကို ဘယ်ဆေးတိုက်ရမယ်၊ ဘယ်အချိန် တိုက်ရမယ်ဆိုတာ ကျွမ်းကျင်ရမယ်။

၂။ အစာ အာဟာရကို သိရမယ် (Knowing what is wholesome) - လူနာနဲ့ တည့်တာ၊ မတည့်တာကို ခွဲခြားသိပြီး ပြုစုတတ်ရမယ်။

၃။ မေတ္တာစိတ်ဖြင့် ပြုစုရမယ် (Act out of love, not greed) - လာဘ်လာဘ လိုချင်လို့၊ ပိုက်ဆံရချင်လို့ မဟုတ်ဘဲ၊ သနားတဲ့စိတ်နဲ့ ပြုစုရမယ်။

4။ ရွံရှာခြင်း မရှိရဘူး (Not disgusted by excrement) - ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်၊ တံတွေး၊ အော့အန်တာတွေကို ကိုယ်တိုင် ဖယ်ရှားပေးရဲရမယ်။

၅။ တရားစကား ပြောကြားနိုင်ရမယ် (Capable of uplifting the patient) - လူနာ စိတ်အားငယ်နေရင် ဓမ္မစကားနဲ့ အားပေးနိုင်ရမယ်။

ကြည့်စမ်း... လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်က ဟောခဲ့တဲ့ ဒီအချက်တွေဟာ ဒီနေ့ခေတ် သူနာပြု တက္ကသိုလ်တွေမှာ သင်နေတဲ့ "Nursing Standards" တွေနဲ့ တစ်ထပ်တည်း မကျနေဘူးလား။ ကျနေပါတယ် ဘုရား။ ဒါပေမဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ နည်းလမ်းက ခန္ဓာကိုယ် ကုသရုံတင် မကဘူး၊ ပြုစုသူရဲ့ စိတ်ကိုပါ မပင်ပန်းအောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ နည်းလမ်းတွေ ပါဝင်နေပါတယ်။

ကိုင်း... အခု အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာ လုပ်ငန်းခွင် ထဲကို ဝင်ကြည့်ကြစို့။ သူနာပြု တစ်ယောက်၊ ဒါမှမဟုတ် လူနာစောင့် တစ်ယောက်ဟာ နေ့စဉ် မနှစ်မြို့ဖွယ်ရာ အာရုံတွေနဲ့ တွေ့ကြုံရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ စိတ်မပျက်အောင်၊ ကုသိုလ်ရအောင်၊ ဉာဏ်ဦးစီးအောင် ဘယ်လို တရားမှတ်မလဲ။

ဥပမာ - ဒကာမကြီးတစ်ယောက် အမေ့ကို ပြုစုနေတယ် ဆိုပါစို့။ အမေက အိပ်ရာထဲမှာ ဝမ်းသွားလိုက်တယ်။ အနံ့တွေကလည်း ဆိုး၊ မြင်ရတာလည်း မသတီစရာ။ အဲဒီအချိန်မှာ "ရွံလိုက်တာ" ဆိုတဲ့ စိတ် ဖြစ်လာမယ်။ "ငါ့ကံပဲ" ဆိုတဲ့ ဝမ်းနည်းစိတ် ဖြစ်လာမယ်။

ကာယဂတာသတိ နှင့် ဝေဒနာနုပဿနာ ရှုကွက်

၁။ အာရုံ (Object): မနှစ်မြို့ဖွယ် အနံ့ (ဂန္ဓာရုံ) နှင့် အဆင်း (ရူပါရုံ)။

၂။ ဒွါရ (Door): နှာခေါင်း (ဃာနဒွါရ) နှင့် မျက်စိ (စက္ခုဒွါရ)။

၃။ ဖဿ (Contact): အနံ့နှင့် နှာခေါင်း ထိတွေ့မှု။

၄။ ဝေဒနာ (Feeling): စိတ်မကျေနပ်မှု၊ ရွံရှာမှု (ဒေါမနဿ ဝေဒနာ)။

ဒီနေရာမှာ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ "ရွံတယ်" လို့ တွေးလိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ ဦးနှောက်ထဲမှာ Stress Hormone တွေ ထွက်လာပြီး မျက်နှာက ရှုံ့မဲ့သွားတယ်။ အဲဒါကို လူနာက မြင်ရင် လူနာလည်း စိတ်ဆင်းရဲရတယ်။

ရှုကွက် (အရူခံ) က ဘာလဲ?

"မစင်" မဟုတ်ဘူး။ "အမေ" မဟုတ်ဘူး။

"ပထဝီဓာတ်၊ အာပေါဓာတ်" (စိုစွတ်ဖွဲ့စည်းထားသော ရုပ်) နှင့် "ဂန္ဓဓာတ်" (အနံ့ဓာတ်) သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်။

ရှုဉာဏ် (အရူဉာဏ်) နဲ့ ဘယ်လို မှတ်မလဲ?

အနံ့ရလိုက်တဲ့ တခဏချင်းမှာ... "နံတယ်... သိတယ်"။ (ရွံတယ် လို့ မမှတ်နဲ့၊ နံတာက သဘောတရား၊ ရွံတာက ကိလေသာ)။

ရင်ထဲမှာ လှိုက်ခနဲ တက်လာတဲ့ ရွံရှာစိတ်ကို တွေ့ရင်... "ရွံစိတ် ဖြစ်နေတယ်... သိတယ်"။

ပြီးတော့ ဆင်ခြင်လိုက်ပါ... "ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးက မွေးကတည်းက အညစ်အကြေးတွေနဲ့ ပြည့်နေတာပဲ။ ငါ့ခန္ဓာကိုယ်လည်း ဒီလိုပါပဲ။ ဒါဟာ ဓမ္မသဘော (Dhatu) မျှသာ ဖြစ်တယ်။ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ မရှိဘူး" လို့ နှလုံးသွင်းလိုက်ပါ။

လက်က အညစ်အကြေးကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေတဲ့ အချိန်မှာလည်း... "လှုပ်ရှားတယ်... သိတယ်"။ "ပူတယ်... သိတယ်"။

အဲဒီလို "သတိ" ကပ်လိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ "ငါ သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေရတယ်" ဆိုတဲ့ အတ္တ ပျောက်သွားပြီး၊ "ရုပ်က ရုပ်ကို ပြုစုနေတာပါလား" ဆိုတဲ့ ပညာ ဝင်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါမှာ ရွံရှာစိတ်တွေ ငြိမ်းပြီး၊ "ဥပေက္ခာ" (မျှတသောစိတ်) နဲ့ "ကရုဏာ" (သနားသောစိတ်) သာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါလိမ့်မယ်။ ဒါမှသာ ရေရှည် ပြုစုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပေါ်မလာဘူးလား... ပေါ်လာတယ်နော်။

ကိုင်း... ဒီသဘောတရားတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲ ဆိုတာကို Case-2432 ဖြစ်ရပ်မှန်လေးနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ (မှီငြမ်း - Template T221: Medical Incident & Care Log).

Hswagata ပြတိုက်မှာ တစ်နေ့က ဘုရားဖူး အဘွားအိုတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ အဘွားက နယ်ဝေးက လာတာ၊ လမ်းခရီး ပန်းပြီး အစာလည်း မစားရသေးတော့ ပြတိုက်ထဲမှာ မူးလဲပြီး အန်ချလိုက်တယ်။ အန်ဖတ်တွေက ကြမ်းပြင်မှာရော၊ သူ့အင်္ကျီမှာရော ပေကုန်တယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ ဝန်ထမ်းကောင်မလေး တစ်ယောက်၊ နာမည်က "မလှ" ဆိုပါစို့။ မလှက အသစ်။ သူက အဲဒါကို မြင်တော့ နှာခေါင်းပိတ်ပြီး အဝေးကို ပြေးသွားတယ်။ "အಯ್ಯ... ရွံစရာကြီး၊ သန့်ရှင်းရေးသမား လာမှ လုပ်မယ်" ဆိုပြီး ရှောင်နေတယ်။

အဲဒီမှာ ပြတိုက်မန်နေဂျာ (စီနီယာ ဝန်ထမ်း) ရောက်လာတယ်။ သူက မလှကို မဆူဘူး။ သူကိုယ်တိုင် လက်အိတ်စွပ်၊ တစ်ရှူးတွေ ယူပြီး အဘွားအိုကို ချက်ချင်း သန့်ရှင်းရေး လုပ်ပေးတယ်။ ရေနွေးလေး တိုက်၊ ဆေးလေး တိုက်ပေးတယ်။

ပြီးတော့မှ မလှကို ခေါ်ပြီး Policy 7, Article 7.4 (Care for Visitors) နဲ့အညီ ဆုံးမတယ်။

"မလှ... ညည်း ရွံတာ ငါ နားလည်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သေချာ ကြည့်စမ်း။ ဒီအဘွားဟာ ဘုရားဖူးလာတာ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဧည့်သည်တော်။ သူ့ကို ပြုစုတာဟာ ဓာတ်တော်ကို ပြုစုတာနဲ့ အတူတူပဲ။ ညည်း အခု မြင်နေရတဲ့ အန်ဖတ်ဆိုတာ ညည်း ဗိုက်ထဲမှာလည်း ရှိတာပဲ။ အတူတူပဲ" လို့ ရှင်းပြတယ်။

ပြီးတော့ Template T221 (Medical Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ခိုင်းတယ်။ "အမည်မသိ ဘုရားဖူး အမျိုးသမီး၊ အသက် (၇၀) ခန့်၊ အမောဖောက်၍ အော့အန်ခြင်း၊ ကုသမှု - ရှေးဦးသူနာပြုစုခြင်း" ဆိုပြီး ရေးခိုင်းတယ်။

မလှလည်း စီနီယာအစ်မရဲ့ လုပ်ရပ်ကို ကြည့်ပြီး ရှက်သွားတယ်။ "ဪ... ငါက ကိုယ့်အတ္တကိုပဲ ကြည့်မိတာကိုး။ တကယ့် သူနာပြုစိတ်ဆိုတာ ရွံရှာမှုကို ကျော်လွန်နိုင်မှ ဖြစ်တာပါလား" ဆိုပြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ မလှဟာ ပြတိုက်မှာ လူနာတွေ့ရင် အရင်ဆုံး ပြေးကြည့်တဲ့သူ ဖြစ်လာတယ်။

ကြည့်စမ်း... သူနာပြုစိတ် (Nursing Spirit) ဆိုတာ ဆေးရုံမှာမှ ရှိရတာ မဟုတ်ဘူး။ နေရာတိုင်းမှာ၊ လူတိုင်းမှာ ရှိသင့်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ပါပဲ။ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က လူတွေကို မေတ္တာထားတတ်ရင်၊ သူတို့ရဲ့ အညစ်အကြေးကို သည်းခံနိုင်ရင် အဲဒါ သူတော်ကောင်းစိတ်ပါပဲ။

ကိုင်း... နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး တရားသိမ်းကြစို့။

• အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ မစင် အညစ်အကြေးတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ဤခန္ဓာကိုယ်ကြီးသည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။

• ခန္ဓာကိုယ်ကို "ငါ၊ ငါ့ဟာ" လို့ စွဲလမ်းပြီး၊ သန့်ရှင်းချင်၊ လှပချင်၊ ရွံရှာခြင်း ကင်းချင်သော တပ်မက်မှုသည် "သမုဒယသစ္စာ"။

• အိုနာသေကင်းရာ၊ ခန္ဓာဝန်ကို ချထားရာ၊ ပြုစုစရာ မလိုတော့သော နိဗ္ဗာန်သည် "နိရောဓသစ္စာ"။

• လူနာကို ပြုစုရင်း ရွံရှာမှုကို သည်းခံ၊ မေတ္တာပွား၊ သတိပညာဖြင့် ခန္ဓာသဘောကို ရှုမြင်သော ကျင့်စဉ်သည် "မဂ္ဂသစ္စာ" ပါပဲ။

သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံးလည်း "ဂိလာနုပဋ္ဌာက" ကျင့်စဉ်ကို လက်ကိုင်ထားပြီး၊ သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်သော၊ မေတ္တာကရုဏာဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်သော၊ ထိုသို့ ပြုစုရင်းဖြင့်လည်း မိမိ၏ ပါရမီကို ဖြည့်ဆည်းကာ နိဗ္ဗာန်သို့ မျက်မှောက်ပြုနိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ မှာကြားလိုတာကတော့... ဓမ္မမိတ်ဆွေများအနေဖြင့် သူနာပြုကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဗုဒ္ဓအဆုံးအမများ၊ စိတ်ပင်ပန်းမှု (Burnout) ကို ဖြေရှင်းနည်းများကို ပိုမိုလေ့လာလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Page ဖြစ်သော https://www.facebook.com/siridantamahapalakadailydhammatalk/ တွင် ဝင်ရောက် ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သူနာပြုဆရာမကြီးများ၊ ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းများအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာရွှင်လန်းကြပါစေ။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

---

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

Date: May 12, 2023 (International Nurses Day)

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.