နေ့ရက် - မေလ (၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-122) ဦးနှောက် (Brain) နှင့် ဟဒယဝတ္ထု (The Brain vs. The Heart-Base)

 

နေ့ရက် - မေလ (၂) ရက်၊ ၂၀၂၃ (Day-122) ဦးနှောက် (Brain) နှင့် ဟဒယဝတ္ထု (The Brain vs. The Heart-Base)

ကိုးကားကျမ်း - အဘိဓမ္မပိဋကတ်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်း (ဝတ္ထုရုပ် ၆ ပါး)

သိပ္ပံနယ်ပယ် - Neuroscience (ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောသိပ္ပံ)

---

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဘုရားရှင်၊ တရားတော်၊ သံဃာတော်တည်းဟူသော ရတနာမြတ်သုံးပါးနှင့်တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။ ဤသို့ ရှိခိုးပူဇော်ရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာတို့ကြောင့် ဘေးရန်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းလွင့်ပျောက်၍ ကောင်းကျိုးလိုအင်ဆန္ဒများ တစ်လုံးတစ်ဝတည်း ပြည့်စုံကြပါစေကုန်သတည်း။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ မနေ့ကတော့ အလုပ်သမားနေ့မှာ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားအကြောင်း ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ ဒီနေ့ မေလ (၂) ရက်နေ့မှာတော့ အဲဒီစိတ်က ဘယ်မှာ ဖြစ်သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ အခြေစိုက်သလဲ ဆိုတာကို အဘိဓမ္မာနဲ့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဆွေးနွေးကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အသိစိတ်၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ခံစားချက်တွေဟာ ဦးနှောက် (Brain) မှာ ရှိသလား၊ နှလုံးသား (Heart) မှာ ရှိသလား။ ခေတ်ပညာနဲ့ ဘုရားဟော ဘယ်လို ကွဲပြားသလဲ။ ဒါကို ဒီနေ့ ရှင်းကြရအောင်။

တရားမဟောခင်မှာ... ဦးနှောက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နှလုံးပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါတွေဟာ "ငါ" မဟုတ်ဘူး၊ ရွံရှာဖွယ် အထောက်အပံ့ ရုပ်ဝတ္ထုတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ နှလုံးသွင်းနိုင်ဖို့ "ကာယဂတာသတိ ကမ္မဋ္ဌာန်း" (Body Contemplation) ထဲက "မတ္ထလုင်္ဂံ" (ဦးနှောက်) ကို အာရုံပြုပြီး သမထ ထူထောင်ကြစို့။

အားလုံးပဲ မျက်လုံးလေး မှိတ်ထားပါ။ မိမိရဲ့ ခေါင်းခွံ (Skull) အတွင်းထဲကို စိတ်နဲ့ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ ခေါင်းခွံခွက်ထဲမှာ ဖြူဖြူပျော့ပျော့ အိစက်စက်နဲ့ ခွေလိပ်နေတဲ့ ဦးနှောက်ကြီး ရှိနေတယ်။ အဲဒီ ဦးနှောက်ကြီးဟာ တကယ်တော့ အဆင်းအားဖြင့်လည်း မလှပဘူး၊ အနံ့အားဖြင့်လည်း မကောင်းဘူး။ ပညာဉာဏ်ကြီးပါတယ်ဆိုတဲ့ ဦးနှောက်ဟာ တကယ်တော့ မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ ဆိုတဲ့ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေးသာ ဖြစ်တယ်။ "မတ္ထလုင်္ဂံ... မတ္ထလုင်္ဂံ... ဦးနှောက်ပါတကား... ရွံရှာဖွယ်ပါတကား..." လို့ စိတ်ထဲက မှတ်ပြီး (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး ရှုကြည့်ပါ။ "ငါ့ဦးနှောက်၊ ငါ့ဉာဏ်" ဆိုတဲ့ မာနလေး လျော့သွားအောင်လို့ပါ။

(ခေတ္တ ငြိမ်သက်ခြင်း)

ကိုင်း... စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင် ဒီဦးနှောက်အကြောင်းကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ (Neuroscience) က ဘယ်လို ပြောထားသလဲ ဆိုတာ အရင် ကြည့်ကြစို့။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခေတ်သစ် ဆေးပညာနဲ့ အာရုံကြောသိပ္ပံ (Neuroscience) အရတော့ လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ် (Mind) ဆိုတာ ဦးနှောက်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက် (Function of the Brain) လို့ပဲ ယူဆကြတယ်။ ဦးနှောက်ထဲမှာ Neurons လို့ခေါ်တဲ့ အာရုံကြောဆဲလ်ပေါင်း (၈၆) ဘီလီယံလောက် ရှိသတဲ့။ အဲဒီ ဆဲလ်လေးတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု လျှပ်စစ်စီးကြောင်းလေးတွေ (Electrical Impulses) နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး သတင်းပို့ကြတယ်။

ဥပမာ - သူတော်ကောင်းတို့ တစ်ခုခုကို မြင်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ မျက်လုံးကနေ အာရုံကြော (Optic Nerve) ကတဆင့် ဦးနှောက်ရဲ့ အနောက်ဘက် Occipital Lobe ကို သတင်းပို့လိုက်တယ်။ အဲဒီမှာ ဦးနှောက်က "ဒါ ဘာပုံပဲ" ဆိုပြီး ပုံဖော်လိုက်တယ်။ စဉ်းစားတွေးခေါ်တာကျတော့ ရှေ့ဖက်က Prefrontal Cortex က လုပ်တယ်။ ကြောက်တာ၊ လန့်တာ၊ စိတ်ဆိုးတာကျတော့ Amygdala ဆိုတဲ့ အပိုင်းက လုပ်တယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဘယ်လို ပြောသလဲဆိုတော့ "ဦးနှောက် ပျက်စီးသွားရင် စိတ်လည်း ပျောက်သွားမယ်၊ ကွန်ပျူတာ CPU ပျက်သွားရင် Windows တက်မလာသလိုပဲ" လို့ ဆိုကြတယ်။ ဒါဟာ ရုပ်ဝါဒ (Materialism) ဆန်တဲ့ အမြင်ပေါ့။

ဒါပေမဲ့ သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဦးနှောက်ထဲက ဆဲလ်တွေ၊ လျှပ်စစ်စီးကြောင်းတွေဟာ "ရုပ်" (Matter) တွေ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ ရုပ်တွေက "နာမ်" (Mind) လို့ခေါ်တဲ့ ခံစားမှု၊ သိမှု၊ စိတ်ကူးယဉ်မှုတွေကို တိုက်ရိုက် ဖန်တီးနိုင်သလား။ ဥပမာ - လျှပ်စစ်မီးသီး (ရုပ်) က အလင်းရောင် (ရုပ်) ကိုပဲ ထုတ်ပေးနိုင်တယ်။ လျှပ်စစ်မီးသီးထဲကနေ "ဝမ်းနည်းတယ်" ဆိုတဲ့ စိတ် ထွက်လာနိုင်သလား။ မထွက်လာနိုင်ဘူးနော်။ ဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာ တရားတော်က သိပ္ပံပညာထက် ပိုပြီး နက်ရှိုင်းသွားပါပြီ။

အဘိဓမ္မာမှာ "ဝတ္ထုရုပ်" (၆) ပါး ရှိတယ်လို့ ဟောထားတယ်။ "ဝတ္ထု" ဆိုတာ "စိတ်ဖြစ်ပေါ်ရာ တည်ရာ၊ မှီရာ" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်။

၁။ စက္ခုဝတ္ထု (မျက်စိအကြည်)

၂။ သောတဝတ္ထု (နားအကြည်)

၃။ ဃာနဝတ္ထု (နှာခေါင်းအကြည်)

၄။ ဇိဝှါဝတ္ထု (လျှာအကြည်)

၅။ ကာယဝတ္ထု (ကိုယ်အကြည်)

၆။ ဟဒယဝတ္ထု (နှလုံးအတွင်းရှိ သွေးကို မှီ၍ဖြစ်သော ရုပ်)

ဘုရားရှင်က မြင်စိတ် (စက္ခုဝိညာဉ်) ဟာ မျက်စိမှာ မှီတယ်၊ ကြားစိတ် (သောတဝိညာဉ်) ဟာ နားမှာ မှီတယ်လို့ ဟောတယ်။ ဒါပေမဲ့ တွေးတော ကြံစည်တဲ့ စိတ် (မနောဝိညာဉ်) ကျတော့ ဘယ်မှာ မှီသလဲ။ အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်တွေက "ဟဒယဝတ္ထု" (Heart-base) မှာ မှီတယ်လို့ ဖွင့်ပြကြတယ်။ ဒီနေရာမှာ ခေတ်ပညာတတ်တွေက မေးခွန်းထုတ်ကြတယ်။ "ဆရာတော်... သိပ္ပံပညာအရ နှလုံးဆိုတာ သွေးညှစ်တဲ့ စက် (Pump) ပဲလေ။ စဉ်းစားတာ ဦးနှောက်က မဟုတ်ဘူးလား" တဲ့။

ပေါ်မလာဘူးလား... ပေါ်လာတယ်နော်။ ဒီနေရာမှာ ဘုန်းကြီးတို့ သေချာ ရှင်းဖို့ လိုတယ်။ အဘိဓမ္မာမှာ "မနောဝိညာဉ်သည် ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ ဖြစ်၏" လို့ ဆိုရာမှာ၊ နှလုံးသား အသားတုံးကြီး (Muscular Organ) က စဉ်းစားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နှလုံးအတွင်းမှာ ရှိတဲ့ သွေး (Blood) ကို မှီပြီး ဖြစ်တဲ့ ဓာတ်သဘောကို ပြောတာပါ။ ဦးနှောက် (Brain) ဆိုတာကတော့ "အာရုံကြော စနစ်ရဲ့ ဗဟိုဌာနချုပ်" (Switchboard) ဖြစ်ပါတယ်။ ကွန်ပျူတာနဲ့ ဥပမာ ပေးရရင်...

• ဦးနှောက် (Brain) ဟာ ကွန်ပျူတာရဲ့ Hardware, CPU, Memory Chips တွေနဲ့ တူတယ်။

• ဟဒယဝတ္ထု (Heart-base) ဟာ လျှပ်စစ်စွမ်းအင် (Power Source) နဲ့ တူတယ်။

• စိတ် (Mind) ဟာ Software နဲ့ တူတယ်။

Hardware (ဦးနှောက်) ကောင်းမှ Software (စိတ်) ကောင်းကောင်း အလုပ်လုပ်နိုင်မယ်။ ဒါပေမဲ့ Power (ဟဒယဝတ္ထု/ ဘဝင်စိတ်) မရှိရင် ဘာမှ သုံးမရဘူး။ သိပ္ပံပညာက Hardware ကိုပဲ တွေ့ပြီး၊ အဘိဓမ္မာက Power Source နဲ့ Software ဆက်စပ်ပုံကိုပါ မြင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးနှောက်က "Process" လုပ်ပေးသူ ဖြစ်ပေမယ့်၊ "Knowing" (သိသူ) ကတော့ နာမ်တရားပါပဲ။

ကိုင်း... ဒီ သီအိုရီတွေ ထားလိုက်ပါဦး။ သူတော်ကောင်းတို့ ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ရှုမှတ်ဖို့အတွက် ဝိပဿနာ ရှုကွက် ထဲကို ဝင်ကြည့်ကြစို့။

အခု ယောဂီတို့ တစ်ခုခုကို စဉ်းစားနေတယ် ဆိုပါစို့။ "မနက်ဖြန် ဘာစားရမလဲ" လို့ တွေးလိုက်တယ်။

အဲဒီ "အတွေး" ဘယ်လို ဖြစ်လာသလဲ။ စိတ္တာနုပဿနာ သဘောအရ ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ အာရုံ (Object): "မနက်ဖြန် စားစရာ" ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာ (ဓမ္မာရုံ) ပေါ်လာတယ်။

၂။ ဒွါရ (Door): မနောဒွါရ (ဘဝင်စိတ်) လှုပ်ရှားသွားတယ်။ (ဦးနှောက်ထဲက Neurons တွေ အလုပ်လုပ်သွားတာလည်း ဒီအဆင့်မှာ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်)။

၃။ ဖဿ (Contact): စိတ်၊ အာရုံ၊ ဒွါရ သုံးခု တိုက်ဆိုင်လိုက်တဲ့အခါ "ဖဿ" ဖြစ်တယ်။

၄။ ဝေဒနာ (Feeling): စားချင်တဲ့ ခံစားမှု (သောမနဿ) သို့မဟုတ် မစားချင်တဲ့ ခံစားမှု (ဥပေက္ခာ) ပေါ်လာတယ်။

ဒီနေရာမှာ သူတော်ကောင်းတို့ အမှား (ဒိဋ္ဌိ) ဝင်တာက "ငါ တွေးနေတယ်"၊ "ငါ့ဦးနှောက်က ကောင်းတယ်" ဆိုပြီး ထင်တာပဲ။ တကယ်တော့ "ငါ" မရှိဘူး။

ရှုကွက် (အရူခံ) က ဘာလဲ?

အတွေး (Thoughts) ဆိုတာ လေထဲက တိမ်တိုက်တွေလိုပဲ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့ "သင်္ခါရတရား" တွေသာ ဖြစ်တယ်။ ဦးနှောက်ထဲက ဓာတုဗေဒ ပြောင်းလဲမှု (Rupa) နဲ့ နာမ်တရား (Nama) ပေါင်းစပ်မှုမျှသာ ဖြစ်တယ်။

ရှုဉာဏ် (အရူဉာဏ်) က ဘာလဲ?

"တွေးနေတယ်... သိတယ်"။ "စိတ်ကူးနေတယ်... သိတယ်"။

အဲဒီ သိလိုက်တဲ့ "သတိ" (Mindfulness) ဟာ ဦးနှောက်ဆဲလ် မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါ "ပညာ" ပါ။ ဦးနှောက်က မှတ်သားခြင်း (သညာ) ကို လုပ်ပေးနိုင်ပေမယ့်၊ အမှားအမှန် ခွဲခြားတဲ့ ပညာ (Wisdom) ကတော့ ဘာဝနာ (Meditation) နဲ့မှ ရတာပါ။

ဒါကြောင့် ဦးနှောက်ညံ့လို့ စာမရတာ ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်၊ ဒါပေမဲ့ တရားမရတာကတော့ ဦးနှောက်နဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ သတိ၊ ဝီရိယနဲ့ပဲ ဆိုင်တယ်။ ဉာဏ်ရည်နိမ့်တဲ့ စူဠပန်မထေရ်တောင် ရဟန္တာ ဖြစ်နိုင်သေးတာပဲ မဟုတ်လား။ ဒါကို သတိပြုရမယ်။

ကိုင်း... ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်လို့ Case-2422 လေးကို ဥပမာပေးပြီး ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုပေါ့။

တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်ကို နိုင်ငံခြားပြန် ဆေးကျောင်းသားလေး တစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူ့နာမည်က "ကိုသက်" ဆိုပါစို့။ ကိုသက်က Neuroscience (ဦးနှောက်ဆိုင်ရာ) အထူးပြု လေ့လာနေသူဆိုတော့ ဘာသာရေးကို သိပ်မယုံဘူး။ သူက ဓာတ်တော်တွေကို ကြည့်ပြီး မေးခွန်းထုတ်တယ်။

"ဆရာတော်... ဒီဓာတ်တော်တွေက Calcium (ထုံးဓာတ်) အခဲတွေပဲ မဟုတ်ဘူးလား။ ဦးနှောက်မရှိတော့ရင် စိတ်ဆိုတာ မရှိတော့ဘူးလေ။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေ ပျက်စီးသွားပြီပဲ။ ဒီဓာတ်တော်တွေမှာ ဘာစွမ်းအင် ကျန်နေမှာလဲ" တဲ့။ သူ့မေးခွန်းက တော်တော်လေး ခက်ထန်တယ်။

ဒီတော့ ဘုန်းကြီးက Template T201 (Doctrinal Query & Scientific Correlation Record) ကို သုံးပြီး သူ့ကို ရှင်းပြရတယ်။ Policy 21, Article 21.1 အရ ပညာတတ်တွေကို ရှင်းပြရင် သိပ္ပံနည်းကျ၊ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်စွာ ရှင်းပြရမယ်လို့ ဆိုထားတယ်လေ။

ဘုန်းကြီးက သူ့ကို မေးလိုက်တယ်။

"ဒကာလေး... ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးကို ရိုက်ခွဲလိုက်ရင် အတွင်းထဲက Data တွေ ပျောက်သွားသလား"။

သူက စဉ်းစားပြီး "Hard Disk ပျက်သွားရင် ပျောက်တာပေါ့ ဘုရား၊ ဒါပေမဲ့ Cloud ပေါ် တင်ထားရင်တော့ မပျောက်ဘူး" တဲ့။

"ဟုတ်ပြီ... ဒကာလေး။ ဦးနှောက် (Brain) ဆိုတာ Hard Disk နဲ့ တူတယ်။ စိတ် (Mind) ဆိုတာ Data နဲ့ တူတယ်။ သာမန်လူတွေက သေရင် Data တွေ ပျောက်ချင် ပျောက်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘုရားရှင်နဲ့ ရဟန္တာတွေကျတော့ သူတို့ရဲ့ စိတ်စွမ်းအင် (Citta-Tejo) ဟာ Cloud ပေါ် တင်ထားသလိုမျိုး၊ ရုပ်ဓာတ်တွေထဲမှာ 'အဓိဋ္ဌာန်' ဆိုတဲ့ စွမ်းအင်အနေနဲ့ ကျန်ရစ်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒါကို 'စိတ္တဇရုပ်' (Mind-produced Matter) လို့ ခေါ်တယ်"။

ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးက ထပ်ရှင်းပြတယ်။ "ဦးနှောက်က စဉ်းစားတာ မှန်တယ်။ ဒါပေမဲ့ 'စေတနာ' (Intention) က ဦးနှောက်ထက် နက်ရှိုင်းတယ်။ ဒကာလေး လှူချင်တဲ့ စိတ် ဖြစ်တဲ့အခါ ဦးနှောက်ထဲမှာ Dopamine ထွက်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ ကုသိုလ်ကံ (Kamma) ကတော့ ဦးနှောက်ဆဲလ်ထဲမှာ သိုလှောင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ 'နာမသန္တာန်' (Mind Stream) မှာ ပါသွားတာ။ ဒါကြောင့် ဦးနှောက် ပျက်စီးသွားပေမယ့်၊ ဘဝတစ်ခု ကူးပြောင်းသွားတဲ့အခါ ကံတရားတွေက ပါသွားတာပေါ့" လို့ ရှင်းပြလိုက်တယ်။

အဲဒီတော့မှ ကိုသက်လည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ "ဪ... တပည့်တော်က Hardware နဲ့ Software ရောထွေးနေတာကိုး" ဆိုပြီး လက်ခံသွားတယ်။ သူက သူ့ရဲ့ သိပ္ပံပညာနဲ့ ဓမ္မပညာကို ပေါင်းစပ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ပြတိုက်အတွက် "Neuro-Dhamma" ဆိုင်ရာ သုတေသနတွေတောင် ကူညီပေးခဲ့ပါသေးတယ်။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့... သိပ္ပံပညာက ရုပ်ကို အသေးစိတ် လေ့လာတယ်၊ ဓမ္မပညာက နာမ်ကို အသေးစိတ် လေ့လာတယ်။ နှစ်ခု ပေါင်းစပ်လိုက်ရင် အမှန်တရားကို ပိုမြင်နိုင်တယ်ဆိုတာ ရှင်းမနေဘူးလား... ရှင်းနေပါတယ်နော်။

ကိုင်း... နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဦးနှောက်နှင့် ဟဒယဝတ္ထု တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး တရားသိမ်းကြစို့။

• ဦးနှောက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နှလုံးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း မှန်သမျှသည် ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်သော သဘောရှိသောကြောင့် "ဒုက္ခသစ္စာ" ပါပဲ။

• "ငါ့ဦးနှောက်၊ ငါ့ဉာဏ်၊ ငါ့အတွေး" ဆိုပြီး ခန္ဓာအပေါ်မှာ စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိတွေဟာ "သမုဒယသစ္စာ" ပါ။

• အဲဒီ ရုပ်နာမ် နှစ်ပါးတို့ရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု ကုန်ဆုံးရာ၊ ဦးနှောက်ရော စိတ်ပါ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သည် "နိရောဓသစ္စာ" ပါ။

• ရုပ်ကို ရုပ်လို့သိ၊ နာမ်ကို နာမ်လို့သိပြီး၊ ဦးနှောက်ရဲ့ လှည့်စားမှုကို မခံဘဲ သတိပညာနဲ့ ရှုမှတ်နေတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး လမ်းစဉ်သည် "မဂ္ဂသစ္စာ" ပါပဲ။

သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံးလည်း မိမိတို့ရဲ့ ဦးနှောက်ကို လောကီပညာရပ်တွေအတွက် အသုံးချသလို၊ မိမိတို့ရဲ့ နှလုံးသားကိုလည်း ဓမ္မပညာအတွက် အသုံးချပြီး၊ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးကို ပိုင်းခြားသိမြင်ကာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ မှာကြားလိုတာကတော့... သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဒီကနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်စပ်ပုံများ၊ ရှေးဟောင်းဓာတ်တော်များဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက၊ လေ့လာလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Page ဖြစ်သော https://www.facebook.com/siridantamahapalakadailydhammatalk/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ မေတ္တာရှေ့ထားပြီး ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားများအားလုံး အမှား အမှန်ကို ခွဲခြားနိုင်သော ပညာဉာဏ်များ တိုးပွားကြပါစေ။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

---

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

Date: May 2, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.