Total Pageviews

Sunday, February 1, 2026

Day 39 Feb 8 အရိုး (အဋ္ဌိ) နှင့် တည်ဆောက်ပုံ (Bones: The Osteological Framework & The Truth of Structure)

 "နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၃) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၈) ရက်။

"အရေ၊ အသား၊ အကြောတို့ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော်လည်း အတွင်း၌ စက်ဆုပ်ဖွယ် အရိုးစုကြီး တည်ရှိနေပုံကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ထောက်ကန်ထားသော 'အဋ္ဌိ' မည်သည့် အရိုးတို့၏ သဘောမှန်ကို ဟောကြားပြသတော်မူသော၊ အရိုးတစ်ပုံ ပုံ၍ ထားပါက ယူဇနာပေါင်းများစွာ မြင့်မားနိုင်သည့် သံသရာခရီးကို ဖြတ်ကျော်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အရိုးစုကြီးကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖောက်ထွင်းမြင်ကာ၊ ခိုင်မာသော သဒ္ဓါတရားဖြင့် ဘဝအိမ်ကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၈) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်တွေမှာ အရေပြားကို ခွာ၊ အသားတွေကို ဖယ်၊ အကြောတွေကို ရှင်းထုတ်ခဲ့ကြပြီ။ အခု ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်ခန်းထဲမှာ ဘာကျန်သလဲ။ ဖြူဖွေးပြီး မာကျောတဲ့၊ လူသေပေမယ့် မဆွေးမြေ့ဘဲ ကျန်ရစ်တတ်တဲ့ "အရိုး" (အဋ္ဌိ) အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

လူတွေက "ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက တောင့်တင်းတယ်၊ သန်မာတယ်" လို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ်တော့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး မတ်တတ်ရပ်နိုင်တာ၊ ပုံသဏ္ဍာန် ပေါ်နေတာဟာ ဒီအရိုးစုကြီး (Skeleton) ရှိနေလို့ပါပဲ။ တကယ်လို့သာ အရိုးတွေကို ဆွဲထုတ်လိုက်ရင် ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အသားပုံကြီး (Blob of Flesh) ဘဝနဲ့ ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာ ပုံလျက်သား ကျန်နေမှာပါ။

ဘုရားရှင်ကတော့ ဒီအရိုးစုကို "အိမ်ရဲ့ တိုင်မ" တွေနဲ့ တူတယ်လို့ ဟောပါတယ်။ အိမ်တစ်လုံးမှာ တိုင်တွေက အရေးကြီးသလို၊ ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း အရိုးက အဓိက ကျပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအရိုးစုကြီးကို အပြင်ကနေ အရေပြားနဲ့ ဖုံးထားတော့ လူတွေက မမြင်ကြဘူး။ မမြင်တော့ "လှတယ်" ထင်ပြီး တပ်မက်ကြတယ်။

ဒီနေ့တော့ ဒီ "အရိုး" ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် အရိုးပညာ (Osteology) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ တည်ဆောက်ပုံ အင်ဂျင်နီယာပညာ (Biomechanics) ကို လေ့လာရင်း ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်၊ ကာယဂတာသတိပိုင်းမှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... အဋ္ဌိ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အရိုးတို့သည် ရှိကုန်၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။

အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ "အရိုး ၃၀၀" (300 Bones) ရှိတယ်လို့ အသေးစိတ် ရေတွက်ပြပါတယ်။ (ခေတ်သစ်ဆေးပညာမှာတော့ အရွယ်ရောက်ပြီးသူမှာ အရိုး ၂၀၆ ချောင်းလို့ သတ်မှတ်ပေမယ့်၊ ကလေးဘဝမှာ ၃၀၀ ကျော် ရှိပါတယ်။ အဋ္ဌကထာက အရိုးနုတွေ၊ သွားတွေကိုပါ ထည့်ရေတွက်ထားလို့ အရေအတွက် ကွာခြားတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်)။

အရိုးတွေရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် ဗျိုင်းဖြူ၏ အတောင်ကဲ့သို့ ဖြူသော အဆင်း ရှိပါတယ်။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် အမျိုးမျိုး ကွဲပြားပါတယ်။ ဦးခေါင်းရိုးက အိုးစရည်းသဏ္ဌာန်၊ နံရိုးတွေက လခြမ်းကွေးသဏ္ဌာန်၊ ခြေသလုံးရိုးက ပလိုင်းသဏ္ဌာန် စသည်ဖြင့် ပုံစံမျိုးစုံ ရှိပါတယ်။ အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် အသားနဲ့ အရေတို့ရဲ့ အောက်မှာ ဖုံးကွယ်တည်ရှိနေပြီး၊ တခြား အရိုးတွေနဲ့ အဆစ် (Joints) တွေမှာ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ အရိုးပညာ (Osteology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် အရိုးဆိုတာ သာမန် ကျောက်ခဲလို မာကျောတဲ့ အရာသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ သူက "Living Tissue" (အသက်ရှိတဲ့ တစ်သျှူး) တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်ရအောင်။ အရိုးကို "သံကူကွန်ကရစ်" (Reinforced Concrete) နဲ့ နှိုင်းယှဉ်လို့ ရပါတယ်။

၁။ Collagen (ကော်လာဂျင်): ဒါက "သံချောင်း" နဲ့ တူပါတယ်။ အရိုးကို ပျော့ပျောင်းမှု (Flexibility) ပေးတယ်။ သူသာ မရှိရင် အရိုးက မှန်လို ကွဲလွယ်လိမ့်မယ်။

၂။ Calcium Phosphate (ကယ်လ်စီယမ် ဖော့စဖိတ်): ဒါက "ဘိလပ်မြေ" နဲ့ တူပါတယ်။ အရိုးကို မာကျောမှု (Hardness) ပေးတယ်။ (ဒါက ပထဝီဓာတ် အစစ်ပါပဲ)။

စိတ်ဝင်စားစရာ အကောင်းဆုံးကတော့ "Bone Remodeling" (အရိုးကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်း) ဖြစ်စဉ်ပါပဲ။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဦးဇင်းတို့ရဲ့ အရိုးတွေဟာ ငြိမ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၀ နှစ် လောက်ကြာတိုင်း အရိုးဟောင်းတွေ အကုန်ပျက်စီးပြီး အရိုးသစ်တွေ အစားထိုး ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။

  • Osteoclasts ဆိုတဲ့ ဆဲလ်တွေက အရိုးဟောင်းတွေကို စားပစ် (ဖျက်ဆီး) တယ်။

  • Osteoblasts ဆိုတဲ့ ဆဲလ်တွေက အရိုးသစ်တွေကို ပြန်ဆောက်ပေးတယ်။
    ဒါဟာ အဘိဓမ္မာက ပြောတဲ့ "အနိစ္စ" (မမြဲခြင်း) သဘောတရားကို အရိုးထဲမှာတင် အထင်အရှား တွေ့မြင်ရတာပါပဲ။ အရိုးဆိုတာ မာကျောတယ် ဆိုပေမယ့် သူကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက်နဲ့ ပြောင်းလဲနေတာပါပဲ။

Caption: လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အရိုးစုတည်ဆောက်ပုံနှင့် မိုက်ကရိုစကုပ်အောက်တွင် မြင်ရသော အရိုးဆဲလ်များ၏ ဖြစ်ပျက်ပြောင်းလဲမှု (Remodeling Process)

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အရိုး" (အဋ္ဌိ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အရိုးစုကို အာရုံယူခြင်း (Visualizing the Skeleton):

၁။ တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်ပါ။ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို စိတ်နဲ့ ဓာတ်မှန်ရိုက်သလို ကြည့်ပါ။

၂။ ခေါင်းကနေ စကြည့်ပါ။ "ဒါ ဦးခေါင်းခွံကြီး၊ မျက်လုံးပေါက်ကြီး နှစ်ခုနဲ့ ဟိုဏ်းနေပါလား။ သွားတွေက ပြုံးဖြဲဖြဲနဲ့ပါလား"။

၃။ အောက်ကို ဆင်းကြည့်ပါ။ လည်ပင်းရိုး၊ နံရိုးကွင်းတွေ၊ ကျောရိုးဆစ်တွေ၊ လက်ရိုး၊ ခြေရိုးတွေကို တစ်ခုချင်း မြင်ယောင်ပါ။

၄။ လမ်းလျှောက်နေတဲ့ လူတွေကို မြင်ရင် "လူတွေ လျှောက်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အရိုးစုတွေ လှုပ်ရှားနေတာပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ ဒါကို "အဋ္ဌိကသညာ" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနည်းဟာ ရာဂစိတ် (Lust) ကို ဖြတ်တောက်ရာမှာ အလွန် ထိရောက်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၂) - ပထဝီဓာတ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း (Element of Hardness):

၁။ ကိုယ့်ရဲ့ လက်ဆစ် (Knuckles) တွေကို တခြားလက်နဲ့ ခေါက်ကြည့်ပါ။ "ဒေါက်... ဒေါက်" နဲ့ မြည်သံကို ကြားရမယ်။

၂။ မာကျောတဲ့ သဘောကို သတိပြုပါ။ "ဒါ ပထဝီဓာတ် (Earth Element) ပါလား။ ကယ်လ်စီယမ် (Calcium) တွေ စုဖွဲ့နေတာပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၃။ "ဒီအရိုးတွေက ငါမဟုတ်။ မြေကြီးကလာပြီး မြေကြီးကို ပြန်သွားမယ့် ဓာတ်သဘာဝတွေသာ ဖြစ်တယ်" လို့ အနတ္တသဘော ပွားများပါ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2339 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ လလောက်က ပြတိုက်ကို နိုင်ငံခြားပြန် သူဌေးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူ့ကြည့်ရတာ ယုံကြည်မှု ပြင်းထန်ပုံ ရပါတယ်။ သူ့လက်ထဲမှာ သစ်သားသေတ္တာ အကြီးကြီး တစ်လုံး ပါလာတယ်။ သေတ္တာကို ဖွင့်လိုက်တော့ အထဲမှာ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အရိုးကြီး တစ်ချောင်း ရှိပါတယ်။ အရှည်က ၂ ပေလောက် ရှိမယ်။ ညိုညစ်ညစ် အရောင်ပေါ့။

သူဌေးက လျှောက်ပါတယ်...

"ဦးဇင်းဘုရား... ဒါက 'နဂါးရိုး' (Dragon Bone) လို့လည်း ပြောကြတယ်၊ တချို့ကလည်း ရှေးခေတ် ရဟန္တာကြီး တစ်ပါးရဲ့ 'ပေါင်ရိုးတော်' လို့လည်း ပြောကြတယ်။ တပည့်တော် ဈေးကြီးပေးပြီး ဝယ်ထားတာ။ အရမ်း စွမ်းတယ်တဲ့။ ရေစိမ်သောက်ရင် ရောဂါပျောက်တယ်တဲ့။ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ထားပြီး လူတွေကို ကုသိုလ်ယူစေချင်ပါတယ်" တဲ့။

သူ့ရဲ့ စေတနာက ကောင်းပေမယ့်၊ "သဒ္ဓါ" လွန်ပြီး "ပညာ" နည်းနေပါတယ်။ ရှေးခေတ်လူတွေက အရိုးကြီးရင် တန်ခိုးကြီးတယ်လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 9 (Relic Verification), Article 9.2 (Scientific Authenticity) အရ စိစစ်ဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T158 (Bone & Fossil Analysis) ကို သုံးပြီး ဒကာကြီးကို ရှင်းပြပါတယ်။

ဦးဇင်းက အရိုးကို သေချာ စစ်ဆေးကြည့်တယ်။

၁။ Structure Analysis: အရိုးရဲ့ အတွင်းသား (Trabecular bone) တွေက အရမ်းကြီးမားပြီး၊ အပေါက်တွေ (Pores) က လူ့အရိုးထက် အများကြီး ကြီးနေတယ်။ လူ့အရိုး မဟုတ်တာ သေချာပါတယ်။

၂။ Texture Analysis: အရိုးက ကျောက်ဖြစ်နေပါပြီ (Fossilized)။ ပေါ့ပါးမှု မရှိတော့ဘဲ လေးလံနေတယ်။

ဦးဇင်းက အမှန်အတိုင်း ပြောပြပါတယ်။ "ဒကာကြီး... သိပ္ပံနည်းကျ အရိုးဗေဒ (Osteology) အရ ကြည့်ရင် ဒီအရိုးက လူ့အရိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဖြစ်နိုင်တာက ရှေးခေတ် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း (Fossil) ပါ။ ဝေလငါး (Whale) သို့မဟုတ် ဆင် (Mammoth) တစ်ကောင်ကောင်ရဲ့ အရိုး ဖြစ်ဖို့ များပါတယ်။"

သူဌေးကြီးက မျက်နှာပျက်သွားတယ်။ "ဟာ... ဒါဆို တပည့်တော် အလိမ်ခံရတာပေါ့။ ရဟန္တာအရိုး မဟုတ်ဘူးပေါ့" ဆိုပြီး စိတ်မကောင်း ဖြစ်သွားတယ်။

ဦးဇင်းက ဓမ္မနဲ့ နှစ်သိမ့်ပေးပါတယ်။

"ဒကာကြီး... ဝမ်းမနည်းပါနဲ့။ ဒီအရိုးက ရဟန္တာအရိုး မဟုတ်ပေမယ့်၊ 'တရားပြနေတဲ့ အရိုး' တော့ ဟုတ်ပါတယ်။ ကြည့်စမ်းပါ... တချိန်တုန်းက ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ သတ္တဝါကြီးတောင်မှ သေဆုံးပြီး အရိုးပဲ ကျန်ခဲ့တယ်။ အဲဒီ အရိုးကလည်း ကျောက်တုံး ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါဟာ 'အနိစ္စ' (မမြဲခြင်း) တရားပါပဲ။ ဒကာကြီးအနေနဲ့ ဒီအရိုးကို ကြည့်ပြီး 'ငါ့အရိုးတွေလည်း တစ်နေ့ ဒီလိုပဲ ကျန်ရစ်မှာပါလား' လို့ ဆင်ခြင်ရင်၊ အဲဒီ ကုသိုလ်က ရဟန္တာအရိုးကို ကိုးကွယ်တာနဲ့ တန်းတူ အကျိုးပေးပါတယ်" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

သူဌေးကြီးလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... အရိုးက အတုဖြစ်နိုင်ပေမယ့်၊ တရားက အစစ်ပါပဲ" ဆိုပြီး၊ အဲဒီ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းကို ပြတိုက်ရဲ့ "သံဝေဂဆောင်" (Sanvega Hall) မှာ "သက်ရှိတို့၏ မမြဲသော သဘော" ခေါင်းစဉ်နဲ့ ပြသဖို့ လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"အရိုး" (အဋ္ဌိ) ဆိုတာ ငါတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အမာခံ တည်ဆောက်ပုံ ဖြစ်ပေမယ့်၊ သူလည်းပဲ တချိန်ကျရင် ပြိုကွဲပျက်စီးရမယ့် အရာပါပဲ။ အရိုးကို အားကိုးလို့ မရပါဘူး။

ဒါပေမယ့် ငါတို့ တည်ဆောက်လို့ ရတဲ့ "အရိုး" တစ်မျိုး ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါကတော့ "ဓမ္မအရိုး" ပါပဲ။ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ အရိုးတွေ ခိုင်မာနေရင်၊ သံသရာ လေမုန်တိုင်း ဘယ်လောက်တိုက်တိုက်၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ဘဝအိမ်လေး ပြိုလဲသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "လမ်းလျှောက်တိုင်း အရိုးကို မြင်ပါ"။ ခြေလှမ်းလှမ်းတိုင်း အရိုးအဆစ်တွေ လှုပ်ရှားနေတာကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ (Skeleton Walking).

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "မာန်မာနကို ချပါ"။ "ငါ လှတယ်၊ ငါ ချောတယ်" လို့ စိတ်ကြီးဝင်လာရင်၊ အရေခွံကို ခွာပြီး အရိုးခေါင်းကို မှန်ထဲမှာ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ "အရိုးစုချင်း အတူတူ ဘာဂုဏ်ယူစရာ ရှိလဲ" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

တတိယအချက်ကတော့ "သဒ္ဓါတရား ခိုင်မာပါစေ"။ အရိုးက ခန္ဓာကိုယ်ကို ထောက်ကန်သလို၊ သဒ္ဓါတရားက စိတ်ကို ထောက်ကန်ထားပါတယ်။ အရိုးပွရောဂါ (Osteoporosis) ဖြစ်ရင် လူက ခါးကိုင်းသွားသလို၊ သဒ္ဓါတရား နည်းရင် စိတ်ဓာတ်တွေ ယိုင်လဲတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဓမ္မကယ်လ်စီယမ် (Dhamma Calcium) ကို နေ့စဉ် ဖြည့်တင်းပါ။

မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို စမ်းသပ်ကြည့်တိုင်း... အတွင်း၌ ရှိသော အရိုးစုကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်ကာ၊ ရုပ်ခန္ဓာအပေါ် တွယ်တာမှုကို ဖြတ်တောက်၍ ဓမ္မအဆောက်အအုံကို ခိုင်ခံ့အောင် တည်ဆောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အရိုး (အဋ္ဌိ) နှင့် တည်ဆောက်ပုံ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ မဏ္ဍိုင်ဖြစ်သော အရိုးစုကို အသုဘ၊ အနတ္တ လက္ခဏာဖြင့် ရှုမြင်ကာ၊ မခိုင်မြဲသော ရုပ်အရိုးကို အားမကိုးဘဲ ခိုင်မြဲသော ဉာဏ်အရိုးကို တည်ဆောက်၍ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 8, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/


Day 38 Feb 7 အကြော (နဟာရု) နှင့် ဆက်သွယ်ရေး (Tendons & Nerves: The Body's Wiring System)

 

Day 38 Feb 7 အကြော (နဟာရု) နှင့် ဆက်သွယ်ရေး (Tendons & Nerves: The Body's Wiring System)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၂) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၇) ရက်။

"အရိုးစုတို့ကို ပြိုကွဲမသွားအောင် ရစ်ပတ်ချည်နှောင်ထားသော၊ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ပိုက်ကွန်သဖွယ် ဖြန့်ကျက်ထားသော၊ 'နဟာရု' မည်သည့် အကြောတို့၏ စက်ဆုပ်ဖွယ် အသုဘသဘောကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့၏ ခန္ဓာအိမ်ကို တဏှာတည်းဟူသော အကြောတို့ဖြင့် ဖွဲ့တုတ်ထားသည်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ဖြတ်တောက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ရှုပ်ထွေးပွေလီသော အကြောကွန်ရက်ကြီးကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖောက်ထွင်းမြင်ကာ၊ သံသရာအဖွဲ့အနောင်မှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၇) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ် ခွဲစိတ်ခန်းကြီးထဲမှာ ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်း၊ သွား၊ အရေ၊ အသား စတာတွေကို တစ်ခုချင်း ဆွဲထုတ်ကြည့်ပြီးကြပြီ။ ဒီနေ့မှာတော့ အဲဒီ အသားတုံးတွေကို ဖယ်လိုက်ရင် ဘာတွေ့ရမလဲ။ အရိုးတွေကို စုစည်းထားတဲ့၊ တကိုယ်လုံးမှာ ရှုပ်ပွနေတဲ့ "အကြော" (နဟာရု) အကြောင်းကို ဆက်လက် လေ့လာကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

ဦးဇင်းတို့ လှုပ်ရှားချင်တဲ့အခါ လက်က ချက်ချင်း လှုပ်တယ်၊ ခြေထောက်က ချက်ချင်း လှမ်းတယ်။ နာစရာရှိရင် ချက်ချင်း သိတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ "အကြော" (Nerves/Tendons) တွေ ရှိနေလို့ပါပဲ။ မြန်မာစကားမှာ "အကြော" လို့ ပြောလိုက်ရင် အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုး ထွက်ပါတယ်။

၁။ အရိုးနဲ့ အသားကို တွဲပေးတဲ့ အဖြူရောင် ကြိုးမျှင်ကြီးတွေ (Tendons/Ligaments)။

၂။ ဦးနှောက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆက်သွယ်ပေးတဲ့ အာရုံကြောတွေ (Nerves)။

ရှေးကျမ်းတွေမှာတော့ "နဟာရု" ဆိုတာ အရိုးတွေကို ချည်နှောင်ထားတဲ့ ကြိုးတွေလို့ အဓိက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခေတ်သစ်သိပ္ပံနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် ဒီအကြောတွေဟာ ချည်နှောင်ရုံတင် မကပါဘူး၊ သတင်းအချက်အလက်တွေ ပို့ဆောင်ပေးတဲ့ "အဝေးပြေး လမ်းမကြီး" တွေလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီနေ့တော့ ဒီ "နဟာရု" ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် Nervous System (အာရုံကြောစနစ်) နဲ့ Vāyo (ဝါယောဓာတ် - လှုပ်ရှားမှု) တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအကြောတွေကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... နဟာရု" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အကြောတို့သည် ရှိကုန်၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။

အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ "အကြော ၉၀၀" (900 Ligaments) ရှိတယ်လို့ ဖွင့်ဆိုပါတယ်။ ဒီအကြောတွေရဲ့ တာဝန်က ဘာလဲဆိုတော့... ဥပမာ - ဝါးခြံစည်းရိုး တစ်ခုကို ကြိမ်ကြိုးတွေနဲ့ တုပ်နှောင်ထားသလိုပါပဲ။ တကယ်လို့သာ ဒီအကြောတွေ မရှိရင် အရိုး ၃၀၀ ကျော်ဟာ တစ်ခြားစီ ပြိုကျသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောတွေက အရိုးတွေကို ဆွဲထားတယ်၊ ချည်ထားတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ မတ်တတ်ရပ်လို့ ရတာ၊ ခေါင်းမော့လို့ ရတာပါ။

သူ့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် အဖြူရောင်၊ ပျားရည်ရောင် ရှိပါတယ်။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် နေရာဒေသကို လိုက်ပြီး အကြီး၊ အသေး အမျိုးမျိုး ရှိတယ်။ လက်မောင်းအကြောတွေက ကြီးတယ်၊ မျက်လုံးအကြောတွေက သေးတယ်။ အာသယ (Origin) အားဖြင့် ကြည့်ရင် ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံးမှာ ပိုက်ကွန်သဖွယ် ဖြန့်ကျက် တည်ရှိနေပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ အာရုံကြောစနစ် (Nervous System) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် "အကြော" ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Communication Network" (ဆက်သွယ်ရေး ကွန်ရက်) ကြီး ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ခွဲခြားကြည့်ရအောင်။

၁။ Tendons & Ligaments (ရိုးဆက်အကြောများ): ဒါက ရှေးကျမ်းတွေမှာ ပြောတဲ့ "နဟာရု" အစစ်ပါ။ သူတို့က Collagen (ကော်လာဂျင်) အမျှင်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ သံကြိုးတွေလို အရမ်း ခိုင်ပါတယ်။ ကြွက်သားရဲ့ အားကို အရိုးဆီ ပို့ပေးတာ သူတို့ပါပဲ။

၂။ Nerves (အာရုံကြောများ): ဒါက ခေတ်သစ်သိပ္ပံက မြင်တဲ့ အကြောပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ Central Nervous System (ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောမကြီး) နဲ့ Peripheral Nervous System (ဘေးထွက် အာရုံကြောများ) ဆိုပြီး ရှိပါတယ်။

သူတို့ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သလဲ။ လျှပ်စစ်စီးသလိုပါပဲ။ ဦးဇင်းတို့ ခြေထောက်ကို ဆူးစူးလိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ ခြေဖဝါးမှာ ရှိတဲ့ အကြောမျှင်လေးတွေကနေ Electrical Impulse (လျှပ်စစ်လှိုင်း) တစ်ခု ထွက်လာတယ်။ အဲဒီလှိုင်းက ခြေထောက်အကြောကြီး (Sciatic Nerve) အတိုင်း တက်လာတယ်၊ ခါးရိုးဆစ် (Spinal Cord) ထဲ ဝင်သွားတယ်၊ ပြီးတော့ ဦးနှောက် (Brain) ဆီ ရောက်သွားတယ်။ ဦးနှောက်က "နာတယ်" လို့ သိလိုက်ပြီး "ခြေထောက်ကြွလိုက်" လို့ ပြန်အမိန့်ပေးတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးဟာ စက္ကန့်ပိုင်း မကြာပါဘူး။

အဘိဓမ္မာမှာ "ဝါယောဓာတ်" (Air Element) ဆိုတာ တွန်းကန်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားခြင်း၊ ပို့ဆောင်ခြင်း သဘော ဖြစ်ပါတယ်။ သိပ္ပံက ပြောတဲ့ အာရုံကြောထဲက လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှု (Action Potential) ဟာ ပရမတ်သဘောအရ ဝါယောဓာတ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ပါပဲ။ အကြောတွေဟာ ဝါယောဓာတ် စီးဆင်းရာ "ပြွန်" (Channels) လေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

Caption: အရိုးများကို ချည်နှောင်ထားသော အကြောများ (Tendons) နှင့် သတင်းအချက်အလက် ပို့ဆောင်ပေးသော အာရုံကြောစနစ် (Nervous System) ၏ နှိုင်းယှဉ်ပုံ

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အကြော" (နဟာရု) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အရိုးစုကို ချည်နှောင်ထားပုံ ရှုမှတ်ခြင်း (Binding Visualization):

၁။ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ ထိုင်ပါ။ အရေပြားနဲ့ အသားတွေကို စိတ်နဲ့ ခွာလိုက်ပါ။

၂။ အရိုးစုကြီးကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ အဲဒီ အရိုးတွေ ပြိုမကျအောင် အဆစ်တိုင်း၊ အဆစ်တိုင်းမှာ အဖြူရောင် ကြိုးမျှင်ကြီးတွေ (Ligaments) နဲ့ ရစ်ပတ်ထားတာကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။

၃။ "သြော်... ဒီအကြောတွေ ရှိလို့သာ အရုပ်တစ်ခုလို လှုပ်ရှားလို့ ရနေတာပါလား။ ဒီအကြောတွေ ပြတ်သွားရင် အသေကောင်ပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၄။ "နဟာရု၊ နဟာရု" (အကြော၊ အကြော) လို့ ရွတ်ဆိုရင်း၊ ဒီအကြောတွေဟာ ငါမဟုတ်၊ ငါ့အလိုအတိုင်း မဖြစ် (အနတ္တ)၊ ရွံရှာဖွယ် (အသုဘ) သဘောကို ပွားများပါ။

နည်းလမ်း (၂) - ဝါယောဓာတ်နှင့် ဝေဒနာကို ရှုမှတ်ခြင်း (Sensation & Flow):

၁။ ခန္ဓာကိုယ် တစ်နေရာရာ (ဥပမာ - ဒူးခေါင်း) မှာ နာတာ၊ ကျင်တာ၊ ကိုက်တာ ရှိရင် အဲဒီနေရာကို စိတ်နဲ့ စူးစိုက်ကြည့်ပါ။

၂။ "နာတယ်" လို့ သိလိုက်တဲ့အခါ၊ "ဘယ်သူက သိတာလဲ။ အကြောတွေက သတင်းပို့နေတာပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။

၃။ "အကြောတွေထဲမှာ ဝါယောဓာတ် (လေ) တွေ ပိတ်မိနေလို့၊ တင်းနေလို့၊ ဖိအား (Pressure) များနေလို့ နာတာပါလား" လို့ ဓာတ်သဘောကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။

၄။ အကြောတက်တယ်၊ ဇက်ကြောတက်တယ် ဆိုတာ "ငါ တက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောထဲက ဝါယောဓာတ် ဖောက်ပြန်တာ" လို့ သဘောပေါက်ရင်၊ နာကျင်မှုအပေါ် ဒေါသဖြစ်တာ (Dosa) လျော့နည်းသွားပါလိမ့်မယ်။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2338 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ လတုန်းက ပြတိုက်ကို အသက် (၆၀) အရွယ် ဒကာကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူက လမ်းလျှောက်တာ ပုံမှန် မဟုတ်ဘူး။ ခြေထောက်တစ်ဖက်ကို ဆွဲပြီး လမ်းလျှောက်နေရတယ်။ မျက်နှာမှာလည်း နာကျင်မှုကြောင့် ရှုံ့မဲ့နေတယ်။ သူက ဦးဇင်းကို တွေ့တာနဲ့ ဝမ်းနည်းပက်လက် လျှောက်ပါတယ်။

"ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် ခါးနာနေတာ ၃ နှစ် ရှိပါပြီ။ ဆရာဝန်တွေကတော့ 'Sciatica' (ခါးအာရုံကြောညပ် ရောဂါ) လို့ ပြောတယ်။ အကြောဆေးတွေ ထိုး၊ ဓာတ်စာတွေ စားပေမယ့် မသက်သာဘူး။ တပည့်တော် အတိတ်ဘဝက ဝဋ်ကြွေးကြီးလို့ ထင်ပါရဲ့။ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ရောဂါပျောက်စေတဲ့ ဓာတ်တော်၊ ဆေးတော်များ ရှိမလားလို့ လာအားကိုးတာပါ ဘုရား" တဲ့။

သူ့ရဲ့ ပြဿနာက "Physical Pain" (ကိုယ်ဆင်းရဲ) သက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ "Mental Pain" (စိတ်ဆင်းရဲ) ပါ ပူးတွဲ ခံစားနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူက အကြောနာတာကို "ဝဋ်ကြွေး" ဆိုပြီး အပြစ်တင်နေသလို၊ "တန်ခိုး" နဲ့ ချက်ချင်း ပျောက်ချင်နေပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 25 (Health & Wellbeing), Article 25.1 (Holistic Approach) အရ သူ့ကို ဓမ္မဆေးနဲ့ ကုသပေးဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T157 (Pain Management via Dhamma) ကို သုံးပြီး ဒကာကြီးကို မေတ္တာနဲ့ ဆွေးနွေးပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာကြီး... ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရတာ စိတ်မကောင်းပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဦးဇင်း ရှင်းပြမယ်။ ဒကာကြီး နာနေတာဟာ 'အကြော' (Naharu) က သူ့အလုပ်သူ လုပ်နေတာပါ။"

ဒကာကြီး - "ဘယ်လို လုပ်တာလဲ ဘုရား။ နာအောင် လုပ်နေတာလေ။"

ဦးဇင်း - "မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောဆိုတာ 'သတိပေးစနစ်' (Alarm System) ပါ။ ဒကာကြီးရဲ့ ခါးရိုးဆစ်မှာ တစ်ခုခု မှားယွင်းနေလို့ 'သတိထားပါ၊ မလှုပ်ပါနဲ့တော့' ဆိုပြီး ဦးနှောက်ကို သတင်းပို့နေတာပါ။ တကယ်လို့သာ အကြောတွေက မနာဘဲ ထုံနေရင်၊ ဒကာကြီး ဆက်လှုပ်ရှားပြီး ခါးရိုး ကျိုးသွားနိုင်တယ်။ နာတယ်ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်က ကိုယ့်ကို ကာကွယ်ပေးနေတာပါ။"

ဆက်ပြီးတော့ ဝိပဿနာ ရှုနည်း သင်ပေးပါတယ်။

"ဒကာကြီး... အကြောဆေးက ဆရာဝန်အပိုင်းပေါ့။ ဦးဇင်းက စိတ်ဆေး ပေးမယ်။ နာတဲ့အခါ 'ငါ နာတယ်' လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ 'အကြောက တင်းနေတယ်၊ ဝါယောဓာတ် လွန်ကဲနေတယ်' လို့ပဲ ကြည့်ပါ။ နာတာကို မုန်းမနေပါနဲ့။ မုန်းရင် စိတ်ပါ ပူလောင်ပြီး ပိုနာပါလိမ့်မယ်။ နာကျင်မှုကို 'မိတ်ဆွေ' လို သဘောထားပြီး၊ 'သြော်... နဟာရု ဆိုတာ ဒုက္ခသစ္စာ ပါလား' လို့ ဆင်ခြင်လိုက်ပါ။ စိတ်က လက်ခံလိုက်ရင်၊ လူက ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။"

ပြီးတော့ ဦးဇင်းက ပြတိုက်ထဲက ရှေးဟောင်း ဘုရားဆင်းတုတော်တွေ ရှေ့မှာ သူ့ကို တရားထိုင်ခိုင်းပါတယ်။ ၁၅ မိနစ်လောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်ပြီး၊ အကြောနာတာကို စောင့်ကြည့် (Observe) ခိုင်းလိုက်တယ်။

ပြန်ထလာတော့ ဒကာကြီး မျက်နှာ ကြည်လင်လာတယ်။ "ဦးဇင်း... အကြောကတော့ နာတုန်းပါပဲ။ ဒါပေမယ့် စိတ်ထဲမှာ မပူတော့ဘူး။ 'နာပါစေ၊ သူ့သဘောသူဆောင်တာပဲ' လို့ တွေးလိုက်တော့ ခံနိုင်ရည် ရှိသွားတယ်" ဆိုပြီး ဝမ်းသာအားရ ပြန်လျှောက်ပါတယ်။ အကြောပျောက်ဆေး မရလိုက်ပေမယ့်၊ ဒေါသငြိမ်းဆေး ရသွားခဲ့ပါတယ်။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"အကြော" (နဟာရု) ဆိုတာ ငါတို့ရဲ့ အရိုးစုကို ချည်နှောင်ပေးထားတဲ့ ကြိုးတွေ ဖြစ်သလို၊ ကောင်းဆိုး ဒုက္ခ သုခ တွေကို သတင်းပို့ပေးတဲ့ စာတိုက်လုလင်တွေလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းအရ အာရုံကြောတွေဟာ လျှပ်စစ်စီးဆင်းတဲ့ ဝါယာကြိုးတွေပါပဲ။ သူတို့မှာ "ငါ" မရှိပါဘူး။ "နာစေချင်တဲ့ စေတနာ" လည်း မရှိပါဘူး။ အကြောင်း (ဖိအား/ထိခိုက်မှု) ရှိလို့ အကျိုး (နာကျင်မှု) ဖြစ်တာ သက်သက်ပါပဲ။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "ဣရိယာပုထ် မျှတအောင် နေပါ"။ ထိုင်တာကြာရင် ထပါ၊ လမ်းလျှောက်ပါ။ အကြောဆိုတာ ဝါယောဓာတ် (Air) စီးဆင်းမှ ကောင်းတာမို့၊ တစ်နေရာတည်း ကြာကြာနေရင် အကြောပိတ်တတ်ပါတယ်။ (Movement is Medicine).

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "နာကျင်မှုကို လက်ခံပါ"။ ခန္ဓာကိုယ် တစ်နေရာရာ နာရင် ဆေးသောက်တာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်နဲ့ပါ ထပ်ဆင့် မနာပါစေနဲ့။ "ရုပ်နာတာက သဘာဝ၊ စိတ်နာတာက မောဟ" လို့ မှတ်ပါ။

တတိယအချက်ကတော့ "သံသရာအကြောကို ဖြတ်ပါ"။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အကြောတွေက အရိုးကို ချည်ထားသလို၊ တဏှာ (Craving) ဆိုတဲ့ အကြောက တို့တွေကို သံသရာနဲ့ ချည်ထားပါတယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ် ဆိုတဲ့ ဓားနဲ့ အဲဒီ တဏှာအကြောကို ဖြတ်တောက်နိုင်အောင် ကြိုးစားကြပါ။

မိမိ၏ အကြောတစ်ခု နာကျင်ကိုက်ခဲတိုင်း... ၎င်းသည် ဝါယောဓာတ်၏ ဖောက်ပြန်မှုမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း ဆင်ခြင်၍၊ ခန္ဓာဝန်ကို ရွံမုန်းကာ သံသရာအကြောကို ဖြတ်တောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အကြော (နဟာရု) နှင့် ဆက်သွယ်ရေး' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာအိမ်ကို ဖွဲ့တုတ်ထားသော အကြောကွန်ရက်ကို အနတ္တလက္ခဏာဖြင့် ရှုမြင်ကာ၊ နာကျင်မှု ခလုတ်တိုက်တိုင်း တရားရ၍ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 7, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/