ဆံပင် (ကေသ) နှင့် DNA (Hair and Genetics)

 ဆံပင် (ကေသ) နှင့် DNA (Hair and Genetics)

---

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တောအနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

"ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ၏ ပထမဆုံးရက်ဝယ် ဆံပင်စသော ရုပ်ကလာပ်စည်းတို့၏ မမြဲသောသဘောကို ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ကြပါစေ။"

---

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ...

ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပို့တွဲလဆန်းပိုင်း၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားမယ့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဆံပင် (ကေသ) နှင့် DNA" ဖြစ်ပါတယ်။

တရားတော်ကို မနာကြားမီမှာ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အမြဲတမ်း တွယ်တာနေတဲ့ အရာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ "ဆံပင်" ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို အရင်ဆုံး ဝိပဿနာရှုထောင့်ကနေ ဖြိုခွဲကြည့်ကြရအောင်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ လူတွေဟာ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ မှန်ရှေ့သွား၊ ခေါင်းဖီး၊ ဆီလိမ်း၊ ဆေးဆိုးနဲ့ ဒီဆံပင်အပေါ်မှာ "ငါ့ဆံပင်၊ ငါ့အလှ" ဆိုပြီး အကြီးအကျယ် စွဲလမ်းနေကြလို့ပါပဲ။ အဲဒီ စွဲလမ်းမှုကို ဉာဏ်နဲ့ ခွာဖို့အတွက် ခန္ဓာဖွဲ့နည်းကို သေသေချာချာ နာယူကြစို့။

ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (ကေသ - ဆံပင်၌ ရှုမြင်ပုံ)။

ကိုင်း... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ သူတော်ကောင်းတို့။

သူတော်ကောင်းတို့ မှန်ရှေ့ရောက်တဲ့အခါ မှန်ထဲမှာ ပေါ်နေတဲ့ "ဆံပင်" ပုံရိပ်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်တယ်။

မျက်စိ။

မျက်စိအကြည် (စက္ခုပသာဒ) ဆိုတာ ရှိတယ်။ အဲဒီ အကြည်ဓာတ်လေးကို "ဆံပင်" ဆိုတဲ့ အဆင်း (ရူပါရုံ - ဝဏ္ဏဓာတ်) လာတိုက်တယ်။ အဲဒီလို တိုက်လိုက်တဲ့အခါ "မြင်သိစိတ်" (စက္ခုဝိညာဏ်) ဆိုတာ ပေါ်မလာဘူးလား။ ပေါ်လာတယ်နော်။

စက္ခုဝိညာဏ် ပေါ်သောအခါ တစ်ဝိညာဏ်တည်း ပေါ်လို့ ဖြစ်ပါသလား။ မဖြစ်နိုင်ပါ။ စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် သဟဇာတ ဖြစ်တဲ့ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ သုံးပါး ပေါင်းတော့ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါး ဖြစ်ပါသည်။

မျက်စိ အကြည်နှင့် ဆံပင်အဆင်းကို ခန္ဓာဖွဲ့တော့ ရူပက္ခန္ဓာ ဖြစ်ပါသည်။ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးနှင့် ရူပက္ခန္ဓာ ပေါင်းတော့ ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပါသည်။

ဒီနေရာမှာ စိတ်ဖြစ်စဉ်ကို အသေးစိတ် ထပ်ကြည့်ရအောင်။

မှန်ထဲက ဆံပင်ကို မြင်လိုက်တဲ့အခါ "ဆံပင်နက်နက်လေးပဲ၊ လှလိုက်တာ" လို့ သဘောကျတဲ့ စိတ်ကလေး ဖြစ်သွားရင် သောမနဿ ဝေဒနာ (ဝေဒနာက္ခန္ဓာ)။

"ဒါ ငါ့ဆံပင်ပဲ၊ ငါ့ပုံစံပဲ" လို့ မှတ်သားလိုက်တာက သညာ (သညာက္ခန္ဓာ)။

"ဒီဆံပင်လေးကို ဘယ်လို ပုံသွင်းလိုက်မယ်၊ ဘယ်လို ဆေးဆိုးလိုက်မယ်" လို့ ပြုပြင်စီရင်ချင်တဲ့ စိတ်ကူးက သင်္ခါရ (သင်္ခါရက္ခန္ဓာ)။

ဆံပင်မှန်း သိနေတဲ့ အသိစိတ်က ဝိညာဏ် (ဝိညာဏက္ခန္ဓာ)။

ပေါင်းလိုက်တော့ ခန္ဓာဘယ်နှစ်ပါးလဲ။ ခန္ဓာငါးပါးပါပဲ သူတော်ကောင်းတို့။

အဲဒီ ခန္ဓာငါးပါးထဲမှာ "ငါ" ပါသလား။ မပါပါဘူး။ "သူ" ပါသလား။ မပါပါဘူး။ "ဆံပင်" ဆိုတာကော တကယ်ရှိသလား။

ပရမတ်သဘောအရ ပြောရရင် "ဆံပင်" ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ ဝဏ္ဏ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဩဇာ ဆိုတဲ့ ရုပ်ကလာပ်စည်း (Cells) တွေ စုဝေးနေတာမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို မြတ်စွာဘုရားက "မျက်လှည့်ပြပွဲ" (Illusion) နဲ့ တူတယ်လို့ ဟောပါတယ်။ မျက်လှည့်ဆရာက ကျောက်ခဲကို ရွှေဖြစ်အောင် လုပ်ပြသလိုပဲ၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ "တဏှာ" (Tanha) နဲ့ "ဒိဋ္ဌိ" (Ditthi) က ဒီအသေကောင် ဆံပင်မျှင်တွေကို "ငါ့ရဲ့ ကျက်သရေ၊ ငါ့ရဲ့ အလှ" လို့ ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်အောင် လုပ်နေတာပါ။ တကယ်တော့ ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတဲ့ ရုပ်နာမ် ဓမ္မသက်သက်ပါပဲ။

တွေ့တဲ့တရားက ခန္ဓာငါးပါး၊ ထင်တဲ့တရားက "ငါ့ဆံပင်"။ အဲဒီလို ကွဲကွဲပြားပြား မသိတော့ ဘာဖြစ်လဲ။ ဆံပင်ဖြူလာရင် စိတ်ညစ်တယ်။ ဆံပင်ကျွတ်ရင် စိတ်ဆင်းရဲတယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ ရောက်မလာဘူးလား။ ရောက်လာတယ်နော်။

ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ ဦးဇင်းတို့က ဒီ "ဆံပင်" ဆိုတဲ့ အရာကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ (Modern Science)၊ အထူးသဖြင့် မျိုးရိုးဗီဇ (Genetics) ရှုထောင့်ကနေ ဖြိုခွဲကြည့်ပြီး၊ ဓမ္မနဲ့ ဘယ်လို ဆက်စပ်နေသလဲဆိုတာ လေ့လာကြရအောင်။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာမယ်လို့ ဦးဇင်း ထင်ပါတယ်… "အရှင်ဘုရား... ဆံပင်ဆိုတာ သေပြီးသား ဆဲလ်တွေလို့ ပြောကြတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဆံပင်တစ်ချောင်းရရုံနဲ့ လူသတ်တရားခံကို ဖမ်းလို့ရတယ်၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ မျိုးရိုးကို စစ်လို့ရတယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲဘုရား" ဆိုတာမျိုးပေါ့။

အေး… ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ (Modern Science) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီးရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ ဆံပင်ဆိုတာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေကို သိမ်းဆည်းထားတဲ့ "မှတ်တမ်း" (Record) တစ်ခု ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။

သိပ္ပံပညာမှာ DNA (Deoxyribonucleic Acid) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ သက်ရှိသတ္တဝါတိုင်းရဲ့ ဆဲလ် (Cell) တိုင်းမှာ ဒီ DNA ဆိုတဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ ကုဒ် (Code) တွေ ပါဝင်ပါတယ်။

ဆံပင်တစ်ချောင်းကို ကြည့်လိုက်ရင် အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ရှိတယ်။

(၁) Hair Shaft (ဆံပင်သား) - ဒါက အပြင်မှာ မြင်ရတဲ့ အပိုင်း၊ keratin လို့ခေါ်တဲ့ ပရိုတင်းဓာတ်နဲ့ လုပ်ထားတဲ့ ဆဲလ်သေတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအပိုင်းမှာ DNA သိပ်မရှိပါဘူး။

(၂) Hair Root/Follicle (ဆံပင်အမြစ်) - ဒါက အရေပြားအောက်မှာ ရှိတဲ့ အပိုင်း။ ဒီအမြစ်မှာတော့ DNA အပြည့်အဝ ပါရှိပါတယ်။

သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ သူတော်ကောင်းတို့။

ဆံပင်အမြစ်မှာ ရှိတဲ့ DNA ဟာ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မိဘဘိုးဘွားတွေဆီက လက်ဆင့်ကမ်းလာတဲ့ "ဇာစ်မြစ်" (Lineage) ကို ဖော်ပြနေပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မျက်လုံးအရောင်၊ အသားအရေ၊ အရပ်အမောင်း၊ ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အားလုံးကို ဒီ DNA က ပြဋ္ဌာန်းထားတာပါ။ ဆံပင်တစ်ချောင်း ကျွတ်ကျသွားရင်တောင်၊ အဲဒီဆံပင်ရဲ့ အမြစ်မှာ "ဒါ ဘယ်သူလဲ" ဆိုတဲ့ အချက်အလက် (Identity) က ကျန်ရစ်နေခဲ့ပါတယ်။

Forensic Science (မှုခင်းဆေးပညာ) မှာဆိုရင် အခင်းဖြစ်ပွားရာ နေရာမှာ ကျကျန်ခဲ့တဲ့ ဆံပင်တစ်ချောင်းကနေ တရားခံကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်တာ ဒီသဘောတရားပါပဲ။ ဆံပင်ဟာ စကားမပြောပေမယ့်၊ သူ့ထဲမှာ ပါတဲ့ DNA က "သစ္စာ" ကို ဖော်ထုတ်ပေးနေတာပါ။

Figure: ရုပ်ဝတ္ထု၏ သက်သေ - ဆံပင်အမြစ်တွင်းရှိ DNA ဖွဲ့စည်းပုံ

ဒီ သိပ္ပံဖြစ်စဉ်ကို ကြည့်ပြီး ဓမ္မသဘော ပြန်ကောက်ရအောင်။

သိပ္ပံပညာက ပြောတဲ့ DNA ဆိုတာ ဓမ္မလို ပြောရင် "ကမ္မဇရုပ်" (ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်) နဲ့ သဘောသဘာဝ ဆင်တူပါတယ်။

မိဘနှစ်ပါးဆီက ရလိုက်တဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ (Genetic Karma) ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေကို ဖန်တီးပေးတယ်။ ဆံပင်ဖြောင့်တာ၊ ကောက်တာ၊ နက်တာ၊ ညိုတာ... ဒါတွေအားလုံးဟာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု (Causality) သက်သက်ပါပဲ။ "ငါ" လုပ်ယူလို့ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။

DNA ဟာ ခိုင်မြဲသလားလို့ မေးရင်၊ မခိုင်မြဲပါဘူး။ DNA တွေဟာလည်း အချိန်တန်ရင် ပျက်စီးယိုယွင်း (Degrade) သွားတတ်ပါတယ်။ ဆံပင်ဟာ ခေါင်းပေါ်မှာ ရှိတုန်းက "ငါ့ဆံပင်" လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ ကျွတ်ကျပြီး မြေကြီးပေါ် ရောက်သွားတဲ့အခါ "အမှိုက်" (Waste) ဖြစ်သွားတယ်။ ပထဝီဓာတ် သက်သက် ဖြစ်သွားတယ်။

ဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်တဲ့အခါ "တစပဉ္စက ကမ္မဋ္ဌာန်း" (ဆံပင်၊ အမွေး၊ ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေ) ဆိုပြီး အထူး သင်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ပါဠိတော်ကို တစ်ချက် ကြည့်ရအောင်။

ရှေးအခါက သာသနာဘောင် ဝင်မယ့် အမျိုးကောင်းသားတွေကို ရှင်ပြုပေးတဲ့အခါ "ဆံချဆရာ" (Khappaka) က ဆံပင်ကို ရိတ်ပယ်ရင်း တရားဆင်ခြင်ခိုင်းလေ့ ရှိပါတယ်။

ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ထေရဂါထာ နဲ့ အပဒါန်တို့မှာ ပါရှိတဲ့အတိုင်း ရဟန်းပြုမည့်သူသည် ဆံပင်ကို ရိတ်ပယ်လိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် "လူ့အသွင်"၊ "မာန်မာန" နဲ့ "တပ်မက်မှု" (Vanity) တွေကိုပါ ပယ်စွန့်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

"ကေသာ လောမာ နခါ ဒန္တာ တစော"

(ဆံပင်တို့သည်လည်းကောင်း၊ အမွေးတို့သည်လည်းကောင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်းတို့သည်လည်းကောင်း၊ သွားတို့သည်လည်းကောင်း၊ အရေသည်လည်းကောင်း)

"ဇေဂုစ္ဆာ ပဋိကူလာ"

(စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ဖြစ်ကုန်၏။ မမြဲသော သဘော ရှိကုန်၏။)

စဉ်းစားကြည့်ပါ သူတော်ကောင်းတို့။

ဆံပင်ကို ခေါင်းပေါ်မှာ တင်ထားတုန်းကတော့ ခေါင်းလျှော်ရည် အကောင်းစားတွေနဲ့ လျှော်၊ ဆီတွေလိမ်းပြီး "မွှေးလိုက်တာ၊ လှလိုက်တာ" လို့ ထင်ကြတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီဆံပင်ကို ရိတ်ပြီး ထမင်းပန်းကန်ထဲ ထည့်ပေးလိုက်ရင် စားရဲကြမလား။ မစားရဲပါဘူး။ "ရွံလိုက်တာ" လို့ အော်ကြမှာပဲ။

ဘာကွာသွားသလဲ။ နေရာလေးပဲ ရွေ့သွားတာပါ။ ခေါင်းပေါ်မှာ ရှိတုန်းက တပ်မက်စရာ (Piyaru-pa)၊ ပန်းကန်ထဲ ရောက်တော့ ရွံစရာ (Patikula)။ ဒါကိုကြည့်ရင် ဆံပင်မှာ ကိုယ်ပိုင် "အလှ" မရှိဘူး၊ ကိုယ့်စိတ်က "ထင်" နေတာသာ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားနေပါတယ်။

အေး… ဒီသဘောတရားကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်တစ်ခုနဲ့ ကြည့်လိုက်ရင် ပိုပြီး ပေါ်လွင်ပါလိမ့်မယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-2332 ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်က ဆံပင်တစ်ချောင်းအပေါ်မှာ ထားရှိတဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ စစ်ဆေးမှုအကြားက ပဋိပက္ခကို မီးမောင်းထိုးပြနေပါတယ်။

ဖြစ်စဉ်က ဒီလိုပါ။

တစ်နေ့မှာ ပြတိုက်ကို အလှူရှင် ဒကာကြီး ဦးဌေး (အမည်လွှဲ) ရောက်လာပါတယ်။ သူက သာမန် လက်ဗလာနဲ့ လာတာ မဟုတ်ဘူး။ ရွှေချထားတဲ့ ဓာတ်တော်ကြုတ်လေး တစ်ခုကို ပိုက်ပြီး လာတာ။ သူ့မျက်နှာမှာလည်း ပီတိတွေ၊ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားမှုတွေ အပြည့်နဲ့ပေါ့။

သူက ဦးဇင်းကို လျှောက်တယ်။ "အရှင်ဘုရား... တပည့်တော်တို့ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် ကိုးကွယ်လာတဲ့ ရဟန္တာတစ်ပါးရဲ့ 'ဆံတော်' (Hair Relic) ကို ပြတိုက်မှာ ပူဇော်ချင်လို့ လာလှူတာပါဘုရား" တဲ့။

ဦးဇင်းကလည်း "သာဓုဗျာ" ပေါ့။ ဒါပေမယ့် ပြတိုက်ရဲ့ စည်းကမ်း (Policy) အရ လက်ခံရရှိတဲ့ ပစ္စည်းတိုင်းကို စစ်ဆေးအတည်ပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဦးဇင်းက မေးလိုက်တယ်။ "ဒကာကြီး... ဒီဆံတော်က ဘယ်ဆရာတော်၊ ဘယ်ရဟန္တာရဲ့ ဆံတော်လဲ၊ ဘယ်တုန်းက ရထားတာလဲ၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ရှိသလား" လို့ မေးလိုက်တယ်။

ဒကာကြီးက ဖြေတယ်။ "မှတ်တမ်းတော့ မရှိဘူးဘုရား။ တပည့်တော် အဘိုး ပြောပြတာကတော့ ရှေးခေတ်က ပျံလွန်တော်မူသွားတဲ့ ရဟန္တာကြီး တစ်ပါးရဲ့ ဆံတော်တဲ့။ ဒီဆံတော်က ဓာတ်လည်း ကွန့်တယ်၊ ပွားလည်း ပွားတယ်လို့ ပြောတယ်ဘုရား" တဲ့။

ဒီနေရာမှာ ပြဿနာ (Conflict) စတာပါပဲ။

ပြတိုက်အနေနဲ့က မသေချာတဲ့ ပစ္စည်းကို "ရဟန္တာဆံတော်" ဆိုပြီး ပြခန်းမှာ တင်ထားလို့ မရဘူး။ အကယ်၍ နောက်ပိုင်းမှာ ဒါက သာမန်လူဆံပင် ဖြစ်နေတာကို လူတွေ သိသွားရင် သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ (Reputation) ကျဆင်းမယ်။ ဒါပေမယ့် ဒကာကြီးရဲ့ စေတနာကို ငြင်းလိုက်ရင်လည်း သဒ္ဓါတရား ပျက်မယ်၊ စိတ်ဆိုးမယ်။

ဘယ်လို လုပ်ကြမလဲ။

ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 9 (Relic Authentication & Provenance) နဲ့ Article 9.5 (Handling of Organic / Hair Relics) ကို ကိုင်စွဲပြီး ဖြေရှင်းရပါတယ်။

ဒီမူဝါဒမှာ ဘာရေးထားသလဲဆိုတော့ "ဇီဝဖြစ်စဉ် (Organic) ပါဝင်သော ဓာတ်တော်များ (ဥပမာ- ဆံပင်၊ သွား၊ အရိုး) ကို လက်ခံရာတွင် သိပ္ပံနည်းကျ စစ်ဆေးမှု (Non-invasive Inspection) နှင့် သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထား (Historical Traceability) ကို ချိန်ညှိ ဆောင်ရွက်ရမည်" လို့ ပါရှိပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T151 (Relic Intake & Verification Protocol) ကို ထုတ်ပြီး အလုပ်လုပ်ကြပါတယ်။ ဒီ Template မှာ အဆင့်တွေ ပါပါတယ်။

(၁) Visual Inspection: မှန်ဘီလူးနဲ့ ကြည့်ခြင်း။

(၂) Comparative Analysis: သာမန်ဆံပင်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ခြင်း။

(၃) Donor Interview: ရရှိလာပုံ သမိုင်းကြောင်းကို မေးမြန်းခြင်း။

ဦးဇင်းတို့ အဖွဲ့က ဒကာကြီး ရှေ့မှာတင် ဓာတ်တော်ကြုတ်ကို ဖွင့်၊ မှန်ဘီလူး (Microscope) နဲ့ ကြည့်ကြတယ်။

ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ... ဆံပင်သား (Hair Shaft) ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက သာမန် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဆံပင်နဲ့ တူနေတယ်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီ ပြောပေမယ့် ဆွေးမြေ့မှု မရှိသေးဘူး။ ဒါပေမယ့် ထူးခြားတာက ဆံပင်ရဲ့ အဖျားမှာ ဓာတ်သဘောအရ "ပုံဆောင်ခဲ" (Crystallization) ဖြစ်နေတဲ့ လက္ခဏာ အနည်းငယ် တွေ့ရတယ်။

ဒကာကြီးက "တွေ့လားဘုရား... ဓာတ်တော် ဖြစ်နေပြီ" လို့ ဝမ်းသာအားရ ပြောတယ်။

ဒီနေရာမှာ သိပ္ပံနဲ့ သဒ္ဓါကို မျှရမယ့် အပိုင်း ရောက်လာပါပြီ။

အကယ်၍ ဦးဇင်းတို့က "ဒကာကြီး... ဒါကို သေချာချင်ရင် DNA Test လုပ်မှ ရမယ်။ ဒါပေမယ့် DNA စစ်ရင် ဒီဆံပင်ကို ဖြတ်ရမယ်၊ ဓာတုဆေးရည်ထဲ စိမ်ရမယ်၊ ပျက်စီးသွားလိမ့်မယ်" လို့ ပြောလိုက်ရင် ဒကာကြီး လက်ခံမလား။ လုံးဝ လက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူး။ သူ ကိုးကွယ်နေတဲ့ ဘုရားပစ္စည်းကို ဖျက်ဆီးသလို ဖြစ်သွားမယ်။

ဒါကြောင့် Article 9.5 အရ ဦးဇင်းတို့က "DNA Testing" (ဖျက်ဆီးစစ်ဆေးခြင်း) ကို မလုပ်ဘဲ၊ "Presumptive Classification" (ယူဆချက်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

Template T151 မှာ မှတ်ချက်ရေးလိုက်တယ်။

"Category: Faith-Based Relic (သဒ္ဓါအခြေပြု ဓာတ်တော်)။ Scientific Note: Human hair structure observed, slight mineralization present. Origin: Oral Tradition (ပါးစပ်ရာဇဝင်)။"

ပြီးတော့ ဒကာကြီးကို ပြန်ရှင်းပြတယ်။ "ဒကာကြီး... ဒီဆံတော်ဟာ ဓာတ်သဘောအရ ထူးခြားမှု ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရဟန္တာ ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာ အတိအကျ ပြောဖို့ ခက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က ဒါကို 'ရှေးဟောင်း မထေရ်မြတ်တစ်ပါး၏ ဆံတော်' ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းပူဇော်ပေးပါမယ်" လို့ ပြောလိုက်တယ်။

ဒကာကြီးလည်း ကျေနပ်သွားတယ်။ သူ့ဆံတော်ကို အသိအမှတ် ပြုခံရလို့ ဝမ်းသာတယ်။ ပြတိုက်ကလည်း လိမ်ပြောစရာ မလိုတော့ဘူး။ သိပ္ပံနည်းကျ မှတ်တမ်းလည်း ဝင်သွားတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်ကို ကြည့်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယူသင့်တဲ့ သင်ခန်းစာနဲ့ နိဂုံးချုပ် သစ္စာဆိုက်ပုံကို သေချာ နာယူကြပါစို့။

ဆံပင်တစ်ချောင်းဟာ သိပ္ပံနည်းအရ ကြည့်ရင် DNA ပါဝင်တဲ့ ကာဗွန်အစုအဝေး ဖြစ်တယ်။

ဓမ္မနည်းအရ ကြည့်ရင် ပထဝီဓာတ် အစုအဝေး ဖြစ်တယ်။

ဒါပေမယ့် "သဒ္ဓါတရား" ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့အခါ အဲဒီ အရာဝတ္ထုဟာ "ဓာတ်တော်" ဖြစ်လာပြီး ကုသိုလ်စိတ်ကို ဖြစ်စေနိုင်တယ်။

ဒါပေမယ့် သတိထားရမှာက... ဓာတ်တော်ကို ကိုးကွယ်တယ်ဆိုတာ အဲဒီ ရုပ်ဝတ္ထုဆံပင်ကို ကိုးကွယ်တာ မဟုတ်ရပါဘူး။ အဲဒီ ဆံပင်ပိုင်ရှင် ရဟန္တာအရှင်မြတ်ရဲ့ ဂုဏ်တော် (Virtues) ကို ကိုးကွယ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆံပင်ဆိုတာ ပျက်စီးတတ်တယ်။ DNA ဆိုတာ ယိုယွင်းတတ်တယ်။ ဂုဏ်တော်ကသာ မပျက်စီးနိုင်တာပါ။

ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့လည်း ကိုယ့်ခေါင်းပေါ်က ဆံပင်ကို ပြန်ကြည့်ပြီး သံဝေဂ ယူပါ။

"ငါ့ဆံပင် လှတယ်" လို့ ထင်နေတဲ့ စိတ် (ဒိဋ္ဌိ၊ တဏှာ) ဟာ သမုဒယသစ္စာ။

ဆံပင်ကျွတ်လို့၊ ဖြူလို့ စိတ်ညစ်ရတာက ဒုက္ခသစ္စာ။

"ဪ... ဆံပင်ဆိုတာ ရုပ်တရားပါလား၊ မြေကြီးပါလား၊ ငါ မဟုတ်ပါလား" လို့ သိမြင်လိုက်တာက မဂ္ဂသစ္စာ။

အဲဒီလို သိပြီး ဆံပင်အပေါ် တွယ်တာတဲ့ စိတ် ငြိမ်းသွားတာက နိရောဓသစ္စာ။

ဒီအချက်ကို နားထောင်နေရင်း ကိုယ့်စိတ်ထဲ ဘာဖြစ်နေသလဲဆိုတာကိုလည်း သတိထားကြည့်ပါ…

ကိုယ့်ခေါင်းကို ကိုယ်တိုင် ပြန်စမ်းကြည့်ပါ။ (စမ်းကြည့်...)

လက်နဲ့ ထိလိုက်တဲ့ အတွေ့ (ဖောဋ္ဌဗ္ဗ) ကို သိလိုက်ပါ။

"ဒါ ဆံပင်လား၊ ပထဝီဓာတ်လား"။

"ဒါ ငါလား၊ သူလား၊ သဘာဝတရားလား"။

အဖြေကတော့ ရှင်းပါတယ်။ သဘာဝတရား သက်သက်ပါပဲ။

"ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ဆံပင် (ကေသ) နှင့် DNA' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ရုပ်နာမ်တို့၏ သဘောမှန်ကို သိမြင်ပြီး၊ မျိုးရိုးဗီဇ (DNA) ထက် မြင့်မြတ်သော ဓမ္မမျိုးရိုးကို ဆက်ခံနိုင်သူများ... ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

---

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

(သွာဂတပြတိုက်၏ လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် နေ့စဉ် တရားတော်များကို လေ့လာလိုပါက Facebook Group သို့ ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်ပါသည်။ Link: https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/)