Total Pageviews

Tuesday, February 3, 2026

Day 107 Apr 17 Year 2023 နှစ်ဆန်းတစ်ရက် - အသစ်စတင်ခြင်းနှင့် ဆဲလ်အသစ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (New Year's Day: Cellular Regeneration, Autophagy & The Power of Sila)

 

Day 107 Apr 17 Year 2023 နှစ်ဆန်းတစ်ရက် - အသစ်စတင်ခြင်းနှင့် ဆဲလ်အသစ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (New Year's Day: Cellular Regeneration, Autophagy & The Power of Sila)

သုတ္တန်ပိဋက၊ ဒီဃနိကာယ်၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ (သီလသမ္ပဒါ - သီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်း)

Cellular Regeneration & Autophagy (ဆဲလ်အသစ်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို သန့်စင်ခြင်း)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ ဦးဦးဖျားဖျား နှစ်သစ်မင်္ဂလာ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်၊ တနင်္လာနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။

ဒီနေ့ဟာ မြန်မာတို့ရဲ့ နှစ်သစ်ကူး "နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့" (New Year's Day) ဖြစ်ပါတယ်။ အဟောင်းတွေ ကုန်ဆုံးပြီး အသစ်တွေ စတင်တဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်ပေါ့။ "နှစ်သစ်မှာ စိတ်သစ်လူသစ် ဖြစ်ကြမယ်" လို့ အားလုံးက ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချကြတယ်။

ဒီလို မင်္ဂလာရှိတဲ့ နေ့ရက်မှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို "အသစ်ဖြစ်ခြင်း"၊ "စင်ကြယ်ခြင်း" တို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။

"အရဟတော" - အတိတ်က ကိလေသာ အဟောင်းအမြင်းများကို စွန့်ပယ်တော်မူပြီး၊ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း၌ လတ်ဆတ်သန့်ရှင်းသော မဟာကရုဏာတော်၊ မဟာပညာတော်တို့ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို အကျိုးပြုတော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - ရုပ်နာမ်တို့၏ အဟောင်းပျက်၍ အသစ်ဖြစ်နေသော (Old & New Generation) သဘောတရားနှင့် သီလဖြင့် ဘဝကို အသစ်ပြန်လည် တည်ဆောက်နည်း (Moral Regeneration) ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ဆဲလ်ဟောင်းများ သေဆုံး၍ ဆဲလ်သစ်များ ဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့၊ နှစ်ဟောင်းမှ အကုသိုလ် အညစ်အကြေးများကို ဖယ်ရှား၍ နှစ်သစ်တွင် ကုသိုလ်စိတ်သစ်၊ လူသစ်များအဖြစ် ပြန်လည် မွေးဖွားနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။


၁။ စိတ်သစ်လူသစ် တည်ဆောက်ခြင်း (Renewal Meditation)

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး "Refresh" (ပြန်လည်လန်းဆန်း) လုပ်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ အသစ်စတင်ခြင်းကို အာရုံပြုတဲ့ "အာနာပါန" (Breath Meditation) ကိုပဲ ထူးခြားတဲ့ ပုံစံလေးနဲ့ ရှုမှတ်ကြမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... အသက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ရှူထုတ်လိုက်ပါ။ အဆုတ်ထဲက လေဟောင်းတွေ၊ နှစ်ဟောင်းက စိတ်ညစ်စရာတွေ၊ အမှားတွေ အကုန်လုံး ထွက်သွားပြီလို့ သဘောထားပါ။ (Let go of the old).

ပြီးရင်... လတ်ဆတ်တဲ့ လေအသစ်ကို ပြန်ရှူသွင်းလိုက်ပါ။ အောက်ဆီဂျင် အသစ်တွေ၊ စွမ်းအင် အသစ်တွေ ဝင်လာတယ်။ "အသစ်... အသစ်... လတ်ဆတ်တယ်..."

ခဏတိုင်းဟာ အသစ်ပါပဲ။ အတိတ်က "ငါ" သေသွားပြီ။ အခု "ငါ" ဟာ လူသစ်ပဲလို့ နှလုံးသွင်းရင်း၊ လတ်ဆတ်တဲ့ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ စိတ်ကို ခဏလောက် တည်ထားလိုက်ကြပါစို့။


၂။ သိပ္ပံရှုထောင့် (Cellular Regeneration & Autophagy)

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... "နှစ်သစ်ကူးတယ်" ဆိုတာ ပြက္ခဒိန် ပြောင်းတာပဲ ရှိတာပါ၊ လူကတော့ ဒီလူပါပဲလို့ ထင်စရာ ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဇီဝဗေဒ (Biology) အရ ကြည့်ရင် သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ "Regeneration" (အသစ်ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း) ဖြစ်နေပါတယ်။

၁။ Cell Turnover (ဆဲလ် အစားထိုးခြင်း):

ကျွန်ုပ်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဆဲလ် (Cell) ပေါင်း ထရီလီယံချီ ရှိတယ်။ အဲဒီ ဆဲလ်တွေဟာ အမြဲတမ်း သေဆုံးနေပြီး အသစ် ပြန်ဖြစ်နေတယ်။

  • အရေပြားဆဲလ်တွေဆိုရင် ၂ ပတ် ကနေ ၄ ပတ် အတွင်းမှာ အကုန် အသစ်လဲတယ်။

  • သွေးနီဥတွေဆိုရင် ၄ လ (ရက် ၁၂၀) မှာ အသစ်လဲတယ်။

  • အစာအိမ် အနားသတ်ဆဲလ်တွေဆိုရင် ၅ ရက်လောက်ပဲ ခံတယ်။
    ဆိုလိုတာက... လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်က "သူတော်ကောင်းတို့" နဲ့ အခု "သူတော်ကောင်းတို့" ဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ (Physically) တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။ အစိတ်အပိုင်း တော်တော်များများက အသစ်ဖြစ်နေပါပြီ။

၂။ Autophagy (မိမိကိုယ်ကို သန့်စင်ခြင်း):

၂၀၁၆ ခုနှစ်မှာ နိုဘယ်လ်ဆု ရခဲ့တဲ့ တွေ့ရှိချက်တစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါက "Autophagy" (Self-eating) ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဆဲလ်အပျက်အစီးတွေ၊ ပရိုတိန်း အဟောင်းတွေ၊ ဘက်တီးရီးယားတွေကို ကိုယ်တိုင် ပြန်လည် ချေဖျက်ပြီး (Recycle)၊ အဲဒီကရတဲ့ စွမ်းအင်နဲ့ ဆဲလ်အသစ်တွေ တည်ဆောက်ပါတယ်။

ဒါဟာ သဘာဝတရားရဲ့ "Cleaning & Renewal Process" ပါပဲ။ နှစ်သစ်ကူးမှာ အိမ်သန့်ရှင်းရေး လုပ်သလို၊ ခန္ဓာကိုယ်ကလည်း နေ့စဉ် သူ့အမှိုက်သူ ရှင်းနေတာပါ။ ဒီစနစ် ကောင်းမှ ကျန်းမာတာ၊ နုပျိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီပုံကို ကြည့်ပါ။ အဟောင်းကို ဖျက်ဆီးပြီး အသစ်ကို တည်ဆောက်တာဟာ ဘဝရဲ့ အခြေခံ ယန္တရား (Mechanism of Life) ပါပဲ။ အဟောင်းမကုန်ရင် အသစ်မဖြစ်ပါဘူး။


၃။ ဓမ္မရှုထောင့် (သီလနှင့် ဘဝသစ်တည်ဆောက်ခြင်း)

အခု... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။

ခန္ဓာကိုယ်က Autophagy နဲ့ အညစ်အကြေးတွေကို ရှင်းလင်းသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်ကိုလည်း "သီလ" (Sila) နဲ့ ရှင်းလင်းပြီး ဘဝအသစ် တည်ဆောက်ရပါမယ်။

ဘုရားရှင်က ဒီဃနိကာယ်မှာ "သီလသမ္ပဒါ" (သီလနှင့် ပြည့်စုံခြင်း) ဟာ အရာအားလုံးရဲ့ အစ၊ အောင်မြင်ခြင်းရဲ့ အုတ်မြစ်လို့ ဟောပါတယ်။

နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ လူတွေက "ခေါင်းဆေးမင်္ဂလာ" ပြုကြတယ်။ တကယ်တော့ ခေါင်းလျှော်ရုံနဲ့ စိတ်မသစ်ပါဘူး။

  • အတိတ်က မှားခဲ့တဲ့ အကုသိုလ်တွေ (Old Cells/Waste) ကို "ဝိရတီ" (ရှောင်ကြဉ်ခြင်း) နဲ့ ဖယ်ရှားပစ်ရမယ်။

  • "ငါ ဒီနေ့ကစပြီး လူသစ်ဖြစ်ပြီ၊ ငါ့ဆီမှာ မကောင်းမှု အဟောင်းတွေ မရှိတော့ဘူး" လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတာဟာ Moral Regeneration (ကိုယ်ကျင့်တရား အသစ်ပြန်ဖြစ်ခြင်း) ပါပဲ။

ဇီဝဗေဒမှာ ဆဲလ်အဟောင်းတွေ သေသွားပေမယ့် DNA (မျိုးရိုးဗီဇ) က ဆဲလ်အသစ်ဆီကို လက်ဆင့်ကမ်း ပါသွားသလို၊ ဓမ္မနယ်မှာလည်း ရုပ်နာမ်အဟောင်းတွေ ချုပ်သွားပေမယ့် "ကမ္မသတ္တိ" (Kammic Energy) ကတော့ စိတ်အသစ်ဆီကို ပါသွားပါတယ်။ ဒါကြောင့် နှစ်သစ်မှာ "Sila DNA" ကောင်းကောင်း ထည့်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။ သီလလုံခြုံမှ ဘဝဆဲလ်တွေ ကျန်းမာမှာပါ။


၄။ ဝိပဿနာ ယန္တရား (Vipassana Mechanism Integration)

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ "နှစ်သစ်ကူးတယ်၊ ငါ အသစ်ဖြစ်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (Aggregates Assembly):

နှစ်သစ်ကူးလို့ စိတ်တက်ကြွနေတဲ့ အချိန်၊ သို့မဟုတ် အတိတ်ကို တွေးပြီး နောင်တရနေတဲ့ အချိန်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ရူပက္ခန္ဓာ: အသစ်အစားထိုးနေတဲ့ ရုပ်ကလာပ်စည်းများ (Constant Regeneration)။

၂။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ: ပြုပြင်ချင်တဲ့ စေတနာ၊ ဆုံးဖြတ်ချက် (Volition to renew)။

၃။ သညာက္ခန္ဓာ: "ဒါ နှစ်သစ်၊ ဒါ နှစ်ဟောင်း" လို့ ပိုင်းခြားမှတ်သားမှု (Time Perception)။

၄။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ: သိစိတ်အစဉ် (Stream of Consciousness)။

ဒီနေရာမှာ "ငါ" (Self) ဘယ်မှာ ရှိသလဲ။ နှစ်ဟောင်းက လူနဲ့ နှစ်သစ်က လူ တူသလား။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

နှစ်သစ်ကူးတဲ့အခါ... "ငါ အသစ်ဖြစ်ပြီ" လို့ ပုဂ္ဂိုလ်မစွဲပါနဲ့။

"ဖြစ်ပျက်နေတယ်... သိတယ်... အစားထိုးနေတယ်... သိတယ်... အဟောင်းချုပ်ပြီး အသစ်ဖြစ်နေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

"မျက်လှည့်ပြသူ၏ ဥပမာ" (Illusionist Analogy):

  • မြစ်တစ်စင်းကို ကြည့်လိုက်ရင် "ဒီမြစ်ပဲ" လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တော့ ရေတွေက အမြဲတမ်း စီးဆင်း ပြောင်းလဲနေတယ်။ မနေ့က ရေ တစ်စက်မှ မရှိတော့ဘူး။

  • ထို့အတူပါပဲ... "ငါ" ဆိုတာ မနေ့က လူ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ ဆဲလ်တွေ၊ စိတ်တွေ အကုန် ပြောင်းသွားပါပြီ။

  • အတိတ်က အမှားတွေကို ပိုက်ထားတာဟာ "အသေကောင်" (Dead Cells) တွေကို ပိုက်ထားတာနဲ့ တူပါတယ်။ Autophagy လုပ်ပြီး ရှင်းထုတ်လိုက်ပါ။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်အသစ်ကိုပဲ ရှုမြင်ပါ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "အတိတ်က ငါမကောင်းဘူး" ဆိုတဲ့ နောင်တ (Remorse) ပျောက်သွားပြီး၊ "အခုအခိုက်အတန့်မှာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင် လုပ်မယ်" ဆိုတဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ ဉာဏ် (Practical Wisdom) ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။


၅။ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်း (Case Study: Case-2407)

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့က ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ "လူသစ်ဖြစ်ခြင်း" အကြောင်း ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2407 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဖြစ်စဉ်က ဒီလို... ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက်၊ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း။ ပြတိုက်မှာ ဝန်ထမ်းတွေ စုပြီး ဘုရားရှိခိုး၊ ပရိတ်ရွတ်ကြတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဝန်ထမ်းငယ် "မောင်သစ်" (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ ကောင်လေး တစ်ယောက် ပါတယ်။ သူက မျက်နှာ မကောင်းဘူး။ ခေါင်းငိုက်စိုက် ချထားတယ်။

မောင်သစ်က ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ကုန်ပိုင်းတုန်းက အမှားတစ်ခု လုပ်မိထားတယ်။ စတိုခန်းထဲက ပစ္စည်းအသေးအမွှားလေး တစ်ခု ပျောက်သွားတုန်းက သူ တာဝန်ပေါ့လျော့ခဲ့တာ။ ဘယ်သူမှ အတိအကျ မသိပေမယ့် သူက စိတ်ထဲမှာ လိပ်ပြာမလုံ ဖြစ်နေတယ်။ နှစ်သစ်ကူးတော့ လူတိုင်း ပျော်နေပေမယ့် သူကတော့ အတိတ်က အမှား (Old Cell Waste) တွေနဲ့ ပိတ်မိနေတယ်။

ပွဲပြီးတော့ ဦးဇင်းက Policy 1 (Code of Ethics & Conduct) နဲ့ Article 1.1 (Annual Renewal of Vows) အစီအစဉ်ကို စတယ်။ ဝန်ထမ်းတွေ အားလုံး ရှေ့ထွက်ပြီး "ဒီနှစ်မှာ ကျင့်ဝတ်နဲ့အညီ လုပ်ဆောင်ပါ့မယ်" လို့ ကတိသစ္စာ ပြုရတာပေါ့။

မောင်သစ်အလှည့်ရောက်တော့ သူက တုန်တုန်ရီရီနဲ့ "ဆရာတော်... တပည့်တော် ကတိမပေးရဲပါဘူး။ တပည့်တော်က လူဆိုးပါ" ဆိုပြီး ငိုချလိုက်တယ်။ အားလုံး အံ့ဩသွားကြတယ်။ သူက သူ့အမှားကို ဝန်ခံတယ်။ "တပည့်တော်ကို အလုပ်ထုတ်လိုက်ပါ" တဲ့။

ဦးဇင်းက သူ့ကို ပြုံးပြီး ကြည့်လိုက်တယ်။ ပြီးတော့ Autophagy သဘောတရားကို ရှင်းပြတယ်။

"မောင်သစ်... ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဆဲလ်အပျက်တွေ ရှိရင် ခန္ဓာကိုယ်က ဘာလုပ်သလဲ။ အဲဒါတွေကို ချေဖျက်ပြီး အသစ်ပြန်လုပ်တယ်။ မင်း အခု ဝန်ခံလိုက်တာဟာ Autophagy လုပ်လိုက်တာပဲ။ အမှိုက်တွေကို ရှင်းထုတ်လိုက်တာ။

ငါတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒက လူကို အပြစ်ပေးဖို့ မဟုတ်ဘူး။ လူကို ပြုပြင်ဖို့ (Rehabilitation)။ မင်း အမှားကို ဝန်ခံရဲတဲ့ သတ္တိဟာ မင်းရဲ့ 'ဆဲလ်သစ်' ပဲ။ မင်းဟာ မနှစ်က မောင်သစ် မဟုတ်တော့ဘူး။ ဒီနေ့ကစပြီး မောင်သစ် 'အစစ်' ဖြစ်သွားပြီ"

ဦးဇင်းက သူ့ကို အလုပ်မထုတ်ဘဲ၊ Template T101 (Incident & Resolution Log) မှာ "Warning with Rehabilitation" (သတိပေးပြီး ပြုပြင်ခွင့်ပေးခြင်း) လို့ ရေးမှတ်လိုက်တယ်။ မောင်သစ်ဟာ အဲဒီနေ့ကစပြီး တကယ့်ကို လူသစ် ဖြစ်သွားတယ်။ အလုပ်ကြိုးစားတယ်၊ ရိုးသားတယ်။ Biology အရ ဆဲလ်တွေ အသစ်လဲသလို၊ Dhamma အရ သူ သီလနဲ့ အသစ်လဲလိုက်တာပါ။


၆။ နိဂုံးချုပ် (သစ္စာလေးပါးနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း)

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ကြစို့။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ဟာ ပြက္ခဒိန် ပြောင်းရုံ သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ဆဲလ် (Mental Cells) တွေကို အသစ်လဲဖို့ အခွင့်အရေးပါပဲ။

အတိတ်က မကောင်းမှုတွေကို Autophagy လုပ်ပြီး ရှင်းထုတ်ပါ။ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ အာဟာရ (Nutrients) တွေနဲ့ စိတ်ဆဲလ်အသစ်တွေကို တည်ဆောက်ပါ။ "ငါ မကောင်းဘူး" လို့ တွေးမနေပါနဲ့။ "ငါ ပြောင်းလဲနိုင်တယ်" (I can regenerate) လို့ ယုံကြည်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • အမြဲတမ်း အဟောင်းပျက်ပြီး အသစ်ဖြစ်နေရတဲ့၊ မတည်မြဲတဲ့ ခန္ဓာအိမ်ကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ အသစ်ဖြစ်ခြင်းကို တွယ်တာပြီး၊ ဘဝသစ်ကို တောင့်တနေတဲ့ တဏှာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • အသစ်ဖြစ်စရာ မလိုတော့ဘဲ၊ အိုခြင်း၊ ပျက်ခြင်း ကင်းဝေးသွားတဲ့ (Stop Regeneration) နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် စိတ်ကို နေ့စဉ် အသစ်ပြုပြင်ပေးတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (Regeneration Path) ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ ဟောကြားအပ်သော 'အသစ်စတင်ခြင်းနှင့် ဆဲလ်အသစ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကဲ့သို့ပင် စိတ်ဓာတ်ကိုလည်း နေ့စဉ် သန့်စင်ပြုပြင်ကာ၊ သီလအခြေခံသော ဘဝသစ်၊ စိတ်သစ်၊ လူသစ်များအဖြစ် နိဗ္ဗာန်ပန်းတိုင်သို့ လှမ်းတက်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။


Day 106 Apr 16 Year 2023 သင်္ကြန်အတက် - အသွင်ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် ဘဝကူးခြင်း (Thingyan Ascent: Phase Transition, Transformation & Rebirth)

 

Day 106 Apr 16 Year 2023 သင်္ကြန်အတက် - အသွင်ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် ဘဝကူးခြင်း (Thingyan Ascent: Phase Transition, Transformation & Rebirth)

သုတ္တန်ပိဋက၊ ဒီဃနိကာယ်၊ သာမညဖလသုတ် (ဥပပါတိက သတ္တဝါတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ပုံ)

Phase Transitions (Solid $\to$ Liquid $\to$ Gas) & Latent Heat (အဆင့်ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် အောင်းပူ)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် (၁၂) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၆) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။

ဒီနေ့ဟာ မြန်မာ့ရိုးရာ မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်ရဲ့ နောက်ဆုံးရက်ဖြစ်တဲ့ "အတက်နေ့" (Thingyan Atat - The Ascent) ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးအယူအဆအရ သိကြားမင်း ပြန်တက်တဲ့နေ့ပေါ့။ ဓမ္မအမြင်အရ ပြောရရင်တော့ "နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်း" (Transition)၊ "အဟောင်းမှ အသစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း" (Transformation) ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်ပါတယ်။

ဒီလို ထူးမြတ်တဲ့ အခါသမယမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို "ဘဝကူးပြောင်းမှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း"၊ "အသွင်ပြောင်းလဲခြင်း" တို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။

"အရဟတော" - သံသရာတည်းဟူသော ဘဝရေစီးကြောင်း၌ တစ်ဘဝမှ တစ်ဘဝသို့ အသွင်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနေခြင်း (Rebirth Process) ကို အပြီးတိုင် ရပ်တန့်တော်မူပြီး၊ ပြောင်းလဲခြင်းကင်းသော နိဗ္ဗာန်အငြိမ်းဓာတ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - ရုပ်နာမ်တို့၏ စုတိ (သေဆုံးခြင်း) နှင့် ပဋိသန္ဓေ (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း) အကြားရှိ အသွင်ကူးပြောင်းမှု သဘောတရားအမှန်ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "ရေခဲသည် အရည်ပျော်၍ ရေဖြစ်သွားသကဲ့သို့၊ နှစ်ဟောင်းမှ အကုသိုလ် အစိုင်အခဲများသည် အရည်ပျော်ကျသွားပြီး၊ နှစ်သစ်တွင် ကုသိုလ်ရေစင်အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။


၁။ အသွင်ပြောင်းလဲခြင်း ရှုမှတ်မှု (Transformation Meditation)

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး "အသွင်ကူးပြောင်းမှု" (Phase Change) ကို နားလည်သွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "အာပေါကသိုဏ်း" (Water Meditation) ကိုပဲ အခြေခံပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုကို ရှုမှတ်ကြမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားပါ။ စိတ်ထဲမှာ "ရေခဲတုံး" (Ice Cube) လေး တစ်တုံးကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ မာကျောတယ်၊ အေးစက်တယ်။

အခု... အဲဒီရေခဲတုံးလေးက တဖြည်းဖြည်း အရည်ပျော်နေတာကို ကြည့်ပါ။ အစိုင်အခဲ ဘဝကနေ အရည်ဘဝ (Water) ကို ပြောင်းသွားတယ်။ ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းသွားပေမယ့် ဓာတ်သဘောက အတူတူပါပဲ။

"ပြောင်းလဲနေတယ်... ပုံစံပြောင်းနေတယ်... ဓာတ်သဘောကတော့ ရှိနေတယ်..."

ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကိုလည်း ဒီလိုပဲ ရှုမြင်ပါ။ ငယ်ရွယ်တဲ့ပုံစံကနေ အိုမင်းတဲ့ပုံစံ၊ တစ်ဘဝကနေ တစ်ဘဝ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီးပါလားလို့ နှလုံးသွင်းရင်း၊ အတိတ်က အစွဲတွေကို အရည်ဖျော်လိုက်ကြပါစို့။


၂။ သိပ္ပံရှုထောင့် (Physics of Phase Transition & Latent Heat)

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သင်္ကြန်အတက်နေ့ဟာ နှစ်ဟောင်းကနေ နှစ်သစ်ကို ကူးတဲ့နေ့။ ရူပဗေဒ (Physics) မှာလည်း အရာဝတ္ထုတစ်ခုက ပုံစံတစ်မျိုးကနေ နောက်တစ်မျိုးကို ပြောင်းလဲတာကို "Phase Transition" (အဆင့်ကူးပြောင်းခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ရေ (Water) ကို ဥပမာပေးရရင် အဆင့် ၃ ဆင့် ရှိပါတယ်။

၁။ Solid Phase (အစိုင်အခဲ): ရေခဲ (Ice)။ မော်လီကျူးတွေက နေရာတကျ စီတန်းပြီး တုန်ခါရုံပဲ တုန်ခါနေတယ်။ (ဒါက ခိုင်မြဲနေတဲ့ ဘဝတစ်ခုနဲ့ တူတယ်)။

၂။ Liquid Phase (အရည်): ရေ (Water)။ မော်လီကျူးတွေက လွတ်လွတ်လပ်လပ် စီးဆင်းသွားလာနိုင်တယ်။ (ဒါက ပြောင်းလဲလွယ်တဲ့ သဘော)။

၃။ Gas Phase (အငွေ့): ရေငွေ့ (Steam)။ မော်လီကျူးတွေက အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့ လွင့်စင်သွားတယ်။

ဒီနေရာမှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ အချက်တစ်ချက် ရှိပါတယ်။ "Latent Heat" (အောင်းပူ) ပါ။

သူတော်ကောင်းတို့... ရေခဲတစ်တုံးကို အပူပေးလိုက်ရင် အပူချိန် တက်လာမယ်။ ဒါပေမဲ့ ၀ ဒီဂရီ (Melting Point) ရောက်တဲ့အခါ၊ အပူဆက်ပေးနေပေမယ့် အပူချိန် (Temperature) က မတက်တော့ဘဲ ၀ ဒီဂရီမှာပဲ တန့်နေတယ်။

အဲဒီ စွမ်းအင်တွေ ဘယ်ရောက်သွားသလဲ။

အဲဒီ စွမ်းအင်တွေက ရေခဲကို ရေဖြစ်အောင် "အသွင်ပြောင်းဖို့" (To break the bonds) သုံးလိုက်ရလို့ပါပဲ။ အဲဒီ စွမ်းအင်ကို "Latent Heat" လို့ ခေါ်တယ်။ အပူချိန် မတက်ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ အခြေအနေ (State) ပြောင်းသွားတယ်။

အတက်နေ့ ဆိုတာ ဒါပါပဲ။ နှစ်ဟောင်းက အချိန်တွေ ကုန်ဆုံးသွားပြီး (Energy Input)၊ နှစ်သစ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေသစ် (New State) ကို ကူးပြောင်းသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုင်း... ဒီပုံကို ကြည့်ပါ။ ပြောင်းလဲမှု (Transition) ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်မှာ အပြင်ပန်းက ဘာမှ မထူးခြားသလို ထင်ရပေမယ့်၊ အတွင်းမှာ ကြီးမားတဲ့ စွမ်းအင် အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ဘဝကူးပြောင်းတာလည်း ဒီလိုပါပဲ။


၃။ ဓမ္မရှုထောင့် (ဘဝကူးခြင်းနှင့် ဥပပါတိက)

အခု... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။

လူတစ်ယောက် သေဆုံးပြီး နောက်ဘဝ ကူးပြောင်းတာ (Rebirth) ဟာ Physics မှာ Phase Transition ဖြစ်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

  • Solid to Liquid: လူ့ဘဝ (ရုပ်ခန္ဓာ အထည်ဒြပ် ရှိတာ) ကနေ သေဆုံးလိုက်တဲ့အခါ၊ ရုပ်ခန္ဓာကြီး ထားခဲ့ပြီး "ပဋိသန္ဓေစိတ်" အသစ် ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။

  • Sublimation (အစိုင်အခဲမှ အငွေ့သို့ တန်းပြောင်းခြင်း): တချို့ ဒြပ်စင်တွေက အရည်မဖြစ်ဘဲ အငွေ့တန်းဖြစ်တယ်။ ဓမ္မနယ်မှာ ဒါကို "ဥပပါတိက" (Opapatika - Spontaneous Rebirth) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဗြုန်းခနဲ ပေါ်လာတာ။
    ဥပမာ- နတ်ဘုံမှာ လူလို ကိုယ်ဝန်ဆောင်စရာ မလိုဘူး။ ကံစွမ်းအင် (Latent Heat of Kamma) ကြောင့် နတ်သားအဖြစ် "ဝုန်း" ဆိုပြီး ကိုယ်ထင်ပြ ပြီးသား ဖြစ်သွားတာ။ ငရဲကျရင်လည်း ငရဲကောင်အဖြစ် ချက်ချင်း ဖြစ်တာ။

"Latent Heat of Kamma" (ကံအောင်းပူ):

ရူပဗေဒမှာ အဆင့်ပြောင်းဖို့ "Latent Heat" လိုသလို၊ ဘဝကူးဖို့အတွက် "ကံစွမ်းအင်" လိုအပ်ပါတယ်။

  • သေခါနီးအချိန် (Cuti Citta) မှာ တစ်သက်လုံး လုပ်ခဲ့တဲ့ ကံတွေ၊ သို့မဟုတ် သေခါနီး စွဲတဲ့ အာရုံ (Gati Nimitta) တွေက "စွမ်းအင်" အနေနဲ့ စုစည်းလာတယ်။

  • အဲဒီ စွမ်းအင်က တွန်းလိုက်တဲ့အခါ (Phase Change ဖြစ်တဲ့အခါ)၊ လက်ရှိဘဝ ချုပ်ငြိမ်းပြီး နောက်ဘဝ အသစ်တစ်ခု (New Phase) မှာ ချက်ချင်း သွားဖြစ်တယ်။

  • ကြားထဲမှာ "Interim Soul" (ကြားခံ ဝိညာဉ်ကောင်) ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ရေခဲ ပျော်ရင် ရေဖြစ်သွားသလို၊ စုတိစိတ် ချုပ်တာနဲ့ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဖြစ်တာပါပဲ။


၄။ ဝိပဿနာ ယန္တရား (Vipassana Mechanism Integration)

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ "သေတယ်၊ မွေးတယ်၊ နှစ်သစ်ကူးတယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (Aggregates Assembly):

ပြောင်းလဲမှု တစ်ခုခု ဖြစ်ပေါ်တဲ့ အချိန်၊ ဥပမာ- နှစ်ဟောင်းကုန်လို့ နှစ်သစ် ရောက်တဲ့ အချိန်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ရူပက္ခန္ဓာ: ပြောင်းလဲသွားသော ရုပ်အခြေအနေ (အိုမင်းလာခြင်း)။

၂။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ: ပြောင်းလဲစေသော တွန်းအား (စေတနာ/ကံ)။

၃။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ: အသစ် ဖြစ်ပေါ်လာသော သိစိတ်။

ဒီနေရာမှာ "ငါ" (Self) ဘယ်မှာ ရှိသလဲ။ နှစ်ဟောင်းမှာ ကျန်ခဲ့တာ ငါလား။ နှစ်သစ်ကို ပါလာတာ ငါလား။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

ပြောင်းလဲတဲ့အခါ... "ငါ ပြောင်းသွားတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"အဆင့်ပြောင်းသွားတယ်... သိတယ်... ပုံစံပြောင်းသွားတယ်... သိတယ်... ဓာတ်သဘောက ဆက်စပ်နေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

"မျက်လှည့်ပြသူ၏ ဥပမာ" (Illusionist Analogy):

  • မျက်လှည့်ဆရာက ရေခဲတုံးကို လက်ကိုင်ပဝါနဲ့ အုပ်ပြီး ရေခွက်အဖြစ် ပြောင်းပြတယ်။ ပရိသတ်က "ဟာ... ရေခဲ ပျောက်သွားပြီ" လို့ ထင်တယ်။ တကယ်တော့ $H_2O$ မော်လီကျူးတွေက ပုံစံပြောင်း (Rearrange) သွားတာပဲ။ ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး။

  • ထို့အတူပါပဲ... "သေတယ်" ဆိုတာ ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "မွေးတယ်" ဆိုတာ အသစ်စက်စက် ပေါ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်နာမ်အစဉ် (Process) က ပုံစံပြောင်း (Phase Transition) သွားတာပါ။

  • "အတက်နေ့" ဆိုတာ သင်္ကေတ တစ်ခုပါပဲ။ တကယ်တော့ စိတ်ဆိုတာ မျက်တောင်တစ်ခတ်မှာ ကုဋေတစ်သိန်းမက "အတက်/အကျ" (ဖြစ်/ပျက်) နေတာပါ။

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ သေမှာ ကြောက်တယ်" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိပြုတ်သွားပြီး၊ "အသွင်ကူးပြောင်းမှု ဖြစ်စဉ်" (Transformation Process) ကိုပဲ ဉာဏ်နဲ့ တည်ငြိမ်စွာ ရင်ဆိုင်ရဲလာပါလိမ့်မယ်။


၅။ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်း (Case Study: Case-2406)

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ "အသွင်ပြောင်းလဲခြင်း" နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သင်ခန်းစာယူစရာ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2406 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဖြစ်စဉ်က ဒီလို... ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၆ ရက်၊ သင်္ကြန်အတက်နေ့ပေါ့။ ပြတိုက်ရဲ့ ထိန်းသိမ်းရေး ဓာတ်ခွဲခန်း (Conservation Lab) မှာ "Pest Control" (ပိုးမွှားနှိမ်နင်းခြင်း) လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခု လုပ်နေတယ်။ ရှေးဟောင်း သစ်သားပန်းပု တစ်ခုကို ပိုးမွှားတွေ သေအောင် "Deep Freezing" (အနုတ် ၃၀ ဒီဂရီထိ အေးခဲခြင်း) နည်းပညာ သုံးပြီး ကုသနေတာ။

တာဝန်ကျတဲ့ ဝန်ထမ်းက "မောင်ပြောင်း" (အမည်လွှဲ)။ သူက အလုပ်ကြိုးစားပေမယ့် Physics သဘောတရားကို သတိမမူမိဘူး။

Policy 27 (Environmental Control) နဲ့ Article 27.1 (Controlled Thawing Process) မှာ ရေးထားတယ်။ "အေးခဲထားသော ပစ္စည်းများကို ပြန်ထုတ်သည့်အခါ ရုတ်တရက် အပူမပေးရ။ ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအတွင်း ဖြည်းဖြည်းချင်း အပူချိန် မြှင့်ရမည်" တဲ့။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ Phase Transition မြန်လွန်းရင် ပစ္စည်းပျက်စီးတတ်လို့။

ဒါပေမဲ့ မောင်ပြောင်းက သင်္ကြန်အတက်နေ့ ညနေစောင်းနေပြီ၊ အိမ်မြန်မြန် ပြန်ချင်တာနဲ့ Freezer ထဲက ပန်းပုကို ချက်ချင်း ဆွဲထုတ်ပြီး၊ ပူနွေးတဲ့ အခန်းထဲ (ဧပြီလဆိုတော့ အပူချိန် ၃၅ ဒီဂရီလောက် ရှိတယ်) တန်းတင်လိုက်တယ်။

ရလဒ်က ဘာဖြစ်မလဲ။ "Rapid Phase Change" (လျင်မြန်သော အဆင့်ကူးပြောင်းမှု) ဖြစ်သွားတယ်။ ပန်းပုအတွင်းက အစိုဓာတ် (Ice Crystals) တွေက ရုတ်တရက် အရည်ပျော်ပြီး၊ အငွေ့ပြန်ချင်တော့ ထုထည် ပြောင်းလဲမှု (Volume Expansion) ဖြစ်ပေါ်တယ်။ သစ်သားတွေက "ကျွီ... ကျွတ်" ဆိုပြီး အက်ကွဲကုန်တယ်။ ဆေးသားတွေ ကွာကျကုန်တယ်။

ပန်းပုရုပ်က "အတက်နေ့" မှာပဲ ဘဝပျက်သွားတယ်။

ဦးဇင်းတို့ Template T250 (Conservation Treatment Incident Log) နဲ့ စစ်ဆေးတော့ မောင်ပြောင်းရဲ့ Protocol ချိုးဖောက်မှု ပေါ်သွားတယ်။

ဦးဇင်းက သူ့ကို ဆုံးမရတယ်။

"မောင်ပြောင်း... မင်းက အသွင်ကူးပြောင်းမှု (Transition) ကို လွယ်လွယ်လေး ထင်တာကိုး။ ရေခဲကနေ ရေဖြစ်ဖို့တောင် စွမ်းအင် (Latent Heat) လိုတယ်။ အချိန် လိုတယ်။ မင်းက ချက်ချင်း ပြောင်းလဲချင်တော့ 'Thermal Shock' ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးတာပေါ့။

ဘဝကူးတယ် ဆိုတာလည်း ဒီလိုပဲကွ။ သေခါနီးမှာ စိတ်အစဉ်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြင်ဆင်၊ ကုသိုလ်အာရုံယူပြီး ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ကူးပြောင်းမှ (Smooth Transition) ကောင်းရာမွန်ရာ ရောက်မှာ။ မင်းလို ကမန်းကတန်း လောဘစိတ်၊ ဒေါသစိတ်နဲ့ ကူးရင်တော့ အပါယ်ဘုံကို အက်ကွဲပြီး ကျသွားမှာပဲ" လို့ ရှင်းပြရတယ်။


၆။ နိဂုံးချုပ် (သစ္စာလေးပါးနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း)

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ကြစို့။ ဒီနေ့ဟာ သင်္ကြန်အတက်နေ့၊ နှစ်ဟောင်းကနေ နှစ်သစ်ကို ကူးပြောင်းတဲ့ နေ့ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကိုလည်း "Phase Transition" လုပ်ကြရအောင်။

  • "ရေခဲ" လို မာကျောခက်ထန်နေတဲ့ ဒေါသစိတ်တွေကို မေတ္တာအပူချိန်နဲ့ အရည်ဖျော်ပြီး "ရေ" လို အေးမြအောင် ပြောင်းလဲကြမယ်။

  • "ရေ" လို စီးဆင်းတွယ်တာနေတဲ့ လောဘစိတ်တွေကို ဝိပဿနာအပူချိန်နဲ့ အငွေ့ပျံစေပြီး "လေ" လို လွတ်လပ်ပေါ့ပါးအောင် (Sublimation to Nibbana) ပြောင်းလဲကြမယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • အမြဲတမ်း တစ်ဘဝပြီး တစ်ဘဝ အသွင်ပြောင်း၊ ပုံစံပြောင်းပြီး မတည်ငြိမ်တဲ့ ခန္ဓာအစဉ်ဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ ပြောင်းလဲမှုတွေကို မရပ်မနား ဖြစ်စေတဲ့၊ လောင်စာ (Latent Heat) ဖြည့်ပေးနေတဲ့ တဏှာကံဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • ပြောင်းလဲခြင်း၊ အသွင်ကူးပြောင်းခြင်း အားလုံး ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ အစိုင်အခဲ၊ အရည်၊ အငွေ့ ဆိုတဲ့ ပညတ်တွေ လွတ်ကင်းတဲ့ နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် ဘဝကူးပြောင်းမှုကို သတိနဲ့ စောင့်ကြည့်ပြီး၊ အကောင်းဆုံး အသွင်ပြောင်းလဲမှုကို ဖန်တီးပေးတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ သင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ ဟောကြားအပ်သော 'အသွင်ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် ဘဝကူးခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို သင်္ကြန်ရေဖြင့် ဆေးကြော၍၊ နှစ်သစ်တွင် ကုသိုလ်စိတ်၊ မေတ္တာစိတ်များဖြင့် အသွင်သစ်၊ ဘဝသစ်ကို တည်ဆောက်ကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ဘဝအသွင်ပြောင်းခြင်း ကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၆ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။