Total Pageviews

Monday, February 2, 2026

Day 82 Mar 23 2023 ဥတုရာသီ ခန့်မှန်းခြင်းနှင့် စိတ်အခြေအနေ (Weather Forecasting & Mental States)

 

Day 82 Mar 23 2023 ဥတုရာသီ ခန့်မှန်းခြင်းနှင့် စိတ်အခြေအနေ (Weather Forecasting & Mental States)

ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ မဟာသမယသုတ်


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၂) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ဒီနေ့ဟာ "ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသနေ့" (World Meteorological Day) ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို အနာဂတ်ကို ကြိုတင်သိမြင်နိုင်စွမ်းနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ မုန်တိုင်းကြီးများမှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်အစဉ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် လောဘလေမုန်တိုင်း၊ ဒေါသ မိုးကြိုးပစ်ခြင်းတို့ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ကြိုတင်ခန့်မှန်း သိမြင်တော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - သံသရာ မိုးလေဝသ အခြေအနေမှန်ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူပြီး၊ ဘေးကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကုန်းမြင့်ဆီသို့ လမ်းညွှန်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "မိုးလေဝသ အခြေအနေကို ကြိုတင်သိရှိပြီး ပြင်ဆင်နိုင်သကဲ့သို့၊ မိမိတို့၏ စိတ်အပြောင်းအလဲများကို သတိဖြင့် ကြိုတင်သိရှိကာ ကိလေသာမုန်တိုင်းဘေးမှ လွတ်ကင်းနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး တည်ငြိမ်သွားအောင်၊ ကြည်လင်သွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ မိုးလေဝသနဲ့ ဆိုင်တဲ့ "ဝါယောကသိုဏ်း" (Wind Kasina) လေးကို အာရုံပြုကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြတ်သန်းတိုက်ခတ်နေတဲ့ လေကို အာရုံပြုပါ။ လေဆိုတာ ရပ်တန့်မနေဘူး။ အမြဲတမ်း ရွေ့လျားတယ်။ အပူကို သယ်ဆောင်သွားတယ်။ အအေးကို သယ်ဆောင်လာတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ပူပန်မှု အခိုးအငွေ့တွေကို ထွက်လေနဲ့အတူ မှုတ်ထုတ်လိုက်တယ်လို့ သဘောထားပါ။ "လေ... လေ... လှုပ်ရှားတယ်... တွန်းကန်တယ်" လို့ စိတ်ထဲက မှတ်ယူရင်းနဲ့ မုန်တိုင်းထန်နေတဲ့ လောကီအာရုံတွေကို ခဏလောက် ငြိမ်သက်သွားအောင် ထိန်းထားလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "ဥတုရာသီ ခန့်မှန်းခြင်း" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရှေးတုန်းက လူတွေဟာ မိုးရွာမလား၊ နေပူမလား ဆိုတာကို ကောင်းကင်ကြည့်ပြီး မှန်းဆခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ "Meteorology" (မိုးလေဝသပညာ) ဆိုတာ အလွန် တိုးတက်လာပါပြီ။ ဂြိုလ်တုတွေ၊ ရေဒါတွေ၊ စူပါကွန်ပျူတာတွေနဲ့ တွက်ချက်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းရတာ ဘာကြောင့် ဒီလောက် ခက်ခဲရသလဲ။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... လေထု (Atmosphere) ဆိုတာ အလွန် ရှုပ်ထွေးတဲ့ စနစ်ကြီး တစ်ခုပါ။ အပူချိန်၊ ဖိအား၊ စိုထိုင်းဆ၊ လေတိုက်နှုန်း စတာတွေအားလုံးက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေတယ်။ ဒီနေရာမှာ "Chaos Theory" (ဖရိုဖရဲ သီအိုရီ) နဲ့ "Butterfly Effect" ဆိုတာ ရှိတယ်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံက လိပ်ပြာလေးတစ်ကောင် တောင်ပံခတ်လိုက်တဲ့ လေလှိုင်းလေးဟာ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲပြီး တက္ကဆက်ပြည်နယ်မှာ တော်နီဒိုမုန်တိုင်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောတရားပါပဲ။ အကြောင်းတရား သေးသေးလေး တစ်ခုကနေ ကြီးမားတဲ့ ရလဒ်တွေ ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် မိုးလေဝသ ပညာရှင်တွေဟာ "Forecasting Models" (ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု ပုံစံ) တွေကို သုံးပြီး အနာဂတ်မှာ ဖြစ်လာမယ့် မုန်တိုင်းလမ်းကြောင်းကို ကြိုတင် တွက်ချက်ရပါတယ်။ ကြိုသိမှ ကြိုပြင်ဆင်လို့ ရမှာကိုး။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ မဟာသမယသုတ် မှာ စကြာဝဠာ အရပ်ရပ်က နတ်ဗြဟ္မာတွေ စုဝေးရောက်ရှိလာပုံကို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒီသုတ်တော်မှာ ထူးခြားတာက ဘုရားရှင်ဟာ "အနာဂတံသဉာဏ်" (အနာဂတ်ကို သိမြင်သောဉာဏ်) နဲ့ နတ်တွေ လာတော့မယ် ဆိုတာကို ကြိုသိတော်မူတယ်။

ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်တွေကို ကြိုတင် သတိပေးတယ်။ "ချစ်သားတို့... မကြာခင်မှာ နတ်ဗြဟ္မာ အပေါင်းတို့ စုဝေး ရောက်လာကြလိမ့်မယ်။ သင်တို့ သတိထားကြလော့" လို့ မုန်တိုင်းသတိပေးချက် ထုတ်သလို ကြိုတင် မိန့်ကြားတော်မူပါတယ်။

"သန္နိသိဒေထ ဘိက္ခဝေါ" - ရဟန်းတို့၊ ကိလေသာ စစ်မြေပြင်မှာ တုန်လှုပ်မှု မရှိဘဲ ထိုင်နေကြလော့။ စိတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် ထားကြလော့။

ဒါဟာ ဘာကို ပြသလဲဆိုတော့... အာရုံတွေ (Devas/Storms) မလာခင်မှာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု (Preparedness) ရှိမှသာ စိတ်မုန်တိုင်းကို ခံနိုင်ရည် ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Chaos Theory လိုပါပဲ... စိတ်ထဲမှာ "အဝိဇ္ဇာ" ဆိုတဲ့ လိပ်ပြာလေး တောင်ပံခတ်လိုက်တာနဲ့ သံသရာတစ်လျှောက်လုံး "ဒုက္ခမုန်တိုင်း" တွေ ဖြစ်ကုန်ကြတာပါ။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ စိတ်အပြောင်းအလဲ၊ ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲကို ကြည့်ပြီး "ငါ စိတ်ညစ်တယ်၊ ငါ ပျော်တယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ စိတ်ထဲမှာ ရုတ်တရက် ဝမ်းနည်းမှု၊ ဒေါသထွက်မှုတွေ ဖြစ်လာတယ် ဆိုပါစို့။ မိုးလေဝသလိုပဲ မတည်ငြိမ်ဘူး။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ မနာယတန (စိတ်) ရှိတယ်။ (ဒါက လေထု Atmosphere နဲ့ တူတယ်)။

၂။ ဓမ္မာရုံ (အာရုံ) ရှိတယ်။ (ဒါက လေဖိအား Low/High Pressure နဲ့ တူတယ်)။

၃။ မနောဝိညာဉ် (သိစိတ်) ပေါ်လာတယ်။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ဟာ... ငါ စိတ်လေနေတယ်၊ ငါ့စိတ်တွေ မကောင်းဘူး" ဆိုပြီး "ငါ" က ဝင်လာတယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

စိတ်အခြေအနေ ပြောင်းလဲတဲ့အခါ... "ငါ ဖြစ်နေတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"တိမ်ဖုံးနေတယ်... သိတယ်... မုန်တိုင်းထန်နေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

မိုးလေဝသ ပညာရှင်က ဂြိုလ်တုမြေပုံကို ကြည့်ပြီး "ဒီမှာ မုန်တိုင်း ရှိတယ်" လို့ သိရုံပဲ သိသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ကို "Weather Map" (ရာသီဥတု မြေပုံ) တစ်ခုလို သဘောထားပြီး ကြည့်ပါ။

"ငါ" က ဒေါသထွက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် "အပူချိန်" (Temperature) တက်လာတာပါ။

"ငါ" က ဝမ်းနည်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ဖိအား" (Pressure) ကျဆင်းသွားတာပါ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က မိုးရွာပြသလို၊ စိတ်က ခံစားမှု (Vedana) မိုးရေတွေနဲ့ လှည့်စားထားတာပါ။

အဲဒီ စိတ်အခြေအနေဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ မနက်က သာယာတယ်၊ ညနေကျတော့ မိုးရွာတယ်။ ပြောင်းလဲနေတယ်။ (အနိစ္စ)

ရာသီဥတု ဒဏ်ကို ခံနေရလို့ "ဒုက္ခ"

"နေသာပါစေ" လို့ ဆုတောင်းလို့ မရဘဲ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဖြစ်ပျက်နေလို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲပြုတ်ပြီး၊ စိတ်ကို သဘာဝတရား သက်သက် (Natural Phenomenon) အနေနဲ့ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2382 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

မတ်လ ၂၃ ရက်၊ ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသနေ့ ဝန်းကျင်ပေါ့။ ရာသီဥတုက အလွန် ပူပြင်းနေတယ်။ ပြတိုက်ရဲ့ အထူးထိန်းသိမ်းရေး ခန်းမ (Special Collection Hall) မှာ ရှေးဟောင်း ပေစာတွေနဲ့ ပိုးထည်တွေ ပြသထားပါတယ်။ တာဝန်ကျတဲ့ ဝန်ထမ်း "ဦးမိုး" (အမည်လွှဲ) က အတွေ့အကြုံ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီနေ့က သူက မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက် (Forecast) ကို သတိမမူမိဘူး။ မိုးလေဝသ ဌာနက "ညနေပိုင်းတွင် လေပြင်းမုန်တိုင်း တိုက်ခတ်နိုင်သည်" လို့ ကြေညာထားတယ်။ ဦးမိုးကတော့ "အို... ကောင်းကင်ကြီးက သာယာနေတာပဲ၊ ဘာမှ မဖြစ်လောက်ပါဘူး" ဆိုပြီး ပြတင်းပေါက်တွေကို လေဝင်လေထွက် ကောင်းအောင်ဆိုပြီး ဟ ထားခဲ့တယ်။

ညနေ ၄ နာရီလောက် ရောက်တော့... Chaos Theory အတိုင်းပါပဲ။ ရုတ်တရက် လေဖိအားတွေ ကျဆင်းပြီး မိုးသက်လေပြင်း (Squall) တွေ ဝုန်းကနဲ ကျလာတယ်။ ပြတင်းပေါက်တွေကနေ မိုးရေတွေ ပက်ဝင်ကုန်တယ်။ အဆိုးဆုံးကတော့ လေထုစိုထိုင်းဆ (Humidity) ရုတ်တရက် မြင့်တက်သွားတာပဲ။ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတွေက စိုထိုင်းဆ အပြောင်းအလဲ (Fluctuation) ကို အလွန် ကြောက်ပါတယ်။ မှိုတက်နိုင်တယ်။

ဦးဇင်းက အချက်ပေးသံ ကြားတာနဲ့ ချက်ချင်း ရောက်သွားတယ်။ Policy 26 (Disaster Management) နဲ့ Article 26.4 (Extreme Weather Protocol) ကို ချက်ချင်း ထုတ်သုံးရတယ်။ "Emergency Response Team" ကို ခေါ်၊ ပြတင်းပေါက်တွေ ပိတ်၊ "Dehumidifier" (အစိုဓာတ်စုပ်စက်) တွေ ဖွင့်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြန်ထိန်းချုပ်ရတယ်။ Template T207 (Environmental Incident Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး ပျက်စီးမှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးရတယ်။

ဦးမိုးကို ခေါ်ပြီး ပြောပြရတယ်။ "ဦးမိုး... ခင်ဗျားက မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့ ကောင်းကင်ကိုပဲ ယုံလိုက်တာ။ သိပ္ပံနည်းကျ ခန့်မှန်းချက် (Forecast) ကို မယုံမိလို့ အခုလို ဖြစ်တာ။ မုန်တိုင်းဆိုတာ မလာခင်က ကြိုသိမှ ကာကွယ်လို့ ရတာ။ လာမှ ပိတ်ရင် နောက်ကျသွားပြီ" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ ဦးမိုးက မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက်ကို လျစ်လျူရှုသလို၊ တို့တစ်တွေလည်း ဘုရားရှင်ရဲ့ "သတိပဋ္ဌာန်" ခန့်မှန်းချက်ကို လျစ်လျူရှုနေကြတယ်။ "အခု ငါ့စိတ် အခြေအနေ ကောင်းပါတယ်" ဆိုပြီး ပေါ့ဆနေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ အာရုံတစ်ခု တိုက်လိုက်တာနဲ့ ဒေါသမုန်တိုင်းက ဝုန်းကနဲ ဝင်လာတတ်တယ်။ အဲဒီကျမှ "စိတ်မဆိုးချင်ပါဘူး" လို့ တားလို့ မရတော့ဘူး။ Butterfly Effect လိုပါပဲ၊ အစကတည်းက သတိလိပ်ပြာလေး လွင့်သွားတာနဲ့ နောက်ဆုံးမှာ အကုသိုလ်မုန်တိုင်းကြီး ဖြစ်သွားတာပါ။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T207 နဲ့ ရာသီဥတု ဖြစ်စဉ်ကို မှတ်တမ်းတင်သလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ ရာသီဥတုကို နေ့စဉ် ခန့်မှန်းပါ။ "မနက်ဖြန် ငါ ဘယ်သူနဲ့ တွေ့မလဲ... သူနဲ့တွေ့ရင် ဒေါသဖြစ်နိုင်လား... ကြိုပြီး မေတ္တာပွားထားမှ (Forecast လုပ်ထားမှ)" လို့ ပြင်ဆင်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • မုန်တိုင်းထန်သလို၊ ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်သလို အမြဲ ပြောင်းလဲ ဖောက်ပြန်နေတဲ့ ခန္ဓာကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ မုန်တိုင်းတွေကို ဖိတ်ခေါ်နေတဲ့၊ ကြိုတင်မပြင်ဆင်ဘဲ ပေါ့ဆနေတဲ့ မောဟနဲ့ တဏှာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • ရာသီဥတုဒဏ် မရှိတော့တဲ့၊ ထာဝရ သာယာငြိမ်းချမ်းနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် စိတ်မိုးလေဝသကို အမြဲစောင့်ကြည့်ပြီး သတိနဲ့ နေထိုင်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ဥတုရာသီ ခန့်မှန်းခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မဟာသမယသုတ်တော်လာ ဘုရားရှင်၏ ဉာဏ်တော်ကို အတုယူလျက်၊ မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ကိလေသာ မုန်တိုင်းများကို သတိတရားဖြင့် ကြိုတင်ခန့်မှန်း ကာကွယ်နိုင်ကြပြီး၊ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းသော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။


Day 83 Mar 24 2023 ဆွဲငင်အားနှင့် ဥပါဒါန် (Gravity & Clinging)

 

Day 83 Mar 24  2023 ဆွဲငင်အားနှင့် ဥပါဒါန် (Gravity & Clinging)

သံယုတ္တနိကာယ်၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်၊ ဘာရသုတ် (ဝန်လေးသောအရာနှင့် ဝန်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၃) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၄) ရက်၊ သောကြာနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ရှေးဦးစွာ တရားပွဲ မစတင်မီမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို အာရုံပြုပြီး ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "ဆွဲငင်အား" (Gravity) ဆိုတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို သံသရာဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးကို ချထားတော်မူခြင်း၊ လွတ်မြောက်ခြင်း သဘောတွေနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အလေးချိန်တို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ ခန္ဓာဝန်တည်းဟူသော သံသရာဆွဲငင်အားမှ လွတ်ကင်း၍ "အပ္ပိဟ" (လိုချင်မှု မရှိသော)၊ "အဂရု" (လေးလံမှု မရှိသော) ပေါ့ပါးသည့် စိတ်နှလုံးဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ဝင်စံတော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - သတ္တဝါတို့ကို ဘဝတစ်ခုပြီး တစ်ခု ဆွဲချနေသော တဏှာဆွဲငင်အား သဘောတရားအမှန်ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "မြေကမ္ဘာ၏ ဆွဲငင်မှုကြောင့် အရာဝတ္ထုများ လေးလံနေသကဲ့သို့၊ ဥပါဒါန်၏ ဆွဲငင်မှုကြောင့် လေးလံနေသော သံသရာဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ဉာဏ်ဖြင့် ချထားနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ပေါ့ပါးသွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "ကာယလဟုတာ" (Body Lightness) နဲ့ "စိတ္တလဟုတာ" (Mind Lightness) ကို အာရုံပြုပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို လေးလံနေတဲ့ မြေကြီးအတုံးအခဲကြီးလို့ မမှတ်ယူဘဲ၊ လေထဲမှာ လွင့်နေတဲ့ ဝါဂွမ်းဆိုင်လေးလို သဘောထားလိုက်ပါ။ ပခုံးပေါ်မှာ ထမ်းထားတဲ့ တာဝန်တွေ၊ စိတ်ညစ်စရာ အလေးချိန်တွေကို ဘေးမှာ ခဏ ချထားလိုက်ပါ။ "ပေါ့တယ်... ပါးတယ်... လွတ်လပ်တယ်" လို့ စိတ်ထဲက မှတ်ယူရင်းနဲ့ လေးလံထိုင်းမှိုင်းနေတဲ့ လောကီအာရုံတွေကို ခဏလောက် ဘေးချထားလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "ဆွဲငင်အားနှင့် ဥပါဒါန်" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ အရာဝတ္ထုတွေကို အပေါ်ပစ်တင်လိုက်ရင် ဘာလို့ အောက်ကို ပြန်ကျလာသလဲ။ လူတိုင်းကတော့ "Gravity" (ဆွဲငင်အား) ကြောင့်လို့ ဖြေကြပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီဆွဲငင်အားဆိုတာ ဘာလဲ။ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အဲလ်ဘတ် အိုင်းစတိုင်း (Albert Einstein) ရဲ့ "General Relativity" (ယေဘုယျ နှိုင်းရသီအိုရီ) အရ ကြည့်ရင် အလွန် နက်နဲပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... စကြာဝဠာထဲမှာ "Space-time" (အချိန်နှင့် ဟင်းလင်းပြင်) ဆိုတဲ့ ပိုက်ကွန်ကြီး တစ်ခု ရှိနေတယ်လို့ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အဲဒီ ပိုက်ကွန်ပေါ်ကို နေလုံးကြီးလို၊ ကမ္ဘာကြီးလို ဒြပ်ထု (Mass) ကြီးမားတဲ့ အရာဝတ္ထုတစ်ခု တင်လိုက်ရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ။ ပိုက်ကွန်ကြီးက အောက်ကို ချိုင့်ဝင် (Curve) သွားမယ်။ အဲဒီလို ချိုင့်ဝင်သွားတဲ့ "Curvature of Spacetime" (ဟင်းလင်းပြင် ကွေးညွှတ်မှု) ကြောင့် ဘေးနားက အရာဝတ္ထုငယ်လေးတွေက အဲဒီ ချိုင့်ခွက်ထဲကို လိမ့်ဆင်းသွားတာပါ။ အဲဒါကိုပဲ ကျွန်ုပ်တို့က "ဆွဲငင်အား" လို့ ခေါ်တာပါ။

ဆိုလိုတာက... ဒြပ်ထု (Mass) ကြီးလေလေ၊ ချိုင့်ခွက် နက်လေလေ၊ ဆွဲငင်အား (Gravity) ပြင်းလေလေပါပဲ။ အဲဒီ ဆွဲငင်အားကနေ လွတ်မြောက်ချင်ရင် "Escape Velocity" (လွတ်မြောက်အလျင်) ဆိုတဲ့ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ အရှိန်တစ်ခု လိုအပ်ပါတယ်။ ဒုံးပျံတွေ ကမ္ဘာ့ဆွဲအားက လွတ်အောင် အရှိန်ကုန် မောင်းရသလိုပေါ့။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က သံယုတ္တနိကာယ်၊ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်၊ ဘာရသုတ် မှာ "ခန္ဓာငါးပါးသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မည်၏" (Bhara have panca kkhandha) လို့ ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။

သိပ္ပံပညာမှာ ဒြပ်ထု (Mass) ရှိရင် ဆွဲငင်အား (Gravity) ရှိသလို၊ ဓမ္မနယ်မှာလည်း "တဏှာ" (Craving) ရှိရင် "ဥပါဒါန်" (Clinging/Gravity) ဆိုတဲ့ ဆွဲငင်အား ရှိလာပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ငါ၊ ငါ့ဟာ" ဆိုတဲ့ ဒြပ်ထု (Atta-Mass) ကြီးမားလေလေ၊ သံသရာ ဟင်းလင်းပြင်ကြီးက ပိုပြီး ချိုင့်ဝင်လေလေ၊ ဘဝတွေထဲကို လိမ့်ဆင်းသွားဖို့ ပိုလွယ်လေလေပါပဲ။

တဏှာဆွဲအား (Gravitational Pull of Craving) က အလွန် ပြင်းထန်ပါတယ်။ မျက်စိက အဆင်းကို မြင်ရင် "လိုချင်တယ်" ဆိုပြီး ဆွဲယူတယ်။ နားက အသံကို ကြားရင် ဆွဲယူတယ်။ ဒီဆွဲအားကြောင့်ပဲ သတ္တဝါတွေဟာ ကာမဘုံ၊ ရူပဘုံ ဆိုတဲ့ စက်ဝန်းတွေထဲကနေ မထွက်နိုင်ဘဲ (Orbiting) လှည့်ပတ်နေကြရတာပါ။ ဒီဆွဲအားက လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် သာမန်အရှိန်နဲ့ မရပါဘူး။ "အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်" ဆိုတဲ့ Escape Velocity ရမှသာ လွတ်မြောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ လေးလံမှု၊ ဆွဲငင်မှု သဘောကို ကြည့်ပြီး "ငါ လေးတယ်၊ ငါ ပင်ပန်းတယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ တစ်ခုခုကို သယ်မထားရလို့၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ထဲမှာ တာဝန်တွေ ပိနေလို့ လေးလံနေတယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ကာယ (ကိုယ်အကြည်ဓာတ်) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၂။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ (လေးလံတဲ့ ဝန်ထုပ်၊ ပထဝီဓာတ်) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၃။ ကာယဝိညာဉ် (လေးမှန်းသိတဲ့ စိတ်) ပေါ်လာတယ်။ (ဒါက ဝိညာဏက္ခန္ဓာ)။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ဟာ... လေးလိုက်တာ၊ ငါ မနိုင်တော့ဘူး၊ ငါ ပင်ပန်းပြီ" ဆိုပြီး "ငါ" က ဝင်လာတယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

လေးလံနေရင်... "ငါ လေးတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"လေးတယ်... သိတယ်... ဖိစီးနေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

အဲဒီ "လေးတယ်" ဆိုတာ ပထဝီဓာတ် (Earth Element) ရဲ့ သဘောပါ။

ကမ္ဘာမြေကြီးက ဆွဲငင်ထားလို့ (Gravity ကြောင့်) လေးနေတာပါ။

"ငါ" ဆိုတဲ့ ကောင်က လေးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်တရားတွေက ဆွဲငင်အားအောက်မှာ တုံ့ပြန်နေတာပါ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က ကျောက်တုံးကြီးကို မပြသလို၊ ဒိဋ္ဌိက "ငါ့ဝန်ထုပ်" လို့ ထင်အောင် လှည့်စားထားတာပါ။

တကယ်တော့ ဓာတ်သဘောတွေရဲ့ ဖိစီးမှု (Pressure) သက်သက်ပါပဲ။

အဲဒီ လေးလံတဲ့ ခံစားမှုဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ဝန်ကို ချလိုက်ရင် ပေါ့သွားတယ်။

လေးလံနေလို့၊ ဖိစီးနေလို့ "ဒုက္ခ"

"ပေါ့ပါစေ" လို့ ဆုတောင်းလို့ မရဘဲ သဘာဝအတိုင်း လေးနေလို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ ထမ်းထားရတယ်" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကွာသွားပြီး၊ စိတ်ထဲမှာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေ လျော့ကျသွားပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2383 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ပြတိုက်မှာ ပြခန်းအသစ် တိုးချဲ့ဖို့အတွက် ရှေးဟောင်း ကျောက်ဆင်းတုတော်ကြီးတွေကို နေရာရွှေ့ပြောင်းရတဲ့ နေ့တစ်နေ့ပေါ့။ "မောင်ကျော်" (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ ဝန်ထမ်းလေးက အားအင်သန်မာတယ်။ သူက "ကျောက်တုံးလောက်ကတော့ စာဖွဲ့စရာ မလိုပါဘူး၊ ငါ့အားနဲ့ မ လိုက်မယ်" ဆိုပြီး ယုံကြည်ချက် လွန်ကဲနေတယ်။

ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 11 (Physical Safety & Handling) နဲ့ Article 11.4 (Heavy Lifting Standards) မှာ ပစ္စည်းတစ်ခုကို မ မီ "Center of Gravity" (ဆွဲငင်အား ဗဟိုချက်) ကို တွက်ချက်ဖို့၊ စက်ကိရိယာ (Hydraulic Lift) သုံးဖို့ အတိအကျ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။

ဒါပေမဲ့ မောင်ကျော်က မောဟ (Ignorance) ဖုံးပြီး၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးကာ ဆင်းတုတော်ကို လက်နဲ့ ပွေ့မ လိုက်တယ်။ ပြဿနာက ဆင်းတုတော်က အပေါ်ပိုင်း လေးပြီး၊ အောက်ပိုင်း ရှူးနေတဲ့ ပုံစံ။ Center of Gravity က မြင့်နေတယ်။ သူ မ လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ ဆွဲငင်အား (Gravity) က ဆင်းတုတော်ကို တစ်ဖက် ယိမ်းသွားစေတယ်။

"ဝုန်း" ဆိုပြီး ဆင်းတုတော်ကြီး ပြိုလဲကျသွားတယ်။ မောင်ကျော်လည်း ဟန်ချက်ပျက်ပြီး လဲကျ၊ ခြေထောက်ကို ကျောက်တုံး ပိမိသွားတယ်။ ကံကောင်းလို့ ခြေချောင်းလေးတွေပဲ ကျိုးသွားတယ်။ ဆင်းတုတော်ကတော့ ပဲ့သွားတယ်။

ဦးဇင်း ချက်ချင်း ရောက်သွားပြီး Template T121 (Accident & Injury Report) ကို ဖြည့်စွက်ရတယ်။ ဆေးရုံပို့ပြီး ကုသပေးရတယ်။ မောင်ကျော်ကို ဆုံးမရတယ်။ "မောင်ကျော်... မင်းက ဆွဲငင်အား (Gravity) ကို လျှော့တွက်လိုက်တာ။ သဘာဝတရားရဲ့ ဥပဒေ (Law of Physics) ကို မင်းရဲ့ 'ငါ' (Ego) နဲ့ သွားဆန့်ကျင်လို့ မရဘူး။ လေးတဲ့အရာကို လေးတယ်လို့ လက်ခံပြီး ဉာဏ် (Machine) နဲ့ မ မှ ရမယ်" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ မောင်ကျော်က ကျောက်ဆင်းတုရဲ့ ဆွဲငင်အားကို လျှော့တွက်သလို၊ တို့တစ်တွေလည်း "တဏှာ" ရဲ့ ဆွဲငင်အားကို လျှော့တွက်နေကြတယ်။ "ငါ ထိန်းနိုင်ပါတယ်၊ နည်းနည်းလောက် လိုချင်တာ ဘာဖြစ်လဲ" ဆိုပြီး မောဟနဲ့ ဝင်လုံးလိုက်တဲ့အခါ၊ သံသရာ ဝန်ထုပ်ကြီး ပိပြီး အပါယ်လေးပါးကို ပြိုလဲကျသွားတတ်ပါတယ်။ ခြေထောက်ကျိုးတာထက် သီလကျိုးတာက ပိုကြောက်စရာ ကောင်းပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T121 နဲ့ မတော်တဆမှုကို မှတ်တမ်းတင်သလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ မတော်တဆမှုတွေကို မှတ်တမ်းတင်ပါ။ "ငါ ဒီနေ့ ဘာဝန်ထုပ်တွေ ထမ်းမိလဲ... လောဘဝန်ထုပ်လား... ဒေါသဝန်ထုပ်လား" လို့ Audit လုပ်ပါ။ လေးနေရင် ချက်ချင်း ချလိုက်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • ဆွဲငင်အားအောက်မှာ ဖိစီးနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ ခန္ဓာကို "ငါ့ဟာ" လို့ စွဲလမ်းပြီး၊ ပိုလေးအောင်၊ ပိုချိုင့်ဝင်အောင် လုပ်နေတဲ့ တဏှာဆွဲငင်အား (Gravity of Craving) ဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • ဆွဲငင်အားတွေ ကုန်ဆုံးပြီး၊ လွတ်လပ်ပေါ့ပါးသွားတဲ့ (Zero Gravity) နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် ဝန်ထုပ်တွေကို ဉာဏ်နဲ့ ပိုင်းခြားသိပြီး ချထားတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (Escape Velocity) ဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ဆွဲငင်အားနှင့် ဥပါဒါန်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် သံသရာသို့ ဆွဲငင်ထားသော တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော ဆွဲငင်အားများကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ဖြတ်တောက်နိုင်ကြပြီး၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ကင်းစင်၍ ပေါ့ပါးအေးမြသော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။