Total Pageviews

Monday, February 2, 2026

Day 80 Mar 21 2023 တောအုပ်နှင့် အောက်ဆီဂျင် (Forests & Oxygen - The Breath of Life)

 

Day 80 Mar 21 2023 တောအုပ်နှင့် အောက်ဆီဂျင် (Forests & Oxygen - The Breath of Life)

သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဂါထာဝဂ္ဂ၊ ဝနရောပသုတ် (သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်း အကျိုး)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့် (၁) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၁) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂက သတ်မှတ်ထားတဲ့ "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တောအုပ်များနေ့" (International Day of Forests) ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို သဘာဝတရား၊ အေးမြခြင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အပူမီးတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ မဟာဗောဓိပင်ရိပ်၌ အေးမြစွာ စံပယ်တော်မူလျက် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား ဓမ္မလေကောင်းလေသန့်ကို ထုတ်လွှတ်ပေးသနားတော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - သဘာဝတရား၏ အမှန်တရားနှင့် စိတ်၏ သန့်စင်ခြင်း သဘောတရားကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "သစ်ပင်တောအုပ်များက လေထုကို သန့်စင်ပေးသကဲ့သို့၊ ဓမ္မတရားတော်က မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးကို သန့်စင်ပေးနိုင်ပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး လတ်ဆတ်သွားအောင်၊ အောက်ဆီဂျင် ဝသွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ သဘာဝတရားနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး "အာနာပါန ကမ္မဋ္ဌာန်း" (Mindfulness of Breathing) ကို စီးဖြန်းကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ တောအုပ်တစ်ခုထဲ ရောက်နေတယ်လို့ စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ သစ်ပင်တွေက ထုတ်ပေးလိုက်တဲ့ သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်တဲ့ အောက်ဆီဂျင် လေကို ရှူသွင်းလိုက်ပါ။ "ဝင်လေ... သိတယ်... ထွက်လေ... သိတယ်"။ ဝင်သွားတဲ့ လေက ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အပူတွေ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် အညစ်အကြေးတွေကို သယ်ဆောင်ပြီး အပြင်ကို ပြန်ထွက်သွားတယ်လို့ သဘောထားပါ။ စိတ်ရော ကိုယ်ပါ ပေါ့ပါးလတ်ဆတ်သွားပြီဆိုမှ ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့ရဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြစ်တဲ့ "တောအုပ်နှင့် အောက်ဆီဂျင်" ဆိုတာကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံနဲ့ ဓမ္မ၊ ပြီးတော့ အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" တွေနဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး လေ့လာကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လူသားတွေ အသက်ရှင်ဖို့အတွက် အစားမစားဘဲ ရက်အတော်ကြာ နေနိုင်ပေမယ့်၊ အသက်မရှူဘဲ မိနစ်ပိုင်းတောင် မနေနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီလေ (Oxygen) ကို ဘယ်သူက ထုတ်ပေးနေသလဲ။ "သစ်ပင်" (Trees) တွေပါပဲ။ သစ်ပင်တွေကို "ကမ္ဘာမြေရဲ့ အဆုတ်" (Lungs of the Earth) လို့ တင်စားကြပါတယ်။ သိပ္ပံပညာမှာ သစ်ပင်တွေ အစာချက်လုပ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို "Photosynthesis" (အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... သစ်ရွက်တွေရဲ့ မျက်နှာပြင်မှာ "Stomata" (စတိုမာတာ) လို့ ခေါ်တဲ့ အပေါက်ငယ်လေးတွေ ရှိတယ်။ သစ်ပင်တွေက အဲဒီ အပေါက်လေးတွေကနေတဆင့် လေထုထဲမှာ ရှိနေတဲ့ "ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်" ($CO_2$) ဆိုတဲ့ အဆိပ်ငွေ့ကို စုပ်ယူလိုက်တယ်။ ပြီးတော့ နေရောင်ခြည် စွမ်းအင်ကို သုံးပြီး၊ ရေ ($H_2O$) နဲ့ ပေါင်းစပ်ကာ "ဂလူးကို့စ်" (Glucose) ဆိုတဲ့ အစာကို ချက်လုပ်တယ်။ အဲဒီ ဖြစ်စဉ်ကနေ ဘေးထွက်ပစ္စည်း (By-product) အနေနဲ့ "အောက်ဆီဂျင်" ($O_2$) ကို ပြန်ထုတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။

ဒါဟာ အလွန် အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ သံသရာ (Cycle) ပါပဲ။ လူတွေက အောက်ဆီဂျင်ရှူပြီး ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ထုတ်တယ်။ သစ်ပင်တွေက ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ရှူပြီး အောက်ဆီဂျင် ထုတ်ပေးတယ်။ ဒါကို "Carbon Sequestration" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ သစ်ပင်တွေသာ မရှိရင် ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာပြီး၊ လူတွေ ရှူစရာလေ မရှိဘဲ သေဆုံးကုန်ကြမှာပါ။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က သံယုတ္တနိကာယ်၊ ဝနရောပသုတ် မှာ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်းရဲ့ အကျိုးကို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ "အရာမရောပါ ဝနရောပါ... အကြင်သူတို့သည် အရိပ်ရ သစ်ပင်၊ ပန်းဥယျာဉ်၊ သစ်သီးဥယျာဉ်တို့ကို စိုက်ပျိုးကြကုန်၏။ ထိုသူတို့အား နေ့ညဉ့်မပြတ် ကုသိုလ်တရားတို့သည် တိုးပွားကုန်၏" တဲ့။

ဘာကြောင့် ကုသိုလ်တိုးသလဲ။ သစ်ပင်စိုက်တာဟာ သူတစ်ပါးရဲ့ အသက်ကို ရှည်စေတယ် (အောက်ဆီဂျင် ပေးလို့)။ သူတစ်ပါးရဲ့ ပူလောင်မှုကို ငြိမ်းစေတယ် (အရိပ်ပေးလို့)။

Photosynthesis ဖြစ်စဉ်မှာ သစ်ရွက်က အဆိပ်ငွေ့ ($CO_2$) ကို စုပ်ယူပြီး သန့်ရှင်းတဲ့လေ ($O_2$) ကို ထုတ်ပေးသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ဟာလည်း "Photosynthesis" လုပ်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ လောကထဲက အနိဋ္ဌာရုံတွေ၊ ဆဲဆိုသံတွေ၊ မကောင်းသတင်းတွေ (Carbon Dioxide) ဝင်လာတဲ့အခါ၊ အဲဒါတွေကို ဒေါသနဲ့ တုံ့ပြန်မယ့်အစား၊ "မေတ္တာ၊ ကရုဏာ" (Oxygen) အဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး ပြန်ထုတ်ပေးရမယ်။ ဒါမှသာ သူတော်ကောင်းတို့ဟာ လူ့လောကရဲ့ သစ်ပင်ကောင်းတွေ ဖြစ်မှာပါ။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ အသက်ရှူခြင်း၊ လေကို လက်ခံရယူခြင်း ဖြစ်စဉ်ကို ကြည့်ပြီး "ငါ အသက်ရှင်တယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ အသက်ရှူလိုက်တဲ့အခါ "ငါ ရှူလိုက်တာ၊ ငါ့အသက်ကလေး" လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ကာယ/နာသိက (နှာခေါင်း၊ အဆုတ် ရုပ်အစုအဝေး) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၂။ ဝါယော (အောက်ဆီဂျင် လေဓာတ်) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၃။ ကာယဝိညာဉ် (လေထိမှန်းသိတဲ့ စိတ်) ပေါ်လာတယ်။ (ဒါက ဝိညာဏက္ခန္ဓာ)။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

အသက်ရှူတဲ့အခါ... "ငါ ရှူတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"ဝင်တယ်... သိတယ်... တွန်းကန်နေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

သစ်ပင်က Stomata အပေါက်လေးတွေကနေ လေလဲလှယ်သလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကလည်း ဖိအားကွာခြားချက်ကြောင့် လေဝင်လေထွက် ဖြစ်နေတာပါ။

"ငါ" က ရှူနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ဝါယောဓာတ်" (Wind Element) ရဲ့ တွန်းကန် လှုပ်ရှားမှု သက်သက်ပါပဲ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က လေပူဖောင်းကို မှုတ်ပြသလို၊ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေက ဒီခန္ဓာအိမ်ကို လေမှုတ်သွင်းနေတာပါ။

အဲဒီ ဝင်လေထွက်လေ ဖြစ်စဉ်ဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ဝင်ပြီးရင် ထွက်သွားရတယ်။ ထွက်ပြီးရင် ပျောက်သွားတယ်။ (အနိစ္စ)

မရှူရရင် သေမှာဖြစ်လို့ အမြဲတမ်း အလုပ်ကျွေးပြုနေရတဲ့ "ဒုက္ခ"

ကိုယ့်သဘောအတိုင်း မဟုတ်ဘဲ ဓာတ်သဘောအတိုင်း ဆောင်ရွက်နေလို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ့အသက်" ဆိုတဲ့ ဇီဝိတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ကွာပြီး၊ "ရုပ်နာမ် မျှတရုံမျှသာပါလား" လို့ ဉာဏ်နဲ့ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2380 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ဥယျာဉ်ခြံမြေ (Landscape Area) မှာ ဧည့်သည်တွေ အပန်းဖြေဖို့အတွက် သစ်ပင်ပန်းမန်တွေ စိုက်ပျိုးထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အဆောက်အဦ အတွင်းပိုင်း (Indoor Garden) မှာ အလှစိုက်ထားတဲ့ "ရွက်လှပင်" တွေ ရှိတယ်။ တစ်နေ့တော့... ဥယျာဉ်ထိန်း ဝန်ထမ်း "မောင်သစ်" (အမည်လွှဲ) ပေါ့။ သူက အပင်တွေကို အရမ်း ချစ်တယ်။ စေတနာ အရမ်း ရှိတယ်။ မတ်လ ၂၁ ရက် တောအုပ်များနေ့ နီးလာတော့ သူက "ငါ့အပင်လေးတွေ တောက်ပြောင်ပြီး လှနေအောင် လုပ်မယ်" ဆိုပြီး စိတ်ကူးပေါက်တယ်။

ဒါနဲ့ သူက ဈေးကနေ "Leaf Shine Spray" (အရွက် အရောင်တင်ဆီ) တစ်မျိုးကို သွားဝယ်တယ်။ အဲဒီဆေးက ဖယောင်း (Wax) ပါတယ်။ သူက အပင်တွေရဲ့ အရွက်တိုင်းကို တောက်ပြောင်နေအောင် အဲဒီဆီတွေနဲ့ သုတ်လိမ်းလိုက်တယ်။ ကြည့်လိုက်ရင်တော့ ပလပ်စတစ် အပင်တွေလို တောက်ပြီး အရမ်း လှသွားတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ၃-၄ ရက် လောက်ကြာတော့ အပင်တွေက အရွက်တွေ ဝါပြီး ညှိုးကျလာတယ်။ မောင်သစ်က ရေလောင်းတယ်၊ မြေဩဇာ ကျွေးတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အပင်တွေက သေလုမျောပါး ဖြစ်နေပြီ။

ဦးဇင်း ရောက်သွားတော့ အခြေအနေကို ကြည့်ပြီး ချက်ချင်း သဘောပေါက်လိုက်တယ်။ သိပ္ပံသဘောအရ ပြောရင် မောင်သစ်က အရွက်ပေါ်က "Stomata" (လေရှူပေါက်) လေးတွေကို ဖယောင်းနဲ့ ပိတ်ပစ်လိုက်တာကိုး။ အပင်တွေက Photosynthesis မလုပ်နိုင်တော့ဘူး။ အသက်ရှူမရတော့ဘဲ မွန်းကြပ်ပြီး သေကုန်တာ။ ဦးဇင်းက ချက်ချင်းပဲ Policy 23 (Landscape & Garden Management) နဲ့ Article 23.2 (Plant Health & Chemical Usage) ကို ကိုင်ပြီး ဖြေရှင်းရတယ်။ Template T253 (Horticulture Maintenance Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး၊ ဝန်ထမ်းတွေကို ခေါ်ပြီး အရွက်တွေကို ရေနွေးနွေးလေးနဲ့ တစ်ရွက်ချင်းစီ ပြန်ဆေးခိုင်းရတယ်။ ဖယောင်းတွေ ကွာသွားမှ အပင်တွေက ပြန်လန်းဆန်းလာတယ်။ မောင်သစ်ကို ဆုံးမရတယ်။ "မင်းက အလှပဲ ကြည့်တယ်၊ အသက်ကို မကြည့်ဘူး။ အပေါက်ပိတ်ရင် သေတတ်တယ် ဆိုတာ မင်း သင်ခန်းစာ ရပြီမလား" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ မောင်သစ်က အပင်ရဲ့ လေရှူပေါက်တွေကို ပိတ်မိသလို၊ တို့တစ်တွေလည်း "မာန" ဆိုတဲ့ ဖယောင်း၊ "ဟန်ဆောင်မှု" ဆိုတဲ့ အရောင်တင်ဆီတွေနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ကို ပိတ်ဆို့ထားတတ်ကြပါတယ်။ အပြင်ပန်း ကြည့်ရင်တော့ တောက်ပြောင်နေမယ့်၊ အတွင်းမှာတော့ ဓမ္မအောက်ဆီဂျင် မရလို့ စိတ်တွေ ညှိုးနွမ်းပြီး ပူလောင်နေတတ်ပါတယ်။ သတိ (Sati) ဆိုတဲ့ Stomata အပေါက်လေးတွေကို ဖွင့်ထားမှသာ ကုသိုလ်လေကောင်းလေသန့် ဝင်နိုင်မှာပါ။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T253 နဲ့ အပင်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ကို စစ်ဆေးပါ။ "ငါ့မှာ မာနဖယောင်းတွေ ဖုံးနေလား... သူများအထင်ကြီးအောင် ဟန်ဆောင်နေတာတွေ များနေလား" လို့ Audit လုပ်ပါ။ ရှိနေရင် ဝန်ခံခြင်း (Confession) ဆိုတဲ့ ရေနဲ့ ဆေးကြောလိုက်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • အမြဲတမ်း အသက်ရှူနေရတဲ့၊ အောက်ဆီဂျင် ပြတ်ရင် သေဆုံးသွားမယ့် ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အပြင်ပန်း အလှအပကို မက်မောပြီး၊ သဘာဝတရားကို ဖုံးကွယ်ချင်တဲ့၊ ဟန်ဆောင်ချင်တဲ့ တဏှာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • အသက်ရှူစရာ မလိုတော့တဲ့၊ ရုပ်နာမ်ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် "ဝင်လေ... ထွက်လေ" ကို ရှုမှတ်ပြီး ဉာဏ်အောက်ဆီဂျင်ကို ရယူတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'တောအုပ်နှင့် အောက်ဆီဂျင်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် သစ်ပင်များက ကမ္ဘာမြေကို အေးမြစေသကဲ့သို့၊ မိမိတို့၏ မေတ္တာတရားဖြင့် လောကကို အေးမြစေနိုင်ကြပြီး၊ သတိတရားတည်းဟူသော အောက်ဆီဂျင်ကို ရှူရှိုက်ကာ ကိလေသာအပူမီးများ ငြိမ်းအေးရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၁ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။


Day 79 Mar 20 Year 2023 ရေ၏ မှတ်ဉာဏ်နှင့် အာပေါဓာတ် (Water Memory & Apo Dhatu)

 

Day 79 Mar 20 Year 2023 ရေ၏ မှတ်ဉာဏ်နှင့် အာပေါဓာတ် (Water Memory & Apo Dhatu)

အဘိဓမ္မပိဋက၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၊ ရူပကဏ္ဍ (အာပေါဓာတ်)



"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၁၄) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၀) ရက်၊ တနင်္လာနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ရှေးဦးစွာ တရားပွဲ မစတင်မီမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို အာရုံပြုပြီး ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "ရေ" နဲ့ "အာပေါဓာတ်" အကြောင်း ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို အေးမြခြင်း၊ စုစည်းခြင်း သဘောတွေနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အပူမီးတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ မဟာကရုဏာတော် ရေစင်ဖြင့် သတ္တဝါအပေါင်း၏ ပူလောင်မှုကို ငြိမ်းအေးစေတော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - ရုပ်တရားတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အာပေါဓာတ်သဘောနှင့် နာမ်တရားတို့၏ စီးဆင်းမှုသဘောကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "ကြည်လင်အေးမြသော ရေကဲ့သို့ မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးသည် ကိလေသာအနောက်အကျုများ ကင်းစင်ပြီး၊ သတိတရားဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ငြိမ်နိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး ကြည်လင်သွားအောင်၊ အေးမြသွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "အာပေါကသိုဏ်း" (Water Kasina) လေးကို အာရုံပြုကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အလွန် ကြည်လင်သန့်ရှင်းတဲ့ ရေကန်ကြီး တစ်ကန်၊ ဒါမှမဟုတ် ဖန်ခွက်ထဲက ရေကြည်ကြည်လေးကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ ရေဆိုတာ "ယိုစီးခြင်း" လက္ခဏာရှိတယ်။ "ဖွဲ့စည်းခြင်း" ကိစ္စရှိတယ်။ ရေမော်လီကျူးလေးတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု လက်တွဲထားသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်၊ စေတသိက်တွေလည်း သမာဓိရေကြောင့် တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ညီညွတ်မျှတနေတယ်လို့ သဘောထားပါ။ "အာပေါ... အာပေါ... ဖွဲ့စည်းတယ်... အေးမြတယ်" လို့ စိတ်ထဲက မှတ်ယူရင်းနဲ့ ပူလောင်ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ လောကီအာရုံတွေကို ခဏလောက် ဘေးချထားလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "ရေ၏ မှတ်ဉာဏ်နှင့် အာပေါဓာတ်" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ "ရေ" (Water) ဆိုတာ အသက်ရှင်သန်ဖို့အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့အရာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရေမှာ လူတွေ မသိကြသေးတဲ့ ထူးခြားနက်နဲတဲ့ သဘောသဘာဝတွေ ရှိနေပါတယ်။ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာမှာ ရေရဲ့ မော်လီကျူးဖွဲ့စည်းပုံ (Molecular Structure) ကို လေ့လာတဲ့အခါ အလွန် အံ့သြစရာကောင်းတာတွေ တွေ့ရပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... ရေမော်လီကျူး ($H_2O$) တစ်ခုမှာ ဟိုက်ဒရိုဂျင် အက်တမ် နှစ်လုံးနဲ့ အောက်ဆီဂျင် အက်တမ် တစ်လုံး ပါတယ်။ သူတို့က "Hydrogen Bonds" (ဟိုက်ဒရိုဂျင် စည်းနှောင်မှု) လို့ ခေါ်တဲ့ လက်တံလေးတွေနဲ့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ချိတ်ဆက်ထားကြတယ်။ ဒီချိတ်ဆက်မှုက အရမ်း ထူးခြားတယ်။ သူက ပုံသေ မနေဘူး။ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေတယ်။ ရေမော်လီကျူးတွေဟာ အုပ်စုလိုက် စုဖွဲ့ပြီး "Water Clusters" (ရေအစုအဝေးများ) အဖြစ် တည်ရှိကြတယ်။

သိပ္ပံပညာရှင်တချို့က ဘာပြောသလဲဆိုတော့ ရေဟာ သူ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အရာတွေကို "မှတ်မိနိုင်စွမ်း" (Memory) ရှိတယ်လို့ ဆိုကြတယ်။ ဥပမာ- ရေထဲကို ဓာတုပစ္စည်း တစ်ခု ထည့်လိုက်ရင်၊ အဲဒီပစ္စည်းကို ပြန်ထုတ်လိုက်ရင်တောင် ရေမော်လီကျူးတွေရဲ့ စီစဉ်ပုံ (Arrangement) မှာ အဲဒီပစ္စည်းရဲ့ ပုံရိပ် ကျန်နေတတ်တယ်လို့ ဆိုတယ်။ ဒါကို "Water Memory Theory" လို့ ခေါ်ကြတယ်။ သိပ္ပံလောကမှာ ငြင်းခုံစရာတွေ ရှိပေမယ့်၊ ရေမော်လီကျူးတွေက ပတ်ဝန်းကျင် အပူချိန်၊ ဖိအားနဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေအပေါ် မူတည်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန် အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းနိုင်တာကတော့ အမှန်ပါပဲ။ ရေခဲ၊ ရေ၊ ရေငွေ့ ဆိုပြီး Phase ပြောင်းတာတွေ၊ ရေခဲပွင့် (Snowflake) ပုံစံတွေ မတူကြတာတွေက ဒီသဘောပါပဲ။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ အဘိဓမ္မပိဋက၊ ရူပကဏ္ဍမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "အာပေါဓာတ်" (Water Element) အကြောင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ အာပေါဓာတ်ရဲ့ လက္ခဏာက "ပဂ္ဃရဏ" (ယိုစီးခြင်း) ဖြစ်ပြီး၊ သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းကိစ္စက "ဗြူဟန" (ပွားစေခြင်း) နဲ့ "သင်္ဂဟ" (ဖွဲ့စည်းခြင်း) ဖြစ်ပါတယ်။

ရေမော်လီကျူးတွေက Hydrogen Bonds တွေနဲ့ တွဲကပ်ပြီး ပုံဖော်သလိုပဲ၊ အာပေါဓာတ်က ကျန်တဲ့ ပထဝီ၊ တေဇော၊ ဝါယော ဓာတ်တွေကို မကွဲမကွာအောင် ဖွဲ့စည်းပေးထားပါတယ်။ အာပေါဓာတ်သာ မရှိရင် သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက သဲပုံလို ပြိုကျသွားမှာပါ။

ဒါတင်မကသေးဘူး၊ "စိတ်" (Citta) ဆိုတာလည်း ရေနဲ့ တူပါတယ်။ ရေက ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ လမ်းကြောင်းကို မှတ်မိနေသလို၊ စိတ်ကလည်း အတိတ်က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ကံ၊ အလေ့အကျင့် (Habits) တွေကို "ဝါသနာ" (Tendencies) အနေနဲ့ မှတ်သားထားတတ်ပါတယ်။ ရေစီးကြောင်း တစ်ခါဖြစ်ဖူးရင် နောက်တစ်ခါ ရေလာရင် အဲဒီအတိုင်းပဲ စီးသွားသလို၊ စိတ်ကလည်း ဒေါသလမ်းကြောင်း ဖြစ်ဖူးရင် ဒေါသလမ်းအတိုင်းပဲ စီးဆင်းသွားတတ်ပါတယ်။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ စီးဆင်းမှု၊ ဖွဲ့စည်းမှု သဘောကို ကြည့်ပြီး "ငါ့စိတ်၊ ငါ့မှတ်ဉာဏ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ အတိတ်က အကြောင်းအရာ တစ်ခုကို ပြန်စဉ်းစားမိတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် အကျင့်ပါနေတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုကို အလိုလို လုပ်မိလိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ဟဒယဝတ္ထု (နှလုံးအိမ်ရှိ မနောအကြည်) ရှိတယ်။

၂။ ဓမ္မာရုံ (အတိတ်က မှတ်သားထားတဲ့ အကြောင်းအရာ၊ Sañña) ရှိတယ်။

၃။ မနောဝိညာဉ် (သိစိတ်) ပေါ်လာတယ်။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ဒါ ငါ့အိမ်၊ ဒါ ငါ့အတိတ်၊ ငါ မှတ်မိတယ်" ဆိုပြီး "ငါ" က ဝင်လာတယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

အတိတ်ကို သတိရရင်... "ငါ သတိရတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"ပေါ်လာတယ်... သိတယ်... စီးဆင်းနေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

ရေစီးကြောင်း (Water Flow) ကို "ငါ" လို့ မခေါ်သလို၊ စိတ်အစဉ် (Mind Stream) ရဲ့ စီးဆင်းမှုကိုလည်း "ငါ" လို့ မခေါ်ပါနဲ့။

ဒါဟာ ရေမော်လီကျူးတွေ Cluster ဖွဲ့သလို၊ နာမ်တရားတွေ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း (Reconstruct) ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က ရုပ်ရှင်ပြသလို၊ စိတ်က အတိတ်ပုံရိပ်တွေကို ပြန်ပြနေတာပါ။

"ငါ" က မှတ်ထားတာ မဟုတ်ဘူး။ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု (Causality) ကြောင့် ပေါ်လာတာပါ။

အဲဒီ စိတ်အစဉ်ဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ရေစီးလိုပဲ တသွင်သွင် ပြောင်းလဲနေတယ်။ (အနိစ္စ)

ရပ်တန့်ခိုင်းလို့ မရဘဲ စီးဆင်းနေလို့ "ဒုက္ခ"

ကိုယ့်သဘောအတိုင်း မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းတရား (Conditions) အတိုင်း စီးဆင်းလို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲပြုတ်ပြီး၊ စိတ်ကို ရေစီးကြောင်းတစ်ခုလို (Stream of Consciousness) ဉာဏ်နဲ့ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2379 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ မိုးရာသီ မဟုတ်ပေမယ့် တစ်ခါတလေ ပိုက်လိုင်းတွေကြောင့် ရေယိုစိမ့်မှု ပြဿနာ ကြုံရတတ်ပါတယ်။ တစ်နေ့တော့... ပြတိုက်ရဲ့ မြေအောက်ခန်း (Basement) မှာ ဝန်ထမ်း "မောင်ရေ" (အမည်လွှဲ) တာဝန်ကျတယ်။ အဲဒီနေရာက နဂိုကတည်းက စိုထိုင်းဆ (Humidity) နည်းနည်း များတဲ့နေရာ။ မောင်ရေက ထောင့်တစ်နေရာမှာ မျက်နှာကြက်ကနေ ရေကွက် နည်းနည်း စိုနေတာကို တွေ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူက "နည်းနည်းလေးပါ၊ ခြောက်သွားမှာပါ" ဆိုပြီး လျစ်လျူရှုလိုက်တယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရေဆိုတာ "Memory" ရှိတယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်နော်။ ရေက လမ်းကြောင်းဟောင်းကို မှတ်မိတယ်။ တစ်ခါ စီးဖူးရင် နောက်တစ်ခါ အဲဒီလမ်းကြောင်းကနေပဲ ပိုစီးလာတတ်တယ်။ မောင်ရေ ပေါ့ဆလိုက်တဲ့ နေရာကနေ နောက်ရက်ကျတော့ ရေက တစက်စက် ကျလာတယ်။ အဲဒီအောက်မှာက ရှေးဟောင်း ပိတ်စ (Textiles) တွေ ထည့်ထားတဲ့ သေတ္တာ ရှိနေတယ်။

မနက်မိုးလင်းတော့ ဖွင့်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ... အားပါးပါး... တန်ဖိုးကြီးတဲ့ ပိုးထည် ပုဝါဟောင်းတွေမှာ မှိုတွေ (Mold) တက်ပြီး၊ ရေကွက်တွေ ထင်ကုန်ပြီ။ အာပေါဓာတ်က ဖွဲ့စည်းခြင်း ဆိုပေမယ့်၊ ဒီနေရာမှာတော့ ဖျက်ဆီးခြင်း (Degradation) ဖြစ်သွားပြီ။ ရေမော်လီကျူးတွေက ပိတ်စမျှင်တွေကြားထဲ ဝင်ပြီး Hydrolysis လုပ်ပစ်လိုက်တာ။

ဦးဇင်းက ချက်ချင်းပဲ Policy 12 (Conservation Environment Control) နဲ့ Article 12.7 (Moisture & Leak Management) အရ အရေးပေါ် ကိုင်တွယ်ရတယ်။ Template T113 (Humidity & Leak Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး၊ "Dehumidifier" (အစိုဓာတ်စုပ်စက်) တွေ တပ်၊ ပစ္စည်းတွေကို လေသလပ်ပြီး ကယ်တင်ရတယ်။ မောင်ရေကိုလည်း ခေါ်ပြရတယ်။ "မင်း မြင်လား... ရေဆိုတာ လမ်းကြောင်းဖောက်ပေးရင် လိုက်လာတတ်တယ်။ မင်းက အစတုန်းက သတိ (Sati) နဲ့ မပိတ်ခဲ့တော့၊ အခု ပစ္စည်းတွေ ပျက်စီးကုန်ပြီ။ အကုသိုလ်ဆိုတာလည်း ဒီလိုပဲ၊ လမ်းကြောင်းပေးရင် ဝင်လာတတ်တယ်" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ ရေက လမ်းကြောင်းဟောင်းအတိုင်း စီးသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကလည်း အကျင့်ဟောင်း (Old Habits) အတိုင်း စီးဆင်းတတ်ပါတယ်။ ဒေါသဖြစ်နေကျလူက ဒေါသလမ်းကြောင်း ထွင်ထားသလို ဖြစ်နေတော့၊ နည်းနည်းလေး ထိလိုက်တာနဲ့ ဒေါသထွက်လွယ်တယ်။ လောဘဖြစ်နေကျလူကလည်း လောဘလမ်းကြောင်း ပွင့်နေတယ်။ ဒါဟာ "Psychological Water Memory" ပါပဲ။ မောင်ရေက ရေကွက်ကို လျစ်လျူရှုသလို၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ အကုသိုလ် ရေကွက်လေး ပေါ်လာရင် လျစ်လျူမရှုပါနဲ့။ ချက်ချင်း သတိနဲ့ ပိတ်ဆို့ပါ။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T113 နဲ့ စိုထိုင်းဆကို စစ်ဆေးသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ စိုထိုင်းဆ (တဏှာ) ကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးပါ။ "ငါ့စိတ်မှာ ကိလေသာရေတွေ ယိုစိမ့်နေလား... အကျင့်ဟောင်းတွေ ပြန်ပေါ်နေလား" လို့ Audit လုပ်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • ထိန်းချုပ်ရ ခက်ခဲပြီး၊ အမြဲတမ်း ယိုစီး ဖောက်ပြန်နေတဲ့ အာပေါဓာတ် လွှမ်းမိုးထားတဲ့ ခန္ဓာကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ ယိုစီးမှုကို ဖြစ်စေတဲ့၊ သံသရာရေစီးကြောင်းကို အားပေးနေတဲ့ တဏှာ (ရေငတ်မွတ်မှု) ဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • ရေစီးကြောင်းတွေ ရပ်တန့်သွားပြီး၊ စိုစွတ်မှုကင်းတဲ့ ကုန်းမြေ (သလာ) နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် ကိလေသာရေတွေကို တာတမံတားသလို တားဆီးပေးတဲ့ သတိပဋ္ဌာန် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ရေ၏ မှတ်ဉာဏ်နှင့် အာပေါဓာတ်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် သံသရာရေစီးကြောင်းအတိုင်း မျောပါနေသော စိတ်အစဉ်ကို သတိတရားဖြင့် ဆည်ဖို့နိုင်ကြပြီး၊ ကိလေသာ အစိုဓာတ်များ ကင်းစင်ရာ၊ အေးမြကြည်လင်ရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။