Total Pageviews

Monday, February 2, 2026

Day 73 Mar 14 Year 2023 Topic: အရည်ပျော်မှတ်နှင့် တေဇောဓာတ် (Melting Point & Tejo Dhatu)

 

Day 73 Mar 14 Year 2023 Topic: အရည်ပျော်မှတ်နှင့် တေဇောဓာတ် (Melting Point & Tejo Dhatu)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၈) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၄) ရက်နေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ရှေးဦးစွာ တရားပွဲ မစတင်မီမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို အာရုံပြုပြီး ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က "အရည်ပျော်မှတ်" နဲ့ "တေဇောဓာတ်" ဆိုတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို အပူအအေး ဓာတ်သဘောနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ အပူမီးတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ သံသရာတစ်လျှောက် လောင်ကျွမ်းစေတတ်သော ရာဂမီး၊ ဒေါသမီး၊ မောဟမီးတို့ကို အမြစ်ပြတ် ငြိမ်းသတ်တော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - ရုပ်နာမ်ဓမ္မ သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်း၊ ပူခြင်း အေးခြင်း သဘောတရားအမှန်ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "အပူလွန်ကဲ၍ အရည်ပျော်ကျသွားသော ဝတ္ထုပစ္စည်းများကဲ့သို့ မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးသည် ကိလေသာအပူကြောင့် ပျော်ကျမသွားဘဲ သတိတရားဖြင့် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်နိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး တည်ငြိမ်သွားအောင် ပြင်ဆင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "တေဇောကသိုဏ်း" (Fire Kasina) လေးကို အာရုံပြုပြီး စိတ်ကို ပြုပြင်ကြမယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ ရှေ့မှာ မီးတောက်လေး တစ်ခု၊ ဒါမှမဟုတ် ဖယောင်းတိုင်မီးလေး တစ်ခု ရှိနေတယ်လို့ စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ အဲဒီ မီးတောက်လေးကို ကြည့်ပြီး "တေဇော... တေဇော... ပူတယ်... ပူတယ်" လို့ မှတ်ပါ။ ပြီးရင် အဲဒီ အပူဓာတ်လေးက ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ကူးစက်သွားပြီး၊ ကိုယ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ အညစ်အကြေးတွေ၊ မကောင်းတဲ့ စိတ်တွေကို လောင်ကျွမ်းသန့်စင်ပစ်လိုက်တယ်လို့ သဘောထားပါ။ မီးဆိုတာ လောင်ကျွမ်းစေတတ်သလို၊ အလင်းရောင်လည်း ပေးပါတယ်။ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ပညာအလင်းရောင် ရဖို့အတွက် ဒီ တေဇောဓာတ်ကို အာရုံပြုရင်း လောကီအာရုံတွေကို ခဏလောက် ဘေးချထားလိုက်ကြပါစို့။

စိတ်ကလေး ငြိမ်သွားပြီဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်း ဟောကြားမယ့် "အရည်ပျော်မှတ်နှင့် တေဇောဓာတ်" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို စတင်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဆိုရင် မတ်လ နွေရာသီ ရောက်လာပြီ။ ပတ်ဝန်းကျင်က အတော်လေး ပူလာတယ်။ ဒီလို ပူလာတဲ့အခါ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတွေမှာ ထူးခြားတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ အဲဒါကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ၊ အထူးသဖြင့် "Thermodynamics" (အပူစွမ်းအင်ဗေဒ) မှာ "Phase Transitions" (အခြေအနေ ပြောင်းလဲခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရှင်းပြရရင်... လောကမှာရှိတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေဟာ အစိုင်အခဲ (Solid)၊ အရည် (Liquid)၊ အငွေ့ (Gas) ဆိုပြီး အခြေအနေ သုံးမျိုး ရှိတတ်တယ်။ အစိုင်အခဲ တစ်ခု၊ ဥပမာ- ရေခဲတုံး သို့မဟုတ် ဖယောင်းတုံး တစ်ခုဟာ ဘာလို့ မာကျောနေသလဲဆိုတော့ သူ့ရဲ့ မော်လီကျူး (Molecule) လေးတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု လက်တွဲပြီး ငြိမ်ငြိမ်လေး နေနေကြလို့ပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အစိုင်အခဲကို "အပူ" (Heat Energy) ပေးလိုက်တဲ့အခါ မော်လီကျူးတွေက စွမ်းအင်ရပြီး တုန်ခါလာကြတယ်။ တုန်ခါမှု (Vibration) များလာတဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ ချိတ်ဆက်မှုတွေ ပြုတ်ထွက်သွားတယ်။ အဲဒီလို ပြုတ်ထွက်ပြီး အရည်အဖြစ် ပြောင်းသွားတဲ့ အပူချိန်အမှတ်ကို "Melting Point" (အရည်ပျော်မှတ်) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက "Critical Point" ပါ။ အပူချိန် တစ်ခု ရောက်တာနဲ့ ရုတ်တရက်ကြီး ပုံစံပြောင်းသွားတာပါ။ ရေခဲဟာ ၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် ရောက်တာနဲ့ ရေ ဖြစ်သွားတယ်။ ဖယောင်းဟာ ၆၀ ဒီဂရီလောက် ရောက်တာနဲ့ ပျော်ကျသွားတယ်။ ဒါဟာ ရုပ်ဝတ္ထုတွေရဲ့ မမြဲတဲ့သဘော၊ အပူကြောင့် ပုံသဏ္ဌာန် ပျက်စီးတတ်တဲ့ သဘောကို သိပ္ပံနည်းကျ ပြသနေတာပါပဲ။

Image of Phase Change Graph

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ အဘိဓမ္မပိဋက၊ ရူပကဏ္ဍမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "တေဇောဓာတ်" (Fire Element) အကြောင်းကို ဟောကြားထားပါတယ်။ တေဇောဓာတ် ဆိုတာ "ပူခြင်း၊ အေးခြင်း" သဘောတရားပါပဲ။ ပူတာလည်း တေဇော၊ အေးတာလည်း တေဇောပါပဲ။ ဒီ တေဇောဓာတ်ဟာ ရုပ်တွေကို "ရင့်ကျက်စေတယ်" (Paripācana)၊ "ပျော့ပျောင်းစေတယ်" (Maddava)၊ ပြီးရင် "ပျက်စီးစေတယ်"။

သိပ္ပံပညာမှာ အစိုင်အခဲကို အပူပေးရင် အရည်ပျော်သွားတယ် (Phase Transition ဖြစ်တယ်) ဆိုတာဟာ ဓမ္မစကားနဲ့ ပြောရင် "တေဇောဓာတ် လွန်ကဲလာလို့ ပထဝီဓာတ် (မာကျောမှု) လျော့နည်းသွားတာ" ပါပဲ။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ အခုချိန်မှာ အရိုးတွေ၊ အသားတွေက မာကျောနေတယ် (ပထဝီ အားကောင်းနေတယ်) ဆိုပေမယ့်၊ ဖျားလို့ ကိုယ်ပူချိန် တက်လာရင်၊ ဒါမှမဟုတ် သေဆုံးပြီး မီးသင်္ဂြိုဟ်တဲ့အခါ အပူချိန် (Melting Point) တစ်ခုကို ရောက်သွားရင် ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးလည်း အရည်ပျော်၊ ပြာကျပြီး ပျောက်ကွယ်သွားမှာပါပဲ။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ အပူဓာတ်၊ တေဇောဓာတ်ကို ကြည့်ပြီး "ငါ ပူတယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ နွေရာသီ နေ့လယ်ခင်းမှာ နေပူထဲ ထွက်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ ဒါမှမဟုတ် စိတ်တိုပြီး ကိုယ်တွေ ပူထူလာတယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ကာယ (ကိုယ်အကြည်ဓာတ်) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၂။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ (အပူငွေ့) ရှိတယ်။ (ဒါက တေဇောဓာတ်၊ ရူပက္ခန္ဓာ)။

၃။ ကာယဝိညာဉ် (ပူမှန်းသိတဲ့ စိတ်) ပေါ်လာတယ်။ (ဒါက ဝိညာဏက္ခန္ဓာ)။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ဟာ... ပူလိုက်တာ၊ ငါ မခံနိုင်တော့ဘူး၊ ငါ အရည်ပျော်တော့မယ်" ဆိုပြီး "ငါ" က ဝင်လာတယ်။ အဲဒီ "ငါ" ဝင်လာတာနဲ့ တပြိုင်နက် ဒေါသ ဖြစ်တယ်၊ ပူလောင်မှုက နှစ်ဆ တက်သွားတယ်။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

ပူတဲ့အခါ... "နေပူတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "ငါ ပူတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"ပူတယ်... သိတယ်... ပူတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

အဲဒီ အပူ (Tejo) ဟာ သဘာဝ ဓာတ်ကြီးလေးပါးရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ပါ။

သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အက်တမ် (Atom) တွေ တုန်ခါနေတာပါ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က ပရိသတ်ကို လှည့်စားသလို၊ "တေဇောဓာတ်" က သူ့ရဲ့ သဘောကို ပြနေတာကို ဒိဋ္ဌိက "ငါ" လို့ လာသိမ်းပိုက်ထားတာပါ။

တကယ်တော့ "ပူတာက ရုပ်၊ သိတာက နာမ်" ပါ။ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ မရှိပါဘူး။

အဲဒီ "ပူတယ်" ဆိုတဲ့ သဘောတရားလေးဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ရေချိုးလိုက်ရင် အေးသွားမယ်။ လေတိုက်ရင် အေးသွားမယ်။ ပြောင်းလဲနေတာပဲ။

ပြောင်းလဲနေလို့ "အနိစ္စ"

အပူဒဏ်ကို ခံနေရလို့ "ဒုက္ခ"

"မပူပါနဲ့" လို့ တားမရလို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ ပူတယ်" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိ ပြုတ်သွားပြီး၊ "အော်... ဓာတ်သဘောတွေ ပြောင်းလဲနေတာပါလား (Phase Transition ဖြစ်နေတာပါလား)" လို့ ဉာဏ်နဲ့ မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ Case လေးတစ်ခုကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2373 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ရှေးဟောင်း ဖယောင်းရုပ်တု (Wax Figures) တွေနဲ့ သစ်စေး (Lacquerware) ပစ္စည်းတွေ ထားတဲ့ အခန်းတစ်ခန်း ရှိပါတယ်။ ဖယောင်းတို့၊ သစ်စေးတို့ ဆိုတာက အပူချိန် နည်းနည်း များတာနဲ့ ပျော့တွဲပြီး အရည်ပျော်တတ်တဲ့ (Low Melting Point) ပစ္စည်းတွေလေ။ ဒါကြောင့် အဲဒီအခန်းကို အမြဲတမ်း အဲကွန်းဖွင့်ပြီး အေးနေအောင် ထားရတယ်။

တစ်နေ့တော့... ပြတိုက်ဝန်ထမ်း "မောင်ကျော်" (အမည်လွှဲ) ပေါ့။ သူက စေတနာတော့ ရှိရှာပါတယ်။ လျှပ်စစ်မီး ချွေတာချင်တာနဲ့၊ "ဒီအခန်းထဲမှာ လူမှ မရှိတာ၊ အဲကွန်း ခဏ ပိတ်ထားလိုက်မယ်၊ ညနေကျမှ ပြန်ဖွင့်မယ်" ဆိုပြီး သူ့သဘောနဲ့သူ အဲကွန်းကို ပိတ်လိုက်တယ်။ ပြဿနာက အဲဒီနေ့က မတ်လ ၁၄ ရက်၊ အပူချိန်က ၄၀ ဒီဂရီလောက် ရှိနေတဲ့ နေ့။ အခန်းထဲမှာ အပူချိန်က တရိပ်ရိပ် တက်လာတယ်။ နေ့လယ်လောက် ရောက်တော့ အခန်းအပူချိန်က ၃၅ ဒီဂရီ ကျော်သွားတယ်။

ညနေစောင်းလို့ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် ဝင်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အားလုံး ထိတ်လန့်သွားကြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ရှေးဟောင်း ဖယောင်းရုပ်တု တစ်ခုက မျက်နှာ ပျက်ယွင်းပြီး နှာခေါင်းတွေ၊ နားရွက်တွေ တွဲကျနေပြီ။ အရည်ပျော်မှတ် (Melting Point) ကို ကျော်သွားလို့ Phase Transition စဖြစ်နေပြီ။ "ဟာ... ဘုရားရေ... ရုပ်တုကြီး ပျက်စီးကုန်ပြီ" ဆိုပြီး ပြာယာခတ်ကုန်ကြတယ်။

ဦးဇင်း ရောက်သွားတော့ ချက်ချင်းပဲ Policy 20 (Conservation Environment Standards) နဲ့ Article 20.2 (Temperature Thresholds) ကို ကိုင်ပြီး စစ်ဆေးရတယ်။ ဒီပစ္စည်းတွေအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အပူချိန်က ၂၅ ဒီဂရီ အောက်မှာ ရှိရမယ်။ အခု ၃၅ ကျော်နေပြီ။ ချက်ချင်းပဲ Template T115 (Temperature Excursion Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး၊ "Emergency Cooling" လုပ်ရတယ်။ အဲဒီ ရုပ်တုကို ပြန်ပြုပြင်ဖို့ အတော်လေး လက်ဝင်သွားတယ်။ မောင်ကျော်ကိုလည်း ခေါ်ဆုံးမရတယ်။ "မင်းရဲ့ စေတနာက ကောင်းပေမယ့်၊ ပညာမပါတော့ အဖိုးတန် ရတနာတွေ အရည်ပျော်ကုန်ပြီ။ မင်းရဲ့ သည်းခံနိုင်စွမ်း (Melting Point) နည်းလို့ စည်းကမ်းကို ဖောက်ဖျက်မိတာပဲ" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ ဖယောင်းရုပ်တုက အပူချိန်များရင် အရည်ပျော်သလိုပဲ၊ တို့တစ်တွေရဲ့ စိတ်ဟာလည်း "လောဘ၊ ဒေါသ" အပူချိန်များရင် အရည်ပျော်ကျတတ်ပါတယ်။ သီလတွေ ကျိုးပေါက်ကုန်တယ်၊ သမာဓိတွေ ပျက်စီးကုန်တယ်။ မောင်ကျော်က မီးဖိုး ချွေတာချင်တဲ့ လောဘ (သို့မဟုတ် မောဟ) ကြောင့် အဲကွန်းပိတ်လိုက်သလို၊ တို့တစ်တွေလည်း အပျော်အပါး လိုက်စားချင်တဲ့ လောဘကြောင့် "သတိ" ဆိုတဲ့ အဲကွန်းကို ပိတ်လိုက်မိရင် ဘဝရတနာတွေ အရည်ပျော်ပြီး ပျက်စီးသွားမှာပါ။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T115 နဲ့ အပူချိန် စစ်ဆေးသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ အပူချိန်ကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးပါ။ "ငါ့စိတ် ဒီနေ့ ဘယ်လောက် ပူနေလဲ၊ Melting Point ရောက်ခါနီးပြီလား" လို့ သတိထားပါ။ ပူလာရင် ဝိပဿနာ ရေအေးနဲ့ ချက်ချင်း ငြိမ်းသတ်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • အပူဒဏ်ကြောင့် အရည်ပျော် ပျက်စီးတတ်တဲ့ ရုပ်တရားတွေ၊ ဖောက်ပြန်တတ်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • အဲဒီ ရုပ်ခန္ဓာကို "ငါ၊ ငါ့ဟာ" လို့ စွဲလမ်းပြီး၊ အပူမီးတွေ တောက်လောင်စေတဲ့ တဏှာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • အပူဓာတ်၊ တေဇောဓာတ်တွေရဲ့ လောင်ကျွမ်းမှု ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ အအေးဓာတ် နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် "ပူတယ်... သိတယ်" လို့ ရှုမှတ်ပြီး မဂ္ဂင်အဲကွန်းကို ဖွင့်ထားတာဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အရည်ပျော်မှတ်နှင့် တေဇောဓာတ်' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် လောကီအာရုံ အပူမီးများကြောင့် မိမိတို့၏ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ရတနာများ အရည်ပျော်မသွားရလေအောင် သတိတရားဖြင့် စောင့်ထိန်းနိုင်ကြပြီး၊ အေးမြချမ်းမြေ့သော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၄ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။


Day 72 Mar 13 Year 2023 Topic: ဆေးဝါးနှင့် ဓာတုဗေဒ (Medicine & Pharmacology)

 

Day 72 Mar 13 Year 2023 Topic: ဆေးဝါးနှင့် ဓာတုဗေဒ (Medicine & Pharmacology)

ဝိနည်းပိဋက၊ မဟာဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ ဘေသဇ္ဇခန္ဓက


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၇) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၃) ရက်၊ တနင်္လာနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။ ရှေးဦးစွာ တရားပွဲ မစတင်မီမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို အာရုံပြုပြီး ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ခေါင်းစဉ်က ဆေးဝါးနဲ့ ပတ်သက်တာမို့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို "သမားတော်ကြီး" အနေနဲ့ ပုံဖော်ပြီး ပူဇော်ချင်ပါတယ်။

"အရဟတော" - ကိလေသာ ရောဂါအပေါင်းတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ သံသရာတစ်လျှောက် စွဲကပ်လာသော အိုနာသေရေး ဒုက္ခရောဂါကြီးကို အမြစ်ပြတ် ကုစားတော်မူနိုင်သော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - သတ္တဝါတို့၏ စရိုက်ရောဂါအလိုက် သင့်တော်မည့် ဓမ္မဆေးဝါးတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင် စီမံဖော်စပ်ပေးတော်မူသော သမားတော်အကျော် ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။

ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "ဆေးဝါးတို့၏ ဓာတ်ပြုမှုဖြင့် ရောဂါများ ငြိမ်းအေးသကဲ့သို့ ဓမ္မဆေးဖြင့် စိတ်နှလုံး အပူမီးများ ငြိမ်းအေးနိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။

ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး တည်ငြိမ်သွားအောင်၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဓာတ်သဘောတွေကို မျှတသွားအောင် ပြုပြင်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "ဓာတုဝဝတ္ထာန" လို့ ခေါ်တဲ့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း သဘောလေးနဲ့ "အာပေါကသိုဏ်း" (Water Kasina) ကို တွဲပြီး စီးဖြန်းကြည့်မယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဓာတုဗေဒ ဖန်ပြွန် (Test Tube) လေး တစ်ခုလို သဘောထားလိုက်ပါ။ အဲဒီအထဲမှာ အရည်ကြည်တွေ၊ သွေးတွေ၊ လေတွေ ပြည့်နေတယ်။ စိတ်ထဲကနေ ကြည်လင်အေးမြတဲ့ ရေဓာတ်ကို အာရုံပြုပြီး "အေးတယ်... ကြည်တယ်... မျှတတယ်" လို့ ရှုမှတ်ပါ။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ပူလောင်နေတဲ့ တေဇောဓာတ်တွေ၊ လှုပ်ရှားနေတဲ့ ဝါယောဓာတ်တွေကို ဒီ ရေဓာတ်က ငြိမ်းသတ်ပေးလိုက်တယ်လို့ သဘောထားပါ။ စိတ်ရော ကိုယ်ပါ ငြိမ်းအေးသွားပြီဆိုမှ ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့ရဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြစ်တဲ့ "ဆေးဝါးနှင့် ဓာတုဗေဒ" ဆိုတာကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံနဲ့ ဓမ္မ၊ ပြီးတော့ အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" တွေနဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး လေ့လာကြရအောင်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ လူတိုင်း ကျန်းမာချင်ကြတယ်။ ဖျားပြီဆိုရင် ဆေးသောက်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီဆေးဝါးတွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ရောက်သွားရင် ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သလဲ ဆိုတာကို "Pharmacology" (ဆေးဝါးဗေဒ) အရ လေ့လာကြည့်ရင် အလွန် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပါတယ်။ ဆေးတစ်ခု သောက်လိုက်တာနဲ့ ရောဂါ ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆေးဝါးမော်လီကျူး (Drug Molecule) တွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တွေဆီကို သွားပြီး ဓာတ်ပြုရပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးဆုံး သိပ္ပံသဘောတရား တစ်ခုကတော့ "Lock and Key Theory" (သော့နှင့် သော့ခလောက် သဘောတရား) သို့မဟုတ် "Receptor Binding" ပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တွေမှာ "Receptors" လို့ခေါ်တဲ့ လက်ခံရာ နေရာလေးတွေ ရှိတယ်။ ဆေးဝါးမော်လီကျူးက အဲဒီ Receptor နဲ့ ပုံစံချင်း (Geometry) ကွက်တိ ကျမှသာ ဆေးအာနိသင် ပြတာပါ။ သော့ခလောက်နဲ့ သော့တံ မကိုက်ရင် တံခါးဖွင့်လို့ မရသလိုပဲ၊ ဆေးက ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း၊ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်က လက်ခံရာ Receptor နဲ့ မကိုက်ရင် မပျောက်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် ဆေးဝါးတွေမှာ "Half-life" (သက်တမ်းဝက်) ဆိုတာ ရှိတယ်။ အချိန်တန်ရင် ဆေးအာနိသင် ကုန်သွားပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကနေ "Excretion" (စွန့်ထုတ်ခြင်း) လုပ်လိုက်တာပါပဲ။ ဘယ်ဆေးမှ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အမြဲ မနေပါဘူး။

ကိုင်း... ဒီသိပ္ပံ ဥပမာကို ယူပြီး ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဝိနည်းပိဋက၊ မဟာဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ ဘေသဇ္ဇခန္ဓက (ဆေးပစ္စည်းများဆိုင်ရာ အခန်း) မှာ ရဟန်းတော်တွေ ဖျားနာရင် သုံးစွဲရမယ့် ဆေးဝါးတွေကို အတိအကျ ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့ပါတယ်။ "နဝနီတံ တေလံ မဓု ဖာဏိတံ" - ထောပတ်၊ ဆီ၊ ပျားရည်၊ တင်လဲ ဆိုတဲ့ ဆေးပစ္စည်းတွေကို ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုခဲ့တယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးက ရောဂါရဲ့ အသိုက်အမြုံ ဖြစ်နေလို့ပါ။

ဒါပေမဲ့ ပိုပြီး နက်နဲတာက "ဓမ္မဆေး" ပါ။ ဘုရားရှင်က "ကာမရာဂ" အားကြီးတဲ့သူကို "အသုဘ" ဆေး တိုက်တယ်။ "ဒေါသ" အားကြီးတဲ့သူကို "မေတ္တာ" ဆေး တိုက်တယ်။ ဒါဟာ Pharmacology မှာ ပြောတဲ့ Lock and Key သဘောတရားနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ စရိုက် (Receptor) နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ တရားဆေး (Drug) ကို သောက်သုံးမှသာ ကိလေသာရောဂါ ပျောက်ကင်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးမှားသောက်ရင် ဘေးဖြစ်သလို၊ တရားမှားကျင့်ရင်လည်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" (Vipassana Instruction for Removing Self-View) ကို သွားကြရအောင်။ ဆေးသောက်တဲ့အခါ၊ နေမကောင်းဖြစ်တဲ့အခါ "ငါ နေကောင်းသွားပြီ" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။

ဦးဇင်းတို့ နေမကောင်းဖြစ်လို့ ဆေးခါးခါး တစ်ခွက် သောက်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။

အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။

၁။ ဇိဝှါ (လျှာအကြည်ဓာတ်) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၂။ ရသ (ဆေးရဲ့ ခါးတဲ့ အရသာ) ရှိတယ်။ (ဒါက ရူပက္ခန္ဓာ)။

၃။ ဇိဝှါဝိညာဉ် (ခါးမှန်းသိတဲ့ စိတ်) ပေါ်လာတယ်။ (ဒါက ဝိညာဏက္ခန္ဓာ)။

ဒီသုံးခု ဆုံလိုက်တာကို "ဖဿ" လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဖဿ ဖြစ်တဲ့ ခဏမှာ ပုထုဇဉ်တွေက ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ "ဟာ... ခါးလိုက်တာ၊ ငါ မသောက်ချင်ဘူး" ဆိုပြီး ဒေါသ ဖြစ်တယ်။ သို့မဟုတ် ဆေးသောက်ပြီး သက်သာသွားရင် "ဟာ... နေလို့ ကောင်းသွားပြီ၊ ငါ ကျန်းမာပြီ" ဆိုပြီး တဏှာနဲ့ ဒိဋ္ဌိ ဝင်လာတယ်။ "ငါ ကျန်းမာတယ်" ဆိုတာ အကြီးမားဆုံး လှည့်စားမှုပါပဲ။

ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):

ဆေးသောက်တဲ့အခါ... "ခါးတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ "ငါ သောက်တယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။

"သိတယ်... သိတယ်... အေးတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။

လျှာပေါ်ကို ဆေးရည် ရောက်သွားတယ်။ အရသာ ပေါ်လာတယ်။ အဲဒါ "ဓာတ်" တွေ ထိတွေ့တာပါ။

ဆေးသောက်ပြီးလို့ ရောဂါ သက်သာသွားတယ် ဆိုတာကလည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါး ပြန်လည် မျှတသွားတာ (Balancing of Elements) သက်သက်ပါပဲ။

မျက်လှည့်ပြသူ (Magician) က ပရိသတ်ကို လှည့်စားသလို၊ ခန္ဓာကိုယ်က "ငါ နေကောင်းတယ်" လို့ လှည့်စားနေတာပါ။ တကယ်တော့ ခဏတာ ဓာတ်ပြောင်းသွားတာပါ။

အဲဒီ "သက်သာတယ်" ဆိုတဲ့ ခံစားမှုလေးဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ Half-life ကုန်ရင် ဆေးအာနိသင် ပြယ်သွားသလို၊ ဝေဒနာကလည်း ပြန်ပေါ်လာမှာပါပဲ။

ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားလို့ "အနိစ္စ"

ဆေးအမြဲ သောက်နေရလို့၊ ပြုပြင်နေရလို့ "ဒုက္ခ"

ကိုယ့်သဘောအတိုင်း မဖြစ်လို့ "အနတ္တ"

အဲဒီလို ရှုမှတ်နေရင် ဆေးလည်း သောက်ရင်း တရားလည်း ရနိုင်ပါတယ်။ ရောဂါပျောက်တာထက် ကိလေသာ ပျောက်တာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2372 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။

ပြတိုက်မှာ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတွေကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် ဓာတုဆေးဝါး (Chemical Solvents) မျိုးစုံ သုံးရပါတယ်။ တစ်နေ့တော့ ဓာတ်ခွဲခန်း (Conservation Lab) မှာ "မောင်စိုး" (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ ဝန်ထမ်းအသစ်လေး တစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူက စေတနာတော့ ရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ Pharmacology သဘောတရားနဲ့ Chemical Safety ကို ကောင်းကောင်း နားမလည်ဘူး။ ရှေးဟောင်း ကြေးဆင်းတုတော် တစ်ဆူမှာ တက်နေတဲ့ ကြေးညှိတွေကို ချွတ်ချင်တော့၊ သူထင်တာက "ဆေးတစ်မျိုးတည်း သုံးတာထက် နှစ်မျိုးပေါင်းသုံးရင် ပိုထိရောက်မယ်" ပေါ့။ ဒါနဲ့ ဦးဇင်းတို့ ချမှတ်ထားတဲ့ Policy 7 (Chemical Safety Protocol) ကို သေချာ မဖတ်ဘဲ၊ "Ammonia" (အမိုးနီးယား) နဲ့ "Bleach" (အရောင်ချွတ်ဆေး) နှစ်မျိုးကို ဇလုံတစ်ခုတည်းမှာ ရောလိုက်တယ်။

သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဓာတုဗေဒမှာ ဒီနှစ်ခု ရောလိုက်ရင် "Chloramine" ဆိုတဲ့ အဆိပ်ငွေ့ ထွက်လာတတ်တယ်။ သူရောလိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက် အခန်းထဲမှာ အဖြူရောင် အခိုးအငွေ့တွေ ထွက်လာပြီး၊ မောင်စိုးလည်း မျက်ရည်တွေကျ၊ ချောင်းတွေဆိုး၊ အသက်ရှူကျပ်လာတယ်။ ဘေးနားက ကြေးဆင်းတုတော်ကြီးလည်း အရောင်တွေ ပြောင်းကုန်တယ်။ "Synergistic Effect" (ပေါင်းစပ်အာနိသင်) က ကောင်းကျိုးမပေးဘဲ ဘေးဖြစ်ကုန်တာ။ ဓာတ်ခွဲခန်းမှူးက ချက်ချင်း တွေ့ပြီး အခန်းထဲက လူတွေကို အကုန်မောင်းထုတ်၊ လေဝင်လေထွက်ပေါက်တွေ ဖွင့်ပေးလိုက်ရတယ်။

ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ဦးဇင်းတို့ Policy Art 7.6 (Incompatible Chemical Handling) အရ ချက်ချင်း ဆောင်ရွက်ရတယ်။ ပြီးတော့ Template T211 (Chemical Usage Incident Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး၊ အဲဒီ ဆင်းတုတော်ကို ပြန်လည် ကုစားဖို့ (Neutralize လုပ်ဖို့) အတော်လေး ကြိုးစားလိုက်ရတယ်။ မောင်စိုးကိုလည်း သတိပေးရတယ်။ "မင်းကတော့ စေတနာနဲ့ ရောလိုက်တာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ ပညာမပါတော့ အဆိပ်ဖြစ်သွားတာ တွေ့လား" လို့။

ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ပါ။ မောင်စိုးက ဆေးနှစ်မျိုးကို ရောလိုက်သလိုပဲ၊ တို့တစ်တွေလည်း ဘဝမှာ "အယူမှား" (Wrong View) နဲ့ "စေတနာ" ကို ရောလိုက်မိရင် အန္တရာယ် ကြီးပါတယ်။ "ငါ ကုသိုလ်လုပ်မယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးနဲ့ "ငါ" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိကို ရောလိုက်ရင် အဲဒီ ကုသိုလ်က မစင်ကြယ်တော့ဘူး။ အဆိပ်သင့်သွားပြီ။ ဆေးဝါးဗေဒမှာ သော့နဲ့ သော့ခလောက် မကိုက်ရင် ဘေးဖြစ်သလို၊ ဓမ္မမှာလည်း မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး နည်းလမ်းမကျရင် နိဗ္ဗာန်မရောက်ဘဲ သံသရာ ရှည်တတ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T211 မှာ အမှားတွေကို မှတ်တမ်းတင်သလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း နေ့စဉ် ညအိပ်ရာမဝင်ခင်မှာ ကိုယ့်စိတ်ကို စာရင်းစစ်ကြည့်ပါ။ "ဒီနေ့ ငါ ဘာတွေ မှားယွင်းစွာ ပေါင်းစပ်မိလဲ... လောဘနဲ့ ဒေါသ ရောမိလား... ကုသိုလ်နဲ့ မာန ရောမိလား" လို့ Audit လုပ်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

  • ဆေးသောက်နေရတဲ့၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အမြဲ ဖောက်ပြန်နေတဲ့ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"

  • ရောဂါမဖြစ်ချင်တာ၊ အသက်ရှည်ချင်တာ၊ "ငါ နေကောင်းတယ်" လို့ စွဲလမ်းနေတာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"

  • ရောဂါခပ်သိမ်း၊ ကိလေသာခပ်သိမ်း၊ ဓာတ်ဖောက်ပြန်မှုခပ်သိမ်း ငြိမ်းအေးသွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်ဟာ "နိရောဓသစ္စာ"

  • အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် ဓမ္မဆေးဝါးကို စနစ်တကျ မှီဝဲသုံးဆောင်တာ၊ "သိတယ်... သိတယ်" လို့ မှန်မှန်ကန်ကန် ရှုမှတ်တာဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ဆေးဝါးနှင့် ဓာတုဗေဒ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားရှင် ပေးသနားတော်မူသော ဓမ္မဆေးစွမ်းကောင်းများကို စနစ်တကျ မှီဝဲသုံးဆောင်ကြရင်း၊ ကိလေသာ ရောဂါဆိုးကြီးများကို အမြစ်ပြတ် ကုစားနိုင်ကာ ကျန်းမာချမ်းသာသော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက်

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။