Total Pageviews

Sunday, February 1, 2026

Day 41 Feb 10 အညှို့ (ဝက္ကံ) နှင့် စစ်ထုတ်ခြင်း (Kidneys: The Biological Filters & The Art of Purification)

 

Day 41 Feb 10 အညှို့ (ဝက္ကံ) နှင့် စစ်ထုတ်ခြင်း (Kidneys: The Biological Filters & The Art of Purification)


"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၅) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၀) ရက်။

"ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ လှည့်လည်စီးဆင်းနေသော သွေးနှင့် အရည်တို့ကို စစ်ထုတ်သန့်စင်ပေးတတ်သော၊ သရက်သီးသဏ္ဌာန်ဖြင့် ခါးရိုး၏ ဘေးနှစ်ဖက်၌ တွဲလောင်းတည်ရှိနေသော 'ဝက္ကံ' မည်သည့် အညှို့ (ကျောက်ကပ်) ၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ သတ္တဝါတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် အမြဲမပြတ် ကုသနေရသော ရောဂါအသိုက်အမြုံကြီးသာ ဖြစ်ကြောင်း 'ရောဂသုတ်' ၌ ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အညစ်အကြေး စစ်ထုတ်စက်များကို ဉာဏ်ဖြင့် ရှုမြင်ကာ၊ စိတ်နှလုံးကိုလည်း ကိလေသာ အညစ်အကြေးများမှ စစ်ထုတ်သန့်စင်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၀) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ အစိတ်အပိုင်းတွေကို တစ်ခုချင်းစီ လေ့လာလာခဲ့တာ၊ အခုဆိုရင် ၁၁ ခုမြောက်ဖြစ်တဲ့ "အညှို့" (ဝက္ကံ) ခေါ် "ကျောက်ကပ်" (Kidneys) အကြောင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

ဦးဇင်းတို့ နေ့တိုင်း ရေချိုးတယ်၊ မျက်နှာသစ်တယ်၊ အဝတ်အစားတွေ လျှော်ဖွပ်တယ်။ ဒါက "အပြင်ပန်း သန့်ရှင်းရေး" ပါ။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းထဲမှာကော... စားလိုက်တဲ့ အစားအစာတွေ၊ သောက်လိုက်တဲ့ ဆေးတွေ၊ ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်တဲ့ အဆိပ်အတောက်တွေကို ဘယ်သူက သန့်ရှင်းရေး လုပ်ပေးနေသလဲ။ ဘယ်သူက လျှော်ဖွပ်ပေးနေသလဲ။

တကယ်လို့သာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်း မရှိရင်၊ ဦးဇင်းတို့အားလုံး တစ်ရက် နှစ်ရက်အတွင်းမှာပဲ ကိုယ့်အဆိပ် ကိုယ်ပြန်သင့်ပြီး သေဆုံးသွားကြမှာပါ။ အဲဒီလို မဖြစ်အောင် ၂၄ နာရီလုံးလုံး မနားမနေ အလုပ်လုပ်ပေးနေတဲ့ "ဇီဝစစ်ထုတ်စက်ကြီး" (Biological Filter) နှစ်လုံး ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကျောက်ကပ်ပါပဲ။

ဒီနေ့တော့ ဒီ "အညှို့" (ဝက္ကံ) ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် ကျောက်ကပ်ဆေးပညာ (Nephrology) နဲ့ စစ်ထုတ်ခြင်းစနစ် (Filtration System) တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... ဝက္ကံ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ အညှို့သည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။

မြန်မာလို "အညှို့" လို့ ပြန်ဆိုကြပေမယ့်၊ ခန္ဓာဗေဒအရ၊ ဆေးပညာအရ ကြည့်ရင် ဒါဟာ "ကျောက်ကပ်" (Kidney) ကို ဆိုလိုတာပါ။ အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက သူ့ရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ကို အလွန်တိကျစွာ ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။

"ဝက္ကံ" (အညှို့) ဆိုသည်မှာ -

သဏ္ဌာန (Shape): သရက်သီးသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ (ကလေးကစားတဲ့ ဇယ်ခုံပုံစံမျိုးပါ)။

ဝဏ္ဏ (Color): အနီရင့်ရောင် ရှိသည်။

အာသယ (Origin): လည်ချောင်းမှ ဆင်းသက်လာသော အူမကြီး၏ အစ၊ နှလုံးသား၏ အောက်နား၊ ခါးရိုး၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်စီ၌ အညှာတစ်ခုတည်းတွင် အသီးနှစ်လုံး သီးသကဲ့သို့ တွဲလျက် တည်ရှိသည်။

ရှေးခေတ် ဆေးကျမ်းတွေမှာတော့ "အညှို့" ဆိုတာ နှလုံးနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အဓိက အစိတ်အပိုင်းလို့ ယူဆကြတယ်။ စိတ်ခံစားမှု ပြင်းထန်ရင် "အညှို့ ဂုဏ်" တက်တယ်လို့တောင် ပြောကြတယ်။

Image of Kidney Nephron Diagram

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ ကျောက်ကပ်ဆေးပညာ (Nephrology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် ကျောက်ကပ်ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Purification Plant" (ရေသန့်စင် စက်ရုံကြီး) ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာကြည့်ရအောင်။ ၁။ Filtration Capacity (စစ်ထုတ်နိုင်စွမ်း): လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကျောက်ကပ်ဟာ နေ့စဉ် သွေးပမာဏ ၂၀၀ လီတာ (ရေပုံးကြီး ၁၀ ပုံးစာ) လောက်ကို စစ်ထုတ်ပေးနေပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက သွေးတွေဟာ ကျောက်ကပ်ထဲကို တစ်နေ့မှာ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဝင်လိုက် ထွက်လိုက် လုပ်ပြီး သန့်စင်နေတာပါ။ ၂။ Nephrons (နေဖရွန်များ): ကျောက်ကပ် တစ်လုံးစီမှာ Nephron လို့ခေါ်တဲ့ အလွန်သေးငယ်တဲ့ စစ်ထုတ်ကိရိယာလေးတွေ (Micro-filters) တစ်သန်းလောက် ပါဝင်ပါတယ်။ အဲဒီ နေဖရွန်လေးတွေထဲမှာ Glomerulus (ဂလိုမာရူလပ်စ်) လို့ခေါ်တဲ့ ဆန်ခါလေးတွေ ရှိတယ်။ သွေးတွေက အဲဒီ ဆန်ခါလေးတွေကို ဖြတ်စီးသွားတဲ့အခါ အညစ်အကြေး (Urea, Toxins) တွေက ဆီး (Urine) အဖြစ် ကျန်ခဲ့ပြီး၊ သွေးသန့်တွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ပြန်စီးသွားပါတယ်။

၃။ Homeostasis (မျှခြေထိန်းသိမ်းခြင်း): ကျောက်ကပ်က အညစ်အကြေး စွန့်ရုံတင် မကပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ရေဓာတ်၊ ဆားဓာတ် (Electrolytes) နဲ့ သွေးပေါင်ချိန် (Blood Pressure) ကိုပါ ထိန်းညှိပေးပါတယ်။ သူသာ ပျက်စီးသွားရင် ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ဖောရောင်လာမယ်၊ အဆိပ်တက်လာမယ်။ ခေတ်သစ်ဆေးပညာမှာ ကျောက်ကပ်ပျက်ရင် Dialysis (ကျောက်ကပ်ဆေးစက်) နဲ့ သွေးကို အပြင်ထုတ်ပြီး ဆေးကြောရပါတယ်။ အဲဒီစက်ကြီးတွေက ဘယ်လောက် ဈေးကြီးသလဲ၊ ဘယ်လောက် ပင်ပန်းသလဲ။ ဒါပေမယ့် သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ "ဝက္ကံ" လေးတွေကတော့ ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှ မယူဘဲ၊ ညည်းညူခြင်း မရှိဘဲ တစ်သက်လုံး လုပ်ပေးနေတာပါ။ ဒါဟာ သဘာဝတရားရဲ့ ကျေးဇူးပါပဲ။

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "အညှို့" (ဝက္ကံ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အညစ်အကြေး စစ်ထုတ်စက်ကို ရှုမှတ်ခြင်း (Visualizing the Filter):

၁။ တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်ပါ။ မိမိရဲ့ ခါးဘေး တစ်ဖက်တစ်ချက်စီကို စိတ်နဲ့ အာရုံပြုပါ။

၂။ အဲဒီနေရာမှာ သရက်သီးသဏ္ဌာန် အသားတုံးနီနီကြီး နှစ်တုံး ရှိနေတာကို မြင်ယောင်ပါ။

၃။ သွေးကြောတွေကနေ ညစ်ပတ်တဲ့ သွေးတွေ ဝင်လာတာ၊ ကျောက်ကပ်ကနေ ဆီး (အညစ်အကြေး) တွေ စစ်ထုတ်လိုက်တာ၊ သန့်ရှင်းတဲ့ သွေးတွေ ပြန်ထွက်သွားတာကို စိတ်ကူးနဲ့ ပုံဖော်ကြည့်ပါ။

၄။ "သြော်... ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက အမြဲတမ်း ညစ်ပတ်နေလို့၊ ဒီစက်ကြီးနဲ့ အမြဲ ဆေးကြောနေရပါလား။ ဒီစက်ကြီးသာ ရပ်သွားရင် ငါဆိုတဲ့ကောင် ပုပ်သိုးသွားမှာပါလား" လို့ အသုဘ နှင့် ဘယဉာဏ် (ကြောက်ဖွယ်) ကို ပွားများပါ။ "ဝက္ကံ၊ ဝက္ကံ" လို့ ရွတ်ဆိုပါ။

နည်းလမ်း (၂) - အနတ္တသဘောကို ရှုမှတ်ခြင်း (Reflection on Non-Self):

၁။ ကျောက်ကပ် အလုပ်လုပ်နေတာကို "ငါ" က ခိုင်းလို့ ရသလား ဆင်ခြင်ပါ။ "မြန်မြန် စစ်ပါ" လို့ ပြောလို့ ရသလား။ "မပျက်စီးပါနဲ့" လို့ တားလို့ ရသလား။

၂။ မရပါဘူး။ သူက သူ့သဘာဝအတိုင်း (Autonomously) လုပ်ဆောင်နေတာပါ။ ရေများရင် ဆီးများမယ်၊ ရေနည်းရင် ဆီးနည်းမယ်။ အကြောင်းအကျိုး (Cause & Effect) အတိုင်းသာ လည်ပတ်နေပါတယ်။

၃။ "ဒီကျောက်ကပ်သည် ငါမဟုတ်၊ ငါ့အလိုအတိုင်း မဖြစ်၊ ဓာတ်သဘောမျှသာ ဖြစ်သည်" လို့ အနတ္တ ကို ဉာဏ်ဖြင့် သက်ဝင်ပါ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2341 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တပတ်က ပြတိုက်ကို အလွန် ဂုဏ်သရေရှိတဲ့ လူကြီးလူကောင်း တစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူက ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် သူဌေးကြီး တစ်ဦးပါ။ ဒါပေမယ့် သူ့မျက်နှာက ဖြူဖတ်ဖြူရော် ဖြစ်နေတယ်၊ မျက်လုံးတွေက ရောင်အစ်နေတယ်။ လမ်းလျှောက်တာလည်း မောနေပုံ ရပါတယ်။

သူက ဦးဇင်းကို သီးသန့် လျှောက်ထားပါတယ်။

"ဦးဇင်းဘုရား... တပည့်တော် ကျောက်ကပ် ပျက်စီးနေတာ (Chronic Kidney Disease - Stage 4) ပါ။ တစ်ပတ်ကို ၃ ရက် ကျောက်ကပ် ဆေးနေရပါတယ်။ ဆရာဝန်တွေကတော့ အစားထိုးကုသဖို့ ပြောပေမယ့် အလှူရှင် မတွေ့သေးပါဘူး။ တပည့်တော် စိတ်ဓာတ် အရမ်းကျနေပါတယ်။ တပည့်တော် ဘာသာရေးလည်း လုပ်ပါတယ်၊ အလှူအတန်းလည်း ရက်ရောပါတယ်။ ဘာလို့ တပည့်တော်ကျမှ ဒီလို 'အညစ်အကြေး စစ်စက်' ပျက်ရတာလဲ။ တပည့်တော်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို စစ်ဆေးပေးပါ၊ ပြီးတော့ ကျန်းမာရေးအတွက် ပြတိုက်ကို ကျောက်ကပ်ဆေးစက် (Dialysis Machine) တစ်လုံး လှူချင်ပါတယ်" တဲ့။

သူ့ရဲ့ စေတနာက ကောင်းပေမယ့်၊ သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ငါကောင်းတာ လုပ်လျက်နဲ့ ဘာလို့ ရောဂါရလဲ" ဆိုတဲ့ "ဒေါသ" (Resentment) နဲ့ "ဝိစိကိစ္ဆာ" (သံသယ) တွေ ကိန်းအောင်းနေပါတယ်။ ပြီးတော့ စက်လှူရင် ရောဂါပျောက်မယ်လို့ မျှော်လင့်တဲ့ "ကုသိုလ်နဲ့ ဈေးဆစ်ချင်တဲ့ စိတ်" (Transactional Mindset) လည်း ပါနေပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 30 (Health & Spiritual Audit), Article 30.2 (Managing Suffering) အရ သူ့ကို တရားဓမ္မနဲ့ ကုစားပေးဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ ဦးဇင်းက Template T160 (The Body as a Machine) ကို သုံးပြီး ဒကာကြီးကို မေတ္တာနဲ့ ဆွေးနွေးပါတယ်။

ဦးဇင်း - "ဒကာကြီး... ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရတာ စိတ်မကောင်းပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဘုရားရှင် ဟောခဲ့တဲ့ 'ရောဂသုတ်' မှာ 'ခန္ဓာကိုယ် ရှိရင် ရောဂါ ရှိတာ မဆန်းဘူး' လို့ ဟောထားပါတယ်။ စက်ပစ္စည်းတစ်ခုဟာ သုံးပါများရင် filter တွေ ပိတ်သလို၊ ဒကာကြီးရဲ့ 'ဝက္ကံ' လည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ အလုပ်လုပ်ပေးခဲ့လို့ ပင်ပန်းသွားတာပါ။ ဒါဟာ 'ကံဆိုးတာ' မဟုတ်ပါဘူး၊ 'သဘာဝတရား' (Nature of Body) ပါ။"

ဒကာကြီး - "တပည့်တော်က ကုသိုလ်လုပ်ရင် ကျန်းမာမယ် ထင်ခဲ့တာ။"

ဦးဇင်း - "ကုသိုလ်က နောင်ဘဝအတွက်၊ နိဗ္ဗာန်အတွက် အဓိကပါ။ လက်ရှိ ခန္ဓာကတော့ အတိတ်ကံနဲ့ ဥတု၊ အာဟာရ ပေါ် မူတည်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒကာကြီး... ဒကာကြီးရဲ့ 'ဇီဝကျောက်ကပ်' (Biological Kidney) ပျက်စီးနေပေမယ့်၊ 'ဓမ္မကျောက်ကပ်' (Spiritual Kidney) ကောင်းနေဖို့ လိုပါတယ်။"

ဦးဇင်းက ဆက်ရှင်းပြပါတယ်။

"ဒကာကြီးရဲ့ ကျောက်ကပ်က သွေးထဲက အဆိပ်ကို မစစ်နိုင်တော့ဘူး ဆိုပါစို့။ ဒကာကြီးရဲ့ စိတ်ကကော... လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ဆိုတဲ့ အဆိပ်တွေကို စစ်ထုတ်နိုင်ရဲ့လား။ အခု ဒကာကြီး ဖြစ်နေတဲ့ 'မကျေနပ်စိတ်' (Anger) ဟာ ကျောက်ကပ်ရောဂါထက် ပိုကြောက်စရာကောင်းတဲ့ 'စိတ်အဆိပ်' (Mental Toxin) ပါပဲ။ ဒီအဆိပ်ကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ စစ်ထုတ်ပစ်လိုက်ပါ။ 'ရောဂါဖြစ်တာ ရုပ်ရဲ့ သဘော၊ စိတ်မပူတာ ငါ့သဘော' လို့ နှလုံးသွင်းလိုက်ပါ။ အဲဒါမှ ဒကာကြီးရဲ့ အလှူဟာ စစ်မှန်တဲ့ ပါရမီ ဖြစ်မှာပါ" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

ဒကာကြီးလည်း မျက်ရည်ဝဲပြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... တပည့်တော်က ခန္ဓာကို အပိုင်စီးထားမိတာကိုး။ စက်လှူတာကတော့ လှူပါမယ်။ ဒါပေမယ့် ရောဂါပျောက်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ တခြား လူနာတွေ သက်သာဖို့အတွက် သက်သက် ရည်စူးပြီး လှူပါတော့မယ်" ဆိုပြီး စိတ်ထား ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ သူ ပြန်သွားတဲ့အခါ ခြေလှမ်းတွေက အရင်ကထက် ပိုပေါ့ပါးနေသလိုပါပဲ။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"အညှို့" (ဝက္ကံ) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "အမှိုက်ရှင်းသမား" ပါ။ သူရှိလို့ ငါတို့ သန့်ရှင်းနေတာပါ။ ဒါပေမယ့် သူလည်းပဲ တစ်နေ့ကျရင် ပျက်စီးရမယ့် ရုပ်တရားပါပဲ။

ခန္ဓာကိုယ်က ကျောက်ကပ် ပျက်ရင် စက်နဲ့ စစ်လို့ ရပေမယ့်၊ စိတ်ထဲက ကျောက်ကပ် (Wisdom Filter) ပျက်ရင်တော့ ဘယ်စက်နဲ့မှ စစ်လို့ မရပါဘူး။ သံသရာတစ်လျှောက်လုံး ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေနဲ့ ပူလောင်နေရမှာပါ။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "ရေများများ သောက်ပါ"။ ကိုယ့်ရဲ့ ဝက္ကံလေးတွေကို ကူညီတဲ့အနေနဲ့ ရေဓာတ်ပြည့်ဝအောင် နေပါ။ ငန်တာ၊ အချိုကဲတာတွေ လျှော့စားပါ။ (ဒါက ရုပ်ကို စောင့်ရှောက်တာပါ)။

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "စိတ်ကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးပါ"။ ညအိပ်ရာဝင်တိုင်း "ဒီနေ့ ငါ့စိတ်ထဲမှာ အကုသိုလ် အညစ်အကြေး ဘယ်လောက် ဝင်လာသလဲ" လို့ Audit လုပ်ပါ။ မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေကို သတိနဲ့ စစ်ထုတ် (Filter) ပစ်လိုက်ပါ။

တတိယအချက်ကတော့ "မမြဲခြင်းကို လက်ခံပါ"။ ကျန်းမာနေတုန်းမှာ ကုသိုလ်လုပ်ပါ။ ကျောက်ကပ်တွေ ကောင်းနေတုန်းမှာ တရားအားထုတ်ပါ။ တစ်နေ့ကျရင် ဒီစက်တွေ ရပ်သွားမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ စက်မရပ်ခင် ပါရမီ ဖြည့်ထားကြပါ။

မိမိ၏ ခါးကို စမ်းသပ်ကြည့်တိုင်း... အတွင်း၌ အလုပ်လုပ်နေသော ကျောက်ကပ်များကို ကျေးဇူးတင်လျက်၊ ရုပ်၏ အညစ်အကြေးကို စစ်ထုတ်သကဲ့သို့ စိတ်၏ အညစ်အကြေးကိုလည်း ဓမ္မဖြင့် စစ်ထုတ်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အညှို့ (ဝက္ကံ) နှင့် စစ်ထုတ်ခြင်း' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ သန့်ရှင်းရေးစနစ်ကို နားလည်သဘောပေါက်ကာ၊ ကိလေသာ အဆိပ်အတောက်များကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် စစ်ထုတ်သန့်စင်၍ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 10, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/


Day 40 Feb 9 ရိုးတွင်းခြင်ဆီ (အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ) - သွေးဆဲလ်စက်ရုံနှင့် အတွင်းအနှစ်သာရ (Bone Marrow: The Factory of Blood & The Essence Within)

 "နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

"အနန္တော အနန္တ ငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"

"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။

သာသနာတော်နှစ် - ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊

ကောဇာသက္ကရာဇ် - ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၄) ရက်၊

ခရစ်နှစ် - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၉) ရက်။

"မာကျောသော အရိုးတို့၏ အတွင်းခေါင်းပွ၌ တည်ရှိနေသော၊ အရိုးတို့ကို စိုပြည်စေရန် ထောက်ပံ့ပေးတတ်သော၊ စက်ဆုပ်ဖွယ် အဆင်း အနံ့တို့နှင့် ပြည့်စုံသော 'အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ' မည်သည့် ရိုးတွင်းခြင်ဆီ၏ သဘောမှန်ကို ဉာဏ်တော်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ အတွင်းအကျဆုံး နေရာ၌ ပုန်းအောင်းနေသော အနိစ္စတရားကို ဖော်ထုတ်ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ဦးထိပ်ထားလျက်... ယနေ့ တရားနာယူကြမည့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းဆုံး၌ရှိသော ရိုးတွင်းခြင်ဆီကို ဉာဏ်ဖြင့် စူးစမ်းကာ၊ သံသရာဝဋ်၏ အနှစ်သာရကင်းမဲ့ပုံကို သဘောပေါက် နားလည်နိုင်ကြပါစေသတည်း။"

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၉) ရက်နေ့ကို ရောက်ရှိလို့ လာပါပြီ။ ဦးဇင်းတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်တွေတုန်းက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အမာခံ အရိုးစုကြီး (အဋ္ဌိ) အကြောင်းကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ အဲဒီ အရိုးမာကြီးတွေရဲ့ အတွင်းထဲမှာ ဘာရှိသလဲ၊ ဘာကများ ဒီအရိုးတွေကို ထောက်ပံ့ပေးနေသလဲ ဆိုတာကို ဆက်လက် လေ့လာကြရအောင်။ အဲဒါကတော့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသရဲ့ ဆယ်ခုမြောက် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ "ရိုးတွင်းခြင်ဆီ" (အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစမ်းပါ။

လောကမှာ လူတွေက "အရိုးကွဲမှ အသည်းစွဲ" တို့၊ "အရိုးထဲက စွဲတဲ့အချစ်" တို့ ဆိုပြီး ပြောတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အရိုးထဲမှာ အချစ်မရှိပါဘူး၊ "ခြင်ဆီ" (Marrow) ပဲ ရှိပါတယ်။ လူတွေက တိရစ္ဆာန်ရိုးတွင်းခြင်ဆီကိုတော့ စားကောင်းသောက်ဖွယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ ဟင်းချိုချက်သောက်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ခြင်ဆီကိုကျတော့ မမြင်ရတော့ မေ့နေကြတယ်။ တကယ်တမ်းကျတော့ ဒီရိုးတွင်းခြင်ဆီဟာ ဦးဇင်းတို့ အသက်ရှင်ဖို့အတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော "စက်ရုံ" (Factory) ကြီး တစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။ သူသာ အလုပ်မလုပ်ရင် လူဆိုတာ ချက်ချင်း သေဆုံးသွားနိုင်ပါတယ်။

ဒီနေ့တော့ ဒီ "ရိုးတွင်းခြင်ဆီ" ရဲ့ သဘောတရားကို ခေတ်သစ် သွေးရောဂါဗေဒ (Hematology) နဲ့ သွေးဆဲလ်ထုတ်လုပ်မှု သိပ္ပံ (Hematopoiesis) တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး၊ ဒီပျော့ဖတ်ဖတ် အဆီခဲလေးတွေကနေ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ယူမလဲ ဆိုတာကို အသေးစိတ်၊ အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ... စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထားပြီး နာယူမှတ်သားကြပါ။

ရှေးဦးစွာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ၃၂ ကောဋ္ဌာသ ပါဠိတော်မှာ "အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ... အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ" (ဤခန္ဓာကိုယ်၌ ရိုးတွင်းခြင်ဆီသည် ရှိ၏) လို့ ဟောထားပါတယ်။

အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များက ဒီ "အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ" ရဲ့ သဘောကို အလွန်ကွက်ကွင်းကွင်း မြင်သာအောင် ဥပမာပေးထားပါတယ်။

"ဝါးကျည်တောက်ထဲမှာ ထည့်ပြီး ပေါင်းထားတဲ့ ဝါးပိုးမျှစ် (Steamed Bamboo Shoot) လိုမျိုး၊ အရိုးခေါင်းထဲမှာ ပြည့်ကျပ်ပြီး တည်ရှိနေတယ်" တဲ့။

သူ့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဝဏ္ဏ (Color) အားဖြင့် အိုမင်းသော အရိုးထဲ၌ ရှိသော ခြင်ဆီသည် ဖြူသော အဆင်း ရှိသည် (White Marrow)၊ နုပျိုသော အရိုးထဲ၌ ရှိသော ခြင်ဆီသည် သွေးကဲ့သို့ နီသော အဆင်း ရှိသည် (Red Marrow)။ သဏ္ဌာန (Shape) အားဖြင့် အရိုးအလိုက် ပုံသဏ္ဍာန် အမျိုးမျိုး ရှိတယ်။ ပေါင်ရိုးထဲမှာတော့ ပေါင်ရိုး လုံးရှည်ပုံ၊ ခါးဆစ်ထဲမှာတော့ အဝိုင်းပုံ စသည်ဖြင့်ပေါ့။ ကိစ္စ (Function) အားဖြင့် အရိုးတွေကို စိုပြည်အောင်၊ မခြောက်သွေ့အောင် ထောက်ပံ့ပေးတယ်။ ခြင်ဆီခမ်းသွားရင် အရိုးတွေက ကြွပ်ဆတ်ပြီး ကျိုးလွယ်သွားတတ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ခေတ်သစ် ဇီဝဗေဒ (Biology) နဲ့ သွေးရောဂါဗေဒ (Hematology) ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် ရိုးတွင်းခြင်ဆီဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ "Blood Cell Factory" (သွေးဆဲလ် ထုတ်လုပ်ရေး စက်ရုံ) ကြီး ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။

၁။ Red Bone Marrow (ခြင်ဆီနီ): ဒါက အရေးအကြီးဆုံးပါ။ ပေါင်ရိုး၊ တင်ပါးဆုံရိုး၊ နံရိုး စတဲ့ အရိုးပြားတွေထဲမှာ ရှိတယ်။ ဒီနေရာမှာ Stem Cells (ပင်မဆဲလ်) တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ ပင်မဆဲလ်တွေကနေ -

  • Red Blood Cells (သွေးနီဥ): အောက်ဆီဂျင် သယ်ပေးမယ့် ကားလေးတွေ။

  • White Blood Cells (သွေးဖြူဥ): ရောဂါပိုးတွေကို တိုက်ခိုက်မယ့် စစ်သားတွေ။

  • Platelets (သွေးဥမွှား): သွေးတိတ်အောင် လုပ်ပေးမယ့် ပြုပြင်ရေးသမားတွေ...
    စသည်ဖြင့် နေ့စဉ် သန်းပေါင်းများစွာသော သွေးဆဲလ်တွေကို မွေးထုတ်ပေးနေပါတယ်။ လူတစ်ယောက်မှာ သွေးရှိနေတာဟာ ဒီ "အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ" က အလုပ်လုပ်နေလို့ပါ။

၂။ White/Yellow Bone Marrow (ခြင်ဆီဖြူ): ဒါကတော့ အဆီ (Fat) တွေ စုဝေးနေတဲ့ နေရာပါ။ အသက်ကြီးလာရင် ခြင်ဆီနီတွေက ခြင်ဆီဖြူအဖြစ် ပြောင်းသွားတတ်ပါတယ်။ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးတဲ့ အချိန်ကျမှ ဒီအဆီတွေကို စွမ်းအင်အဖြစ် ထုတ်သုံးတာပါ။

ဒါကြောင့် ဓမ္မအရ ကြည့်ရင် "အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ" ဟာ အရိုးထဲက အညစ်အကြေး (အသုဘ) ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဇီဝဗေဒအရ ကြည့်ရင်တော့ "Life Source" (အသက်ဇာစ်မြစ်) ဖြစ်နေပါတယ်။ သူသာ ပျက်စီးသွားရင် (ဥပမာ - သွေးကင်ဆာ Leukemia ဖြစ်ရင်)၊ သွေးသစ် မဖြစ်တော့ဘဲ လူနာဟာ အသက်ဆုံးရှုံးရပါတယ်။

Caption: အရိုးခေါင်းအတွင်းရှိ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ (Bone Marrow) မှ ပင်မဆဲလ်များ (Stem Cells) ကွဲပွား၍ သွေးနီဥ၊ သွေးဖြူဥနှင့် သွေးဥမွှားများ ထုတ်လုပ်ပေးပုံ

[လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုပွားနည်း - Practical Meditation Guide]

ကိုင်း... ဒီ သိပ္ပံဗဟုသုတတွေ၊ ဓမ္မအသိတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ ယောဂီတွေအနေနဲ့ ဒီ "ရိုးတွင်းခြင်ဆီ" (အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ) ကို ဘယ်လို လက်တွေ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်ကြမလဲ။ နည်းလမ်းနှစ်သွယ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ပါတယ်။

နည်းလမ်း (၁) - အရိုးခွဲ၍ ရှုမှတ်ခြင်း (Breaking the Bone Visualization):

၁။ တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်ပါ။ မိမိရဲ့ ပေါင်တံကို စိတ်နဲ့ အာရုံပြုပါ။

၂။ အရေ၊ အသား၊ အကြောတွေကို ဖယ်လိုက်ပါ။ ဖြူဖွေးတဲ့ ပေါင်ရိုးကြီးကို မြင်ယောင်ပါ။

၃။ စိတ်အာရုံထဲမှာ အဲဒီ အရိုးကြီးကို ဓားမနဲ့ ခွဲလိုက်တယ် (သို့) ထုခွဲလိုက်တယ်လို့ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။

၄။ အရိုးကွဲသွားတဲ့အခါ အထဲက စီးကျလာတဲ့ နီတာတာ၊ ပြည်လိုလို၊ အဆီခဲလိုလို အရာတွေကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ "ဒါဟာ ရိုးတွင်းခြင်ဆီပါလား။ အပြင်ရောက်လာရင် ခွေးတောင် မစားချင်တဲ့ စက်ဆုပ်ဖွယ် အရာပါလား" လို့ အသုဘသညာ ကို ပွားများပါ။ "အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ၊ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ" လို့ ရွတ်ဆိုပါ။

နည်းလမ်း (၂) - ဇီဝဖြစ်စဉ်နှင့် အနိစ္စကို ရှုမှတ်ခြင်း (Life Process & Impermanence):

၁။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သွေးတွေ လှည့်ပတ်နေတာကို ဆင်ခြင်ပါ။ "ဒီသွေးတွေ ဘယ်က လာသလဲ" လို့ မေးပါ။

၂။ "အရိုးထဲက ခြင်ဆီတွေက ထုတ်လုပ်ပေးနေတာပါလား။ ငါက ထုတ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ခြင်ဆီဓာတ် (ရုပ်) က ထုတ်နေတာပါလား" လို့ အနတ္တ ကို ဆင်ခြင်ပါ။

၃။ "ဒီခြင်ဆီတွေကလည်း တချိန်လုံး ဆဲလ်တွေမွေး၊ တချိန်လုံး သေဆုံး (Cell Turnover) နဲ့ အနားမရပါလား။ ဒီစက်ရုံကြီး ပျက်ရင် ငါသေမှာပါလား" လို့ အနိစ္စ နှင့် ဘယဉာဏ် (ကြောက်ဖွယ်အဖြစ် မြင်ခြင်း) ကို ပွားများပါ။

ဒီသဘောတရားတွေကို စာအုပ်ထဲမှာသာ မထားဘဲ၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case Study တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြမယ်။ Case-2340 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ လလောက်က ပြတိုက်ကို ဒကာကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူ့လက်ထဲမှာ ဆေးပုလင်း သေးသေးလေး တစ်လုံး ပါလာတယ်။ ပုလင်းထဲမှာ နီညိုရောင် အရည်ပျစ်ပျစ်တွေ ရှိတယ်။

သူက လျှောက်ပါတယ်...

"ဦးဇင်းဘုရား... ဒါက 'ရဟန္တာ ခြင်ဆီတော်' (Marrow Relic Oil) ပါ။ ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါးရဲ့ အရိုးပြာထဲက ရတာပါ။ ဒီဆီကို လိမ်းရင် ကင်ဆာပျောက်တယ်၊ သွေးရောဂါ ပျောက်တယ်လို့ ကြားလို့၊ တပည့်တော်ရဲ့ သမီးလေး သွေးကင်ဆာ (Leukemia) ဖြစ်နေတာ တိုက်ကြည့်ချင်လို့ပါ။ မတိုက်ခင် ဦးဇင်းတို့ဆီမှာ အစစ် ဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးပေးပါ" တဲ့။

သူ့ရဲ့ မေတ္တာက ကြီးမားပါတယ်။ သမီးအတွက်ဆို ဘာမဆို လုပ်မယ့် ဖခင်မေတ္တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် "အမှား" နဲ့ ကုသလို့ မရပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းက Policy 7 (Chemical/Biological Verification), Article 7.5 (Hazardous Substance Check) အရ စစ်ဆေးပေးရပါတယ်။ အရိုးပြာ (Ash) ထဲမှာ ခြင်ဆီ (Marrow) ဆိုတာ မကျန်နိုင်ပါဘူး။ မီးသင်္ဂြိုဟ်လိုက်ရင် ခြင်ဆီဆိုတဲ့ အဆီတွေက အရင်ဆုံး လောင်ကျွမ်းသွားလို့ပါပဲ။ ကျန်ခဲ့ရင် အရိုးခွံ (Calcium) ပဲ ကျန်မှာပါ။

ဦးဇင်းက Template T159 (Substance Analysis Report) ကို သုံးပြီး စစ်ဆေးပါတယ်။

၁။ Visual & Scent Test: ပုလင်းကို ဖွင့်ကြည့်လိုက်တော့ ဆီအနံ့ မရဘဲ၊ သစ်ဥသစ်ဖု အနံ့ ရတယ်။ ဒါဟာ ဆေးဆီ (Herbal Oil) တစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။

၂။ Microscopic Test: မိုက်ကရိုစကုပ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တော့ ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံ (Cellular Structure) မတွေ့ရဘူး။ သက်မဲ့ ဆီသား သက်သက်ပဲ။

၃။ Conclusion: ဦးဇင်းက ဒကာကြီးကို ရှင်းပြပါတယ်။ "ဒကာကြီး... သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် မီးသင်္ဂြိုဟ်ပြီးသား အရိုးထဲမှာ ခြင်ဆီ မကျန်နိုင်ပါဘူး။ ဒီဆီက ရိုးရိုး တိုင်းရင်းဆေးဆီ တစ်မျိုး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ခြင်ဆီ အစစ် မဟုတ်ပါဘူး။"

ဒကာကြီးက မျက်ရည်ကျပါတယ်။ "သမီးလေး ခံစားနေရတာ ကြည့်မရက်လို့ပါ ဘုရား။ ဘာနဲ့မှ မတိုးလို့ ဒီနည်းလမ်း လိုက်ရှာမိတာပါ" တဲ့။

ဦးဇင်းက သူ့ကို ဓမ္မနဲ့ အားပေးပါတယ်။

"ဒကာကြီး... သမီးလေးအတွက် အကောင်းဆုံးဆေးက 'ကုသိုလ်' ပါ။ သမီးလေးရဲ့ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ (Stem Cells) တွေ အားနည်းနေတာ မှန်တယ်။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားတဲ့ ဆေးကို ဆက်တိုက်ပါ။ တဖက်ကလည်း သမီးလေး စိတ်ချမ်းသာအောင် ထားပါ။ ဖခင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ 'ငါ့သမီး ကျန်းမာပါစေ' လို့ မေတ္တာပို့တာဟာ အကောင်းဆုံး ဓာတ်စာပါပဲ။ အတုအယောင် ခြင်ဆီတွေကို လိုက်ရှာနေမယ့်အစား၊ ကိုယ့်သွေးသားရင်းချာ ဖြစ်တဲ့ သမီးလေးကို အနီးကပ် ပြုစုတာကမှ ကုသိုလ်အစစ်ပါ" လို့ ဟောပြလိုက်ပါတယ်။

ဒကာကြီးလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ဘုရား... အပြင်က အရာတွေကို အားကိုးနေမိတာ။ ကိုယ့်မေတ္တာအင်အားကို မေ့နေမိတယ်" ဆိုပြီး၊ ဆေးပုလင်းကို စွန့်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ပြတိုက်ကနေ ပြန်သွားပြီး သမီးလေးကို ဆေးရုံမှာ စနစ်တကျ ကုသရင်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ လုပ်ပေးပါတော့တယ်။ (ကံကောင်းထောက်မစွာနဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ သမီးလေးက ညီမလေးဆီက ရိုးတွင်းခြင်ဆီ အလှူရှင်ရပြီး Bone Marrow Transplant အောင်မြင်သွားပါတယ်)။

ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

"ရိုးတွင်းခြင်ဆီ" (အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အတွင်းဆုံး၊ အနက်ရှိုင်းဆုံးမှာ ရှိတဲ့ အရာပါ။ သူက ငါတို့ အသက်ရှင်ဖို့ သွေးတွေကို ထုတ်ပေးနေတယ်။ ဒါပေမယ့် သူကိုယ်တိုင်ကလည်း စက်ဆုပ်ဖွယ် အဆီခဲမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခြင်ဆီက သွေးကို ဖြစ်စေသလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာလည်း "သဒ္ဓါတရား" (Faith) ဆိုတဲ့ ခြင်ဆီ ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ သဒ္ဓါတရား ရှိမှ ကုသိုလ်သွေးတွေ လည်ပတ်နိုင်မှာပါ။

"အရိုး ကွဲချင်ကွဲပါစေ၊ ခြင်ဆီ ခမ်းချင်ခမ်းပါစေ၊ ငါ့ဝီရိယကို မလျှော့ဘူး" ဆိုတဲ့ ဘုရားလောင်း စိတ်ဓာတ်မျိုး မွေးမြူနိုင်မှသာ သံသရာဝဋ်က လွတ်မြောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ တရားနာပြီးရင် အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို လက်တွေ့ လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့။

ပထမအချက်အနေနဲ့ "သွေးလှူပါ"။ ကိုယ့်ရဲ့ ရိုးတွင်းခြင်ဆီက ထုတ်လုပ်ပေးတဲ့ သွေးတွေကို သူတစ်ပါး အသက်ကယ်ဖို့ လှူဒါန်းပါ။ ဒါဟာ ကိုယ့်ခန္ဓာထဲက "အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ" ကို အကျိုးရှိရှိ သုံးလိုက်တာပါပဲ။

ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ "အတွင်းစိတ်ကို စစ်ဆေးပါ"။ အရိုးထဲမှာ ခြင်ဆီ ရှိသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပေါက်နေသလား။ ထိုနည်းတူ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ ဆိုတဲ့ အနှစ်သာရ ရှိသလား၊ ဒါမှမဟုတ် လောဘ ဒေါသ နဲ့ ပေါက်နေသလား ပြန်စစ်ပါ။

တတိယအချက်ကတော့ "အနှစ်ကို ရှာပါ"။ ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတာ ဝါးကျည်တောက်လိုပါပဲ။ အထဲက ခြင်ဆီ (အသက်) ကုန်သွားရင် လွှင့်ပစ်ရမယ့် အရာပါ။ မပစ်ရခင်လေးမှာ ဓမ္မအနှစ်ကို ရအောင် ယူထားကြပါ။

မိမိ၏ ပေါင်ရိုး၊ ခါးရိုးများကို စမ်းသပ်ကြည့်တိုင်း... အတွင်း၌ ရှိသော ခြင်ဆီကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်ကာ၊ အနှစ်သာရကင်းသော ခန္ဓာမှ အနှစ်သာရရှိသော ကုသိုလ်ကို ထုတ်ယူနိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ရိုးတွင်းခြင်ဆီ (အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ)' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် သက်ရှိရုပ်၏ မူလအစဖြစ်သော ခြင်ဆီ၏ သဘောကို နားလည်ကာ၊ ရုပ်ခြင်ဆီကို အားမကိုးဘဲ ဓမ္မခြင်ဆီကို အားကိုးလျက် နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.

နေ့စွဲ - Feb 9, 2023

ORCID: 0009-0000-0697-4760

Website: www.siridantamahapalaka.com

Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.

[Facebook Group Invitation]: ဤကဲ့သို့သော သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများကို နေ့စဉ် လေ့လာဆွေးနွေးနိုင်ရန် ဦးဇင်းတို့၏ "Hswagata Dhamma & Science Community" Facebook Group သို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/