The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
Public Trust and Information Management: Mitigating the Crisis of Faith Arising from Newly Discovered Archaeological Evidence
Venerable Dhammasami
Ph.D(Thesis),M.A(Pali),Dip in Social Work,B.A
ORCID: 0009-0000-0697-4760
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
Public Trust and Information Management: Mitigating the Crisis of Faith Arising from Newly Discovered Archaeological Evidence
Venerable Dhammasami
Ph.D(Thesis),M.A(Pali),Dip in Social Work,B.A
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Copy Right By
Venerable Dhammasami
ORCID iD: 0009-0000-0697-4760
ABSTRACT (သုတေသန အနှစ်ချုပ်)
“သဒ္ဓါပညာ သမဝေဂေန သာသနစိရဋ္ဌိတိ”
ဤသုတေသနကျမ်းသည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်အတွင်း တည်ရှိသော သဒ္ဓါ (ယုံကြည်မှု) နှင့် ပုရာဝိဇ္ဇာ သာဓက (သမိုင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထား) တို့အကြား တည်ရှိသော ဆက်နွယ်မှုများကို စနစ်တကျ လေ့လာဆန်းစစ်ရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ခေတ်သစ် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်အသစ် များကြောင့် အများပြည်သူဝေနေယျတို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ယုံကြည်မှု အကျပ်အတည်း (Crisis of Faith) ၏ အကြောင်းရင်းခံများကို ယုတ္တိသာဓက (Evidence-based Reasoning) တို့ဖြင့် ဖော်ထုတ်ရန် အဓိက ရည်ရွယ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
သုတေသန နည်းစနစ်အနေဖြင့် အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှု (Qualitative Approach) ကို အသုံးပြုထားပြီး၊ သာဓကလေ့လာမှု (Case Study)၊ လူတွေ့မေးမြန်းမှု (Interview) နှင့် မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု (Documentary Analysis) နည်းလမ်းများမှတစ်ဆင့် ရရှိလာသော အချက်အလက်များကို သရုပ်ခွဲဝေဖန်မှု (Critical Analysis) ပြုလုပ်ကာ သုံးသပ်တင်ပြထားပါသည်။
"This study employs a qualitative documentary research design, supplemented by limited in-depth interviews conducted between 2022 and 2026." (မှတ်တမ်းလေ့လာမှုအပြင် ၂၀၂၂ မှ ၂၀၂၆ အတွင်း အကန့်အသတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လူတွေ့မေးမြန်းမှုများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုထားပါသည်။)
သုတေသန၏ တွေ့ရှိချက်များအရ ယုံကြည်မှုအကျပ်အတည်း (Crisis of Faith) ဟူသည် အသစ်တွေ့ရှိသော သမိုင်းအထောက်အထားများ (Evidence) ကြောင့် တိုက်ရိုက် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ခိုင်မာစွာ တွေ့ရှိရပါသည်။ အမှန်တကယ် အကျပ်အ တည်း ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ပင်မလက်သည်မှာ ထိုအထောက်အထားများကို သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများက မည်ကဲ့သို့ ရှင်းလင်းတင်ပြသနည်းဟူသော သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှု (Information Management) အပေါ်၌သာ အဓိက မူတည်နေပါသည်။
အထူးသဖြင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ပြန်ပုံ မရှင်းလင်း ခြင်း (Mismanagement) နှင့် ကျမ်းဂန်လာ အစဉ်အလာများအပေါ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှု ကွာဟချက် (Interpretation Gap) များသည် လူထုအတွင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို မြင့်တက်စေကာ ယုံကြည်မှုကို လျော့နည်းစေကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဤသုတေသန သည် သဒ္ဓါတရားနှင့် အမှန်တရားကို ဟန်ချက်ညီညီ ပေါင်းစပ်ပေးနိုင်မည့် Faith Crisis Mitigation Model (ယုံကြည်မှုအကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေး မော်ဒယ်) တစ်ရပ်ကို တည်ဆောက်၍ သာသနာတော် အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ရေး (သာသနစိရဋ္ဌိတိ) အတွက် သီအိုရီနှင့် လက်တွေ့ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျိုးပြုမှုတစ်ရပ်အဖြစ် အဆိုပြု တင်ပြထားပါသည်။